Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Cán Cân Bên Ngoài và Cán Cân Ngân Sách Chính Phủ ở Các Nước Đông Nam Á

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh mối quan hệ giữa cán cân bên ngoài và cán cân ngân sách chính phủ nghiên cứu trường hợp các, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Trịnh Thị Thảo
• Người hướng dẫn: GS. Sử Đình Thành
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Cán Cân Bên Ngoài Và Cán Cân Ngân Sách Chính Phủ: Nghiên Cứu Trường Hợp Các Nước Đông Nam Á
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY
• 1.1. Cán cân ngân sách, tài khoản vãng lai, cán cân thương mại
• 1.1.1. Cán cân ngân sách chính phủ (GB)
• 1.2. Lý thuyết mối quan hệ giữa cán cân ngân sách và tài khoản vãng lai
• 1.2.1. Lý thuyết thâm hụt kép (thâm hụt ngân sách kéo theo thâm hụt tài khoản vãng lai)
• 1.2.1.1. Mô hình Mundell-Fleming
• 1.2.1.2. Lý thuyết của Keynes
• 1.2.2. Lý thuyết cân bằng của Ricardo
• 1.3. Kết quả các nghiên cứu trước đây
• 1.3.1. Trường hợp 1: thâm hụt ngân sách kéo theo thâm hụt tài khoản vãng lai (BD -> CAD)
• 1.3.2. Trường hợp 2: Không có mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và thâm hụt tài khoản vãng lai (BD X CAD)
• 1.3.3. Trường hợp 3: Quan hệ nhân quả một chiều chạy từ thâm hụt tài khoản vãng lai đến thâm hụt ngân sách (CAD -> BD)
• 1.3.4. Trường hợp 4: Các nghiên cứu cho kết quả có mối quan hệ hai chiều thâm hụt tài khoản vãng lai và thâm hụt ngân sách (CAD <-> BD)
• 2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp kiểm định nhân quả Granger
• 2.2. Phương pháp nhân quả Granger sử dụng kỹ thuật Toda-Yamamoto
• 3. DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả dữ liệu
• 3.1.1. Mô tả mẫu
• 3.2. Kết quả nghiên cứu
• 3.2.1. Phân tích thống kê mô tả
• 3.2.2. Thống kê phân tích
• 3.2.2.1. Kiểm định nghiệm đơn vị Unit root test
• 3.2.2.2. Độ trễ tối đa cho mô hình
• 3.2.2.3. Kiểm định nhân quả GRANGER test
• 3.2.2.4. Kiểm định tính ổn định mô hình
• 3.2.2.5. Kiểm định nhân quả bằng phương pháp Toda – Yamamoto
• 4. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 4.1. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mối Quan Hệ Giữa Cán Cân Bên Ngoài và Cán Cân Ngân Sách Chính Phủ

Mối quan hệ giữa cán cân bên ngoài và cán cân ngân sách chính phủ là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu kinh tế, đặc biệt tại khu vực Đông Nam Á. Nghiên cứu này nhằm làm rõ các khái niệm cơ bản và tầm quan trọng của chúng trong việc quản lý kinh tế. Cán cân bên ngoài bao gồm tài khoản vãng lai và cán cân thương mại, trong khi cán cân ngân sách phản ánh tình hình tài chính của chính phủ. Sự tương tác giữa hai yếu tố này có thể ảnh hưởng đến sự ổn định kinh tế và chính sách tài chính của các quốc gia trong khu vực.

1.1. Khái Niệm Cán Cân Bên Ngoài và Cán Cân Ngân Sách

Cán cân bên ngoài bao gồm cán cân thương mại và tài khoản vãng lai. Cán cân thương mại phản ánh sự chênh lệch giữa xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa, trong khi tài khoản vãng lai ghi nhận tất cả các giao dịch tài chính giữa quốc gia và thế giới. Cán cân ngân sách chính phủ thể hiện sự cân đối giữa thu và chi ngân sách, ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu và đầu tư của chính phủ.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Mối Quan Hệ Này

