Nghiên Cứu Mối Liên Hệ Giữa Phát Triển Tài Chính Theo Chiều Sâu và Tăng Trưởng Kinh Tế Tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh nghiên cứu mối liên hệ giữa phát triển tài chính theo chiều sâu và tăng trưởng kinh tế tại việt, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Ngô Quang Mỹ Thiên
• Người hướng dẫn: Pgs-Ts. Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hcm
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Mối Liên Hệ Giữa Phát Triển Tài Chính Theo Chiều Sâu Và Tăng Trưởng Kinh Tế Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Tóm tắt
• 1.2. Tổng quan các kết quả nghiên cứu trước đây về mối quan hệ giữa chiều sâu tài chính và tăng trưởng kinh tế
• 1.2.1. Quan điểm cho rằng phát triển tài chính làm tăng sản lượng, tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế
• 1.2.2. Quan điểm khẳng định mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế phụ thuộc vào mức độ phát triển tài chính
• 1.2.3. Quan điểm kết luận phát triển tài chính tác động mạnh mẽ đến tăng trưởng kinh tế trong dài hạn tuy nhiên không có tác động trong ngắn hạn
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Kết quả nghiên cứu
• 1.4.1. Kiểm định mối quan hệ tác động trong dài hạn giữa các yếu tố tài chính đến GDP
• 1.4.1.1. Kiểm định tương quan
• 1.4.1.2. Lựa chọn mô hình
• 1.4.1.3. Kiểm định tính dừng của các yếu tố
• 1.4.1.4. Kết quả kiểm định mô hình xác định mối quan hệ giữa các chỉ tiêu tài chính và tăng trưởng GDP trong mối quan hệ cân bằng dài hạn
• 1.4.2. Nghiên cứu mối quan hệ nhân quả về mối quan hệ giữa chiều sâu tài chính và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam giai đoạn 1995-2010
• 1.4.2.1. Kiểm định Đồng liên kết
• 1.4.2.2. Kiểm định nhân quả Granger
• 1.4.2.3. Kết luận về mô hình
• 1.5. Kết luận và gợi ý giải pháp
• 1.5.1. Gợi ý giải pháp
• 1.5.1.1. Những giải pháp đối với đầu tư tài chính khu vực công (PUK)
• 1.5.1.2. Những giải pháp đối với đầu tư tài chính khu vực tư (PRK)
• 1.5.1.3. Giải pháp phát triển thị trường lao động
• Phụ lục 1: Tài liệu tham khảo
• Phụ lục 2: Tổng quan thực trạng tăng trưởng GDP giai đoạn 1995-2012
• Phụ lục 3: Kết quả xây dựng mô hình
• Phụ lục 4: Kiểm định hiện tượng tự tương quan mô hình
• Phụ lục 5: Kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi mô hình
• Phụ lục 6: Kiểm định tính ARCH mô hình
• Phụ lục 7: Kết quả mô hình
• Phụ lục 8: Kiểm định tượng tương quan mô hình
• Phụ lục 9: Kiểm định phương sai thay đổi mô hình
• Phụ lục 10: Kiểm định tính ARCH của mô hình
• Phụ lục 11: Phụ lục tính dừng cho GDP
• Phụ lục 12: Phụ lục tính dừng cho biến LF
• Phụ lục 13: Phụ lục tính dừng cho biến M2Y
• Phụ lục 14: Phụ lục tính dừng cho biến PCY
• Phụ lục 15: Phụ lục tính dừng cho biến PRK
• Phụ lục 16: Phụ lục tính dừng đối với biến PUK
• Phụ lục 17: Tính dừng phần dư của mô hình
• Phụ lục 18: Kiểm định tính dừng phần dư mô hình

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mối Liên Hệ Giữa Phát Triển Tài Chính Và Tăng Trưởng Kinh Tế Tại Việt Nam

Mối liên hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế đã được nghiên cứu từ lâu. Các học giả như Schumpeter và Levine đã chỉ ra rằng một hệ thống tài chính phát triển có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tại Việt Nam, sự phát triển của hệ thống tài chính đã có những tác động tích cực đến tăng trưởng GDP trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết để tối ưu hóa mối quan hệ này.

1.1. Khái Niệm Phát Triển Tài Chính Và Tăng Trưởng Kinh Tế

Phát triển tài chính được hiểu là sự mở rộng và cải thiện của các dịch vụ tài chính, trong khi tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng sản lượng hàng hóa và dịch vụ trong một nền kinh tế. Mối quan hệ giữa hai yếu tố này rất phức tạp và phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Phát Triển Tài Chính Đối Với Kinh Tế Việt Nam

Phát triển tài chính không chỉ giúp tăng cường khả năng huy động vốn mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới một nền kinh tế thị trường hiện đại.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Mối Liên Hệ Giữa Tài Chính Và Kinh Tế

Mặc dù có nhiều lợi ích từ phát triển tài chính, nhưng vẫn tồn tại những thách thức lớn. Các vấn đề như đầu tư nước ngoài, chính sách tài chính không đồng bộ và sự thiếu hụt thông tin có thể cản trở sự phát triển bền vững. Những thách thức này cần được nhận diện và giải quyết để tối ưu hóa mối quan hệ giữa tài chính và tăng trưởng kinh tế.

