phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và các nội dung chính đƣợc trình bày trong hai chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn Chƣơng 2: Vận dụng phần mềm R để mô phỏng một số bài toán xác suất lớp 11 và các đề thi THPT quốc gia 4 Downloaded by Nguynhavy Ha Vy (Ntkphuong205@gmail.com) lOMoARcPSD|16911414 PHẦN NỘI DUNG Chƣơng 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.1 Vai trò của công nghệ thông tin trong dạy học 1.1 Đôi nét về công nghệ thông tin Máy vi tính với các phần mềm phong phú đã trở thành một công cụ đa năng ứng dụng trong mọi lĩnh vực của nghiên cứu, sản xuất và đời sống. Máy tính và Internet đem lại những tiện ích và hiệu quả vô cùng lớn mà con ngƣời không thể nào đo đƣợc hay đếm đƣợc. Một máy tính có kết nối mạng không chỉ giúp chúng ta đọc đƣợc báo điện tử, gửi email mà nó còn kết nối chúng ta với cả thế giới. Chúng ta có thể tiếp cận với tri thức nhân loại, có thể làm quen giao tiếp với nhau hoặc tham gia những hội thảo, hội nghị ở cách xa nửa vòng trái đất.
Mạng máy tính toàn cầu thực sự tạo ra một thế giới mới, trong đó cũng có gần nhƣ các hoạt động của thế giới thực: thƣơng mại điện tử, giáo dục điện tử, trò chơi trực tuyến, các diễn đàn, các mạng xã hội, các chức năng của một công dân điện tử,. Thông qua các diễn đàn và mạng xã hội, mọi ngƣời có thể trao đổi, chia sẻ với nhau các tài nguyên số, cũng nhƣ các kinh nghiệm trong công việc, trong đời sống hàng ngày,. Trong lĩnh vực giáo dục, các bậc phụ huynh trên cả nƣớc có thể chia sẻ kinh nghiệm về cách chăm sóc con cái; giáo viên có thể chia sẻ các bài giảng và kinh nghiệm giảng dạy với nhau, để xây dựng một “kho tài nguyên” khổng lồ phục vụ cho việc giảng dạy của mỗi giáo viên. Học sinh có thể thông qua các mạng xã hội để trao đổi những kiến thức về học tập và thi cử.2 Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học của giáo viên a) Phát triển và hoàn thiện tài liệu dạy học Trong môi trƣờng học tập mang tính chất cá thể hóa, học sinh rất đam mê những câu hỏi lắc léo, sử dụng các tài liệu và tham gia vào các hoạt động thì giáo 5 Downloaded by Nguynhavy Ha Vy (Ntkphuong205@gmail.com) lOMoARcPSD|16911414 viên phải dựa vào công nghệ thông tin để phát triển và hoàn thiện tài liệu nhằm đáp ứng tốt các nhu cầu phân hóa học sinh.
Có hai cách thức khác nhau mà giáo viên có thể sử dụng công nghệ thông tin để soạn tài liệu để truyền đạt cho học sinh: + Phát triển tài liệu hƣớng dẫn dựa trên cơ sở công nghệ thông tin Công nghệ thông tin cho phép giáo viên sáng tạo tài liệu cho mình, nó đƣợc xem là nguồn tài liệu hấp dẫn cho học sinh. Ngày nay, có nhiều phần mềm mà giáo viên dễ dàng sử dụng để tạo tài liệu phục vụ cho việc giảng dạy nhƣ Power Point, Latex,. giáo viên sẽ dễ dàng thiết lập đƣợc các tài liệu có cả hình ảnh minh họa, âm thanh sống động. + Mô phỏng Mô phỏng chính là sự bắt chƣớc một quá trình hay hệ thống thực thể theo thời gian.
