TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN Nguyen Thi Hanh * * * LUAN VAN THAC SY KHOA HOC KINH TE MOT SO GIAI PHAP CO BAN NHAM NANG CAO KHA NANG KHAI THAC VA HIEU QUA KINH TE CAC DOANH NGHIEP VAN TAI BI&N VIET NAM Chuven nganh : Kinh te quan ly va KHH.KTQD (Quan tri doanh nghiep) Ma so --------- 5^05------ DAI HOC KTQD TRUNG TAM THONG Giao vien huonu din khoa hoc : Nguyin Dinh Quang - PTS khoa hoc kinh te Truong Dai hoc KTQD HANOI 1995 LOT NOT DAU 1- Tinh cap thiet cua de tai : Nang cao nang luc khai thac va hieu qua kinh te cua nganh van tai bien Viet Nam la mot de tai da duoc nhieu tac gia ly luan va thuc tibn de cap trong nhieu cong trinh. o' cac nuoc tren the gioi cung nhu o' nuo’c ta. Nhieu van de co ban nhat co the xem xet la da duoc giai quyet ve mat ly luan. O’ Viet Nam hien nay khi nen kinh te da chuyen doi tu co che quan ly tap trung bao cap sang hach toan kinh doanh XHCN, nhn kinh te thi trudng co su dieu tiet vi mo cua Nh? nuo’c da duoc hinh.
thanh thi van de nay duoc cac nha quan ly truc tiep quan tam dac biet. Vi hieu qua kinh te cao gan lien voi quyen loi va trach nhiem cua cac nha quan lv kinh te trong kinh doanh van tai bien. Su quan tam do dan den viec gop phdn sang tao phat trien ly luan ve hieu qua kinh te, quan tam den cac bien phap nham nang cao kha nang khai thac va hieu qua kinh te van tai bien. Lam the nao de he thong quan ly cac doanh nghiep quan tam den hieu qua kinh te' ? Hieu dung va tinh toan xac dinh duo’c muc tieu, biet de ra cac bien phap de dat duoc muc tieu do : Muc tieu nang cao kha nang khai thac va hieu qua kinh te van tai bien ma xa hoi da giao cho ho quan ly.
Thiet nghi cung la khia canh dang quan tam khi ban den van de nang cao kha nang khai thac de dat duoc hieu qua kinh te' cao. Mac du van de hieu qua kinh te da duoc de cap den o nuoc ta nhung van chua duoc quan triet sau sac trong thuc■ tibn hoat dong quan ly cua nganh. Hieu qua kinh te van bi hieu mot cach khong day du, cac chi tieu chua duoc danh gia dung ban cha't tac dung va han che cua no khi the hien tung mat cua hieu qua, qui trinh xet chon cua dinh hinh co tinh nguyen tac, cac bien phap nang cao hieu qua duoc nhin nhan mot cach hm hot, mo ho. Voi de tai : "Mot so giai phap co' ban nham nang cao kha nang khai thac va hieu qua kinh te cac doanh nghiep van tai bien Viet Nam".
Chung toi muon gop phan nho be cua minh vho viec lam sang to mot so van de ly luan va thuc tibn nham tung buoc hoan thien viec quan ly kinh doanh van tai bien. Phat huy quybn tu chu cua san xuat kinh doanh, nang cao hieu qua kinh te cua cac doanh nghiep van tai bien, tao da cho su phat tribn nganh trong tuong lai. 2- Muc dich nghien cuu : - Nghien cuu van de kha nang khai thac va hieu qua kinh te noi chung va trong hoat dong van tai bien noi rieng. - Nghien cuu co he thong tinh hinh khai thac va hieu qua san xuat kinh doanh cua cac doanh nghiep van tai bien Viet Nam.
- De xuat nhdng giai phap nham nang cao kha nang khai thac va hieu qua kinh te trong cac doanh nghiep van tai bien Viet Nam. 3- Doi tuong va pham vi nghien cuu : - Luan van chi nghien cuu de tai lien quan den van de khai thac va hieu qua kinh te. - Ve thdi gian chu yeu nghien cu'u tu nam 1991 den nay. - Ve khong gian nghien cuu cac doanh nghiep van tai bien.
Trong do chu yeu la cac doanh nghiep VTB Viet Nam (do Cue hang hai true tiep quan ly). 4- Phuong phap nghien cuu : - Luan van su dung phuong phap phan tich hoat dong kinh te, tu duv logic, phuong phap thong ke, tong hop, su dung cong cu toan hoc va tin hoc. 5- Nhung dong gop cua luan van : - He thong hoa nhutng quan diem co’ ban ve hieu qua kinh te noi chung va trong kinh doanh VTB noi neng. - Lam ro mot so dac trimg cua VTB co lien quan den van de khai thac va hieu qua kinh te.
- Phan tich co he thong thuc trang ve nang lute khai thac va hieu qua kinh te. - Tu do de xuat mot so giai phap co’ ban de giai quyet nhung van de tdn tai hien nay trong cac doanh nghiep van tai bien Viet Nam. 6- Ket cau cua luan van : Ten luan van : "Mot so giai phap co’ ban nham nang cao kha nang khai thac va hieu qua kinh te cac doanh nghiep van tai bien Viet Nam". Ngoai phan mo' dau va ket luan, noi dung co' ban cua luan van gbm 3 chnong : Chuong I : Nhung van dh lV luan co' ban vd.
kha nang khai thac va hieu qua kinh te trong kinh doanh van tai bien. Phuong phap danh gia hieu qua kinh te. Chnong II : Danh gia thuc trang trang bi kv thuat - Hieu qua hoat dong san xuat kinh doanh cua cac doanh nghiep VTB Viet Nam. ChnongHI: Mot so giai phap co ban nham nang cao kha nang khai thac va hieu qua kinh te cac doanh nghiep VTB Viet Nam.
1 CHUONG I : NHONG VAN DE LY LEAN CO BAN VE KHA NANG KHAI THAC , HIEU QUA KINH TE TRONG KINH DOANH VAN TAI BIEN. PHUONG PHAP DANH GIA HIEU QUA KINH TE VAN TAI BIEN. PHAM TRU HIEU QUA TRONG KINH TE THI TRUONG : 1. Ban chat cua hieu qua kinh te: Bao dam khong ngimg nang cao hieu qua kinh te la mdi quan tam cua bat ki n'en san xuat nao.
Tuy vay, hieu qua av la gi? nhu the nao la mot hoat dong kinh doanh co hieu qua?. khong phai la mol van d'6 da duoc giai quvel triet dfe va dupe quan niem mot each thong nhat trong ly luan va trong cong tac thuc tien. Nhat la trong giai doan hien nay, khi Viet nam da chuydn ddi co che quan ly kinh te theo co che thi trudng co su di'eu tiet cua nha nude thi viec xac dinh ro quan niem ve ban chat, phuong phap danh gia hieu qua kinh te trd thanh mot van de cap bach. That kho ma danh gia muc do dat dupe hieu qua kinh te khi ma ban than pham tru nay chua dinh ro dupe ban chat va nhung bidu hien cu thd.
Vi vay hidu dung ban chat cua hieu qua kinh te cung nhu muc tidu bao dam hieu qua kinh te trudc khi xac dinh va thuc hien cac bien phap nang cao hieu qua kinh te la van de co y nghla thiet thuc khong nhung ve ly luan, thong nhat quan men ve ban chat cua pham tru kinh te khach quan ma con rat can thiet voi nhung hoat dong thuc lien. Hieu dung hieu qua kinh te se lam tang them nhan thuc ve tam quan trong cua tinh toan va bao dam nang cao hieu qua cua moi hoat dong kinh te. la co so de xac dinh tieu chudn va chi tieu danh gia hieu qua kinh te'. Xac dinh yeu cau va de ra muc lieu, bien phap nang cao hieu qua kinh te.
Vay quan niem nhu the nao la nang cao hieu qua kinh te trong kinh doanh noi chung va trong kinh doan van tai noi rieng. Viet nam la mpl trong nhung nude dang phat trien. td chue ncn kinh te hoat dong theo co che thi trudng theo dinh hudng XHCN. Vi vav viec quan niem day du ban chat hieu qua kinh te phai dung tren quan diem loan dien.
lpi ich cua ca the tung doanh nghiep phai gan voi loi ich cua nganh. loi ich quoc gia. Day cung la van de ma nhieu nha khoa hoc va cong tac thuc lien con dang tranh luan. Mot so y kien cho rang, noi d dang chung nhat hieu qua kinh te la kei qua cua qua trinh san xua't kinh doanh.
no bidu hien d moi tuong quan giua kel qua thu dupe, la so lupng san pham cuoi cung san xuat voi chi phi bo ra. 0 Mdl so y kidn khac cho rang hieu qua kinh te thuc chat la muc ha gia thanh, la loi nhuan. Theo quan niem cua tac gia cho rang, nhung quan niem tren day hoc lo mol so diem chua hop ly: - Thu' nhat, dona nhat giua ket qua va hieu qua. khong phan dinh ro han chat va tieu chuan hieu qua voi cac chi tieu hieu hien ban chat va tieu chuan a'y.
- ThU ba, mot so quan niem da hoc lo su lac hau. khong con phu hop voi ban ■ chat cua hoat dong kinh te theo co che thi truong. Can phan dinh ro su khac nhau va moi quan he giua kei qua va hieu qua. mdi hanh dong trong san xuat kinh doanh cua cac doanh nghiep deu phai phan dau dat duoc trong san xuat kinh doanh moi chi dam bao duoc muc tieu cua mdi doanh nghiep cung nhu cua toan bo nen kinh td quoc doanh.
Nhung ket qua duoc tao ra o mure nao, voi cai gia phai tra la bao nhieu? do chinh la van de can ■ xem xet vi no la chat luong cua hoat dong tao ra kei qua. Do cung la mot phuong thuc danh gia xem nguoi san xuat kinh doanh da tao ra kei qua bang phuong tien gi, bang cach nao voi chi phi bao nhieu?. Theo Cac Mac. dua vao do de phan biet trinh do van minh cua nen san xuat nay voi nen san xuat khac, giua thoi dai kinh te nay voi thoi dai kinh td khac.
Ngoai ra nhu cau cua con nguoi bao gio cung lon hon kha nang thuc te. Do do van de ma chung ta quan tam la lam sao voi kha nang hien co lai tao ra nhieu san pham xa hoi va dat ket qua cao nhat. Chinh o day da nay sinh van de can xem xet lua chon cach nao de dat duoc ket qua cao nhat. Vi vay nham lan giua ket qua va hieu qua la khong tha'y het xuat .&u cua pham tru hieu qua.
Su phan tich tren day, co the noi rang : Cac chi tieu gia tri tdng san luong hang, gia tri san luong hang hoa thuc hien. la nhufng chi tieu bieu hien kei qua san xuat kinh doanh chU khong the coi la kei qua huu ich cuoi cung lai cang khong the coi la hieu qua kinh te'. hieu qua kinh te ve mat hinh thuc phai la mot dai luong so sanh vay van de dat ra la so sanh giua cai gi voi cai gi?