Luận văn thạc sĩ về mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển bền vững cây công nghiệp tại Bình Dương

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển bền vững cây công nghiệp dài ngày của các ngân hàng thương, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Đỗ Đoan Trang
• Người hướng dẫn: PGS, TS. Lê Thị Mận
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Mở Rộng Tín Dụng Ngân Hàng Cho Phát Triển Bền Vững Cây Công Nghiệp Tại Bình Dương
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH SÁCH BẢNG BIỂU
• DANH SÁCH BIỂU ĐỒ, HÌNH
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ MỞ RỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÂY CÔNG NGHIỆP DÀI NGÀY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÂY CÔNG NGHIỆP DÀI NGÀY
• 1.1.1. Khái quát về cây công nghiệp dài ngày
• 1.1.2. Phát triển bền vững cây công nghiệp dài ngày
• 1.1.2.1. Nội dung phát triển bền vững cây công nghiệp dài ngày
• 1.1.2.2. Sự cần thiết phải phát triển bền vững cây công nghiệp dài ngày
• 1.2. MỞ RỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÂY CÔNG NGHIỆP DÀI NGÀY
• 1.2.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò tín dụng ngân hàng để phát triển cây công nghiệp dài ngày
• 1.2.1.1. Khái niệm mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển cây công nghiệp dài ngày
• 1.2.1.2. Đặc điểm mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển cây công nghiệp dài ngày
• 1.2.1.3. Vai trò mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển cây công nghiệp dài ngày
• 1.2.2. Tiêu chí đánh giá mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển cây công nghiệp dài ngày
• 1.2.2.1. Gia tăng số lượng khách hàng vay vốn trong lĩnh vực cây công nghiệp dài ngày
• 1.2.2.2. Gia tăng quy mô tín dụng ngân hàng đối với cây công nghiệp dài ngày
• 1.2.2.3. Nâng cao chất lượng tín dụng
• 1.2.3. Các lý thuyết tài chính ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng ngân hàng
• 1.2.3.1. Lý thuyết thông tin bất cân xứng
• 1.2.3.2. Lý thuyết chi phí đại diện
• 1.2.4. Nhân tố ảnh hưởng mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển cây công nghiệp dài ngày
• 1.2.4.1. Quy hoạch phát triển kinh tế địa phương
• 1.2.4.2. Chính sách tín dụng của ngân hàng
• 1.2.4.3. Năng lực hoạt động của ngân hàng
• 1.2.4.4. Khả năng tiếp cận vốn tín dụng của khách hàng
• 1.2.5. Xây dựng mô hình đánh giá các nhân tố ảnh hưởng mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển cây công nghiệp dài ngày
• 1.2.5.1. Mô hình đánh giá năng lực hoạt động của các ngân hàng thương mại để mở rộng tín dụng cho phát triển bền vững cây công nghiệp dài ngày
• 1.2.5.2. Mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng và số tiền vay của các hộ trồng cây công nghiệp dài ngày
• 1.2.6. Bài học kinh nghiệm
• 1.2.6.1. Kinh nghiệm một số quốc gia
• 1.2.6.2. Bài học cho Việt Nam
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG MỞ RỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÂY CÔNG NGHIỆP DÀI NGÀY CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 2.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên tỉnh Bình Dương
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.1.3. Các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Dương. Sự phù hợp cho sự phát triển cây công nghiệp dài ngày ở Bình Dương
• 2.2. THỰC TRẠNG MỞ RỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÂY CÔNG NGHIỆP DÀI NGÀY CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 2.2.1. Thực trạng phát triển cây công nghiệp dài ngày
• 2.2.1.1. Thực trạng phát triển cây công nghiệp dài ngày tại Việt Nam
• 2.2.1.2. Phát triển cây công nghiệp dài ngày tại Bình Dương
• 2.2.2. Tiêu chí đánh giá mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển bền vững cây công nghiệp dài ngày của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Dương
• 2.2.2.1. Gia tăng số lượng khách hàng vay vốn ngân hàng trong lĩnh vực cây công nghiệp dài ngày tại tỉnh Bình Dương
• 2.2.2.2. Gia tăng quy mô tín dụng ngân hàng đối với cây công nghiệp dài ngày tại tỉnh Bình Dương
• 2.2.2.3. Chất lượng tín dụng đối với cây công nghiệp dài ngày
• 2.2.3. Kết quả nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển bền vững cây công nghiệp dài ngày của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Dương
• 2.2.3.1. Năng lực hoạt động của các ngân hàng thương mại để mở rộng tín dụng cho phát triển bền vững cây công nghiệp dài ngày trên địa bàn tỉnh Bình Dương
• 2.2.3.2. Khả năng tiếp cận vốn tín dụng và số tiền vay từ phía các hộ trồng cây công nghiệp dài ngày trên địa bàn tỉnh Bình Dương
• 2.2.4. Đánh giá thực trạng mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển bền vững cây công nghiệp dài ngày của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Dương
• 2.2.4.1. Những kết quả đạt được và nguyên nhân
• 2.2.4.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP MỞ RỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÂY CÔNG NGHIỆP DÀI NGÀY CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 3.1. CƠ SỞ XÂY DỰNG CÁC GIẢI PHÁP MỞ RỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÂY CÔNG NGHIỆP DÀI NGÀY CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 3.1.1. Định hướng phát triển cây công nghiệp dài ngày
• 3.1.1.1. Định hướng phát triển cây công nghiệp dài ngày của Việt Nam
• 3.1.1.2. Định hướng phát triển cây công nghiệp dài ngày của tỉnh Bình Dương
• 3.1.2. Định hướng mở rộng tín dụng ngân hàng cho phát triển cây công nghiệp dài ngày của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Bình Dương
• 3.1.3. Các hạn chế trong mở rộng tín dụng để phát triển bền vững cây công nghiệp dài ngày của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Dương
• 3.1.3.1. Hạn chế trong chính sách tín dụng của các ngân hàng thương mại cho cây công nghiệp dài ngày
• 3.1.3.2. Năng lực hoạt động của các ngân hàng thương mại
• 3.1.3.3. Hiệu quả sử dụng vốn của khách hàng chưa cao
• 3.1.3.4. Hạn chế trong nhận thức về vai trò của nguồn vốn tín dụng ngân hàng đối với hoạt động sản xuất cây công nghiệp dài ngày của khách hàng
• 3.1.3.5. Hạn chế khác
• 3.2. GIẢI PHÁP MỞ RỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÂY CÔNG NGHIỆP DÀI NGÀY CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 3.2.1. Nhóm giải pháp liên quan đến chính sách tín dụng của ngân hàng thương mại
• 3.2.2. Nhóm giải pháp nâng cao năng lực hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại
• 3.2.3. Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của khách hàng
• 3.2.4. Nhóm giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng
• 3.2.5. Nhóm giải pháp quản trị rủi ro trong việc mở rộng tín dụng
• 3.2.6. Giải pháp khác
• 3.2.6.1. Kiến nghị với chính quyền tỉnh Bình Dương
• 3.2.6.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.2.6.3. Kiến nghị với Chính phủ
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3