Mối quan hệ giữa cán cân bên ngoài và cán cân ngân sách có thể ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế bền vững. Một cán cân ngân sách thâm hụt có thể dẫn đến việc gia tăng nợ công, ảnh hưởng đến cán cân thương mại và tài khoản vãng lai. Ngược lại, một cán cân bên ngoài yếu có thể làm giảm thu ngân sách, tạo ra áp lực lên chính sách tài chính.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Quản Lý Cán Cân Ngân Sách và Cán Cân Bên Ngoài

Các quốc gia Đông Nam Á đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì sự cân bằng giữa cán cân ngân sách và cán cân bên ngoài. Sự biến động của thị trường toàn cầu, chính sách tài chính không đồng bộ và các yếu tố nội tại như lạm phát và tăng trưởng kinh tế đều có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ này. Việc quản lý hiệu quả hai yếu tố này là rất cần thiết để đảm bảo sự ổn định kinh tế.

2.1. Các Thách Thức Từ Thị Trường Toàn Cầu

Sự biến động của thị trường toàn cầu, bao gồm giá cả hàng hóa và tỷ giá hối đoái, có thể ảnh hưởng đến cán cân thương mại và cán cân ngân sách. Các quốc gia cần có các chính sách linh hoạt để ứng phó với những thay đổi này.

2.2. Tác Động Của Chính Sách Tài Chính

Chính sách tài chính không đồng bộ giữa các quốc gia có thể dẫn đến sự mất cân bằng trong cán cân ngân sách và cán cân bên ngoài. Việc điều chỉnh chính sách tài chính phù hợp là cần thiết để duy trì sự ổn định.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Cán Cân Bên Ngoài và Cán Cân Ngân Sách

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp phân tích định lượng để kiểm tra mối quan hệ giữa cán cân bên ngoài và cán cân ngân sách. Phương pháp kiểm định Granger và mô hình Toda-Yamamoto được áp dụng để xác định mối quan hệ nhân quả giữa các biến. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách thức mà các yếu tố này tương tác với nhau.

3.1. Phương Pháp Kiểm Định Granger

Phương pháp kiểm định Granger được sử dụng để xác định xem một biến có thể dự đoán được biến khác hay không. Trong nghiên cứu này, phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa cán cân ngân sách và cán cân bên ngoài.

3.2. Mô Hình Toda Yamamoto

Mô hình Toda-Yamamoto cho phép kiểm tra mối quan hệ nhân quả mà không cần giả định về sự dừng của các biến. Phương pháp này giúp cung cấp cái nhìn rõ ràng hơn về mối quan hệ giữa cán cân ngân sách và cán cân bên ngoài.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Đông Nam Á

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự khác biệt rõ rệt trong mối quan hệ giữa cán cân ngân sách và cán cân bên ngoài giữa các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á. Một số quốc gia như Singapore cho thấy mối quan hệ một chiều từ cán cân ngân sách đến tài khoản vãng lai, trong khi các quốc gia khác không có mối quan hệ rõ ràng. Những phát hiện này có thể giúp các nhà hoạch định chính sách điều chỉnh chiến lược tài chính phù hợp.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Tại Singapore

Nghiên cứu cho thấy Singapore có mối quan hệ một chiều từ cán cân ngân sách đến tài khoản vãng lai, cho thấy sự ảnh hưởng mạnh mẽ của chính sách tài chính đến cán cân bên ngoài.

4.2. So Sánh Kết Quả Giữa Các Quốc Gia

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự khác biệt trong mối quan hệ giữa cán cân ngân sách và cán cân bên ngoài giữa các quốc gia. Điều này cho thấy cần có các chính sách tài chính phù hợp với từng quốc gia để duy trì sự ổn định kinh tế.

V. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Cán Cân Bên Ngoài và Cán Cân Ngân Sách

Mối quan hệ giữa cán cân bên ngoài và cán cân ngân sách chính phủ là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hiện nay. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự cần thiết phải có các chính sách tài chính linh hoạt và phù hợp để duy trì sự ổn định kinh tế. Hướng nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ này.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Tương Lai

Nghiên cứu tương lai cần tập trung vào việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa cán cân bên ngoài và cán cân ngân sách để đưa ra các chính sách phù hợp.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Tài Chính

