Chương 1: Tổng quan lý thuyết về mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân Chương 2: Thực trạng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quân đội Chi nhánh Thủ Đức. Chương 3: Giải pháp mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quân đội Chi nhánh Thủ Đức. 6 C ƢƠNG 1: TỔNG QUAN LÝ T UYẾT VỀ MỞ RỘNG CHO VAY K ÁC NG CÁ N N 1.1 Khái quát về hoạt động cho vay khách hàng cá nhân 1.1 Khái niệm cho vay khách hàng cá nhân: Khách hàng cá nhân là đối tượng khách hàng tiềm năng và là nhóm khách hàng có nhu cầu về giá trị khoản vay nhỏ nhưng số lượng khoản vay lớn. Đây là cơ hội thuận lợi cho Ngân hàng để khai thác và phát triển hoạt động cho vay.
Từ quyết định 1627/2001/ QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 của Thống đốc NHNN về việc ban hành quy chế cho vay, ta có thể hiểu rằng: “Cho vay là một trong những lĩnh vực mang lại nhiều lợi nhuận nhất cho ngân hàng, nó là một phần không thể thiếu trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Cho vay khách hàng cá nhân là hoạt động tài chính cấp tín dụng dành cho đối tượng khách hàng là những cá nhân, hộ gia đình có nhu cầu vay vốn nhằm thục hiện các dự án phát triển sản xuất kinh doanh, phục vụ đời sống.” Cho vay khách hàng cá nhân là hoạt động cho vay dựa trên nguyên tắc khách hàng hoàn trả cả gốc và lãi theo đúng cam kết trong thỏa thuận vay vốn của các ngân hàng thương mại. Cho vay khách hàng cá nhân nhằm mục đích để thực hiện các dự án đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và đời sống. Bên cạnh đó, cho vay khách hàng cá nhân còn giúp cho khách hàng để mở rộng cải tạo, khôi phục, hoàn thiện, hợp lý hoá quy trình công nghệ, quy trình sản xuất.
Mở rộng cho vay khách hàng cá nhân được hiểu là sự gia tăng về quy mô cho vay đối tượng khách hàng cá nhân. Để phát triển hoạt động cho vay khách hàng cá nhân, các ngân hàng không chỉ quan tâm tới việc gia tăng số lượng vay vốn mà còn đặc biệt chú ý đến chất lượng các khoản vay. Điều này gắn liền với việc sự hoàn thiện về cơ chế, đơn giản hóa về quy trình cho vay, đảm bảo được điều kiện thuận lợi cho việc vay vốn của khách hàng và mang lại lợi ích, doanh số cho ngân hàng. Dựa trên 7 cơ sở kiểm soát rủi ro và sự bảo đảm khả năng sinh lời cho ngân hàng, có hai cách để tăng quy mô cho vay sau đây: Tăng dư nợ bình quân trên mỗi khách hàng đi vay Tăng số lượng khách hàng đi vay thông qua việc thu hút khách hàng ở những thị trường khác nhau.
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hiện nay, nhu cầu cho vay khách hàng cá nhân tương đối lớn. Bởi lẽ mỗi cá nhân đều có nhu cầu vay vốn và họ cũng đang trong tình trạng chưa tích lũy được vốn phục vụ cho từng mục đích khác nhau. Chính vì vậy, nhu cầu về vay vốn dành cho khách hàng cá nhân được đáp ứng bằng sự tài trợ của hệ thống NHTM. Phân loại cho vay khách hàng cá nhân Trong định hướng về phát triển cho vay khách hàng cá nhân hiện nay, các NHTM đang ra sức cạnh tranh nhau về sản phẩm cho vay đa dạng với mức ưu đãi lãi suất hấp dẫn nhằm thu hút đối tượng khách hàng cá nhân vay vốn.
Tùy thuộc vào nhu cầu vay vốn của từng cá nhân mà mỗi Ngân hàng có một sản phẩm, phương án dành cho cá nhân đó. Một số sản phẩm cho vay phổ biến như sau: cho vay tiêu dùng, cho vay thế chấp tài sản, cho vay cán bộ công nhân viên, cho vay tín chấp, cho vay mua ô tô, cho vay du học, cho vay chứng khoán, cho vay Bất động sản … Nhìn chung, các sản phẩm cho vay tại mỗi Ngân hàng khác nhau đôi chút qua cách đặt tên sản phẩm, dịch vụ theo tiện ích, theo mục đích của gói sản phẩm cho vay đó mang lại cho khách hàng. Tuy nhiên, các sản phẩm cho vay của Ngân hàng có thể gom lại với tên gọi chung. Đó là sản phẩm cho vay khách hàng cá nhân.
Cụ thể, các sản phẩm cho vay khách hàng cá nhân sau đây: Sản phẩm cho vay KHCN được phân loại theo hình thức sử dụng vốn vay: Cho vay sản xuất kinh doanh: là một sản phẩm cho vay nhằm mục đích phục vụ cho việc sản xuất và kinh doanh của người đi vay. Việc cho vay sản xuất kinh doanh sẽ đáp ứng được nguồn vốn đảm bảo thực hiện được các kế 8 hoạch kinh doanh của cá nhân. “Cho vay sản xuất kinh doanh là loại cho vay nhằm bổ sung vốn thiếu hụt trong hoạt động sản xuất kinh doanh của khách hàng. Khách hàng vay là cá nhân hay hộ gia đình sản xuất kinh doanh cá thể với quy mô nhỏ.
Đặc điểm của loại cho vay này là số lượng khách hàng có nhu cầu vay thường rất lớn nhưng doanh số vay không cao lắm, do vậy, chi phí giao dịch thường cao.” (Nguyễn Minh Kiều, 2011, tr.763) Cho vay sản xuất kinh doanh giúp cho người đi vay đảm bảo được nguồn vốn để thực hiện được các kế hoạch kinh doanh đã đặt ra trong dự định. Khi các kế hoạch và hoạt động sản xuất kinh doanh được thực hiện thì việc kinh doanh sẽ diễn ra tốt đẹp. Nguồn vốn luôn là yếu tố quan trọng trong lĩnh vực kinh doanh. Vì vậy, cho vay sản xuất kinh doanh trở nên phổ biến và NHTM đang nắm bắt cơ hội đó để thu hút các tiểu thương, hộ gia đình hướng đến các gói sản phẩm phù hợp cho việc kinh doanh của họ.
Đối với các lĩnh vực kinh doanh lưu thông hàng hóa, Ngân hàng thường cho vay ngắn hạn. Ngoài ra, Ngân hàng còn cho vay trung hạn, cho vay dài hạn để sản xuất kinh doanh. Cho vay tiêu dùng: là một sản phẩm cho vay nhằm mục đích phục vụ cho các nhu cầu đời sống cá nhân như mua sắm, chi tiêu, sinh hoạt, giải trí, đi du lịch, mua nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống khác. Trên hệ thống NHTM hiện nay, có nhiều gói sản phẩm cho vay tiêu dùng đa dạng cho khách hàng lựa chọn.
Các hình thức cho vay tiêu dùng: cho vay tiêu dùng thế chấp, cho vay tiêu dùng tín chấp.Tại Ngân hàng Quân đội, có gói sản phẩm cho vay tiêu dùng có tài sản đảm bảo đang được các chuyên viên khách hàng cá nhân triển khai giới thiệu cho khách hàng. Cho vay tiêu dùng giúp cho đời sống tinh thần của người dân được cải thiện và chất lượng của cuộc sống cũng tăng. Khi đời sống tinh thần và chất lượng cuộc sống gia tăng thì nền kinh tế của một quốc gia cũng phát triển song song. Sản phẩm cho vay theo mục đích sử dụng vốn: 9 Cho vay mua ô tô: là một sản phẩm vay vốn để mua sắm xe ô tô nhằm phục vụ đời sống của cá nhân.
Hiện nay, mức thu nhập của người dân tại Việt Nam ngày một tăng cao gắn liền với chất lượng cuộc sống cũng tăng cao. Và một trong số đó là nhu cầu sở hữu xe ô tô của mỗi cá nhân cũng gia tăng. Ở sản phẩm vay này, tài sản thế chấp để đảm bảo cho khoản vay chính là giá trị của chiếc xe ô tô. Cụ thể là, khoản vay phải có sự đảm bảo rằng sử dụng cho việc mua xe chứ không phải sử dụng cho bất kì mục đích nào khác.
Lãi suất cho vay mua ô tô thường thấp hơn lãi suất cho vay tiêu dùng là vì khách hàng có thể sử dụng khoản vay tiêu dùng cho nhiều mục đích khác nhau. Ngược lại, cho vay mua ô tô thì khách hàng chỉ sử dụng khoản vay cho một mục đích là mua ô tô. Sản phẩm cho vay theo phương thức đảm bảo khoản vay: Cho vay tín chấp (không có tài sản đảm bảo): là một sản phẩm cho vay của ngân hàng. Cho vay tín chấp dựa trên sự uy tín của khách hàng để đảm bảo cho khoản vay.
Uy tín của khách hàng sẽ được thể hiện qua xác minh thu nhập cũng như xác minh tín dụng của khách hàng. Cho vay tín chấp nhằm phục vụ nhiều mục đích khác nhau của khách hàng. Cụ thể là, người đi vay tín chấp nhằm mục đích: mua những món đồ sinh hoạt, sắm sửa nội thất, du lịch, cưới hỏi hoặc những nhu cầu khác phục vụ cho nhu cầu tài chính của người đi vay. Hạn mức vay tín chấp đa dạng từ vài triệu đến vài trăm triệu tùy thuộc vào sự uy tín thông qua sự xác minh của ngân hàng dành cho khách hàng.
Với sản phẩm này, mỗi ngân hàng thường có mức lãi suất khác nhau và hình thức vay khác nhau. Ưu điểm của vay tín chấp là thủ tục rất nhanh gọn vì không cần có tài sản đảm bảo, quy trình duyệt hồ sơ dễ dàng. Cho vay có tài sản đảm bảo: là một sản phẩm cho vay có sự đảm bảo bằng việc thế chấp tài sản của người đi vay. Mục đích của việc thế chấp tài sản của người đi vay là để thực hiện việc hoàn trả theo đúng thoả thuận trong hợp 10 đồng vay vốn.
Các biện pháp đảm bảo tiền vay thông thường là bảo lãnh, cầm cố, thế chấp ,v.v… Sản phẩm cho vay theo phương thức cho vay: Từ Điều 16 Quy chế cho vay số 1627/2001/QĐ-NHNN của tổ chức tín dụng: Cho vay thấu chi: là một phương thức cho vay thông qua việc ngân hàng sẽ phát hành một tài khoản và thỏa thuận với khách hàng về hạn mức của tài khoản đó sử dụng trong một thời gian nhất định. Tài khoản khách hàng khi có số dư có chính là nguồn vốn cho Ngân hàng thực hiện việc kinh doanh, cùng với đó là ngân hàng trả lãi cho khách hàng. Ngược lại, khi tài khoản của khách hàng dư nợ thì ngân hàng bắt đầu tính lãi với khách hàng. Loại sản phẩm cho vay thấu chi này hiện nay phổ biến và đang được triển khai tới khách hàng cá nhân có mức thu nhập ổn định.