Luận văn thạc sĩ mối quan hệ giữa giá trị doanh nghiệp và cấu trúc hội đồng quản trị minh chứng thực nghiệm từ các công ty niêm yết trên hose

Khám phá mối quan hệ giữa giá trị doanh nghiệp và cấu trúc hội đồng quản trị qua nghiên cứu thực nghiệm tại các công ty niêm yết trên HOSE.

• Tác giả: Nguyễn Thế Hùng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Giá Trị Doanh Nghiệp Và Cấu Trúc Hội Đồng Quản Trị
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. GIỚI THIỆU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa khoa học,thực tiễn của đề tài
• 1.6. Cấu trúc của đề tài
• 2. KHUNG LÝ THUYẾT VÀ CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM
• 2.1. Đo lường giá trị doanh nghiệp
• 2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp
• 2.2.1. Nhu cầu cố vấn, mức độ phức tạp của doanh nghiệp và quy mô HĐQT
• 2.2.2. Nghiên cứu kiến thức đặc thù, chi phí R&D và cơ cấu HĐQT
• 2.2.3. Các yếu tố khác
• 2.2.3.1. Rủi ro
• 2.2.3.2. ROA
• 2.2.3.3. Tài sản vô hình
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu
• 3.2. Các giả thuyết nghiên cứu
• 3.2.1. Giả thuyết 3 và 4
• 3.3. Mô hình nghiên cứu
• 3.3.1. Các mô hình nghiên cứu
• 3.3.2. Ước lượng mô hình hồi quy
• 3.3.3. Lựa chọn mô hình hồi quy phù hợp
• 3.3.4. Kiểm soát nội sinh bằng 3SLS
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ
• 4.1. Thống kê mô tả các biến quan sát
• 4.2. Kết quả phân tích đơn biến
• 4.3. Kết quả hồi quy đa biến: xác định cấu trúc HĐQT
• 4.3.1. Yếu tố quyết định quy mô HĐQT
• 4.3.2. Yếu tố quyết định cơ cấu HĐQT
• 4.3.3. Tác động của cấu trúc HĐQT lên hệ số Tobin’s Q
• 4.3.4. Tác động của quy mô HĐQT lên Tobin’s Q
• 4.3.5. Tác động của số thành viên bên ngoài lên Tobin’s Q
• 4.3.6. Tác động của tỷ lệ thành viên bên trong lên Tobin’s Q
• 4.3.7. Kiểm soát vấn đề nội sinh
• 5. KẾT LUẬN VÀ CÁC HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Các hàm ý chính sách
• 5.2. Lựa chọn quy mô HĐQT phù hợp
• 5.3. Lựa chọn cấu trúc HĐQT phù hợp
• 5.4. Các giải pháp khác nhằm tăng giá trị công ty
• 5.5. Hạn chế của đề tài

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Đề tài "Mối Quan Hệ Giữa Giá Trị Doanh Nghiệp và Cấu Trúc Hội Đồng Quản Trị" tập trung vào việc xác định mối liên hệ giữa giá trị doanh nghiệp và cấu trúc hội đồng quản trị (HĐQT) của các công ty niêm yết trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán TP.HCM (HOSE). Nghiên cứu này có tính cấp thiết cao trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động theo mô hình cổ phần hóa, nhưng vai trò của HĐQT chưa được phát huy hiệu quả. HĐQT có trách nhiệm hoạch định chiến lược và giám sát hoạt động sản xuất kinh doanh, tuy nhiên, thực tế cho thấy vai trò này thường bị xem nhẹ. Nghiên cứu nhằm mục tiêu xác định các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp và đề xuất các chính sách nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Nhiều doanh nghiệp hiện nay chưa có tiêu chí và cơ chế đánh giá hiệu quả hoạt động của HĐQT. Việc xác định vai trò và mô hình cấu trúc HĐQT phù hợp là cần thiết để giúp các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng quy mô HĐQT và số lượng thành viên bên ngoài có thể ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào giải quyết triệt để việc lựa chọn mô hình HĐQT phù hợp để nâng cao giá trị doanh nghiệp tại các thị trường tài chính. Do đó, nghiên cứu này sẽ cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhà quản lý và nhà đầu tư.