Các nhà hoạch định chính sách cần xem xét các kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách tài chính nhằm duy trì sự ổn định kinh tế và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 1996 đến 2015, khu vực Đông Nam Á chứng kiến nhiều biến động kinh tế vĩ mô quan trọng, đặc biệt là mối quan hệ giữa cán cân bên ngoài và cán cân ngân sách chính phủ. Nghiên cứu tập trung vào 9 quốc gia gồm Singapore, Philippines, Malaysia, Indonesia, Brunei, Cambodia, Việt Nam, Thái Lan và Lào nhằm phân tích mối quan hệ nhân quả giữa tài khoản vãng lai, cán cân thương mại và cán cân ngân sách chính phủ. Theo số liệu thu thập từ các nguồn hợp pháp, tỷ lệ cán cân ngân sách/GDP trung bình là -1.825%, phản ánh xu hướng thâm hụt ngân sách phổ biến trong khu vực. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ liệu có tồn tại mối quan hệ nhân quả giữa cán cân ngân sách và các chỉ số cán cân bên ngoài, đồng thời so sánh sự khác biệt trong mối quan hệ giữa cán cân ngân sách với tài khoản vãng lai và cán cân thương mại. Phạm vi nghiên cứu bao gồm dữ liệu bảng theo năm trong 20 năm, giúp đánh giá xu hướng dài hạn và tác động chính sách tài khóa trong bối cảnh kinh tế mở cửa. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách tài khóa và ngoại thương nhằm cân bằng tài chính quốc gia và ổn định kinh tế vĩ mô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết kinh tế chủ đạo để giải thích mối quan hệ giữa cán cân ngân sách và cán cân bên ngoài:

• Lý thuyết thâm hụt kép (Twin Deficit Hypothesis): Dựa trên mô hình Mundell-Fleming và lý thuyết hấp thụ của Keynes, lý thuyết này cho rằng thâm hụt ngân sách chính phủ kéo theo thâm hụt tài khoản vãng lai. Sự gia tăng chi tiêu công hoặc giảm thuế làm tăng lãi suất nội địa, thu hút vốn nước ngoài, làm tăng tỷ giá hối đoái và cuối cùng làm xấu đi cán cân tài khoản vãng lai.

• Giả thuyết cân bằng của Ricardo (Ricardian Equivalence Hypothesis - REH): Lý thuyết này phản bác mối quan hệ trên, cho rằng thâm hụt ngân sách không ảnh hưởng đến tài khoản vãng lai do người dân tăng tiết kiệm để bù đắp cho thâm hụt ngân sách, dẫn đến không có mối quan hệ nhân quả giữa hai biến.

Ngoài ra, nghiên cứu còn xem xét các khái niệm chính như:

• Cán cân ngân sách chính phủ (GB): Chênh lệch giữa thu và chi ngân sách, được đo bằng tỷ lệ GB/GDP.

• Tài khoản vãng lai (CA): Bao gồm cán cân thương mại, thu nhập yếu tố ròng và chuyển nhượng ròng, đo bằng tỷ lệ CA/GDP.

• Cán cân thương mại (TB): Chênh lệch giữa xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ, đo bằng tỷ lệ TB/GDP.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng thu thập từ năm 1996 đến 2015 của 9 quốc gia Đông Nam Á, với tổng số quan sát là 180 cho mỗi biến. Các biến chính gồm tỷ lệ cán cân ngân sách, tài khoản vãng lai và cán cân thương mại trên GDP, được lấy từ nguồn Datastream.

Phân tích được thực hiện bằng hai phương pháp kiểm định nhân quả:

• Kiểm định nhân quả Granger truyền thống: Dựa trên mô hình Vector Autoregression (VAR), kiểm tra mối quan hệ nhân quả giữa các biến thông qua các giá trị trễ. Phương pháp này yêu cầu dữ liệu phải dừng và không có đồng liên kết hoặc phải sử dụng mô hình Vector Error Correction Model (VECM) nếu có đồng liên kết.

• Phương pháp Toda-Yamamoto (T-Y): Một kỹ thuật kiểm định nhân quả cải tiến, cho phép kiểm định trên dữ liệu gốc không dừng hoặc có đồng liên kết khác bậc. Phương pháp này tăng độ trễ của mô hình VAR lên k + dmax (với dmax là bậc đồng liên kết tối đa) và sử dụng kiểm định Wald có hiệu chỉnh (MWALD) để đánh giá nhân quả.