2.1. Các Vấn Đề Trong Chính Sách Tài Chính

Chính sách tài chính hiện tại chưa hoàn toàn đồng bộ và hiệu quả, dẫn đến việc không thể phát huy tối đa tiềm năng của hệ thống tài chính trong việc hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

2.2. Tác Động Của Đầu Tư Nước Ngoài Đến Tăng Trưởng Kinh Tế

Đầu tư nước ngoài có thể mang lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế, nhưng cũng có thể tạo ra những rủi ro nhất định nếu không được quản lý chặt chẽ. Cần có các biện pháp để đảm bảo rằng đầu tư nước ngoài thực sự đóng góp vào sự phát triển bền vững.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mối Liên Hệ Giữa Tài Chính Và Kinh Tế

Để nghiên cứu mối liên hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế, các phương pháp như phân tích hồi quy và kiểm định nhân quả được sử dụng. Những phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa các yếu tố tài chính và tăng trưởng GDP, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp.

3.1. Phân Tích Hồi Quy Để Xác Định Mối Quan Hệ

Phân tích hồi quy giúp xác định mối quan hệ giữa các biến tài chính và tăng trưởng kinh tế, từ đó đưa ra những dự đoán chính xác hơn về tác động của phát triển tài chính đến tăng trưởng GDP.

3.2. Kiểm Định Nhân Cách Để Đánh Giá Tác Động

Kiểm định nhân quả Granger được sử dụng để xác định xem phát triển tài chính có thực sự dẫn đến tăng trưởng kinh tế hay không. Kết quả từ các kiểm định này sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về mối quan hệ giữa hai yếu tố.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Về Tài Chính Và Kinh Tế

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng phát triển tài chính có mối quan hệ tích cực với tăng trưởng kinh tế trong dài hạn. Tuy nhiên, không có tác động rõ rệt trong ngắn hạn. Điều này cho thấy cần có các chính sách hỗ trợ để phát triển tài chính bền vững.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tác Động Của Tài Chính Đến Kinh Tế

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các yếu tố như tỷ lệ tín dụng khu vực tư nhân và tỷ lệ M2/GDP có tác động tích cực đến tăng trưởng GDP. Điều này cho thấy sự cần thiết phải cải thiện các chỉ số tài chính này.

4.2. Các Giải Pháp Để Tăng Cường Phát Triển Tài Chính

Cần có các giải pháp cụ thể để phát triển hệ thống tài chính, bao gồm cải cách chính sách tài chính, tăng cường quản lý và giám sát hệ thống tài chính, cũng như khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực tiềm năng.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Mối Liên Hệ Giữa Tài Chính Và Kinh Tế

Mối liên hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam đang ngày càng trở nên quan trọng. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn về mối quan hệ này và đưa ra các chính sách phù hợp nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững.

5.1. Tương Lai Của Phát Triển Tài Chính Tại Việt Nam

Trong tương lai, phát triển tài chính sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Cần có các chính sách hỗ trợ để đảm bảo rằng hệ thống tài chính phát triển một cách bền vững.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Chính Sách

Các chính sách cần tập trung vào việc cải thiện môi trường đầu tư, tăng cường quản lý tài chính và khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân trong phát triển tài chính.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự phát triển của hệ thống tài chính đóng vai trò huyết mạch đối với tăng trưởng kinh tế của mỗi quốc gia, đặc biệt là tại các nền kinh tế đang chuyển đổi. Tại Việt Nam, kể từ khi mở cửa tiếp nhận đầu tư nước ngoài vào năm 1994 và thành lập thị trường chứng khoán vào tháng 7 năm 2000, quy mô thị trường tài chính đã ghi nhận những bước chuyển mình mạnh mẽ. Trước năm 2006, thị trường chứng khoán Việt Nam chỉ có khoảng 30 công ty niêm yết với giá trị vốn hóa chưa đầy 1% GDP. Tuy nhiên, sau sự kiện gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2006 kết hợp cùng làn sóng cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, quy mô vốn hóa đã bùng nổ và đóng góp tới khoảng 44% GDP trong giai đoạn 2006–2008.