II. Khung lý thuyết và các bằng chứng thực nghiệm

Khung lý thuyết của nghiên cứu này dựa trên các lý thuyết về quản trị doanh nghiệp và vai trò của HĐQT. Các thành viên HĐQT thực hiện các chức năng khác nhau, trong đó các thành viên không điều hành giám sát hoạt động điều hành và cố vấn cho CEO về chiến lược kinh doanh. Nghiên cứu sử dụng hệ số Tobin’s Q để đo lường giá trị doanh nghiệp. Hệ số này phản ánh tỷ số giữa giá trị của công ty trên giá trị thay thế của tài sản. Các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp bao gồm quy mô HĐQT, tỷ lệ thành viên bên ngoài và các yếu tố khác như rủi ro và ROA. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng HĐQT có quy mô nhỏ thường hoạt động hiệu quả hơn trong chức năng giám sát.

2.1. Đo lường giá trị doanh nghiệp

Theo Himmelberg và các cộng sự, giá trị doanh nghiệp được đo lường thông qua hệ số Tobin’s Q. Công thức tính Tobin’s Q được điều chỉnh cho phù hợp với thực tế tại Việt Nam, trong đó giá trị của công ty được tính bằng giá trị thị trường của vốn cổ phần thường cộng với giá trị sổ sách của nợ. Nghiên cứu cho thấy rằng các công ty có quy mô HĐQT lớn thường có hiệu quả quản trị thấp hơn, điều này dẫn đến việc giảm giá trị doanh nghiệp. Các nghiên cứu trước đây cũng đã chỉ ra rằng HĐQT có quy mô nhỏ hơn thường có khả năng giám sát tốt hơn và đưa ra quyết định hiệu quả hơn.

III. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối liên hệ tích cực giữa cấu trúc hội đồng quản trị và giá trị doanh nghiệp. Các công ty có quy mô HĐQT lớn và nhiều thành viên bên ngoài thường có hiệu quả quản trị cao hơn. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các yếu tố như rủi ro và ROA có tác động đáng kể đến giá trị doanh nghiệp. Các công ty hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển thường có tỷ lệ thành viên bên trong cao hơn, điều này cho thấy rằng kiến thức đặc thù của các thành viên nội bộ là rất quan trọng trong việc nâng cao giá trị doanh nghiệp.

3.1. Tác động của cấu trúc HĐQT lên giá trị doanh nghiệp

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng cấu trúc hội đồng quản trị có ảnh hưởng lớn đến giá trị doanh nghiệp. Cụ thể, các công ty có HĐQT với tỷ lệ thành viên bên ngoài cao thường có khả năng đưa ra quyết định tốt hơn và giám sát hiệu quả hơn. Điều này dẫn đến việc tăng cường hiệu quả quản trị và từ đó nâng cao giá trị doanh nghiệp. Các thành viên bên ngoài thường mang lại những ý kiến và kinh nghiệm quý báu, giúp công ty phát triển bền vững hơn.

IV. Kết luận và các hàm ý chính sách

Nghiên cứu khẳng định rằng việc lựa chọn quy mô và cấu trúc HĐQT phù hợp là rất quan trọng để nâng cao giá trị doanh nghiệp. Các chính sách cần được đề xuất nhằm tăng cường vai trò của HĐQT trong việc giám sát và định hướng chiến lược cho doanh nghiệp. Việc có thành viên độc lập trong HĐQT là cần thiết để đảm bảo rằng các quyết định được đưa ra là vì lợi ích chung của công ty và các cổ đông. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng cần có các tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của HĐQT để đảm bảo rằng các thành viên thực hiện đúng vai trò của mình.