Quy trình phân tích bao gồm kiểm định tính dừng của chuỗi thời gian bằng các kiểm định ADF, PP và KPSS, xác định độ trễ tối ưu của mô hình VAR dựa trên các tiêu chí AIC, BIC, FPE và LM, kiểm định tính ổn định của mô hình và cuối cùng thực hiện kiểm định nhân quả Granger và Toda-Yamamoto.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ giữa cán cân ngân sách và tài khoản vãng lai:

   • Kiểm định Granger truyền thống cho thấy hầu hết các quốc gia không có mối quan hệ nhân quả giữa cán cân ngân sách và tài khoản vãng lai, ngoại trừ Singapore có mối quan hệ một chiều từ cán cân ngân sách đến tài khoản vãng lai.
   • Phương pháp Toda-Yamamoto phát hiện 8/9 quốc gia có mối quan hệ nhân quả giữa cán cân ngân sách và tài khoản vãng lai, cho thấy sự khác biệt rõ rệt so với phương pháp truyền thống.

2. Mối quan hệ giữa cán cân ngân sách và cán cân thương mại:

   • Cả hai phương pháp đều cho thấy có mối quan hệ nhân quả giữa cán cân ngân sách và cán cân thương mại ở tất cả 9 quốc gia.
   • Điều này nhấn mạnh vai trò quan trọng của cán cân thương mại trong việc phản ánh tác động của chính sách tài khóa đến cán cân bên ngoài.

3. Xu hướng biến động các biến chính:

   • Brunei là quốc gia có mức thặng dư và thâm hụt cán cân ngân sách, tài khoản vãng lai và cán cân thương mại lớn nhất trong khu vực, phản ánh sự biến động mạnh mẽ của nền kinh tế dựa vào xuất khẩu dầu mỏ.
   • Ở Philippines và Brunei, cán cân ngân sách và tài khoản vãng lai biến động cùng chiều, trong khi ở Singapore, Malaysia, Indonesia, Cambodia và Thái Lan, hai biến này có xu hướng ngược chiều.
   • Việt Nam và Lào không cho thấy mối quan hệ rõ ràng giữa cán cân ngân sách và tài khoản vãng lai.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự khác biệt trong mối quan hệ nhân quả giữa cán cân ngân sách và tài khoản vãng lai tùy thuộc vào phương pháp kiểm định và đặc điểm kinh tế từng quốc gia. Phương pháp Toda-Yamamoto, với khả năng xử lý dữ liệu không dừng và đồng liên kết khác bậc, cho kết quả tin cậy hơn và phát hiện mối quan hệ nhân quả ở đa số quốc gia Đông Nam Á. Điều này ủng hộ lý thuyết thâm hụt kép, cho rằng thâm hụt ngân sách có thể kéo theo thâm hụt tài khoản vãng lai.

Mối quan hệ nhân quả giữa cán cân ngân sách và cán cân thương mại được xác nhận ở tất cả các quốc gia, cho thấy cán cân thương mại là thành phần quan trọng trong tài khoản vãng lai và phản ánh rõ hơn tác động của chính sách tài khóa. Sự khác biệt trong xu hướng biến động giữa các quốc gia có thể do cấu trúc kinh tế, mức độ mở cửa và chính sách tài khóa khác nhau.

Kết quả cũng phù hợp với các nghiên cứu trước đây trong khu vực và trên thế giới, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lựa chọn phương pháp phân tích phù hợp để tránh sai lệch do dữ liệu chuỗi thời gian không dừng hoặc có đồng liên kết.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ xu hướng biến động của GB, CA và TB từng quốc gia, cũng như bảng thống kê mô tả và kết quả kiểm định nhân quả để minh họa rõ ràng các mối quan hệ và sự khác biệt giữa các phương pháp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và kiểm soát thâm hụt ngân sách
   Chính phủ các nước Đông Nam Á nên áp dụng các biện pháp kiểm soát thâm hụt ngân sách trong phạm vi hợp lý nhằm giảm áp lực lên tài khoản vãng lai, góp phần ổn định cán cân bên ngoài. Mục tiêu giảm tỷ lệ thâm hụt ngân sách/GDP xuống dưới mức khoảng 3% trong vòng 3-5 năm tới là cần thiết.

