BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH ---o0o--- TRƯƠNG THỊ LAN PHƯƠNG MỐI QUAN HỆ GIỮA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC VÀ BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ TP. HỒ CHÍ MINH - THÁNG 12/2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH ---o0o--- TRƯƠNG THỊ LAN PHƯƠNG MỐI QUAN HỆ GIỮA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC VÀ BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng. Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. TRẦN THỊ HẢI LÝ TP.
HỒ CHÍ MINH – THÁNG 12/2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong đề tài này được thu thập và sử dụng một cách trung thực. Kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn này không sao chép của bất cứ luận văn nào và cũng chưa được trình bày hay công bố ở bất cứ công trình nghiên cứu nào khác trước đây TPHCM, ngày 10 tháng 12 năm 2014 Tác giả luận văn Trương Thị Lan Phương LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU AG: Tăng trưởng tài sản DY: Tỷ suất cổ tức EV: Biến động thu nhập LVRG: Tỷ lệ nợ dài hạn trên vốn cổ phần POR: Tỷ lệ chi trả cổ tức PY: Biến động giá cổ phiếu SIZE: Quy mô công ty LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT FEM: Mô hình các tác động cố định FGLS: Mô hình hồi quy Bình phương tổi thiểu tổng quát khả thi HOSE : Sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh. HNX : Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội.
OTC : Thị trường phi tập trung. Pooled OLS: Mô hình bình phương bé nhất dạng gộp REM: Mô hình các tác động ngẫu nhiên SGDCK TP. HCM : Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các chữ viết tắt Danh mục các ký hiệu Danh mục các biểu bảng TÓM TẮT.1 Lý do chọn đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu .3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.4 Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu .5 Giới hạn của đề tài nghiên cứu.
Cơ sở lý thuyết và tổng quan các nghiên cứu.1 Các lý thuyết về chính sách cổ tức ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.1 Lý thuyết cổ tức không liên quan (Dividend irrelevance theory) .2 Lý thuyết trong lòng bàn tay “Bird-in-the-hand theory” .3 Chi phí đại diện và lý thuyết dòng tiền tự do .4 Giả thuyết phát tín hiệu (Signalling Hypothesis) .5 Lý thuyết hiệu ứng nhóm khách hàng về cổ tức (Clientele Effects of dividends theories).2 Các nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới về chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Phương pháp nghiên cứu.1 Mẫu nghiên cứu: .2 Mô hình nghiên cứu .3 Giả thuyết nghiên cứu .4 Định nghĩa biến trong mô hình. 27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5 Phương pháp phân tích. Kết quả nghiên cứu .1 Mô tả thống kê các biến.
Phân tích mối tương quan giữa các biến:.3 Kết quả các mô hình hồi quy.1 Mô hình bình phương bé nhất dạng gộp Pooled OLS .2 Mô hình các tác động cố định FEM .3 Mô hình các tác động ngẫu nhiên REM .4 Lựa chọn mô hình hồi quy .1 Lựa chọn giữa FEM với Pooled OLS .2 Lựa chọn giữa REM với Pooled OLS .3 Lựa chọn giữa với FEM với REM .5 Kiểm định mô hình tác động cố định FEM .1 Kiểm định phương sai thay đổi trong mô hình FEM .2 Kiểm định tự tương quan trong mô hình FEM .3 Khắc phục hiện tượng phương sai thay đổi và hiện tự tương quan bằng phương pháp Bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS). 51 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 1 PHỤ LỤC 2 PHỤ LỤC 3 PHỤ LỤC 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG Biểu đồ 3. 1: Quy trình nghiên cứu. 1: Tóm lược kết quả các nghiên cứu thực nghiệm.
1: Thống kê mô tả các biến nghiên cứu. 2: Ma trận tương quan giữa các biến trong nghiên cứu. 3: Kết quả kiểm tra hiện tương đa cộng tuyến. 4: Kết quả mô hình bình phương bé nhất dạng gộp Pooled OLS.
5: Kết quả mô hình các tác động cố định FEM. 6: Kết quả mô hình các tác động ngẫu nhiên REM. 7: Kết quả kiểm định Breusch-Pagan. 8: Kết quả kiểm định Hausman test.
9: Kết quả kiểm định phương sai thay đổi – Wald Test. 10: Kết quả kiểm định tự tương quan - Wooldridge test. 11: Kết quả MH hồi quy Bình phương tổi thiểu tổng quát khả thi (FGLS) 50 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 TÓM TẮT Bài nghiên cứu này sử dụng mẫu gồm 247 công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán TP. HCM (HOSE) và Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) để kiểm định mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu bằng cách sử dụng mô hình hồi quy bình phương bé nhất dạng gộp, mô hình tác động cố định và tác động ngẫu nhiên dựa trên dữ liệu bảng với khoảng thời gian 6 năm từ 2008 đến 2013.