Tóm tắt

I. Mở rộng tín dụng ngân hàng cho phát triển bền vững cây công nghiệp tại Bình Dương

Việc mở rộng tín dụng ngân hàng cho phát triển bền vững cây công nghiệp tại Bình Dương là một yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế địa phương. Tín dụng ngân hàng không chỉ cung cấp nguồn vốn cần thiết cho các hộ nông dân mà còn giúp họ cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm. Theo nghiên cứu, việc đầu tư vào cây công nghiệp có thể tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao đời sống cho người dân. Đặc biệt, cây công nghiệp dài ngày như cao su, cà phê, và hồ tiêu có giá trị kinh tế cao, góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh. Chính sách tín dụng phát triển cần được thiết kế để hỗ trợ các hộ nông dân trong việc tiếp cận vốn, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp trên thị trường.

1.1. Tầm quan trọng của tín dụng ngân hàng

Tín dụng ngân hàng đóng vai trò thiết yếu trong việc phát triển bền vững cây công nghiệp tại Bình Dương. Tín dụng xanh được xem là một giải pháp hiệu quả để khuyến khích các dự án nông nghiệp bền vững. Việc hỗ trợ nông dân thông qua các khoản vay ưu đãi sẽ giúp họ có đủ nguồn lực để đầu tư vào công nghệ mới, cải tạo vườn cây, và nâng cao chất lượng sản phẩm. Theo một nghiên cứu, tỷ lệ nợ xấu trong lĩnh vực này vẫn còn cao, cho thấy cần có các chính sách quản lý tài chính chặt chẽ hơn để đảm bảo an toàn cho các khoản vay. Điều này không chỉ giúp bảo vệ lợi ích của ngân hàng mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp.

1.2. Chính sách tín dụng và phát triển bền vững

Chính sách tín dụng cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn phát triển cây công nghiệp tại Bình Dương. Các ngân hàng thương mại cần xây dựng các chương trình hỗ trợ nông dân với lãi suất ưu đãi và thời gian vay linh hoạt. Việc cải cách tín dụng cũng cần được thực hiện để giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng và tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho người nông dân. Hợp tác giữa ngân hàng và các tổ chức nông nghiệp cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Các mô hình hợp tác xã nông nghiệp có thể là một giải pháp khả thi để tập hợp nguồn lực và chia sẻ rủi ro trong sản xuất.

II. Thực trạng tín dụng ngân hàng tại Bình Dương

Thực trạng tín dụng ngân hàng tại Bình Dương cho thấy sự phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Theo số liệu thống kê, tổng dư nợ tín dụng trong lĩnh vực cây công nghiệp dài ngày đã tăng đáng kể, nhưng tỷ lệ nợ xấu vẫn ở mức cao. Điều này cho thấy cần có các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả hơn. Các ngân hàng thương mại cần phải cải thiện quy trình thẩm định và đánh giá khách hàng để giảm thiểu rủi ro tín dụng. Hơn nữa, việc đào tạo nhân lực trong lĩnh vực ngân hàng cũng cần được chú trọng để nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

2.1. Đánh giá thực trạng tín dụng

Đánh giá thực trạng tín dụng ngân hàng cho thấy sự gia tăng trong số lượng khách hàng vay vốn trong lĩnh vực cây công nghiệp. Tuy nhiên, chất lượng tín dụng vẫn cần được cải thiện. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu cao hơn so với mức trung bình của ngành ngân hàng. Điều này cho thấy cần có các biện pháp quản lý tài chính chặt chẽ hơn để bảo vệ lợi ích của ngân hàng và đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp. Các ngân hàng cần phải có các chương trình hỗ trợ nông dân để giúp họ vượt qua khó khăn tài chính và duy trì sản xuất.

2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến tín dụng

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng của nông dân tại Bình Dương. Trong đó, quy hoạch phát triển kinh tế địa phương và chính sách tín dụng của ngân hàng là hai yếu tố quan trọng. Việc quy hoạch phát triển cần phải được thực hiện một cách đồng bộ để tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân trong việc tiếp cận vốn. Hơn nữa, ngân hàng cần có các chính sách tín dụng linh hoạt để phù hợp với nhu cầu của từng đối tượng khách hàng. Việc hợp tác xã nông nghiệp cũng cần được khuyến khích để tạo ra một môi trường thuận lợi cho việc phát triển cây công nghiệp.

