phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, đề tài gồm 2 chương, 8 tiết. 12 ƢƠ 1 TƢ TƢỞ Ồ ÍM VỀ MỞ R ỢP TÁ TẾ QUỐ TẾ 1. Quá trình xác lập quan điểm và mục tiêu của mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế 1. Quá trình xác lập quan điểm về mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế 1.
Khái niệm hợp tác kinh tế quốc tế ể hiểu sâu sắc tư tưởng Hồ hí inh về mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế chúng ta cần phải nắm vững những khái niệm sau: hợp tác quốc tế, hợp tác kinh tế quốc tế, quan hệ kinh tế quốc tế. Hợp tác quốc tế là mối quan hệ qua lại giữa các quốc gia bao gồm nhiều lĩnh vực, các công việc, những vấn đề cụ thể, được tiến hành theo những nguyên tắc đã thống nhất trên cơ sở giúp đỡ lẫn nhau, đồng thuận về mục đích và lợi ích [59, tr. Trong hợp tác quốc tế có hợp tác về: chính trị, an ninh - quốc phòng, giáo dục, văn hóa,v. hưng lĩnh vực trọng tâm nhất của hợp tác quốc tế là hợp tác kinh tế quốc tế.
Trong Từ điển Chính trị vắn tắt của hà xuất bản Tiến bộ và hà xuất bản Sự thật năm 1988, đã đưa ra một cách hiểu về “hợp tác kinh tế quốc tế”: “là toàn bộ các mối liên hệ kinh tế giữa các nước, các nhóm nước riêng biệt và hai hệ thống kinh tế - xã hội - xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa. Trong Từ điển Chính trị vắn tắt cũng nhấn mạnh: Trong thời đại ngày nay ý nghĩa của hợp tác kinh tế quốc tế ngày càng tăng lên. iều đó phản ánh đòi hỏi khách quan phải sử dụng hợp tác kinh tế quốc tế như một biện pháp quan trọng để tiết kiệm lao động xã hội. Trao đổi ngoại thương là một khâu trung gian làm cho các mối liên hệ giữa công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải và các ngành kinh tế khác của các nước khác nhau ngày càng phát triển.
ác hình thức hợp tác kinh tế quốc tế cũng trở nên đa dạng và phức tạp, ngày càng có tính chất tổng hợp. Trong Giáo trình kinh tế quốc tế, do GS.TS ỗ ức Bình, PGS.TS guyễn Thường ạng biên soạn, xuất bản năm 2010, đã đề cập tới khái niệm và nội dung của quan hệ 13 kinh tế quốc tế: Quan hệ kinh tế quốc tế là tổng thể các quan hệ về vật chất và tài chính, các quan hệ diễn ra không những trong lĩnh vực kinh tế mà cả trong lĩnh vực khoa học công nghệ có liên quan đến tất cả giai đoạn của quá trình tái sản xuất, chúng diễn ra giữa các quốc gia với nhau cũng như các quốc gia với các tổ chức kinh tế quốc tế. ội dung của quan hệ kinh tế quốc tế rất rộng và đa dạng, trước hết phải kể đến những hoạt động sau: Thứ nhất, thương mại quốc tế là việc trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa các chủ thể kinh tế có quốc tịch khác nhau, trong đó đối tượng trao đổi thường là vượt ra phạm vi địa lý của một quốc gia. Thứ hai, đầu tư quốc tế, trong đầu tư quốc tế thường có hai hoặc nhiều bên có quốc tịch khác nhau cùng phối hợp với nhau triển khai một dự án đầu tư nhằm đem lại lợi ích cho tất cả các bên.
Vốn đầu tư quốc tế có thể được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, như bằng các loại tiền mặt, máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu, kỹ thuật, bí kíp công nghệ. goài ra quan hệ kinh tế quốc tế còn được thực hiện qua hợp tác và trao đổi về khoa học và công nghệ. Thời kỳ trước năm 1945 Trước Hồ hí inh, trong lịch sử nước ta đã có những hoạt động giao lưu kinh tế với Ấn ộ, Trung Quốc, hật Bản, Tây Ban ha,v. Bước sang thế kỷ XIX, guyễn Trường Tộ (1830 - 1871), Bùi Viện (1839 - 1878) và nhiều nhà cải cách ở nước ta đã có những kiến nghị duy tân lên các vị vua nhà guyễn, theo hướng mở rộng giao thương với nước ngoài.
Tuy nhiên, các kiến nghị và giải pháp các ông đưa ra còn ít nhiều hạn chế. Sau đó, bước sang đầu thế kỷ XX, Phan Bội hâu với tư tưởng mở cửa sang phương ông với phong trào ông Du, Phan Châu Trinh mở cửa sang phương Tây, nhưng do nhiều nguyên nhân khách quan, chủ quan nước ta vẫn trong vòng biệt lập với thế giới. hỉ đến Hồ hí inh, sau nhiều năm bôn ba tìm con đường cứu nước giải phóng dân tộc, đem lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân, thì tư tưởng mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế được nâng lên tầm cao mới. Từ đó, chúng ta thấy rằng tư tưởng Hồ hí inh về mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế được hình thành từ rất sớm.
Xuất phát từ quan điểm Việt am là một bộ 14 phận của quốc tế, cách mạng Việt am gắn bó hữu cơ với cách mạng thế giới. gay từ năm 1919, trên hành trình ra đi tìm đường cứu nước, khi thực dân Pháp câu kết với tư bản hật để cùng khai thác ông Dương, Hồ hí inh đã đưa ra một nhận định và đây chính là những nhận thức đầu tiên của gười về sự cần thiết phải mở rộng hợp tác giữa các quốc gia, dân tộc trên thế giới: “xét về nguyên tắc, sự tiến bộ chung phụ thuộc vào việc phát triển chủ nghĩa quốc tế và văn minh chỉ có lợi khi các quan hệ quốc tế được mở rộng và tăng cường” [21, tr. Từ quan điểm đó, năm 1924, trong Thư gửi đồng chí Pêtơrốp, Tổng thư ký - Ban phương ông Quốc tế cộng sản, Hồ hí inh chỉ ra nguyên nhân của sự kém phát triển, lạc hậu của các dân tộc phương ông, gười viết: “ ồng chí đã hiểu rõ nguyên nhân đầu tiên đã gây ra sự suy yếu của các dân tộc phương ông, đó là SỰ BIỆT ẬP. Không giống như các dân tộc phương Tây, các dân tộc phương ông không có những quan hệ và tiếp xúc giữa các lục địa với nhau.
Họ hoàn toàn không biết đến những việc xảy ra ở các nước láng giềng gần gũi nhất của họ, do đó họ THIẾU SỰ TI ẬY Ẫ H U, SỰ PH I HỢP H H G V SỰ Ổ VŨ Ẫ H U” [21, tr. hư vậy, quan điểm trên là một nhận thức quan trọng của Hồ hí inh, theo gười đối với các quốc gia phương ông, trong đó có Việt am, muốn phát triển đất nước cần phải phá vỡ thế biệt lập, mở rộng hợp tác, giao lưu với thế giới. ây chính là chìa khóa giúp các dân tộc phương ông thoát ra khỏi vòng biệt lập, kém phát triển. Trong những năm 1925 - 1926, tại các lớp huấn luyện cán bộ, đề cập tới vấn đề xây dựng kinh tế hợp tác xã, Hồ hí inh cho rằng: “.
những việc kỹ thuật như tính toán, xem hàng hóa, cầm máy, vân v., thì có phép mướn người ngoài”. Sau này, tư tưởng về mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế được Hồ hí inh khẳng định lại trong một lần trả lời phỏng vấn nhà báo ỹ, Oantơ Bờrít: “ ột khi đã độc lập, Việt am sẽ đứng với tất cả các nước bầu bạn” hoặc khi trả lời nhà báo ỹ Standơlây Harisơn, phóng viên báo 15 Telepress, Hồ hí inh đã nói: “Việt am sẽ giao dịch với tất cả các nước nào trên thế giới muốn giao dịch với Việt am một cách thật thà” [26, tr. hư vậy, từ rất sớm, Hồ hí inh đã hình thành những quan điểm sâu sắc, đúng đắn về vấn mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế, sau đó được bổ sung, hoàn chỉnh trong suốt quá trình gười cùng ảng ta lãnh đạo sự nghiệp cách mạng Việt am. Trên hành trình tìm đường cứu nước và hoạt động quốc tế, Hồ hí inh luôn luôn nhấn mạnh việc các dân tộc phải mở cửa giao lưu, hợp tác với nhau là điều cần thiết và tất yếu.
Bên cạnh đó, Hồ hí inh kịch liệt phê phán tư tưởng biệt lập giữa dân tộc này với dân tộc khác. Thời kỳ sau năm 1945 Sau khi ách mạng tháng Tám thành công năm 1945, nước Việt am Dân chủ Cộng hòa ra đời, ngay lúc kháng chiến còn đang gian khổ và ác liệt, đất nước rơi vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”, Hồ hí inh với tư cách là hủ tịch nước, gười vẫn nhấn mạnh chủ trương mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế khi hòa bình được lập lại. Trong Thư gửi Bộ trưởng ngoại giao Hoa Kỳ Giêm Biếcnơ, Hồ hí inh viết: “ hân danh Hội Văn hoá Việt am, tôi xin được bày tỏ nguyện vọng của Hội, được gửi một phái đoàn khoảng năm mươi thanh niên Việt am sang ỹ với ý định một mặt thiết lập những mối quan hệ văn hoá thân thiết với thanh niên ỹ và mặt khác để xúc tiến việc tiếp tục nghiên cứu về kỹ thuật, nông nghiệp cũng như các lĩnh vực chuyên môn khác. Trong suốt nhiều năm nay họ quan tâm sâu sắc đến các vấn đề của nước ỹ và tha thiết mong muốn tạo được mối quan hệ với nhân dân ỹ là những người mà lập trường cao quý đối với những ý tưởng cao thượng về công lý và nhân bản quốc tế, và những thành tựu kỹ thuật hiện đại của họ đã có sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với giới trí thức Việt am” [24, tr.
Từ những mong muốn trong bức Thư gửi Bộ trưởng ngoại giao Hoa Kỳ Giêm Biếcnơ, chúng ta thấy được khát vọng hòa bình, độc lập, tự do của hủ tịch Hồ hí Minh khi Người chủ trương đặt quan hệ bang giao với ỹ, một trong những nước phát 16 triển của thế giới, sau những ngày tháng đầu tiên khi đất nước giành độc lập. hưng cũng thông qua sự bang giao đó Việt am có thể học tập, tiếp thu được những tiến bộ của nước ỹ để phát triển đất nước. hư vậy, chúng ta có thể thấy đây là một tầm nhìn xa, trông rộng của hủ tịch Hồ hí inh, là sự chuyển biến về chất trong tư duy mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế của gười, không chỉ dừng ở việc phá thế biệt lập mà mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế để học tập, tiếp thu những tinh hoa của những nước phát triển trên thế giới. Tư tưởng về mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế, được thể hiện xuyên suốt trong quá trình gười lãnh đạo cách mạng Việt am.