Nó đƣợc con ngƣời sử dụng để mô tả cũng nhƣ là phân tích những hành vi mang tính chất cụ thể của một hệ thống thực, nhằm hỗ trợ cho việc thiết kế các hệ thống sự vật sự việc đạt hiệu quả cao. Có thể ứng dụng công nghệ thông tin mô phỏng một số hiện tƣợng thực tế mà nếu làm thí nghiệm sẽ quá tốn kém hoặc nguy hiểm, bên cạnh đó là chƣa chắc đạt hiệu quả nhƣ mong muốn. Hơn nữa máy tính còn điều khiển đƣợc quá trình nhanh hoặc chậm theo ý muốn để học sinh có thể quan sát, nhận thức và tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn. Thực tế cho thấy, những phần mềm cho dù đã đƣợc thử nghiệm cẩn thận và có thể phù hợp với một nhóm học sinh này nhƣng lại không phù hợp với một số bộ phận học sinh khác.
Giáo viên cần có khả năng tiếp nhận tài liệu hƣớng dẫn theo hƣớng phù hợp với nhu cầu của từng lớp, từng học sinh một cách cụ thể nhất. b) Mở rộng kiến thức của giáo viên Các hệ thống viễn thông đang giúp giáo viên cởi bỏ đi sự truyền thống để tăng cƣờng giao tiếp với đồng nghiệp. Những quan hệ qua lại này có thể giúp giáo viên nâng cao tính hiệu quả của việc dạy và học trong môi trƣờng giáo dục tiên tiến nhƣ ngày nay. Phƣơng tiện viễn thông cho phép giáo viên sống trong môi trƣờng thông tin thƣờng xuyên với những con ngƣời ở ngoài môi trƣờng giáo dục hay là 6 Downloaded by Nguynhavy Ha Vy (Ntkphuong205@gmail.com) lOMoARcPSD|16911414 môi trƣờng lớp học mà vẫn không gây ảnh hƣởng gì đến lớp học và nhà trƣờng.
Giáo viên không bị quấy rầy bởi các cuộc điện thoại, mà thay vào đó là những lời nhắn nhủ, bình luận của học sinh; nó sẽ đƣợc lƣu lại cho đến khi giáo viên sẵn sàng đón nghe nó. Việc tham gia vào mạng viễn thông có thể giúp thúc đẩy việc học – hỏi. Ngoài việc tạo ra mỗi liên kết giữa các đồng nghiệp, công nghệ thông tin có thể tạo mối tiếp cận với các chuyên gia về chủ đề mà giáo viên đó đang tiến hành giảng dạy. Kể cả giáo viên có đƣợc cơ sở chuẩn bị kỹ càng nhất cũng không thể biết hết đƣợc mọi thứ thuộc một lĩnh vực nào đó (kiến thức là vô tận), những thành tựu mới thuộc lĩnh vực đó.
Bằng công nghệ, khả năng tiếp cận với những chuyên gia về chủ đề đó đƣợc tăng lên nhiều, giúp ngƣời giáo viên có cơ hội tiếp cận và củng cố trình độ của mình về chuyên môn lẫn kĩ năng một cách thƣờng xuyên. c) Chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp Một trong những lý do hạn chế hiệu quả trong công việc của giáo viên là tình trạng ít cơ hội trao hội với đồng nghiệp khi gặp các vấn đề trọng tâm trong chƣơng trình hoặc phƣơng pháp dạy học. Cơ hội để giáo viên có thể hợp tác với giáo viên khác qua hội thảo, mạng cục bộ và Internet. Họ cũng học hỏi đƣợc từ những ngƣời khác nhờ đọc các bài mô tả về những sự việc đã xảy ra ở những lớp khác.
Nhờ có sự chia sẻ thông tin về sự việc xảy ra ở lớp của họ mà các giáo viên có thể tiếp thu đƣợc một vài ý tƣởng hay trong đó. Một khi giáo viên đã có đƣợc sự kết hợp và cộng tác với các đồng nghiệp của mình thì tự nhiên họ sẽ có điều kiện tạo ra một môi trƣờng nhƣ vậy cho học sinh của mình. d) Sự tích hợp công nghệ thông tin vào lớp học Tích hợp công nghệ thông tin vào lớp học là một biện pháp làm tăng hiệu quả sử dụng công nghệ trong dạy và học. Cuộc cách mạng về công nghệ thông tin đã đem lại hiệu quả cao hơn cho việc đổi mới phƣơng pháp dạy học so với các công nghệ trƣớc.