Đứng trước các biến động kinh tế toàn cầu từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á giai đoạn 1997–1998 cho đến khủng hoảng tài chính thế giới năm 2008, câu hỏi liệu phát triển tài chính theo chiều sâu có thực sự thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững hay không đã trở thành trọng tâm nghiên cứu của giới học thuật và các nhà hoạch định chính sách. Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Ngô Quang Mỹ Thiên, do PGS-TS. Nguyễn Thị Liên Hoa hướng dẫn tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH), tập trung giải quyết mục tiêu khảo sát thực nghiệm mối quan hệ giữa chiều sâu tài chính và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam.

Nghiên cứu sử dụng chuỗi dữ liệu vĩ mô giai đoạn 1995–2012 (với 18 quan sát hàng năm) nhằm đo lường tác động của các chỉ tiêu cốt lõi: tỷ lệ cung tiền mở rộng so với sản lượng (M2/GDP), tỷ lệ tín dụng khu vực tư nhân so với sản lượng (PCY/GDP), vốn khu vực công (PUK), vốn khu vực tư nhân (PRK) và lực lượng lao động (LF) đối với tổng sản phẩm quốc nội (GDP theo giá cố định năm 1994). Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc làm rõ cơ chế tác động dài hạn và độ trễ chính sách, cung cấp căn cứ định lượng xác đáng giúp các cơ quan quản lý điều tiết vĩ mô hiệu quả hơn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Cơ sở lý luận của đề tài kế thừa từ mô hình tăng trưởng tân cổ điển mở rộng, kết hợp các thành tựu nghiên cứu kinh điển về phát triển tài chính. Điển hình là luận điểm của Joseph Schumpeter (1912) khẳng định vai trò của hệ thống tài chính trong việc tạo lập tín dụng và thúc đẩy đổi mới công nghệ, cùng các công trình thực nghiệm đa quốc gia của Robert G. King và Ross Levine (1993a, 1997). Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp quan điểm của Ross Levine, Norman Loayza và Thorsten Beck (2000) cùng Dimitris K. Tsionas (2004), kết luận rằng phát triển tài chính tạo động lực mạnh mẽ cho sản lượng trong dài hạn nhưng hầu như không mang lại tác động rõ nét trong ngắn hạn.

Mô hình nghiên cứu trực tiếp tiếp thu khung phân tích của James B. Ang (2007) từng ứng dụng thành công tại Malaysia. Khung lý thuyết này phân rã tổng sản lượng kinh tế phụ thuộc vào 5 khái niệm then chốt:

• Tổng sản phẩm quốc nội (Log(GDP)): Đại diện cho tăng trưởng kinh tế thực tế, tính theo giá cố định năm 1994.
• Vốn khu vực công (PUK): Nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước dành cho cơ sở hạ tầng, giao thông và công nghiệp mũi nhọn.
• Vốn khu vực tư nhân (PRK): Nguồn vốn tích lũy từ các doanh nghiệp ngoài nhà nước và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
• Lực lượng lao động (LF): Quy mô dân số trong độ tuổi lao động có khả năng tham gia thị trường việc làm.
• Chiều sâu tài chính: Đo lường qua hai chỉ tiêu là tỷ lệ cung tiền trên GDP (M2Y) và tỷ lệ tín dụng khu vực tư nhân trên GDP (PCY).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mẫu dữ liệu chuỗi thời gian thường niên của Việt Nam trong giai đoạn 18 năm (từ năm 1995 đến năm 2012). Phương pháp chọn mẫu toàn bộ chuỗi thời gian này đảm bảo tính liên tục, bao quát trọn vẹn tiến trình hội nhập kinh tế của đất nước từ sau thời điểm dỡ bỏ cấm vận đến hậu khủng hoảng tài chính toàn cầu. Nguồn số liệu được thu thập nhất quán và chuẩn hóa từ ba tổ chức uy tín: Ngân hàng Thế giới (World Bank), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO).

Quy trình phân tích định lượng được thiết kế bài bản nhằm khắc phục triệt để hiện tượng hồi quy giả mạo:

1. Kiểm định nghiệm đơn vị Augmented Dickey-Fuller (ADF) được triển khai trên dữ liệu gốc và các bậc sai phân nhằm xác định tính dừng của các chuỗi thời gian.
2. Kiểm định đồng liên kết Johansen (Trace test) được áp dụng để xác định sự tồn tại của mối quan hệ cân bằng trong dài hạn giữa các biến số.
3. Kiểm định các khuyết tật mô hình bao gồm kiểm định phương sai thay đổi White, kiểm định tự tương quan chuỗi Breusch-Godfrey Serial Correlation LM, kiểm định hiệu ứng ARCH và kiểm định phân phối chuẩn phần dư Jarque-Bera.
4. Kiểm định nhân quả Granger (Granger Causality Test) với độ trễ 2 năm (Lags: 2, tương ứng 16 quan sát hữu dụng sau điều chỉnh) trong khuôn khổ mô hình tự hồi quy vector (VAR) nhằm nhận diện chính xác chiều hướng tác động và độ trễ phản hồi giữa các chỉ tiêu tài chính và tăng trưởng kinh tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình xử lý và ước lượng mô hình kinh tế lượng đã mang lại những phát hiện thực nghiệm mang tính cốt lõi sau:

Thứ nhất, kết quả kiểm định tính dừng ADF cho thấy hầu hết các chuỗi biến số vĩ mô (GDP, PUK, PRK, LF, M2Y, PCY) đều không dừng ở chuỗi dữ liệu gốc nhưng đạt tính dừng đồng thời ở sai phân bậc 2 với độ tin cậy từ 95% đến 99%. Kiểm định đồng liên kết Johansen khẳng định tồn tại 1 phương trình đồng liên kết ở mức ý nghĩa 5% (giá trị Trace Statistic đạt 35,46 vượt giá trị tới hạn 29,79 với xác suất p = 0,0098). Điều này chứng minh tồn tại một mối quan hệ cân bằng vững chắc trong dài hạn giữa phát triển tài chính, vốn đầu tư, lao động và GDP.

Thứ hai, mô hình hồi quy đạt độ tin cậy rất cao với hệ số xác định hiệu chỉnh (Adjusted R-squared) vượt trên 99%. Các kiểm định chẩn đoán mô hình đều cho kết quả tối ưu: kiểm định White cho giá trị xác suất tối thiểu đạt 25,27% (khẳng định phương sai sai số không đổi), kiểm định tự tương quan Serial LM đạt xác suất 93,96% (không có tự tương quan chuỗi), kiểm định ARCH đạt mức ý nghĩa 40,22% (không có hiệu ứng ARCH) và kiểm định Jarque-Bera đạt xác suất 70,8% (phần dư có phân phối chuẩn).

Thứ ba, kiểm định nhân quả Granger ở độ trễ bậc 2 chỉ ra vốn khu vực công (PUK) có tác động nhân quả một chiều thúc đẩy tăng trưởng kinh tế với giá trị F = 4,0471 (p = 0,0471), trong khi chiều ngược lại không có ý nghĩa thống kê (F = 2,0962; p = 0,1693). Tương tự, lực lượng lao động (LF) có tác động thúc đẩy mạnh mẽ đến GDP với F = 8,0061 (p = 0,0061).

Thứ tư, tăng trưởng kinh tế đóng vai trò là biến nguyên nhân kích hoạt sự phát triển của khu vực tư nhân và chiều sâu tài chính. Cụ thể, Log(GDP) tác động nhân quả mạnh mẽ đến vốn tư nhân PRK với F = 14,0009 (p = 0,0009), đến tỷ lệ cung tiền M2Y với F = 6,0124 (p = 0,0124) và đến tỷ lệ tín dụng tư nhân PCY với F = 4,0295 (p = 0,0295).

Thảo luận kết quả

Các kết quả trên phản ánh trung thực bối cảnh kinh tế Việt Nam giai đoạn 1995–2012. Việc lực lượng lao động (LF) thể hiện tác động vượt trội đối với GDP hoàn toàn tương thích với đặc điểm của một nền kinh tế thâm dụng lao động, nơi cơ cấu dân số vàng và chi phí nhân công cạnh tranh là động lực tăng trưởng chủ đạo. Trong khi đó, các doanh nghiệp tư nhân thời kỳ này phần lớn có quy mô vừa và nhỏ, dòng vốn tích lũy còn khiêm tốn nên đầu tư tư nhân (PRK) cần độ trễ từ 1 đến 2 năm để phát huy tác dụng lên sản lượng thực tế.

Đối với khu vực công, việc đầu tư công (PUK) tác động đến GDP có độ trễ xuất phát từ đặc thù các dự án hạ tầng lớn đòi hỏi chu kỳ xây dựng từ 2 đến 3 năm trở lên. Khi hạ tầng giao thông và năng lượng hoàn thành, hiệu quả kinh tế mới bắt đầu lan tỏa sang các khu vực khác. Điều này giải thích tại sao trong ngắn hạn (ngay tại năm phát sinh chi tiêu), tác động của tài chính công và cung tiền còn mờ nhạt, nhưng lại duy trì quan hệ cân bằng bền vững trong dài hạn.