III. Giải pháp mở rộng tín dụng ngân hàng

Để mở rộng tín dụng ngân hàng cho phát triển bền vững cây công nghiệp tại Bình Dương, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Trước hết, ngân hàng cần xây dựng các chương trình tín dụng phù hợp với nhu cầu của nông dân. Việc hỗ trợ nông dân thông qua các khoản vay ưu đãi sẽ giúp họ có đủ nguồn lực để đầu tư vào sản xuất. Hơn nữa, cần có các chính sách quản lý rủi ro hiệu quả để bảo vệ lợi ích của ngân hàng. Các ngân hàng cũng cần tăng cường hợp tác với các tổ chức nông nghiệp để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

3.1. Chính sách tín dụng ưu đãi

Chính sách tín dụng ưu đãi cần được thiết kế để hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận vốn. Các ngân hàng thương mại cần có các chương trình hỗ trợ nông dân với lãi suất thấp và thời gian vay linh hoạt. Việc cải cách tín dụng cũng cần được thực hiện để giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng và tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho người nông dân. Hợp tác giữa ngân hàng và các tổ chức nông nghiệp cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

3.2. Tăng cường hợp tác giữa ngân hàng và nông dân

Tăng cường hợp tác giữa ngân hàng và nông dân là một giải pháp quan trọng để mở rộng tín dụng ngân hàng. Các ngân hàng cần tổ chức các buổi hội thảo, đào tạo để nâng cao nhận thức của nông dân về tín dụng ngân hàng. Hơn nữa, việc xây dựng các mô hình hợp tác xã nông nghiệp có thể giúp nông dân dễ dàng tiếp cận vốn và chia sẻ rủi ro trong sản xuất. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển bền vững của cây công nghiệp tại Bình Dương.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng (Mã số: 62.01) của tác giả Đỗ Đoan Trang với đề tài "Mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển bền vững cây công nghiệp dài ngày của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Dương", được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. TS. Lê Thị Mận và bảo vệ tại Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh năm 2017.

Về tính cấp thiết, Bình Dương là tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam có tốc độ công nghiệp hóa nhanh. Mặc dù tỷ trọng nông lâm nghiệp chỉ chiếm khoảng 4% GDP của tỉnh, cây công nghiệp dài ngày (CNDN) vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc tạo việc làm và thu nhập cho nông dân. Quyết định số 81/2007/QĐ-TTg ngày 05/06/2007 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt "Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bình Dương đến năm 2020" đã xác định mục tiêu phát triển các vùng chuyên canh cây công nghiệp dài ngày như cao su và cây ăn trái. Tuy nhiên, sự phát triển cây CNDN tại Bình Dương bộc lộ nhiều điểm chưa bền vững: biến động giảm giá cao su giai đoạn 2011 do suy thoái kinh tế toàn cầu khiến nông dân đốn hạ vườn cây; nông dân thiếu hụt vốn tín dụng để tái canh vườn cây già cỗi dẫn đến năng suất suy giảm; hiện tượng bán non và bán sản phẩm thô làm giảm hiệu quả chuỗi giá trị. Khoảng trống nghiên cứu được tác giả xác định là việc thiếu hụt các công trình phân tích có hệ thống bằng cả phương pháp định tính và định lượng về mở rộng tín dụng gắn với phát triển bền vững đa dạng loại cây CNDN tại một địa phương cụ thể.

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của luận án là phân tích thực trạng mở rộng tín dụng của các ngân hàng thương mại (NHTM) nhằm phát triển bền vững cây CNDN trên địa bàn tỉnh Bình Dương, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ. Luận án xác định 3 mục tiêu cụ thể:

1. Phân tích thực trạng tín dụng ngân hàng đối với phát triển cây CNDN tại các NHTM trên địa bàn tỉnh Bình Dương, chỉ ra kết quả và hạn chế giai đoạn 2011–2015.
2. Tìm hiểu và phân tích các nguyên nhân bên trong và bên ngoài ngân hàng dẫn đến hạn chế, bao gồm năng lực hoạt động của các NHTM và khả năng tiếp cận vốn tín dụng của các hộ trồng cây CNDN.
3. Đề xuất các giải pháp và khuyến nghị đồng bộ nhằm mở rộng tín dụng để phát triển bền vững cây CNDN tại tỉnh Bình Dương trong giai đoạn tiếp theo.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu của luận án gồm:

1. Thực tế việc mở rộng tín dụng ngân hàng đối với phát triển cây CNDN tại các NHTM trên địa bàn tỉnh Bình Dương diễn ra như thế nào, đạt được những kết quả và có những hạn chế nào?
2. Những nguyên nhân chủ quan từ phía ngân hàng và khách quan từ phía khách hàng nào dẫn đến những hạn chế nêu trên?
3. Những giải pháp và khuyến nghị nào cần thực hiện để mở rộng tín dụng ngân hàng đối với phát triển cây CNDN tại Bình Dương trong thời gian tới?