4.1. Các hàm ý chính sách

Đề xuất các chính sách nhằm nâng cao hiệu quả quản trị bao gồm việc lựa chọn quy mô HĐQT phù hợp, tăng cường tính minh bạch trong quản trị và khuyến khích sự tham gia của các thành viên bên ngoài. Các công ty cần xây dựng cơ chế đánh giá hiệu quả hoạt động của HĐQT để đảm bảo rằng các quyết định được đưa ra là hợp lý và có lợi cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh các doanh nghiệp Việt Nam ngày càng mở rộng hoạt động và đa dạng hóa ngành nghề, vai trò của Hội đồng Quản trị (HĐQT) trong việc nâng cao giá trị doanh nghiệp trở nên cấp thiết. Theo ước tính, trong giai đoạn 2007-2013, các công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) có quy mô HĐQT trung bình khoảng 6 thành viên, trong đó tỷ lệ thành viên bên trong chiếm khoảng 35,5%. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động của HĐQT vẫn còn nhiều hạn chế do chưa phát huy đầy đủ vai trò giám sát và định hướng chiến lược. Mục tiêu nghiên cứu là xác định mối quan hệ giữa cấu trúc HĐQT và giá trị doanh nghiệp, đo lường bằng hệ số Tobin’s Q, từ đó đề xuất các chính sách nâng cao hiệu quả quản trị công ty. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 1.386 quan sát của 243 công ty niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2007-2013, không bao gồm các công ty tài chính, ngân hàng và bảo hiểm. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý, cổ đông và nhà đầu tư trong việc lựa chọn cấu trúc HĐQT phù hợp nhằm tối đa hóa giá trị doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính về quản trị doanh nghiệp và cấu trúc HĐQT. Thứ nhất, lý thuyết chi phí giao dịch và quản trị rủi ro nhấn mạnh vai trò của HĐQT trong việc giám sát và tư vấn cho CEO, đặc biệt trong các công ty phức tạp với quy mô lớn và đa ngành. Thứ hai, lý thuyết về kiến thức đặc thù và chi phí R&D cho thấy các công ty chuyên về nghiên cứu và phát triển cần tỷ lệ thành viên bên trong cao hơn để tận dụng kiến thức chuyên môn sâu. Các khái niệm chính bao gồm: quy mô HĐQT (tổng số thành viên), tỷ lệ thành viên bên trong (Insiderf), thành viên bên ngoài (Outsider), hệ số Tobin’s Q (đo lường giá trị doanh nghiệp), biến giả CỐ VẤN (phản ánh mức độ phức tạp của doanh nghiệp dựa trên số phân khúc thị trường, doanh thu và đòn bẩy tài chính), và chi phí R&D.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là báo cáo tài chính, báo cáo thường niên và dữ liệu giao dịch cổ phiếu của 243 công ty niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2007-2013, với tổng số 1.386 quan sát. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, kiểm định t-test, và hồi quy đa biến với các mô hình OLS, FEM, REM để lựa chọn mô hình phù hợp qua các kiểm định F, Breusch-Pagan và Hausman. Để kiểm soát vấn đề nội sinh giữa các biến như quy mô HĐQT, tỷ lệ thành viên bên trong và Tobin’s Q, nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy 3 giai đoạn (3SLS). Timeline nghiên cứu tập trung vào phân tích dữ liệu trong 7 năm, đảm bảo tính ổn định và độ tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô HĐQT và thành viên bên ngoài ở công ty phức tạp: Các công ty phức tạp có quy mô HĐQT lớn hơn 4,27% và số lượng thành viên bên ngoài cao hơn 10,6% so với công ty đơn giản (p-value < 0,05). Điều này phù hợp với giả thuyết rằng công ty phức tạp cần nhiều cố vấn bên ngoài hơn.

2. Tỷ lệ thành viên bên trong ở công ty R&D: Tỷ lệ thành viên bên trong của công ty chuyên về R&D thấp hơn một chút so với công ty không chuyên về R&D (35,3% so với 35,8%), nhưng sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê (p-value = 0,52), trái với giả thuyết ban đầu.