Công nghệ thông tin cho phép ngƣời học kết nối với nhiều thông tin hơn (có thể tra cứu thông tin ngay), với nhiều ngƣời hơn và việc dạy học đƣợc cá biệt hóa cao hơn. Nếu công nghệ thông tin đƣợc kết hợp với các thiết bị dạy học khác sẽ nâng cao hiệu quả của công nghệ lên rất nhiều. Một xu thế tích hợp công 7 Downloaded by Nguynhavy Ha Vy (Ntkphuong205@gmail.com) lOMoARcPSD|16911414 nghệ đƣợc quan tâm là việc xây dựng môi trƣờng học tập cộng tác với thời gian và không gian thực. Học sinh có thể tự tìm tòi khám phá kiến thức và học tập theo tiến độ và khả năng riêng của mình.
Ngoài ra, đƣa công nghệ tích hợp vào bài giảng còn đƣợc thực hiện bằng việc lựa chọn phần mềm thích hợp, soạn bài giảng có sử dụng công nghệ hỗ trợ dạy học, tổ chức cho học sinh hoạt động trong môi trƣờng học tập do công nghệ tạo ra. Vấn đề này có thể tiếp có thể tiếp cận trên ba hƣớng: + Hƣớng thứ 1: Giáo viên có thể đi tìm một ứng dụng công nghệ nào đó đang có sẵn để ứng dụng vào bài giảng hiện tại. Trong chƣơng trình giảng dạy có sẵn những “khoảng trống” để tiếp đón phần mềm ứng dụng này. + Hƣớng thứ 2: Giáo viên có một chƣơng trình giảng dạy hoàn chỉnh và tổng thể.
Xuất phát từ nguồn lực hiện có, giáo viên lựa chọn và bố trí theo trình tự những gì muốn sự dụng. + Hƣớng thứ 3: Giáo viên xây dựng một đơn vị chƣơng trình giảng dạy theo một đề tài hay một chủ đề, có sử dụng một loạt các ứng dụng công nghệ khác nhau. Bất kể là cách thức sử dụng công nghệ ra sao (đơn chƣơng trình, đa chƣơng trình) hay ứng dụng công nghệ sử dụng cao hay thấp (chế bản văn bản, CD-ROM), thì việc hòa nhập công nghệ nào cũng buộc giáo viên phải tái suy nghĩ, tái chuyển đổi và tái bố cục chƣơng trình giảng dạy của mình. Một khi đã sử dụng công nghệ thì nó bắt buộc ngƣời giáo viên phải nêu đƣợc câu hỏi nhƣ: Công nghệ mang lại điều gì cho học sinh trong quá trình lĩnh hội tri thức? Học sinh sẽ hợp tác với nhau ra sao trong học tập? Mối quan hệ giữa công nghệ với các tài liệu hƣớng dẫn khác? Học sinh phải cần những kiến thức, quy trình và kỹ năng gì để có thể sử dụng công nghệ? Kiến thức gì về nội dung hay nguyên lý giảng dạy hoặc về công nghệ mà tôi cần phải có thể củng cố cách học tập trong học sinh của tôi? Trả lời cho các câu hỏi nhƣ trên đòi hỏi giáo viên tự bồi dƣỡng để có thể ứng dụng công nghệ thông tin khi dạy học trên lớp.3 Ứng dụng công nghệ thông tin trong học tập của học sinh Công nghệ thông tin cũng hỗ trợ cho hoạt động học tập của học sinh, góp phần làm tăng hiệu quả giáo dục.
8 Downloaded by Nguynhavy Ha Vy (Ntkphuong205@gmail.com) lOMoARcPSD|16911414 Khi công nghệ thông tin đƣợc áp dụng vào trƣờng học thì đƣơng nhiên có yêu cầu muốn so sánh tính năng hiệu quả của nó với các phƣơng tiện hiện có. Những nghiên cứu ban đầu so sánh công nghệ thông tin với đài phát thanh, ti vi, và trên cơ sở bài giảng ở lớp và sách giáo khoa. Hầu hết đều phát hiện rằng công nghệ thông tin hơn hoặc là tƣơng đồng hoặc là ƣu việt hơn phƣơng tiện truyền thống nếu xét về phƣơng diện tác động tới việc học tập của học sinh.