Đối tượng nghiên cứu của luận án là hoạt động tín dụng ngân hàng cho phát triển bền vững cây CNDN. Về phạm vi không gian, đề tài khảo sát trên địa bàn tỉnh Bình Dương, giới hạn nghiên cứu tại 10 NHTM có quy mô dư nợ tín dụng cây CNDN lớn nhất (Agribank, BIDV, Vietinbank, VCB, STB, ACB, TCB, VIB, MB, SCB) và tập trung vào 4 loại cây CNDN chủ yếu chiếm hơn 85% diện tích và sản lượng của tỉnh (Cao su, Cà phê, Tiêu, Điều). Phạm vi thời gian nghiên cứu thu thập dữ liệu thứ cấp từ năm 2011 đến năm 2015.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Trong phần tổng quan tài liệu, tác giả điểm lại 6 công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan trực tiếp đến đề tài:

• Nguyễn Sinh Cúc (2005) trong bài viết "Phát triển cây công nghiệp lâu năm ở Việt Nam" trên Tạp chí Cộng sản, chỉ ra vai trò cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến và xuất khẩu của cây CNDN, đồng thời nhấn mạnh rào cản dịch bệnh, biến đổi khí hậu, thiếu vốn và hiện tượng "được mùa mất giá", từ đó đề xuất chuyển hướng từ đầu tư chiều rộng sang chiều sâu thông qua nguồn vốn tín dụng ngân hàng.
• Trần Đức Viên (2012) với nghiên cứu "Phát triển bền vững ngành cao su Việt Nam trong hội nhập kinh tế quốc tế" trên Tạp chí Khoa học và Phát triển, phân tích biến động sản lượng, giá trị xuất khẩu khi Việt Nam gia nhập WTO, qua đó đề xuất hoàn thiện khung pháp lý và xã hội hóa đầu tư phát triển ngành cao su.
• Nguyễn Đức Lý (2014) trong bài viết "Giải pháp nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững cây cao su trên địa bàn tỉnh Quảng Bình" trên Tạp chí Thông tin khoa học và công nghệ Quảng Bình, đề xuất chính sách khoanh nợ, giãn nợ, cho vay ưu đãi thời hạn 6–7 năm và phát triển bảo hiểm nông nghiệp cho cây cao su.
• Phạm Thị Thanh Xuân (2015) với luận án tiến sĩ "Hiệu quả kinh tế và những rủi ro trong sản xuất hồ tiêu trên địa bàn tỉnh Quảng Trị" tại Trường Đại học Huế, sử dụng hàm sản xuất Cobb–Douglas, phương pháp DEA, mô phỏng Monte Carlo trên mẫu 400 hộ nông dân tại huyện Vĩnh Linh và Cam Lộ; công trình tính toán các chỉ tiêu tài chính như thu nhập hỗn hợp 100–160 triệu đồng/ha/năm, lợi nhuận 80–90 triệu đồng/ha/năm, NPV = 325,6 triệu đồng/ha, IRR = 16,97%, BCR = 1,99 lần, từ đó kiến nghị chính sách tín dụng và quy hoạch hạ tầng.
• Tô Ngọc Hưng (2011) với bài viết "Giải pháp phát triển tín dụng có hiệu quả cho khu vực nông nghiệp, nông thôn" trên Tạp chí Khoa học và Phát triển, khái quát thực trạng cung ứng tín dụng còn đơn điệu, đề xuất NHNN đánh giá mức độ hấp thụ vốn của khu vực nông thôn và nới lỏng giới hạn tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn.
• Vũ Văn Thực (2014) trong nghiên cứu "Tín dụng ngân hàng đối với phát triển cây cà phê ở tỉnh Lâm Đồng" trên Tạp chí Phát triển và Hội nhập, đề xuất mở rộng các mô hình tài trợ vốn như cho vay kết hợp bảo lãnh, cho thuê tài chính máy móc thiết bị và đa dạng hóa hình thức huy động vốn trung dài hạn.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án chỉ ra là: các công trình trước đây phần lớn chỉ nghiên cứu đơn lẻ một loại cây cụ thể (cao su, hồ tiêu hoặc cà phê) tại một địa phương nhất định, khiến kết quả khó áp dụng đại trà; hoặc các công trình nghiên cứu trên phạm vi cả nước nhưng thuần túy dừng lại ở phân tích định tính mang tính chất đúc rút kinh nghiệm. Luận án của Đỗ Đoan Trang giải quyết khoảng trống này bằng cách xem xét đồng thời 4 loại cây CNDN chủ lực trên địa bàn tỉnh Bình Dương, kết hợp song song phân tích định tính với mô hình định lượng thực nghiệm để làm rõ cả năng lực cung ứng vốn của ngân hàng lẫn khả năng tiếp cận vốn của hộ sản xuất.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án vận dụng các lý thuyết kinh tế và tài chính cơ bản để xây dựng khung phân tích:

• Lý thuyết thông tin bất cân xứng: Tác giả dẫn chiếu quan điểm của Mankiw (2003), Nguyễn Trọng Hoài (2006), Bencivenga và Smith (1993), Ben Bernanke và Mark Gertler (2001). Sự thiếu hụt thông tin chính xác về kỹ thuật nông học, kinh nghiệm canh tác và tình hình tài chính của người vay khiến ngân hàng khó phân biệt dự án tốt và xấu, dẫn đến việc phân bổ sai lệch hoặc từ chối cấp tín dụng cho khách hàng có độ rủi ro thấp.
• Lý thuyết chi phí đại diện: Dựa trên các nghiên cứu của Spence và Zeckhauser (1971), Ross (1973), Jensen và Meckling (1976), Harris và Raviv (1978), Armen Alchian, Harold Demsetz, William Meckling. Trong quan hệ tín dụng, ngân hàng đóng vai trò là "người chủ", người vay là "người đại diện". Tình trạng thông tin không hoàn hảo làm phát sinh hiện tượng lựa chọn bất lợi và mối nguy đạo đức (che giấu thông tin bất lợi, tự ý thay đổi mục đích sử dụng vốn, cố ý trì hoãn trả nợ).
• Khái niệm phát triển bền vững: Trích dẫn định nghĩa của Ủy ban Môi trường và Phát triển Thế giới (WCED, 2004), xác định phát triển bền vững cây CNDN phải cân bằng trên 3 trụ cột: Kinh tế (gia tăng giá trị chuỗi sản xuất), Xã hội (tạo việc làm, xóa đói giảm nghèo) và Môi trường (bảo vệ đất, nước ngầm, chống xói mòn).
• Khái niệm năng lực hoạt động: Vận dụng quan điểm của Michael Porter (2008), Ngô Hướng và Đoàn Thanh Hà (2013) để xác định năng lực ngân hàng gồm: năng lực tài chính, quản trị điều hành, chất lượng dịch vụ và năng lực cạnh tranh lãi suất.

Nhóm phương pháp	Kỹ thuật / Công cụ cụ thể	Mục đích ứng dụng trong luận án
Định tính	- Phương pháp so sánh - Phương pháp thống kê mô tả - Phương pháp phân tích chỉ số tài chính	Đánh giá hiện trạng phát triển cây CNDN, quy mô, cơ cấu và chất lượng tín dụng của 10 NHTM giai đoạn 2011–2015.
Định lượng	- Mô hình Thompson – Strickland - Phân tích nhân tố khám phá (EFA) - Phân tích nhân tố khẳng định (CFA) - Kiểm định Cronbach's Alpha	Đánh giá năng lực hoạt động của các NHTM tại Bình Dương trong việc cung ứng tín dụng phát triển cây CNDN.
Kinh tế lượng	- Mô hình hồi quy Logit - Mô hình hồi quy Tobit - Kiểm định đa cộng tuyến, phương sai thay đổi	- Mô hình Logit: Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến xác suất tiếp cận vốn của hộ dân. - Mô hình Tobit: Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quy mô số tiền vay của hộ.

Nguồn dữ liệu của luận án kết hợp dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp:

• Dữ liệu thứ cấp: Báo cáo diện tích, năng suất cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Bình Dương; Báo cáo thống kê dư nợ, doanh số, nợ xấu của 10 NHTM từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) chi nhánh tỉnh Bình Dương giai đoạn 2011–2015.
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua điều tra, phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp các hộ gia đình trồng cây CNDN tại các huyện trên địa bàn tỉnh Bình Dương bằng bảng câu hỏi soạn sẵn.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận về mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển bền vững cây công nghiệp dài ngày tại ngân hàng thương mại

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về cây CNDN, phát triển bền vững và bản chất của việc mở rộng tín dụng NHTM. Căn cứ theo Nguyễn Sinh Cúc (2005) và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (2012), cây CNDN có chu kỳ kinh doanh dài, tuổi thọ kinh tế kéo dài từ vài năm đến vài chục năm, trải qua hai giai đoạn: kiến thiết cơ bản và kinh doanh thu hoạch. Về mở rộng tín dụng, tác giả tham khảo Nguyễn Lân (2006), Trầm Thị Xuân Hương và cộng sự (2013), phân chia thành hai phương thức: mở rộng theo chiều rộng (gia tăng địa bàn, tìm kiếm phân khúc khách hàng mới) và mở rộng theo chiều sâu (khai thác khách hàng hiện hữu, đa dạng hóa danh mục sản phẩm tín dụng).

Luận án xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá mở rộng tín dụng dựa trên nghiên cứu của Võ Việt Hùng (2009), gồm 3 nhóm:

1. Chỉ tiêu gia tăng số lượng khách hàng:
   • Mức tăng số lượng khách hàng: $MT_{kh} = SL_t - SL_{t-1}$
   • Tỷ lệ tăng số lượng khách hàng: $TL_{kh} = \frac{MT_{kh}}{SL_{t-1}} \times 100%$
2. Chỉ tiêu quy mô tín dụng:
   • Mức tăng doanh số cho vay: $MT_{ds} = DS_t - DS_{t-1}$
   • Tỷ lệ tăng trưởng doanh số cho vay: $\frac{DSCV_t - DSCV_{t-1}}{DSCV_{t-1}} \times 100%$
   • Tỷ trọng doanh số cho vay: $TT_{ds} = \frac{DS_{cv}}{DS_{td}} \times 100%$
   • Mức tăng dư nợ: $MT_{dn} = DN_t - DN_{t-1}$
   • Tỷ lệ tăng dư nợ: $TL_{dn} = \frac{MT_{dn}}{DN_{t-1}} \times 100%$
   • Tỷ trọng dư nợ: $TT_{dn} = \frac{DN_t}{DN} \times 100%$
3. Chỉ tiêu chất lượng tín dụng:
   • Tỷ lệ nợ quá hạn: $\frac{\text{Dư nợ quá hạn CNDN}}{\text{Tổng dư nợ CNDN}} \times 100%$
   • Tỷ lệ nợ xấu: $\frac{\text{Nợ xấu CNDN}}{\text{Tổng dư nợ CNDN}} \times 100%$

Chương này cũng xác định 4 nhóm nhân tố ảnh hưởng đến việc mở rộng tín dụng: quy hoạch phát triển kinh tế địa phương; chính sách tín dụng của NHTM; năng lực hoạt động của NHTM; và khả năng tiếp cận vốn của khách hàng. Cuối chương, tác giả thiết lập khung mô hình Thompson – Strickland để đo lường năng lực NHTM và hai mô hình Logit, Tobit để lượng hóa các biến ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của hộ nông dân, kết hợp tổng kết bài học kinh nghiệm quốc tế.

Chương 2: Thực trạng mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển bền vững cây công nghiệp dài ngày của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Dương

Chương 2 tập trung phân tích thực trạng tự nhiên, kinh tế - xã hội tại Bình Dương với các loại đất xám, đất nâu vàng trên phù sa cổ thích hợp cho cây CNDN. Luận án phân tích số liệu thứ cấp giai đoạn 2011–2015 của 4 loại cây CNDN chủ lực (cao su, cà phê, hồ tiêu, điều) và hoạt động cấp tín dụng của 10 NHTM lớn trên địa bàn.

Về quy mô và tốc độ tăng trưởng, doanh số cho vay và dư nợ tín dụng đối với cây CNDN tại Bình Dương có xu hướng gia tăng qua các năm nhưng tốc độ tăng không đồng đều. Dư nợ được bóc tách chi tiết theo ngân hàng, theo nhóm khách hàng (doanh nghiệp, hộ gia đình, hộ tiểu thương), theo loại cây trồng và theo mục đích sử dụng vốn (trồng trọt, chăm sóc, thu mua, chế biến, xuất khẩu). Về cơ cấu theo tổ chức tín dụng, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) luôn chiếm tỷ trọng dư nợ cho vay cây CNDN lớn nhất trong 10 NHTM khảo sát.

Về chất lượng tín dụng, số liệu thống kê nợ quá hạn và nợ xấu giai đoạn 2011–2015 cho thấy sự biến động phức tạp:

• Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu đối với lĩnh vực cây CNDN cao hơn so với tỷ lệ nợ xấu chung của toàn hệ thống ngân hàng trên địa bàn.
• Phân theo đối tượng khách hàng: tỷ lệ nợ xấu tập trung cao ở nhóm khách hàng doanh nghiệp và hộ tiểu thương thu mua chế biến do chịu tác động từ sự sụt giảm của giá thị trường thế giới.
• Phân theo loại cây trồng: tỷ lệ nợ xấu cao nhất được ghi nhận ở các khoản cấp tín dụng cho cây điều.
• Phân theo ngân hàng: Agribank là đơn vị có quy mô dư nợ tuyệt đối lớn nhất nhưng cũng là ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu cao, tiềm ẩn nhiều rủi ro tín dụng.

Đối với phần nghiên cứu thực nghiệm:

• Đánh giá năng lực hoạt động NHTM qua mô hình Thompson – Strickland: Tác giả thực hiện kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha) và phân tích nhân tố khám phá (EFA). Kết quả xác định 4 thành phần cấu thành năng lực hoạt động của NHTM tại Bình Dương gồm: năng lực tài chính, năng lực quản trị điều hành, chất lượng dịch vụ, và năng lực cạnh tranh lãi suất.
• Phân tích khả năng tiếp cận vốn của nông hộ (mô hình Logit và Tobit): Khảo sát dữ liệu từ các hộ trồng cây CNDN tại các huyện của Bình Dương. Thống kê mô tả chỉ ra các biến định tính và định lượng như diện tích đất sở hữu, thu nhập của hộ, trình độ học vấn chủ hộ, số người phụ thuộc, lịch sử quan hệ tín dụng và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Kết quả hồi quy mô hình (Bảng 2.26) cho thấy các biến diện tích canh tác, mức thu nhập và tài sản bảo đảm có tác động dương có ý nghĩa thống kê đến khả năng tiếp cận vốn và quy mô số tiền vay; ngược lại, lịch sử nợ quá hạn và thủ tục vay phức tạp là những rào cản chính hạn chế hộ tiếp cận tín dụng. Biểu đồ nguyên nhân từ chối cấp tín dụng chỉ ra tài sản thế chấp không đủ điều kiện và phương án sản xuất thiếu tính khả thi là lý do chủ yếu từ phía ngân hàng.

Chương 3: Giải pháp mở rộng tín dụng ngân hàng để phát triển bền vững cây công nghiệp dài ngày của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Dương

Dựa trên các hạn chế được nhận diện ở Chương 2 (chính sách tín dụng chưa linh hoạt, năng lực tài chính và chất lượng dịch vụ của một số chi nhánh còn hạn chế, hiệu quả sử dụng vốn của hộ chưa cao, nhận thức về vốn vay và rủi ro thị trường còn hạn chế), tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp đối với NHTM và 3 nhóm kiến nghị đối với các cơ quan quản lý.

Các nhóm giải pháp đối với NHTM trên địa bàn tỉnh Bình Dương:

1. Hoàn thiện chính sách tín dụng: Đa dạng hóa kỳ hạn vay phù hợp với chu kỳ sinh trưởng của từng loại cây CNDN (giai đoạn kiến thiết cơ bản cần ân hạn trả nợ gốc); linh hoạt quy định về tỷ lệ cho vay trên giá trị định giá tài sản thế chấp; thiết lập quy trình giải ngân theo tiến độ chăm sóc và thu hoạch.
2. Nâng cao năng lực hoạt động tín dụng: Tăng cường năng lực tài chính và huy động vốn trung dài hạn; nâng cao trình độ chuyên môn nông học cho đội ngũ cán bộ tín dụng nhằm thẩm định chính xác thời điểm thu hoạch mủ cao su, hạt tiêu, cà phê; cải tiến chất lượng dịch vụ và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
3. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của khách hàng: Hướng dẫn người vay lập phương án sản xuất kinh doanh có hiệu quả; tăng cường kiểm tra sau giải ngân nhằm ngăn chặn việc sử dụng vốn vay sai mục đích.
4. Nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng: Mở rộng mạng lưới điểm giao dịch tại các huyện vùng sâu, phát triển mô hình tổ nhóm vay vốn không cần tài sản thế chấp đối với các khoản vay nhỏ.
5. Quản trị rủi ro tín dụng: Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro thị trường giá nông sản; trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ; kết hợp với các công ty bảo hiểm triển khai sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp cho cây CNDN.

Hệ thống khuyến nghị:

• Đối với chính quyền tỉnh Bình Dương: Quy hoạch ổn định các vùng nguyên liệu tập trung; tăng cường nghiên cứu và chuyển giao kỹ thuật lai tạo giống cây trồng có năng suất cao; hỗ trợ hình thành các hợp tác xã, tổ chức liên kết sản xuất giữa nông dân và doanh nghiệp; đẩy mạnh đầu tư công nghệ chế biến sâu để gia tăng giá trị gia tăng xuất khẩu.
• Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Hoàn thiện cơ chế tái cấp vốn cho các khoản vay nông nghiệp trung dài hạn; điều chỉnh linh hoạt tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn cho các NHTM có dư nợ nông nghiệp lớn.
• Đối với Chính phủ: Hoàn thiện khung chính sách đất đai (cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp ổn định lâu dài để làm tài sản thế chấp); thành lập quỹ hỗ trợ đầu tư cây CNDN; ban hành chính sách trợ giá, tạm trữ sản phẩm khi giá thị trường thế giới xuống thấp; thiết lập các kênh xúc tiến thương mại mở rộng thị trường tiêu thụ xuất khẩu.

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án tự xác định 4 đóng góp mới chủ yếu về lý luận và thực tiễn:

• Về mặt lý luận: Luận án hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng ngân hàng phục vụ phát triển bền vững cây CNDN; làm rõ các khái niệm phát triển bền vững theo 3 phương diện kinh tế, xã hội, môi trường; xây dựng bộ tiêu chí toàn diện đo lường việc mở rộng tín dụng gồm số lượng khách hàng, quy mô doanh số, dư nợ và chất lượng tín dụng; vận dụng thuyết thông tin bất cân xứng và thuyết chi phí đại diện để giải thích các rào cản tín dụng nông nghiệp.
• Về phân tích thực trạng: Luận án cung cấp bức tranh chi tiết về diện tích, năng suất, sản lượng và kim ngạch xuất khẩu của các loại cây CNDN tại Việt Nam và Bình Dương giai đoạn 2011–2015. Đồng thời, luận án phân tích cụ thể cơ cấu tín dụng của 10 NHTM lớn theo đối tượng khách hàng, loại cây trồng và mục đích sử dụng, làm rõ thực trạng nợ xấu cao ở nhóm hộ tiểu thương và cây điều.
• Về kết quả thực nghiệm: Luận án áp dụng thành công mô hình Thompson – Strickland để đánh giá năng lực hoạt động của các NHTM tại địa bàn thông qua 4 nhân tố cấu thành; đồng thời xác định và kiểm định định lượng các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn và quy mô vốn vay của nông hộ bằng mô hình Logit và Tobit.
• Về giải pháp: Luận án đề xuất hệ thống giải pháp mở rộng tín dụng kết hợp quản trị rủi ro đối với hệ thống NHTM và các kiến nghị chính sách đồng bộ gửi tới chính quyền tỉnh Bình Dương, NHNN và Chính phủ nhằm thúc đẩy chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Căn cứ theo nội dung công bố trong văn bản, luận án có một số giới hạn nghiên cứu:

• Giới hạn mẫu nghiên cứu NHTM: Trên địa bàn tỉnh Bình Dương có hơn 30 NHTM hoạt động, tuy nhiên luận án chỉ thu thập dữ liệu và khảo sát tập trung tại 10 NHTM có quy mô dư nợ cây CNDN lớn nhất.
• Giới hạn chủng loại cây trồng: Bình Dương có hơn 20 loại cây CNDN, luận án chỉ tập trung vào 4 loại cây chính có diện tích và sản lượng chiếm trên 85% gồm cao su, cà phê, hồ tiêu và điều.
• Giới hạn khung thời gian dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp và thực trạng tín dụng của luận án chỉ bao quát giai đoạn 2011–2015.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát sang toàn bộ hệ thống các tổ chức tín dụng phi ngân hàng, quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn; đánh giá bổ sung các loại cây CNDN mới; và cập nhật chuỗi số liệu tài chính sau năm 2015 để theo dõi diễn biến chu kỳ giá nông sản mới.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo chuyên khảo dành cho:

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Kinh tế nông nghiệp: Có thể tham khảo phương pháp luận kết hợp giữa khung đánh giá năng lực Thompson – Strickland với các mô hình kinh tế lượng Logit/Tobit trong nghiên cứu thị trường tài chính nông thôn.
• Nhà quản trị tại các NHTM chi nhánh tỉnh Bình Dương và các tỉnh Đông Nam Bộ: Khung tiêu chí đo lường mở rộng tín dụng và các phát hiện về rủi ro theo chu kỳ sinh trưởng của cây CNDN giúp ngân hàng hoàn thiện quy trình thẩm định, quản trị rủi ro nợ xấu và thiết kế sản phẩm tín dụng phù hợp.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, NHNN chi nhánh tỉnh Bình Dương): Báo cáo thực trạng là cơ sở thực tiễn để hoạch định vùng chuyên canh, cơ chế liên kết chuỗi và chính sách hỗ trợ lãi suất cho người sản xuất.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án khảo sát hoạt động cấp tín dụng của bao nhiêu ngân hàng thương mại tại Bình Dương?
Luận án giới hạn khảo sát 10 NHTM có quy mô dư nợ cho vay cây CNDN lớn nhất trên địa bàn tỉnh Bình Dương, gồm: Agribank, BIDV, Vietinbank, VCB, STB, ACB, TCB, VIB, MB và SCB.

2. Bốn loại cây công nghiệp dài ngày nào được lựa chọn nghiên cứu chính và lý do lựa chọn là gì?
Bốn loại cây được lựa chọn là Cao su, Cà phê, Hồ tiêu và Điều. Lý do là vì trong số hơn 20 loại cây CNDN trồng tại Bình Dương, 4 loại cây này chiếm hơn 85% tổng diện tích và sản lượng toàn tỉnh.

3. Tác giả sử dụng các mô hình định lượng cụ thể nào để phân tích dữ liệu?
Luận án sử dụng: (1) Mô hình Thompson – Strickland kết hợp phân tích nhân tố khám phá EFA và CFA để đánh giá năng lực hoạt động của NHTM; (2) Mô hình hồi quy Logit để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của nông hộ; (3) Mô hình hồi quy Tobit để phân tích các yếu tố quyết định quy mô số tiền vay của hộ.

4. Kết quả nghiên cứu thực trạng nợ xấu cho vay cây CNDN tại Bình Dương cho thấy điều gì nổi bật?
Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu đối với cây CNDN cao hơn mức nợ xấu chung. Nợ xấu tập trung cao ở nhóm khách hàng hộ tiểu thương và doanh nghiệp; phân theo loại cây trồng thì nợ xấu cao nhất thuộc về cây điều. Agribank là ngân hàng có dư nợ cây CNDN lớn nhất nhưng tỷ lệ nợ xấu cũng ở mức đáng lo ngại nhất.

5. Luận án vận dụng lý thuyết tài chính nào để giải thích rào cản tiếp cận vốn tín dụng của người nông dân?
Tác giả sử dụng Lý thuyết thông tin bất cân xứng (Mankiw, Bencivenga & Smith) và Lý thuyết chi phí đại diện (Jensen & Meckling, Spence & Zeckhauser) để chỉ ra sự bất đối xứng thông tin và mối nguy đạo đức giữa ngân hàng ("người chủ") và người vay ("người đại diện").

Kết luận

Luận án tiến sĩ của Đỗ Đoan Trang đã phân tích thực trạng mở rộng tín dụng của các NHTM đối với 4 loại cây CNDN chủ lực trên địa bàn tỉnh Bình Dương giai đoạn 2011–2015. Bằng việc kết hợp phương pháp phân tích định tính với các mô hình thực nghiệm EFA, CFA, Thompson – Strickland, Logit và Tobit, công trình làm rõ năng lực của hệ thống ngân hàng cũng như các nhân tố cản trở khả năng tiếp cận vốn của nông hộ. Hệ thống giải pháp và kiến nghị chính sách được đề xuất có căn cứ khoa học rõ ràng, hướng tới việc gắn kết tăng trưởng quy mô tín dụng với kiểm soát chất lượng nợ và phát triển bền vững ngành nông nghiệp địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài. Bình Dương là một tỉnh thuộc miền Đông Nam Bộ, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, là một trong những tỉnh có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, phát triển công nghiệp năng động của cả nước. Mặc dù tỷ trọng ngành nông lâm nghiệp chỉ chiếm một phần nhỏ trong GDP của tỉnh, khoảng 4%, nhưng giá trị cây công nghiệp dài ngày lại giữ một vị trí khá quan trọng trong đời sống kinh tế của nhiều người dân trong tỉnh.

Phát triển cây CNDN tại Bình Dương một mặt nhằm tận dụng lợi thế so sánh của tỉnh có khí hậu và thổ nhưỡng thích hợp cho loại cây này, mặt khác còn tạo nhiều công ăn việc làm, mang lại cơ hội để nhiều người dân thoát nghèo vươn lên làm giàu. Sự phát triển cây CNDN, sẽ góp phần tích cực vào sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa lớn, hiện đại, tạo động lực để thúc đẩy nhanh công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn. Trong quyết định số 81/2007/QĐ-TTg ngày 05 tháng 06 năm 2007 của Thủ tướng chính phủ về Phê duyệt "Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bình Dương đến năm 2020" có đoạn viết: “Phát triển nông nghiệp ổn định, bền vững, năng suất cao trên cơ sở khai thác hợp lý các lợi thế về vị trí địa lý, các nguồn lực, giữ gìn và bảo vệ môi trường sinh thái. Chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp và kinh tế nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa có giá trị cao.

Phát triển nông thôn mới trong tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Áp dụng công nghệ sinh học, chuyển đổi giống cây trồng, vật nuôi có năng suất và chất lượng cao trong nông nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Đầu tư phát triển các vùng chuyên canh cây CNDN như cao su; cây ăn trái,…” (Chính phủ 2007). Trong những năm qua, giá trị sản lượng và giá trị xuất khẩu các sản phẩm từ cây CNDN của Việt Nam nói chung và của Bình Dương nói riêng luôn đạt tốc độ tăng trưởng cao.

Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam, trong năm 2015 cây CNDN tiếp tục phát triển. Diện tích và sản lượng một số cây chủ yếu tăng so với năm 2014, trong đó diện tích chè ước tính đạt 134,7 nghìn ha, tăng 1,6% so với năm trước; sản lượng chè búp đạt 1 triệu tấn, tăng 1,9%; cà phê diện tích đạt z xiii 645,2 nghìn ha, tăng 0,6%, sản lượng đạt 1.445 nghìn tấn, tăng 2,6%; cao su diện tích đạt 981 nghìn ha, tăng 0,2%, sản lượng đạt 1.017 nghìn tấn, tăng 5,2%; hồ tiêu diện tích đạt 97,6 nghìn ha, tăng 14%, sản lượng đạt 168,8 nghìn tấn, tăng 11,3%. Riêng cây điều, mặc dù diện tích cho sản phẩm giảm 1,5% so với năm trước, nhưng do năng suất tăng nên sản lượng đạt xấp xỉ năm 2014. Các loại cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao do sau quá trình chế biến giá trị sẽ gia tăng nhiều lần.

Bên cạnh đó, đây cũng là mặt hàng xuất khẩu có giá trị cao. Vì vậy, loại cây này không chỉ tạo việc làm, cải thiện đời sống cho các hộ nông dân mà còn góp phần tạo ra nguồn thu ngoại tệ lớn để tái đầu tư cho chính ngành này và các hoạt động kinh doanh khác, đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trị giá xuất khẩu cà phê là 2.674 triệu USD, cao su là 1.532 triệu USD, hồ tiêu là 1.260 triệu USD và chè là 213 triệu USD. Bình Dương là một tỉnh nằm ở vị trí chuyển tiếp giữa sườn phía nam của dãy Trường Sơn, nối nam Trường Sơn với các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long.