Để đảm bảo sự phù hợp của kết quả, nghiên cứu đã thực hiện một số kiểm định Breusch-Pagan Lagrangian, kiểm định Hausman, kiểm định Wald và kiểm định Wooldridge. Bên cạnh đó, phương pháp FGLS cũng được sử dụng bởi nó có thể kiểm soát được hiện tượng phương sai số thay đổi và tự tương quan. Mô hình hồi quy cơ bản được mở rộng bằng cách thêm các biến kiểm soát bao gồm quy mô công ty, biến động thu nhập, tỷ lệ nợ dài hạn trên tổng tài sản và tăng trưởng tài sản. Kết quả thực nghiệm cho thấy chính sách cổ tức tác động đến sự biến động giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Hơn nữa, nghiên cứu này còn tìm thấy một mối quan hệ ngược chiều đáng kể giữa biến động giá cổ phiếu và quy mô công ty. Từ khóa: Biến động giá cổ phiếu (price volatility), tỷ suất cổ tức (dividend yield), tỷ lệ chi trả cổ tức (payout ratio). LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Lý do chọn đề tài Chính sách cổ tức là một phần quan trọng của chiến lược tài chính dài hạn của công ty, là sự phân chia lợi nhuận giữa các khoản thanh toán cho các cổ đông và phần giữ lại tái đầu tư. Ban quản lý phải quyết định bao nhiêu phần trăm lợi nhuận sẽ chi trả cho cổ đông và bao nhiêu phần trăm được giữ lại để tái đầu tư.
Để trả lời câu hỏi này ban quản lý sẽ phải xem xét chính sách cổ tức nào tối đa hóa tài sản của cổ đông. Hơn nữa họ cũng phải xem xét tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu. Sự biến động của cổ phiếu thường được đo bằng phương sai hoặc độ lệch chuẩn, là một thước đo được sử dụng để xác định rủi ro, và đại diện cho tốc độ thay đổi của giá cổ phiếu trong một thời gian nhất định. Vì vậy, nếu một cổ phiếu được xem là không ổn định,đồng nghĩa với giá của nó sẽ rất khác nhau theo thời gian,và thật khó khăn đểchắc chắn rằng giá trị tương lai của chứng khoán đó là như thế nào.
Các nhà nghiên cứu khác nhau đã nghiên cứu mối liên hệ giữa chính sách cổ tức và biến động của giá cổ phiếu ở những thời điểm khác nhau (Allen & Rachim (1996); Baskin (1989); Hussainey, Mgbame & Chijoke-Mgbame (2011); Nazir, Nawaz, Anwar, &Ahmed (2010); …). Nhưng những phát hiện của họ là không giống nhau. Thị trường chứng khoán Việt Nam là thị trường mới nổi, chứa đựng nhiều biến động và rủi ro tiềm ẩn nội tại phụ thuộc vào biến động của nền kinh tế vĩ mô và bản thân của các doanh nghiệp. Trong đó, biến động giá cổ phiếu là một rủi ro mà các nhà đầu tư phải đối mặt.
Đối với những nhà đầu tư không thích rủi ro thì biến động các khoản đầu tư là quan trọng đối với họ bởi vì nó thể hiện mức độ rủi ro. Các công ty cũng nhận định rằng những nhà đầu tư sẽ chú ý nhiều đến lãi từ cổ tức, và rủi ro của khoản đầu tư của họ có thể tác động đến giá trị cổ phiếu về dài hạn. Điều này làm sự biến động giá cổ phiếu trở nên quan trọng đối với nhà đầu tư. Vì vậy, việc xem xét mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu để gợi ý LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 cho ban quản lý về chính sách cổ tức trong việc kiểm soát biến động giá cổ phiếu là cần thiết.2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu: xem xét mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Ứng với mục tiêu nghiên cứu này, tác giả sẽ giải quyết câu hỏi nghiên cứu sau: Có hay không sự ảnh hưởng của tỷ suất cổ tức đến biến động giá cổ phiếu? Có hay không sự ảnh hưởng của tỷ lệ chi trả cổ tức đến biến động giá cổ phiếu? 1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Tác giả dựa theo nghiên cứu của Baskin (1989) và Nazir và các cộng sự (2010) để xây dựng mô hình chính sách cổ tức với hai thước đo chính là tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức cùng 4 biến kiểm soát ảnh hưởng như thế nào đến biến động giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam (bao gồm các cổ phiếu trên SGDCK TP. Phạm vi nghiên cứu: tập trung vào việc thu thập dữ liệu, phân tích, kiểm định tính phù hợp của mô hình hồi quy bình phương bé nhất dạng gộp, mô hình tác động cố định và tác động ngẫu nhiên dựa trên dữ liệu bảng.4 Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu trong luận văn này là sử dụng mô hình hồi quy bình phương bé nhất dạng gộp, mô hình tác động cố định và tác động ngẫu nhiên dựa trên dữ liệu bảng để xác định mối quan hệ giữa các biến trong mô hình và biến động giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam.