BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM -------------------- NGÔ QUANG MỸ THIÊN NGHIÊN CỨU MỐI LIÊN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH THEO CHIỀU SÂU VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM -------------------- NGÔ QUANG MỸ THIÊN NGHIÊN CỨU MỐI LIÊN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH THEO CHIỀU SÂU VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính - Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS-TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Nghiên cứu mối liên hệ giữa phát triển tài chính theo chiều sâu và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, có sự hướng dẫn của PGS-TS.
Nguyễn Thị Liên Hoa. Các thông tin, dữ liệu nghiên cứu trong đề tài này là trung thực, thông tin tham khảo được đề cập chi tiết trong tài liệu tham khảo để người đọc kiểm chứng. Tác giả luận văn Ngô Quang Mỹ Thiên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu và Khoa đào tạo sau đại học Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện học tập thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập tại trường. Tôi xin chân thành cảm ơn Quý Thầy Cô Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã nhiệt tình giảng dạy, truyền đạt kiến thức cho tôi trong suốt thời gian học tập tại trường.
Tôi xin chân thành cảm ơn Cô, PGS-TS. Nguyễn Thị Liên Hoa đã tận tình hướng dẫn giúp tôi hoàn thành luận văn này. Nhân đây, Tôi chân thành cảm ơn những bạn bè đã hỗ trợ tôi trong quá trình nghiên cứu. Xin chân thành cảm ơn.
Tác giả luận văn Ngô Quang Mỹ Thiên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Tóm tắt. Tổng quan các kết quả nghiên cứu trước đây về mối quan hệ giữa chiều sâu tài chính và tăng trưởng kinh tế .1 Quan điểm cho rằng phát triển tài chính làm tăng sản lượng, tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế .2 Quan điểm khẳng định mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế phụ thuộc vào mức độ phát triển tài chính .3 Quan điểm kết luận phát triển tài chính tác động mạnh mẽ đến tăng trưởng kinh tế trong dài hạn tuy nhiên không có tác động trong ngắn hạn. Phương pháp nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu .1 Kiểm định mối quan hệ tác động trong dài hạn giữa các yếu tố tài chính đến GDP.1 Kiểm định tương quan: .2 Lựa chọn mô hình: .3 Kiểm định tính dừng của các yếu tố: .4 Kết quả kiểm định mô hình xác định mối quan hệ giữa các chỉ tiêu tài chính và tăng trưởng GDP trong mối quan hệ cân bằng dài hạn .2 Nghiên cứu mối quan hệ nhân quả về mối quan hệ giữa chiều sâu tài chính và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam giai đoạn 1995-2010.1 Kiểm định Đồng liên kết.
Kiểm định nhân quả Granger: .3 Kết luận về mô hình:. Kết luận và gợi ý giải pháp. 36 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Gợi ý giải pháp: .1 Những giải pháp đối với đầu tư tài chính khu vực công (PUK): .2 Những giải pháp đối với đầu tư tài chính khu vực tư (PRK).3 Giải pháp phát triển thị trường lao động. 44 Phụ lục 1: Tài liệu tham khảo.
46 Phụ lục 2: Tổng quan thực trạng tăng trưởng GDP giai đoạn 1995-2012:. 50 Phụ lục 3: Kết quả xây dựng mô hình (4. 54 Phụ lục 4: Kiểm định hiện tượng tự tương quan mô hình (4. 55 Phụ lục 5: Kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi mô hình (4.
56 Phụ lục 6: Kiểm định tính ARCH mô hình (4. 57 Phụ lục 7: Kết quả mô hình (4. 58 Phụ lục 8: Kiểm định tượng tương quan mô hình (4. 59 Phụ lục 9: Kiểm định phương sai thay đổi mô hình (4.
60 Phụ lục 10: Kiểm định tính ARCH của mô hình (4. 61 Phụ lục 11: Phụ lục tính dừng cho GDP. 62 Phụ lục 12: Phụ lục tính dừng cho biến LF. 64 Phụ lục 13: Phụ lục tính dừng cho biến M2Y.
66 Phụ lục 14: Phụ lục tính dừng cho biến PCY. 68 Phụ lục 15: Phụ lục tính dừng cho biến PRK. 70 Phụ lục 16: Phụ lục tính dừng đối với biến PUK. 72 Phụ lục 17: Tính dừng phần dư của mô hình (4.
74 Phụ lục 18: Kiểm định tính dừng phần dư mô hình (4. 75 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt - VAR : Mô hình tự hồi quy vector (Vector Autoregression Model). - M0 : Tổng lượng tiền mặt do Ngân hàng Trung ương phát hành đang được lưu thông (Tiền cơ sở, Tiền hẹp, tiền mặt có thể chi tiêu ngay lập tức). - M1 : M0 + Tiền mà các Ngân hàng Thương mại gửi tại Ngân hàng Trung ương.
- M3 : M2 + Tất cả các khoản tiết kiệm khác gửi tại các tổ chức tín dụng (Trái phiếu quốc gia, tín phiếu …). - GDP : Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product). - GNP : Tổng sản phẩm quốc gia (Gross National Product). - WB : Ngân hàng Thế giới (World Bank).
- ADB : Ngân hàng Phát triển Châu Á (Asian Development Bank). - ED : Tăng trưởng kinh tế (Economic Development). - PRK : Vốn khu vực tư nhân (Private Capital). - PUK : Vốn khu vực công (Public Capital).