2. Cải thiện hiệu quả chi tiêu công và tăng thu ngân sách
   Tăng cường hiệu quả chi tiêu công, ưu tiên đầu tư vào các dự án có khả năng thúc đẩy xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế bền vững. Đồng thời, mở rộng cơ sở thuế và nâng cao hiệu quả thu thuế để tăng nguồn thu ngân sách, giảm bớt sự phụ thuộc vào vay nợ.

3. Phát triển thị trường tài chính trong nước
   Xây dựng và hoàn thiện thị trường tài chính nhằm giảm sự phụ thuộc vào vốn nước ngoài, từ đó giảm thiểu rủi ro biến động tỷ giá và dòng vốn quốc tế. Thời gian thực hiện trong 5-7 năm, phối hợp giữa Ngân hàng Trung ương và Bộ Tài chính.

4. Điều chỉnh chính sách tỷ giá và thương mại linh hoạt
   Áp dụng chính sách tỷ giá linh hoạt kết hợp với các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu và kiểm soát nhập khẩu không cần thiết để cải thiện cán cân thương mại, từ đó hỗ trợ cân bằng tài khoản vãng lai. Chủ thể thực hiện là Ngân hàng Trung ương và Bộ Công Thương, với lộ trình điều chỉnh theo chu kỳ kinh tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách tài khóa và ngoại thương
   Giúp hiểu rõ mối quan hệ giữa ngân sách và cán cân bên ngoài, từ đó xây dựng chính sách phù hợp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô và tăng trưởng bền vững.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế vĩ mô và tài chính công
   Cung cấp cơ sở lý thuyết và phương pháp phân tích hiện đại, đặc biệt là ứng dụng kiểm định Toda-Yamamoto trong nghiên cứu chuỗi thời gian kinh tế.

3. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng và Kinh tế quốc tế
   Là tài liệu tham khảo hữu ích để hiểu sâu về các lý thuyết kinh tế liên quan đến cán cân ngân sách và cán cân bên ngoài, cũng như phương pháp nghiên cứu thực nghiệm.

4. Các tổ chức tài chính và ngân hàng trung ương
   Hỗ trợ đánh giá tác động của chính sách tài khóa đến cán cân thanh toán và đưa ra các quyết định điều hành chính sách tiền tệ, tỷ giá phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Mối quan hệ giữa cán cân ngân sách và tài khoản vãng lai có nhất quán ở các nước Đông Nam Á không?
   Kết quả nghiên cứu cho thấy không đồng nhất, phụ thuộc vào phương pháp phân tích và đặc điểm kinh tế từng quốc gia. Phương pháp Toda-Yamamoto phát hiện mối quan hệ nhân quả ở đa số quốc gia, trong khi phương pháp truyền thống thì không.

2. Tại sao phương pháp Toda-Yamamoto được ưu tiên sử dụng trong nghiên cứu này?
   Phương pháp này cho phép kiểm định nhân quả trên dữ liệu không dừng hoặc có đồng liên kết khác bậc, giảm thiểu sai lệch do lựa chọn sai mô hình, phù hợp với dữ liệu chuỗi thời gian kinh tế phức tạp.

3. Cán cân thương mại có vai trò như thế nào trong mối quan hệ với cán cân ngân sách?
   Cán cân thương mại là thành phần chính của tài khoản vãng lai và phản ánh rõ hơn tác động của chính sách tài khóa đến cán cân bên ngoài, được xác nhận có mối quan hệ nhân quả với cán cân ngân sách ở tất cả các quốc gia nghiên cứu.

4. Việc thâm hụt ngân sách kéo dài có thể gây ra những rủi ro gì cho nền kinh tế?
   Thâm hụt kéo dài có thể làm tăng nợ công, gây áp lực lên chính sách quản lý nợ, làm tăng lạm phát và chèn ép đầu tư khu vực tư nhân, ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.