3. Tác động của quy mô HĐQT lên Tobin’s Q: Ở công ty phức tạp, Tobin’s Q tăng khi quy mô HĐQT tăng (β1 + β2 = 0,3869; p-value = 0,0595), trong khi ở công ty đơn giản, mối quan hệ này không rõ ràng. Tác động tổng hợp của số lượng thành viên bên ngoài cũng có ý nghĩa thống kê (p-value = 0,0310).

4. Tác động của tỷ lệ thành viên bên trong lên Tobin’s Q ở công ty R&D: Tỷ lệ thành viên bên trong có tác động tích cực đến Tobin’s Q ở công ty có chi phí R&D cao (χ1 + χ2 = 0,4932; p-value = 0,0194), cho thấy lợi ích từ kiến thức chuyên môn sâu trong HĐQT.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy quy mô và cơ cấu HĐQT có ảnh hưởng khác biệt tùy theo mức độ phức tạp và lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp. Các công ty phức tạp cần quy mô HĐQT lớn hơn và nhiều thành viên bên ngoài để cung cấp tư vấn chuyên môn và hỗ trợ quản trị, phù hợp với các nghiên cứu quốc tế về vai trò cố vấn của HĐQT. Ngược lại, các công ty chuyên về R&D hưởng lợi từ tỷ lệ thành viên bên trong cao hơn, do yêu cầu kiến thức đặc thù và sự am hiểu sâu sắc về lĩnh vực. Mối quan hệ tích cực giữa cấu trúc HĐQT và giá trị doanh nghiệp được minh chứng qua hệ số Tobin’s Q, tuy nhiên một số kết quả chưa đạt ý nghĩa thống kê cao, có thể do chi phí giao dịch và các rào cản trong việc điều chỉnh cấu trúc HĐQT. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh quy mô HĐQT và Tobin’s Q giữa các nhóm công ty phức tạp và đơn giản, cũng như bảng hồi quy đa biến minh họa các hệ số ước lượng và mức ý nghĩa.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường thành viên bên ngoài trong HĐQT của công ty phức tạp: Các doanh nghiệp đa ngành, có doanh thu lớn và tỷ lệ nợ cao nên mở rộng quy mô HĐQT và tăng tỷ lệ thành viên bên ngoài nhằm nâng cao chất lượng tư vấn và giám sát, thực hiện trong vòng 1-2 năm, do Ban lãnh đạo và cổ đông phối hợp thực hiện.

2. Gia tăng tỷ lệ thành viên bên trong tại công ty R&D: Các công ty chuyên về nghiên cứu và phát triển cần ưu tiên bổ sung thành viên nội bộ có kiến thức chuyên môn sâu để hỗ trợ chiến lược phát triển sản phẩm, thực hiện trong 1 năm, do Hội đồng Quản trị và Ban Giám đốc chịu trách nhiệm.

3. Xây dựng cơ chế đánh giá hiệu quả HĐQT: Thiết lập tiêu chí và quy trình đánh giá định kỳ hiệu quả hoạt động của HĐQT và từng thành viên, nhằm phát hiện và điều chỉnh kịp thời các bất cập, triển khai trong 6 tháng, do Ban Kiểm soát và Ban Nhân sự phối hợp thực hiện.

4. Giảm thiểu chi phí giao dịch trong điều chỉnh cấu trúc HĐQT: Rà soát và đơn giản hóa quy trình bầu cử, miễn nhiệm thành viên HĐQT để tăng tính linh hoạt trong việc điều chỉnh cơ cấu, thực hiện trong 1 năm, do Ban Pháp chế và Ban Quản trị doanh nghiệp đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ vai trò và tác động của cấu trúc HĐQT đến giá trị công ty, từ đó xây dựng chiến lược quản trị phù hợp.

2. Cổ đông và nhà đầu tư: Cung cấp cơ sở đánh giá hiệu quả quản trị công ty qua cấu trúc HĐQT, hỗ trợ quyết định đầu tư chính xác hơn.