- LF : Lực lượng lao động (Labor Force). - PCY : Tỷ lệ tín dụng khu vực tư/Tổng sản phẩm quốc nội (Private Credit/ Gross Domestic Product). - ADF : Kiểm định Augmented Dickey – Fuller. - PP : Kiểm định Phillips – Perron.
- KPSS : Kiểm định Kwiatkowiski-Phillips-Schmidt-Shin. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - AIC : Kiểm định Akaike Info Criterion. - ARDL: Mô hình phân bố trễ tự hồi quy (Autoregressive Distributed Lag). - SBC : Kiểm định Schwarz Bayesian Criterio.
- ARCH:Mô hình tự hồi quy với những biến động bất thường (AutoRegressive Conditional Heteroshedasticity). - Prob : Giá trị xác suất. - BOT : Hợp đồng xây dựng-kinh doanh-chuyển giao. - BTO : Hợp đồng xây dựng-chuyển giao-kinh doanh.
- BT : Hợp đồng xây dựng-chuyển giao. - ODA : Hỗ trợ phát triển chính thức (Official Development Assistance). - FDI : Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (Foreign Direct Investment). LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Danh mục các bảng biểu Bảng 3.1: Bảng tổng hợp số liệu của mô hình tại Việt Nam giai đoạn 1995- 2012 .1: Kiểm định tương quan giữa các yếu tố trong mô hình .2: Kiểm định tính dừng của các yếu tố trong mô hình tại Việt Nam giai đoạn 1995-2012 .3: Bảng tổng hợp tác động của các yếu tố tài chính ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn 1995 – 2012 .4: Kiểm định đồng liên kết .5: Kiểm định nhân quả Granger.
30 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 Danh mục các biểu đồ Biểu đồ 4.1: Mối liên hệ giữa Log(GDP) và các nhân tố còn lại của mô hình .1: Biến động về GDP của Việt Nam giai đoạn 1995-2012 (Tỷ đồng)……………………………………………………………50 Biểu đồ PL2.2: Biến động về vốn khu vực công và vốn khu vực tư nhân của Việt Nam giai đoạn 1995-2012 .3: Biến động của Tỷ lệ cung tiền so với GDP và Tỷ lệ tín dụng khu vực tư nhân so với GDP tại Việt Nam giai đoạn 1995-2012 53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 Tóm tắt Nghiên cứu này phân tích mối liên hệ giữa phát triển tài chính theo chiều sâu và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam trong giai đoạn từ năm 1995 đến năm 2010. Kết quả khi sử dụng kiểm định nhân quả (Granger test) và kiểm định mô hình VAR (Vector Autoregression Model) cho thấy tồn tại mối quan hệ dài hạn giữa vốn khu vực tư, vốn khu vực công, lực lượng lao động, tỷ lệ tín dụng khu vực tư nhân/GDP, tỷ lệ M2/GDP và tăng trưởng kinh tế. Bằng chứng chứng minh rằng phát triển tài chính có mối quan hệ tích cực với tăng trưởng kinh tế trong dài hạn nhưng không có tác động trong ngắn hạn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Giới thiệu Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế đã được đề cập từ lâu trong lý thuyết kinh tế. Trong khi những học giả như Schumpeter, 1912; Robinson, 1952; Hicks, 1969; McKinnon, 1973; Fry, 1995 thảo luận về mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế trên cơ sở lý thuyết thì đến thập niên 1980, nhờ vào sự phát triển của máy tính cho phép phân tích dữ liệu kinh tế của nhiều quốc gia từ đó đưa ra những bằng chứng thực nghiệm chứng minh những lý thuyết này. King và Levine (1993 a,b,c) đưa ra một chuỗi nghiên cứu thực nghiệm vào những năm thập niên 1990. Tổng quan của những nghiên cứu thực nghiệm này đều chứng minh phát triển tài chính tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế.
Thế giới trải qua nhiều cuộc khủng hoảng tài chính làm dấy lên những tranh cãi về việc phát triển tài chính theo chiều sâu có tác động tích cực lên tăng trưởng kinh tế không. Vấn đề này trở thành đề tài nóng bỏng không chỉ đối với giới học thuật mà cả những nhà hoạch định chính sách. Phát triển một nền tài chính vững mạnh theo chiều sâu đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế của một quốc gia. Xuất phát từ tầm quan trọng đó, mục tiêu nghiên cứu của đề tài này là: (1) Nghiên cứu về mối liên hệ giữa phát triển tài chính theo chiều sâu và tăng trưởng kinh tế; (2) Khảo sát thực nghiệm về ảnh hưởng của phát triển tài chính theo chiều sâu và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam; (3) Từ kết quả nghiên cứu thực nghiệm để rút ra những gợi ý giải pháp phát triển hệ thống tài chính Việt Nam theo chiều sâu.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 Đối tượng nghiên cứu là chiều sâu tài chính thể hiện qua chỉ tiêu M2/GDP, Tỷ lệ tín dụng khu vực tư nhân/GDP và các nhân tố khác như vốn khu vực công, vốn khu vực tư nhân, lao động tác động như thế nào đến tăng trưởng kinh tế. Dữ liệu nghiên cứu gồm số liệu thống kê của Việt nam trong giai đoạn 1995 – 2012 được thu thập từ nguồn Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Tổng cục thống kê Việt Nam.