5. Làm thế nào để chính phủ cân bằng giữa nhu cầu chi tiêu và ổn định cán cân bên ngoài?
   Chính phủ cần áp dụng chính sách tài khóa thận trọng, tăng hiệu quả chi tiêu, cải thiện thu ngân sách, đồng thời phối hợp với chính sách tiền tệ và tỷ giá linh hoạt để duy trì cân bằng tài chính và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định mối quan hệ nhân quả giữa cán cân ngân sách và cán cân bên ngoài ở 9 quốc gia Đông Nam Á trong giai đoạn 1996-2015, với kết quả khác biệt giữa hai phương pháp kiểm định Granger truyền thống và Toda-Yamamoto.
• Phương pháp Toda-Yamamoto cho thấy đa số quốc gia có mối quan hệ nhân quả giữa cán cân ngân sách và tài khoản vãng lai, đồng thời tất cả các quốc gia đều có mối quan hệ nhân quả giữa cán cân ngân sách và cán cân thương mại.
• Kết quả nghiên cứu ủng hộ lý thuyết thâm hụt kép, nhấn mạnh vai trò của chính sách tài khóa trong việc ảnh hưởng đến cán cân bên ngoài.
• Xu hướng biến động các biến kinh tế có sự khác biệt giữa các quốc gia, phản ánh đặc thù kinh tế và chính sách của từng nước.
• Đề xuất các giải pháp chính sách nhằm kiểm soát thâm hụt ngân sách, cải thiện hiệu quả chi tiêu, phát triển thị trường tài chính và điều chỉnh chính sách tỷ giá để ổn định cán cân bên ngoài.