3. Nhà hoạch định chính sách: Là tài liệu tham khảo để xây dựng các quy định, tiêu chuẩn về quản trị công ty và cấu trúc HĐQT tại thị trường chứng khoán Việt Nam.

4. Giảng viên và sinh viên ngành Tài chính – Quản trị: Cung cấp kiến thức thực tiễn và mô hình nghiên cứu khoa học về mối quan hệ giữa cấu trúc HĐQT và giá trị doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ số Tobin’s Q là gì và tại sao được sử dụng để đo giá trị doanh nghiệp?
   Hệ số Tobin’s Q là tỷ số giữa giá trị thị trường của công ty và giá trị sổ sách tài sản, phản ánh kỳ vọng của thị trường về giá trị tương lai của doanh nghiệp. Nó được sử dụng vì tính khả thi và phản ánh chính xác hơn giá trị thực của công ty so với các chỉ số truyền thống.

2. Tại sao công ty phức tạp cần quy mô HĐQT lớn hơn?
   Công ty phức tạp hoạt động đa ngành, có doanh thu lớn và tỷ lệ nợ cao nên cần nhiều thành viên bên ngoài để cung cấp kiến thức chuyên môn đa dạng và hỗ trợ giám sát hiệu quả, giảm thiểu rủi ro quản trị.

3. Tỷ lệ thành viên bên trong ảnh hưởng thế nào đến công ty R&D?
   Tỷ lệ thành viên bên trong cao giúp công ty R&D tận dụng kiến thức chuyên môn sâu, hỗ trợ ra quyết định chiến lược phù hợp với đặc thù ngành, từ đó nâng cao giá trị doanh nghiệp.

4. Phương pháp 3SLS giúp gì trong nghiên cứu này?
   Phương pháp hồi quy 3 giai đoạn (3SLS) kiểm soát vấn đề nội sinh giữa các biến như quy mô HĐQT, tỷ lệ thành viên bên trong và Tobin’s Q, giúp kết quả phân tích chính xác và tin cậy hơn.

5. Chi phí giao dịch ảnh hưởng thế nào đến việc điều chỉnh cấu trúc HĐQT?
   Chi phí giao dịch cao làm chậm và hạn chế khả năng thay đổi quy mô và cơ cấu HĐQT, gây ra sự lệch lạc so với cấu trúc tối ưu, ảnh hưởng tiêu cực đến giá trị doanh nghiệp.

Kết luận

• Nghiên cứu khẳng định mối quan hệ tích cực giữa quy mô HĐQT, tỷ lệ thành viên bên ngoài với giá trị doanh nghiệp ở công ty phức tạp.
• Tỷ lệ thành viên bên trong đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao giá trị công ty chuyên về R&D.
• Chi phí giao dịch và các rào cản pháp lý là nguyên nhân chính làm chậm điều chỉnh cấu trúc HĐQT.
• Phương pháp 3SLS giúp kiểm soát nội sinh, nâng cao độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.
• Đề xuất các chính sách cụ thể nhằm tối ưu hóa cấu trúc HĐQT, nâng cao hiệu quả quản trị và giá trị doanh nghiệp trong thời gian tới.

Next steps: Các doanh nghiệp niêm yết nên áp dụng các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm để cải thiện cấu trúc HĐQT. Các nhà nghiên cứu có thể mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật và các thị trường khác.

Các nhà quản lý và cổ đông hãy xem xét lại cấu trúc HĐQT hiện tại của doanh nghiệp để tối ưu hóa giá trị và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, các phần tiếp theo là nội dung bài nghiên cứu: - Phần 1: Khung lý thuyết và các bằng chứng thực nghiệm. - Phần 2: Phương pháp nghiên cứu - Phần 3: Kết quả và thảo luận - Phần 4: Kết luận và các hàm ý chính sách. 123doc 5 KHUNG LÝ THUYẾT VÀ CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM Trong phần này, nghiên cứu trình bày về các tài liệu liên quan và phát triển một số giả thuyết chủ yếu. Nghiên cứu bắt đầu bằng cách lưu ý rằng các thành viên HĐQT thực hiện các chức năng khác nhau.

Các thành viên không điều hành (bên ngoài) giám sát các hoạt động điều hành chính và cố vấn cho CEO về chiến lược kinh doanh, trong khi các thành viên điều hành (bên trong) đề ra chiến lược và truyền đạt thông tin về doanh nghiệp cho các thành viên bên ngoài (Mace, 1971; Lorsch và MacIver, 1989; Lipton và Lorsch, 1992; Jensen, 1993). Đo lường giá trị doanh nghiệp Theo Himmelberg và các cộng sự (1999) thì giá trị doanh nghiệp được đo lường thông qua hệ số Tobin’s Q. Tobin’s Q là tỷ số giữa giá trị của công ty trên giá trị thay thế của tài sản. Trong đó: - Giá trị của công ty bằng giá trị thị trường của vốn cổ phần thường cộng giá trị thị trường của vốn cổ phần ưu đãi cộng với giá trị thị trường của tổng nợ.

Tuy nhiên, do chưa thể đo lường được giá trị thị trường của tổng nợ nên nghiên cứu sử dụng giá trị sổ sách của nợ. - Giá trị thay thế của tài sản được tính như là giá trị sổ sách của tổng tài sản. Tuy nhiên, ở Việt Nam hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp đều không có vốn cổ phần ưu đãi. Do đó, công thức tính hệ số Tobin’s Q được đo lường lại như sau: Tobin’s Q = (E + D) / A Trong đó: - E là giá trị thị trường của cổ phần thường.

- D là giá trị sổ sách của nợ. 123doc 6 - A là giá trị sổ sách của tổng tài sản. Các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp 2. Nhu cầu cố vấn, mức độ phức tạp của doanh nghiệp và quy mô HĐQT Vai trò giám sát của HĐQT đã được nghiên cứu rộng rãi, và các nghiên cứu về vấn đề này đều thống nhất rằng HĐQT có quy mô nhỏ thường hoạt động hiệu quả hơn ở chức năng giám sát.

Vấn đề gây tranh cãi ở đây là các nhóm nhỏ hơn thì gắn kết hơn, làm việc có hiệu suất cao hơn và có thể giám sát hoạt động của công ty hiệu quả hơn, trong khi các nhóm lớn hơn thường hoạt động không tốt ở khâu giám sát do phát sinh các vấn đề như dựa dẫm, lười biếng và tốn chi phí phối hợp cao hơn (Lipton và Lorsch, 1992; Jensen, 1993). Theo Yermack (1996), Tobin’s Q có mối tương quan tỷ lệ nghịch với quy mô HĐQT. Điều này cung cấp những hỗ trợ thực tiễn bảo vệ ý kiến cho rằng quy mô HĐQT nhỏ thì tốt hơn. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn đang duy trì HĐQT với quy mô lớn và có nhiều đại diện bên trong doanh nghiệp.

Câu hỏi đặt ra là tại sao học thuyết kinh tế của Darwin không đào thải các hình thức tổ chức không phù hợp? Câu trả lời là các thành viên bên trong và các thành viên phụ thuộc đóng vai trò quan trọng có thể bị mất đi khi chỉ hướng đến một mục tiêu duy nhất là nâng cao tính độc lập của HĐQT (Bhagat và Black, 2001). Bên cạnh đó, vai trò cố vấn của HĐQT thường ít được chú ý quan tâm. Dalton, Daily, Johnson và Ellstrand (1999) đã lập luận và cho rằng HĐQT quy mô lớn thường đưa ra những lời khuyên hữu ích hơn cho Giám đốc điều hành. Những lời khuyên đó hầu hết đến từ những thành viên bên ngoài của HĐQT.