Các phát hiện này hoàn toàn tương đồng với kết quả nghiên cứu của James B. Ang (2007) tại Malaysia và Dimitris K. Tsionas (2004) tại nhóm 10 quốc gia đang phát triển. Dữ liệu thực nghiệm của luận văn có thể được trực quan hóa rất hiệu quả thông qua một biểu đồ đường đa trục (multi-axis line chart) biểu diễn xu hướng tăng trưởng song hành giữa chuỗi Log(GDP) và các chỉ số tài chính (M2Y, PCY, PUK, PRK) giai đoạn 1995–2012, kết hợp cùng một bảng ma trận nhân quả Granger tổng hợp các giá trị thống kê F và p-value để làm nổi bật tính trễ của các chính sách tiền tệ và đầu tư.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết luận thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển tài chính theo chiều sâu gắn liền với tăng trưởng kinh tế bền vững:

• Tái cơ cấu và nâng cao hiệu quả đầu tư tài chính khu vực công (PUK): Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Bộ Tài chính cần chuyển đổi triệt để phương thức phân bổ vốn từ cơ chế ngân sách mềm mang tính dàn trải, xin - cho sang cơ chế quản trị kết quả đầu ra dựa trên các chỉ số hiệu quả kinh tế - xã hội. Mục tiêu cụ thể là tăng tỷ suất sinh lời và hiệu quả lan tỏa của các công trình công cộng thêm khoảng 15% đến 20%, tập trung nguồn lực hoàn thiện dứt điểm các tuyến giao thông huyết mạch trong lộ trình 3–5 năm tới.
• Hoàn thiện khung thể chế thu hút vốn khu vực tư nhân (PRK) qua hình thức đối tác công tư: Chính phủ cần chuẩn hóa quy trình pháp lý đối với các hợp đồng BOT, BTO và BT theo thông lệ quốc tế, đảm bảo sự minh bạch trong đấu thầu và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư. Cơ quan quản lý đặt mục tiêu nâng tỷ trọng vốn đầu tư tư nhân lên mức 45% đến 50% tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong giai đoạn 2–3 năm nhằm giải tỏa áp lực cho ngân sách nhà nước.
• Nâng cao chất lượng tín dụng và phát triển thị trường vốn theo chiều sâu: Ngân hàng Nhà nước cần kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ cung tiền (M2/GDP) và tín dụng khu vực tư nhân (PCY), hạn chế dòng vốn chảy vào các lĩnh vực đầu cơ rủi ro cao, giữ tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống dưới mức 3%. Đồng thời, Bộ Tài chính cần đẩy mạnh phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp và cổ phiếu để tạo kênh dẫn vốn trung - dài hạn bền vững trong giai đoạn 3–5 năm.
• Nâng cấp chất lượng nguồn nhân lực gắn với chuyển giao công nghệ: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội doanh nghiệp và cơ sở giáo dục nghề nghiệp nhằm nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ lên trên 65% trong 5 năm tới, từng bước chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng thâm dụng lao động phổ thông sang thâm dụng kỹ năng và công nghệ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu này mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng:

• Các nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Cán bộ tại Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư có thể sử dụng kết quả kiểm định nhân quả Granger và độ trễ của mô hình VAR để tính toán thời điểm ban hành và liều lượng của các gói kích thích tài khóa và chính sách tiền tệ.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Nhóm học thuật chuyên ngành Kinh tế phát triển, Tài chính - Ngân hàng có thể sử dụng luận văn như một tài liệu tham khảo mẫu mực về quy trình phân tích chuỗi thời gian, kiểm định nghiệm đơn vị ADF và kiểm định đồng liên kết Johansen trong kinh tế lượng ứng dụng.
• Chuyên gia phân tích kinh tế tại các định chế tài chính: Các chuyên viên phân tích vĩ mô tại ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán và quỹ đầu tư có thể ứng dụng khung phân tích để dự báo xu hướng cung tiền, tín dụng tư nhân và biến động GDP thực tế.
• Lãnh đạo doanh nghiệp và nhà đầu tư: Các nhà quản trị doanh nghiệp tư nhân có thể nắm bắt được quy luật lan tỏa từ đầu tư công sang đầu tư tư nhân để hoạch định kế hoạch mở rộng quy mô vốn và dự phòng rủi ro chu kỳ kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

Chiều sâu tài chính trong luận văn được đo lường thông qua những chỉ tiêu cụ thể nào?

Luận văn sử dụng hai chỉ tiêu định lượng chuẩn mực quốc tế là tỷ lệ cung tiền mở rộng trên GDP (M2/GDP) và tỷ lệ tín dụng khu vực tư nhân trên GDP (PCY). Cả hai chỉ số này đều phản ánh mức độ tiền tệ hóa của nền kinh tế và khả năng cung ứng vốn của hệ thống tài chính trung gian cho khu vực doanh nghiệp.

Tại sao phát triển tài chính lại không mang lại tác động tức thời đến GDP trong ngắn hạn?

Kiểm định thực nghiệm cho thấy các quyết định cung tiền và mở rộng tín dụng cần thời gian để luân chuyển qua hệ thống ngân hàng, thẩm định dự án và giải ngân vào sản xuất. Do đó, tác động kích thích sản lượng chỉ biểu hiện rõ nét sau một độ trễ từ 1 đến 2 năm, phù hợp với kiểm định đồng liên kết dài hạn.

Tác động của vốn khu vực công (PUK) và vốn khu vực tư nhân (PRK) có điểm gì khác biệt?

Vốn khu vực công (PUK) tạo tác động nhân quả một chiều đến GDP (F = 4,0471) nhờ vai trò kiến tạo hạ tầng nền tảng. Ngược lại, vốn khu vực tư nhân (PRK) lại chịu sự dẫn dắt mạnh mẽ từ mức tăng trưởng của GDP (F = 14,0009), đồng thời PRK phụ thuộc chặt chẽ vào các định hướng đầu tư công đi trước.

Vì sao yếu tố lực lượng lao động (LF) lại có ý nghĩa thống kê vượt trội đối với tăng trưởng?

Trong giai đoạn 1995–2012, Việt Nam là nền kinh tế thâm dụng lao động với lợi thế dân số trẻ. Kết quả kiểm định F = 8,0061 (p = 0,0061) khẳng định số lượng và chất lượng nhân lực là động lực tăng trưởng trực tiếp, đóng góp lớn hơn tác động tức thời của vốn tư nhân trong thời kỳ này.

Mô hình phân tích chính được sử dụng là gì và mang lại ưu điểm kỹ thuật nào?

Nghiên cứu ứng dụng mô hình Vector Autoregression (VAR) kết hợp kiểm định nhân quả Granger và kiểm định Johansen. Ưu điểm nổi bật của phương pháp này là xử lý triệt để tính nội sinh của các biến số, tránh hiện tượng hồi quy giả mạo trên chuỗi thời gian không dừng và lượng hóa chính xác các độ trễ chính sách.

Kết luận

• Luận văn đã xác lập bằng chứng thực nghiệm vững chắc về sự tồn tại của mối quan hệ cân bằng trong dài hạn giữa chiều sâu tài chính, vốn đầu tư, lực lượng lao động và tăng trưởng GDP tại Việt Nam giai đoạn 1995–2012.
• Phát triển tài chính và mở rộng đầu tư không tạo ra tác động đột biến trong ngắn hạn mà phát huy hiệu quả thông qua độ trễ từ 1 đến 2 năm đối với vốn tư nhân và từ 2 đến 3 năm đối với vốn công.
• Lực lượng lao động và đầu tư công đóng vai trò là các biến số tác động nhân quả trực tiếp đến sản lượng kinh tế quốc gia trong giai đoạn nghiên cứu.
• Tăng trưởng kinh tế thực tế là tiền đề thúc đẩy sự mở rộng của quy mô tín dụng tư nhân, tỷ lệ cung tiền và dòng vốn tích lũy của các doanh nghiệp ngoài nhà nước.
• Hạn chế về quy mô mẫu 18 quan sát đặt ra yêu cầu cho các nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng chuỗi dữ liệu sau năm 2012, tích hợp chỉ số M3/GDP và đánh giá thêm tác động của các cú sốc kinh tế số.

Các nhà quản lý vĩ mô, chuyên gia phân tích và học viên cao học quan tâm đến mô hình phân tích định lượng chi tiết có thể tiếp tục tham khảo và phát triển các hướng nghiên cứu mở rộng từ đề tài này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM -------------------- NGÔ QUANG MỸ THIÊN NGHIÊN CỨU MỐI LIÊN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH THEO CHIỀU SÂU VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM -------------------- NGÔ QUANG MỸ THIÊN NGHIÊN CỨU MỐI LIÊN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH THEO CHIỀU SÂU VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính - Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS-TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Nghiên cứu mối liên hệ giữa phát triển tài chính theo chiều sâu và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, có sự hướng dẫn của PGS-TS.

Nguyễn Thị Liên Hoa. Các thông tin, dữ liệu nghiên cứu trong đề tài này là trung thực, thông tin tham khảo được đề cập chi tiết trong tài liệu tham khảo để người đọc kiểm chứng. Tác giả luận văn Ngô Quang Mỹ Thiên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu và Khoa đào tạo sau đại học Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện học tập thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập tại trường. Tôi xin chân thành cảm ơn Quý Thầy Cô Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã nhiệt tình giảng dạy, truyền đạt kiến thức cho tôi trong suốt thời gian học tập tại trường.

Tôi xin chân thành cảm ơn Cô, PGS-TS. Nguyễn Thị Liên Hoa đã tận tình hướng dẫn giúp tôi hoàn thành luận văn này. Nhân đây, Tôi chân thành cảm ơn những bạn bè đã hỗ trợ tôi trong quá trình nghiên cứu. Xin chân thành cảm ơn.

Tác giả luận văn Ngô Quang Mỹ Thiên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Tóm tắt. Tổng quan các kết quả nghiên cứu trước đây về mối quan hệ giữa chiều sâu tài chính và tăng trưởng kinh tế .1 Quan điểm cho rằng phát triển tài chính làm tăng sản lượng, tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế .2 Quan điểm khẳng định mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế phụ thuộc vào mức độ phát triển tài chính .3 Quan điểm kết luận phát triển tài chính tác động mạnh mẽ đến tăng trưởng kinh tế trong dài hạn tuy nhiên không có tác động trong ngắn hạn. Phương pháp nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu .1 Kiểm định mối quan hệ tác động trong dài hạn giữa các yếu tố tài chính đến GDP.1 Kiểm định tương quan: .2 Lựa chọn mô hình: .3 Kiểm định tính dừng của các yếu tố: .4 Kết quả kiểm định mô hình xác định mối quan hệ giữa các chỉ tiêu tài chính và tăng trưởng GDP trong mối quan hệ cân bằng dài hạn .2 Nghiên cứu mối quan hệ nhân quả về mối quan hệ giữa chiều sâu tài chính và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam giai đoạn 1995-2010.1 Kiểm định Đồng liên kết.

Kiểm định nhân quả Granger: .3 Kết luận về mô hình:. Kết luận và gợi ý giải pháp. 36 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Gợi ý giải pháp: .1 Những giải pháp đối với đầu tư tài chính khu vực công (PUK): .2 Những giải pháp đối với đầu tư tài chính khu vực tư (PRK).3 Giải pháp phát triển thị trường lao động. 44 Phụ lục 1: Tài liệu tham khảo.

46 Phụ lục 2: Tổng quan thực trạng tăng trưởng GDP giai đoạn 1995-2012:. 50 Phụ lục 3: Kết quả xây dựng mô hình (4. 54 Phụ lục 4: Kiểm định hiện tượng tự tương quan mô hình (4. 55 Phụ lục 5: Kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi mô hình (4.

56 Phụ lục 6: Kiểm định tính ARCH mô hình (4. 57 Phụ lục 7: Kết quả mô hình (4. 58 Phụ lục 8: Kiểm định tượng tương quan mô hình (4. 59 Phụ lục 9: Kiểm định phương sai thay đổi mô hình (4.

60 Phụ lục 10: Kiểm định tính ARCH của mô hình (4. 61 Phụ lục 11: Phụ lục tính dừng cho GDP. 62 Phụ lục 12: Phụ lục tính dừng cho biến LF. 64 Phụ lục 13: Phụ lục tính dừng cho biến M2Y.

66 Phụ lục 14: Phụ lục tính dừng cho biến PCY. 68 Phụ lục 15: Phụ lục tính dừng cho biến PRK. 70 Phụ lục 16: Phụ lục tính dừng đối với biến PUK. 72 Phụ lục 17: Tính dừng phần dư của mô hình (4.

74 Phụ lục 18: Kiểm định tính dừng phần dư mô hình (4. 75 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt - VAR : Mô hình tự hồi quy vector (Vector Autoregression Model). - M0 : Tổng lượng tiền mặt do Ngân hàng Trung ương phát hành đang được lưu thông (Tiền cơ sở, Tiền hẹp, tiền mặt có thể chi tiêu ngay lập tức). - M1 : M0 + Tiền mà các Ngân hàng Thương mại gửi tại Ngân hàng Trung ương.

- M3 : M2 + Tất cả các khoản tiết kiệm khác gửi tại các tổ chức tín dụng (Trái phiếu quốc gia, tín phiếu …). - GDP : Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product). - GNP : Tổng sản phẩm quốc gia (Gross National Product). - WB : Ngân hàng Thế giới (World Bank).

- ADB : Ngân hàng Phát triển Châu Á (Asian Development Bank). - ED : Tăng trưởng kinh tế (Economic Development). - PRK : Vốn khu vực tư nhân (Private Capital). - PUK : Vốn khu vực công (Public Capital).

- LF : Lực lượng lao động (Labor Force). - PCY : Tỷ lệ tín dụng khu vực tư/Tổng sản phẩm quốc nội (Private Credit/ Gross Domestic Product). - ADF : Kiểm định Augmented Dickey – Fuller. - PP : Kiểm định Phillips – Perron.

- KPSS : Kiểm định Kwiatkowiski-Phillips-Schmidt-Shin. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - AIC : Kiểm định Akaike Info Criterion. - ARDL: Mô hình phân bố trễ tự hồi quy (Autoregressive Distributed Lag). - SBC : Kiểm định Schwarz Bayesian Criterio.