Các nhà hoạch định chính sách và nhà nghiên cứu nên áp dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế chính sách tài khóa phù hợp, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng với dữ liệu cập nhật và phương pháp phân tích tiên tiến hơn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý kinh tế vĩ mô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH -------- TRỊNH THỊ THẢO MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁN CÂN BÊN NGOÀI VÀ CÁN CÂN NGÂN SÁCH CHÍNH PHỦ: NGHIÊN CỨU TRƢỜNG HỢP CÁC NƢỚC ĐÔNG NAM Á LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.HCM – Năm 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH -------- TRỊNH THỊ THẢO MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁN CÂN BÊN NGOÀI VÀ CÁN CÂN NGÂN SÁCH CHÍNH PHỦ: NGHIÊN CỨU TRƢỜNG HỢP CÁC NƢỚC ĐÔNG NAM Á Chuyên ngành: Tài chính –Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS. SỬ ĐÌNH THÀNH TP.HCM – Năm 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ “Mối quan hệ giữa cán cân bên ngoài và cán cân ngân sách chính phủ, nghiên cứu trường hợp các nước Đông Nam Á” do chính tôi thực hiện nghiên cứu và được sự hướng dẫn tận tình của GS.TS Sử Đình Thành. Luận văn là kết quả nghiên cứu từ nhiều tài liệu, không sao chép từ bất kỳ bài nghiên cứu nào. Các số liệu sử dụng trong luận văn được thu thập từ các nguồn hợp pháp và đáng tin cậy. Tôi sẽ chịu trách nhiệm về nội dung mà tôi đã trình bày trong luận văn này. Hồ Chí Minh, Ngày 19 tháng 10 năm 2016 Trịnh Thị Thảo LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC HÌNH Tóm tắt . 1 LỜI MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài: . Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu: . Phương pháp nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Cấu tr c bài nghiên cứu . CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY .1 Cán cân ngân sách, tài khoản vãng lai, cán cân thương mại .1 Cán cân ngân sách chính phủ (GB) .2 Tài khoản vãng lai (CA): .3 Cán cân thương mại (TB) .2 Lý thuyết mối quan hệ giữa cán cân ngân sách và tài khoản vãng lai .1 Lý thuyết thâm hụt kép (thâm hụt ngân sách kéo theo thâm hụt tài khoản vãng lai) .1 Mô hình Mundell-Fleming.2 Lý thuyết của Keynes .2 Lý thuyết cân bằng của Ricardo . 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Kết quả các nghiên cứu trước đây .1 Trường hợp 1: thâm hụt ngân sách kéo theo thâm hụt tài khoản vãng lai (BD ->CAD).2 Trường hợp 2: Không có mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và thâm hụt tài khoản vãng lai (BD X CAD) .3 Trường hợp 3: Quan hệ nhân quả một chiều chạy từ thâm hụt tài khoản vãng lai đến thâm hụt ngân sách (CAD->BD) .4 Trường hợp 4: Các nghiên cứu cho kết quả có mối quan hệ hai chiều thâm hụt tài khoản vãng lai và thâm hụt ngân sách (CAD <->BD) . PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Phương pháp kiểm định nhân quả Granger .2 Phương pháp nhân quả Granger sử dụng kỹ thuật Toda-Yamamoto:. DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Mô tả dữ liệu .1 Mô tả mẫu : .2 Kết quả nghiên cứu .1 Phân tích thống kê mô tả .2 Thống kê phân tích .1 Kiểm định nghiệm đơn vị Unit root test .2 Độ trễ tối đa cho mô hình .3 Kiểm định nhân quả GRANGER test t .4 Kiểm định tính ổn định mô hình .5 Kiểm định nhân quả bằng phương pháp Toda – Yamamoto . KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH… . 55 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo . 56 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Giải thích tiếng Anh Giải thích tiếng Việt BD Budget Deficit Thâm hụt ngân sách CAD Current account Deficit Thâm hụt tài khoản vãng lai GB Budget balance Cán cân ngân sách CA Current account Tài khoản vãng lai TB Trade balance Cán cân thương mại Ricardian Equivalence Lý thuyết cân bằng của REH Hypothesis Ricardian TDH Twin Deficit Hypothesis Lý thuyết thâm hụt kép Organization for Economic Tổ chức hợp tác và phát triển OECD Cooperation and Development kinh tế VAR Vector Autor Regressive Mô hình tự hồi quy véctơ VECM Vector Error Correction Model Mô hình vetor hiệu chỉnh sai số MWALD Modifide wald Wald có hiệu chỉnh LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Thống kê mô tả giữa các biến trong mô hình .2: Kiểm định tính dừng Unit root tests .3: Tóm tắt độ trễ tối đa cho mô hình .4: Kiểm định nhân quả Granger test .5: Kiểm định quan hệ Toda-Yamamoto . 53 DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: Tác động của chính sách trong cơ chế tỷ giá cố định .2: Tác động của chính sách trong cơ chế tỷ giá linh hoạt .3: Bốn mối quan hệ có thể xảy ra giữa tài khoản vãng lai và cán cân ngân sách .1: Xu hướng biến động của GB, CA và TB từng quốc gia .2: Kiểm định độ ổn định mô hình Toda – Yamamoto (1995) . 