Các nghiên cứu khác nhau cho thấy rằng các thành viên bên ngoài thường đưa ra ý kiến cố vấn hữu ích hơn. Dalton, Daily, Johnson và Ellstrand (1999) lập luận rằng “các thành viên (bên ngoài) thường đưa ra những ý kiến cố vấn có chất lượng cho Giám đốc điều hành hơn hẳn các thành phần nội bộ của công ty”. Hermalin và Weisbach (1988) lưu ý rằng “CEO có thể lựa chọn một 123doc 7 thành viên bên ngoài, người sẽ đưa ra lời khuyên và ý kiến cố vấn hữu ích, mang lại kinh nghiệm và chuyên môn có giá trị cho HĐQT”. Agrawal và Knoeber (2001) nhận định những thành viên bên ngoài có chuyên môn chính trị trong HĐQT thường liên quan đến nhu cầu cần tư vấn chính trị của công ty.

Fich (2005) kết luận rằng các CEO từ các công ty khác được mời làm thành viên HĐQT do khả năng cung cấp ý kiến tư vấn chuyên môn của các CEO đó. Những loại hình công ty nào thường có nhu cầu được tư vấn nhiều hơn? Klein (1998) khẳng định rằng các các công ty phức tạp thường có nhu cầu tư vấn nhiều hơn. Doanh nghiệp có thể được đánh giá là phức tạp theo các khía cạnh khác nhau, chẳng hạn như phạm vi hoạt động, quy mô và mức độ phụ thuộc vào nguồn vốn bên ngoài. Phạm vi hoạt động Các công ty đa dạng hóa hoạt động trong nhiều phân khúc và có xu hướng phức tạp hơn (Rose và Shephard, 1997).

Hermalin và Weisbach (1988) cho biết các CEO của các công ty đa dạng hóa có nhu cầu được tư vấn nhiều hơn so với các công ty khác. Yermack (1996) nhận định rằng dường như HĐQT của các công ty đa dạng hóa thường có quy mô lớn do nhu cầu cần có các kiến thức chuyên môn bên ngoài cho nhiều ngành khác nhau. Quy mô công ty Một loạt các nghiên cứu có liên quan, bắt đầu từ Pfeffer (1972), nhận định rằng HĐQT được lựa chọn để tối đa hóa việc cung cấp các nguồn lực quan trọng cho công ty (Pfeffer và Salancik, 1978; Klein, 1998; Lynall, Golden và Hillman, 2003). Klein (1998) cho biết nhu cầu tư vấn của Giám đốc điều hành tăng theo mức độ mà các công ty phụ thuộc vào môi trường nguồn lực.

Các doanh nghiệp lớn có thể có nhiều mối quan hệ hợp đồng bên ngoài (Booth và Deli, 1996), và do đó, đòi hỏi quy mô HĐQT phải lớn (Pfeffer, 1972). Có thể các thành viên này được lựa chọn không phải để phụ trách việc giám sát, mà 123doc 8 nhằm mục đích cung cấp các ý kiến cố vấn trong quá trình thương lượng các hợp đồng nhờ vào khả năng của họ. Đòn bẩy tài chính Các doanh nghiệp có đòn bẩy tài chính mạnh phụ thuộc vào các nguồn lực bên ngoài với mức độ lớn và có thể có nhu cầu được cố vấn nhiều hơn (Pfeffer, 1972; Klein, 1998). Dechow, Sloan và Sweeney,1996 cho rằng nhiều nợ có thể dẫn đến nhiều khả năng gian lận hơn nên cần tăng nhu cầu giám sát nội bộ.

Booth và Deli (1999) phát hiện thấy rằng các chủ ngân hàng thương mại có tên trong HĐQT của công ty, phục vụ với mục tiêu cung cấp ý kiến chuyên môn về lĩnh vực nợ ngân hàng. Guner, Malmendier và Tate (2005) đã phát hiện rằng cả các chủ ngân hàng thương mại và chủ ngân hàng đầu tư đều là thành viên HĐQT sẽ nâng cao khả năng tiếp cận nguồn tài chính bên ngoài của công ty. Đa dạng hóa, quy mô doanh nghiệp và đòn bẩy tài chính là tất cả các mặt phức tạp của doanh nghiệp và nhu cầu được cố vấn của Giám đốc điều hành. Mức độ phức tạp của công ty tăng lên ở bất kỳ khía cạnh nào cũng sẽ dẫn đến cần có một HĐQT với quy mô lớn hơn.

Để rút ra được yếu tố phức tạp không thể nhìn thấy này, nghiên cứu đã sử dụng phương pháp phân tích nhân tố. Phân tích nhân tố được sử dụng nhằm giảm bậc của các biến. Ngoài ra, sử dụng một số yếu tố phức tạp duy nhất thay vì ba biến riêng lẻ sẽ làm tăng hiệu quả các kiểm định hồi quy bằng cách phá vỡ những khó khăn phát sinh từ đa cộng tuyến. Sử dụng phương thức tương tự như các nghiên cứu khác khi phân tích nhân tố (Guay, 1999; Gaver và Gaver, 1993), nghiên cứu đã tính toán một số nhân tố dựa trên số phân khúc thị trường, logarith doanh số bán hàng, và đòn bẩy.

Điểm số nhân tố cho một mẫu quan sát công ty là sự kết hợp tuyến tính giá trị đã chuyển đổi của ba biến (hệ số hồi quy chuẩn chuẩn hóa). Nghiên cứu đặt tên cho điểm nhân tố thu được là CỐ VẤN do yếu tố này đã làm tăng độ phức 123doc 9 tạp của doanh nghiệp và CỐ VẤN có tương quan tỷ lệ thuận với số phân khúc thị trường, logarith của doanh số bán hàng, và đòn bẩy. Các công ty có điểm số nhân tố trên trung vị của năm được gọi là “công ty phức tạp” và các công ty có điểm số nhân tố dưới trung vị của năm được gọi là “công ty đơn giản”. Từ những ý kiến trên tác giả đưa ra Giả thuyết 1 như sau: Các công ty phức tạp sẽ có quy mô HĐQT lớn với nhiều thành viên bên ngoài hơn các công ty đơn giản.

Nghiên cứu kiến thức đặc thù, chi phí R&D và cơ cấu HĐQT Hiện nay, các tổ chức, các nhà quản lý và các nhà lập pháp đều có một mong muốn chung, đó là xây dựng HĐQT độc lập hơn. Tuy nhiên, vẫn có một số yếu tố dẫn đến việc phải có các thành viên nội bộ trong HĐQT. Các thành viên bên trong có những kiến thức đặc thù về lĩnh vực hoạt động của công ty (Fama và Jense, 1983), và đó là những kiến thức rất hữu ích hỗ trợ công ty có thể hoạt động trong các môi trường không chắc chắn (Williamson, 1975). Thành viên nội bộ với những kiến thức nhất định được bổ nhiệm vào những vị trí quan trọng hơn nhằm giúp công ty lựa chọn chiến lược phù hợp (Baysinger và Hoskisson, 1990; Fama, 1980).

Nghiên cứu sử dụng chi phí R&D để chứng minh cho tầm quan trọng của kiến thức đặc thù. Điều này phù hợp với nghiên cứu của Raheja, 2005; ông nhận định rằng các công ty với chi phí thẩm tra dự án cao (chẳng hạn như các công ty chuyên về R&D) thường nhận được lợi ích từ việc đóng góp của các thành viên bên trong nhiều hơn. Trong nghiên cứu liên quan, Burkart, Gromb và Panunzi (1997) đã khẳng định rằng việc cắt giảm giám sát và giao lại quyền quyết định cho đội ngũ quản lý trong công ty là việc làm cần thiết, tối ưu; trong đó sáng kiến của nhà quản lý thường dẫn đến giá trị cao hơn. Sáng kiến quản lý dường như đã trở thành yếu tố quyết định quan trọng đối với giá trị doanh nghiệp tại các công ty chuyên về R&D.