- ARCH:Mô hình tự hồi quy với những biến động bất thường (AutoRegressive Conditional Heteroshedasticity). - Prob : Giá trị xác suất. - BOT : Hợp đồng xây dựng-kinh doanh-chuyển giao. - BTO : Hợp đồng xây dựng-chuyển giao-kinh doanh.

- BT : Hợp đồng xây dựng-chuyển giao. - ODA : Hỗ trợ phát triển chính thức (Official Development Assistance). - FDI : Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (Foreign Direct Investment). LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Danh mục các bảng biểu Bảng 3.1: Bảng tổng hợp số liệu của mô hình tại Việt Nam giai đoạn 1995- 2012 .1: Kiểm định tương quan giữa các yếu tố trong mô hình .2: Kiểm định tính dừng của các yếu tố trong mô hình tại Việt Nam giai đoạn 1995-2012 .3: Bảng tổng hợp tác động của các yếu tố tài chính ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn 1995 – 2012 .4: Kiểm định đồng liên kết .5: Kiểm định nhân quả Granger.

30 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 Danh mục các biểu đồ Biểu đồ 4.1: Mối liên hệ giữa Log(GDP) và các nhân tố còn lại của mô hình .1: Biến động về GDP của Việt Nam giai đoạn 1995-2012 (Tỷ đồng)……………………………………………………………50 Biểu đồ PL2.2: Biến động về vốn khu vực công và vốn khu vực tư nhân của Việt Nam giai đoạn 1995-2012 .3: Biến động của Tỷ lệ cung tiền so với GDP và Tỷ lệ tín dụng khu vực tư nhân so với GDP tại Việt Nam giai đoạn 1995-2012 53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Tóm tắt Nghiên cứu này phân tích mối liên hệ giữa phát triển tài chính theo chiều sâu và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam trong giai đoạn từ năm 1995 đến năm 2010. Kết quả khi sử dụng kiểm định nhân quả (Granger test) và kiểm định mô hình VAR (Vector Autoregression Model) cho thấy tồn tại mối quan hệ dài hạn giữa vốn khu vực tư, vốn khu vực công, lực lượng lao động, tỷ lệ tín dụng khu vực tư nhân/GDP, tỷ lệ M2/GDP và tăng trưởng kinh tế. Bằng chứng chứng minh rằng phát triển tài chính có mối quan hệ tích cực với tăng trưởng kinh tế trong dài hạn nhưng không có tác động trong ngắn hạn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Giới thiệu Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế đã được đề cập từ lâu trong lý thuyết kinh tế. Trong khi những học giả như Schumpeter, 1912; Robinson, 1952; Hicks, 1969; McKinnon, 1973; Fry, 1995 thảo luận về mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế trên cơ sở lý thuyết thì đến thập niên 1980, nhờ vào sự phát triển của máy tính cho phép phân tích dữ liệu kinh tế của nhiều quốc gia từ đó đưa ra những bằng chứng thực nghiệm chứng minh những lý thuyết này. King và Levine (1993 a,b,c) đưa ra một chuỗi nghiên cứu thực nghiệm vào những năm thập niên 1990. Tổng quan của những nghiên cứu thực nghiệm này đều chứng minh phát triển tài chính tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế.

Thế giới trải qua nhiều cuộc khủng hoảng tài chính làm dấy lên những tranh cãi về việc phát triển tài chính theo chiều sâu có tác động tích cực lên tăng trưởng kinh tế không. Vấn đề này trở thành đề tài nóng bỏng không chỉ đối với giới học thuật mà cả những nhà hoạch định chính sách. Phát triển một nền tài chính vững mạnh theo chiều sâu đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế của một quốc gia. Xuất phát từ tầm quan trọng đó, mục tiêu nghiên cứu của đề tài này là: (1) Nghiên cứu về mối liên hệ giữa phát triển tài chính theo chiều sâu và tăng trưởng kinh tế; (2) Khảo sát thực nghiệm về ảnh hưởng của phát triển tài chính theo chiều sâu và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam; (3) Từ kết quả nghiên cứu thực nghiệm để rút ra những gợi ý giải pháp phát triển hệ thống tài chính Việt Nam theo chiều sâu.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Đối tượng nghiên cứu là chiều sâu tài chính thể hiện qua chỉ tiêu M2/GDP, Tỷ lệ tín dụng khu vực tư nhân/GDP và các nhân tố khác như vốn khu vực công, vốn khu vực tư nhân, lao động tác động như thế nào đến tăng trưởng kinh tế. Dữ liệu nghiên cứu gồm số liệu thống kê của Việt nam trong giai đoạn 1995 – 2012 được thu thập từ nguồn Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Tổng cục thống kê Việt Nam.