52 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT Nghiên cứu này nghiên cứu mối quan hệ nhân quả giữa cán cân bên ngoài (tài khoản vãng lai, cán cân thương mại) và cán cân ngân sách Chính phủ cho 9 quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á giai đoan từ năm 1996 đến năm 2015. Phân tích này được thực hiện bằng cách sử dụng hai phương pháp: kiểm định Granger truyền thống và phương pháp Granger được phát triển bởi Toda-Yamamoto. Kiểm định nhân quả Granger truyền thống: hầu hết các nước không có mối quan hệ giữa cán cân ngân sách và tài khoản vãng lai hay cán cân thương mại trừ Singapore cho thấy có mối quan hệ một chiều từ cán cân ngân sách đến tài khoản vãng lai, giữa cán cân ngân sách và cán cân thương mại Kiểm định nhân quả Granger được phát triển bởi Toda-Yamamoto: kết quả có sự khác biệt so với phương pháp kiểm định nhân quả Granger truyền thống. Có tới 8/9 nước có mối quan hệ nhân quả giữa GB và CA và bằng chứng thực nghiệm cho thấy cả 9 nước có mối quan hệ nhân quả giữa GB và TB. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài: Hiện tại, lý thuyết về mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và thâm hụt tài khoản vãng lai có hai trường phái trái ngược nhau. Lý thuyết thâm hụt kép cho rằng có mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và tài khoản vãng lai, cụ thể là thâm hụt ngân sách kéo theo thâm hụt tài khoản vãng lai. Lý thuyết hiệu ứng cân bằng của Ricardo trái ngược lại với lý thuyết thâm hụt kép khi lý giải thâm hụt ngân sách và tài khoản vãng lai không có mối liên quan với nhau. Bên cạnh đó, kết quả nhiều nghiên cứu thực nghiệm về vấn đề này ở các nước, khu vực khác nhau đã được thực hiện bởi các tác giả nổi tiếng có kết quả khác nhau dẫn đến việc hoài nghi về mối quan hệ giữa cán cân ngân sách và cân đối bên ngoài (tài khoản vãng lai hay cán cân thương mại). Cụ thể có 4 kết quả về mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và tài khoản vãng lai: thâm hụt ngân sách kéo theo thâm hụt tài khoản vãng lai, thâm hụt tài khoản vãng lai gây ra thêm hụt ngân sách, mối quan hê qua lại giữa thâm hụt ngân sách và tài khoản vãng lai và kết quả cuối cùng là không có mối quan hệ giữa hai loại thâm hụt này. Nghiên cứu này sẽ đóng góp thêm cho các nghiên cứu hiện tại: + Thứ nhất: nghiên cứu này thực hiện ở các nước trong khu vực Đông Nam Á. + Thứ hai: nghiên cứu mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và cán cân thương mại (hầu hết các nghiên cứu trước chỉ tập trung vào mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và tài khoản vãng lai). + Thứ ba: nghiên cứu sử dụng kiểm định Toda-Yamamoto (T-Y) để kiểm tra mối quan hệ nhân quả. Phương pháp này là tối thiểu hóa các rủi ro liên quan đến việc nhận diện sai bậc kết hợp của các biến bằng cách tăng độ trễ k lên k+dmax với dmax là số bậc đồng liên kết. Điểm khác của nghiên cứu này so với các nghiên cứu trƣớc đây là việc sử dụng kiểm định Toda-Yamamoto (T-Y) để kiểm tra mối quan hệ nhân quả LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 không chỉ giữa giữa thâm hụt ngân sách và tài khoản vãng lai mà còn kiểm định mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và cán cân thương mại cho 9 nước Đông Nam Á. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu: * Mục tiêu: + Tác giả đưa ra các gợi ý chính sách tương ứng với các kết quả được tìm thấy của nghiên cứu về mối quan hệ giữa cán cân ngân sách và cân đối bên ngoài (cân đối tài khoản vãng lai hoặc cân đối thương mại). + Bên cạnh đó, nghiên cứu xem xét mối quan hệ giữa cán cân thương mại và cán cân ngân sách để biết được vai trò của yếu tố thu nhập và chuyển giao ròng trong tai khoản vãng lai thông qua việc so sánh kết quả mối quan hệ nhân quả giữa tài khoản vãng lai và cán cân ngân sách chính phủ có khác với mối quan hệ nhân quả giữa cán cân thương mại và cán cân ngân sách chính phủ hay không? *Câu hỏi nghiên cứu: Tài khoản vãng lai và cán cân ngân sách có mối quan hệ với nhau không? Cán cân thương mại và cán cân ngân sách có mối quan hệ với nhau không? 3. Phƣơng pháp nghiên cứu Bài phân tích này sử dụng hai phương pháp: phương pháp kiểm định Granger truyền thống và phương pháp tiếp cận phát triển bởi TodaYamamoto. Kết quả cho thấy có sự khác nhau trong việc sử dụng cả hai phương pháp tiếp cận. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu * Đối tƣợng nghiên cứu Đề tài nghiên cứu xem xét mối quan hệ giữa cán cân bên ngoài (tài khoản vãng lai hay cán cân thương mại) và cán cân ngân sách Chính phủ. * Không gian, thời gian: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Dữ liệu nghiên cứu từ 1996 đến năm 2015 tại các nước Đông Nam Á (Singapore, Philippines, Malaysia, Indonesia, Brunei, Cambodia, Việt Nam, Thái Lan và Lào). C u tr c ài nghiên cứu Ngoài phần lời mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn chia làm 4 chương: Chương 1: Trình bày cơ sở lý thuyết và kết quả thực nghiệm của các nghiên cứu của các nghiên cứu trước đây liên quan đến đề tài nghiên cứu. Chương 2: Đưa ra mô hình và giới thiệu về phương pháp được sử dụng để kiểm tra mối quan hệ nhân quả.