CHƯƠNG 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CÁC YEU TO ANH HUONG VA MÔ HÌNH ĐA TIEU CHUAN 1.1 Tổng quan tài liệu nghiên cứu 1.1 Tổng quan tài liệu trong nước Nghiên cứu của Nguyễn Nguyên Phương và Huỳnh Phương Quang (Tạp chí Khoa học và Công nghệ, Số 42, 2019): Mối quan hệ giữa các nhân tố ảnh hưởng đến ý định và quyết định tham gia bảo hiểm nhân thọ của khách hàng tại thành phố Hồ Chí Minh. Các mối quan hệ này được kiểm định thông qua 150 khách hàng đã tham gia BHNT. Phân tích nhân tố khang định và kiểm định Cronbach’s alpha được sử dụng dé kiểm định giá trị và độ tin cậy của thang đo. Mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) được sử dụng dé kiểm định giả thuyết.
Kết quả nghiên cứu cho thấy trong 5 nhân tố độc lập tác động đến ý định tham gia BHNT, có 4 nhân tố tác động đến nhân tố ý định tham gia BHNT: Đại lý tư van BHNT, Hình ảnh thương hiệu, Động cơ tham gia BHNT, Ảnh hưởng xã hội có tác động tích cực đến ý định tham gia BHNT. Ý định tham gia BHNT cũng có tác động tích cực đến quyết định tham gia BHNT. Còn nhân tố “Khả năng tiếp cận” không có tác động đến nhân tố “Ý định tham gia BHNT”. Nghiên cứu của Đỗ Hoàng Anh và TS.
Phạm Hong Mạnh (2019) thực hiện nghiên cứu: Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia BHNT của người dân tại Thành Phố Quảng Ngãi. Trong đó nhóm đặc điểm cá nhân đến việc mua BHNT bao gồm: Đặc điểm tâm lý, các sự kiện trong cuộc sông, kiến thức của khách hàng về BHNT, các yếu tố thuộc về nhân khẩu học, các động cơ mua BHNT và những rào cản tham gia BHNT. Ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sản phẩm bảo hiểm của khách hàng chủ yếu gồm: Nhận thức về giá trị của sản phẩm, tính phức tạp của sản phẩm, danh tiếng của công ty, các kênh phân phối thích hợp, kinh nghiệm mua các sản phẩm bảo hiểm trước đây và dịch vụ khách hàng. Bài nghiên cứu sử dung mô hình hồi quy tuyến tinh và phần mềm SPSS, kết quả cho thấy các yếu tố ảnh hưởng tới quyết định tham gia BHNT của người dân gồm 4 yếu tố: Thái độ và trách nhiệm đạo lý, kỳ vọng của người tham gia, sự thuận tiện tiếp cận dịch vụ BHNT, thương hiệu của Công ty.
Tác động của các yếu tố quyết định tham gia BHNT của người dân phù hợp với giả thuyết nghiên cứu, chỉ có yếu tố kỳ vọng của người tham gia là tác động ngược chiều so với giả thuyết ban đầu. Thái độ và trách nhiệm đạo lý của người dân có tác động quan trọng đến quyết định tham gia BHNT. Bài nghiên cứu góp phần xác định, đo lường, đánh giá và đưa ra giải pháp giúp gia tăng số người tham gia bảo hiểm tại TP. Nghiên cứu của Nguyễn Thi Bình Minh và các cộng sự (2020): Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua bảo hiểm nhân thọ của khách hàng cá nhân tại Thành phố Hồ Chí Minh, sử dụng mô hình hồi quy tuyến tính và sử dụng phần mềm SPSS 25 dé phân tích 5 nhân tô của mô hình: Nhận thức về giá trị của BHNT, Rao cản trong việc mua BHNT, Động cơ mua BHNT, Tư vấn viên và Thương hiệu công ty BHNT.
Trong quá trình nghiên cứu 04 biến: Nhận thức về giá trị của BHNT, Động cơ mua BHNT, Tư vấn viên BHNT và Thương hiệu công ty BHNT ảnh hưởng cùng chiều với biến phụ thuộc Quyết định mua BHNT và biến Rào cản trong việc mua BHNT ảnh hưởng nghịch chiều với biến phụ thuộc Quyết định mua BHNT. Các biến này được sắp xếp theo mức độ ảnh hưởng từ cao xuống thấp là: Nhận thức về giá trị của BHNT, Thương hiệu công ty BHNT, Rào cản mua BHNT, Tư vấn viên BHNT và Động cơ mua BHNT. Nghiên cứu góp phần trong việc xác định, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua bảo hiểm nhân thọ của khách hàng cá nhân tại Hồ Chí Minh. Nghiên cứu của Đặng Thuỳ Dung và các cộng sự (2021): Nghiên cứu ý định mua bảo hiểm nhân thọ của người dân khu vực miền Bắc, dựa trên khung lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB).
Số liệu được thu thập bang cách khảo sát với 400 đối tượng bởi tại các tỉnh thành thuộc khu vực miền Bắc. Kết quả cho thấy ý định mua BHNT bị ảnh hưởng thái độ đối với hành vi, chuẩn chủ quan, nhận thức kiểm soát hành vi, khả năng tiếp cận sản phẩm, nhận thức rủi ro. Từ kết quả phân tích, một SỐ giải pháp được gợi ý nhằm thúc đây ý định mua BHNT của khách hàng, đó là gia tăng thái độ tích cực của khách hàng đối với BHNT, gia tăng khả năng tiếp cận sản phẩm và gia tăng yêu tố trải nghiệm của khách hàng đối với BHNT. Phân tích các yếu tổ ảnh hưởng đến quyết định mua các gói bảo hiểm Manulife tại ngân hàng Techcombank - chi nhánh Huế thì tác giả Nguyễn Thị Thùy Nhung (2021) đã thực hiện một nghiên cứu và khảo sát xin ý kiến chuyên gia và xây dựng mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua bảo hiểm nhân thọ tại ngân hàng Techcombank - chỉ nhánh Huế gồm: Nhóm đặc điểm cá nhân: tâm lý chỉ tiêu tiết kiệm, sự kiện trong cuộc sống, kiến thức về bảo hiểm nhân thọ, động cơ khi mua bảo hiểm, rào cản khi mua bảo hiểm.
Nhóm yếu tô ảnh hưởng quyết định mua BHNT: nhận thức về BHNT, thương hiệu, uy tín, tư vấn viên bảo hiểm, dịch vụ khách hàng, ý kiến nhóm tham khảo, kênh tìm kiếm thông tin, kinh nghiệm mua BHNT. Dữ liệu nghiên cứu được phân tích qua phần mềm SPSS, kết quả cho thấy các nhân tố đưa vào đều anh hưởng lớn đến quyết định mua BHNT đặc biệt là: Tâm ly chi tiêu và tiết kiệm, thương hiệu, uy tín của sản phẩm bảo hiểm Manulife tại Techcombank, tư vấn viên bảo hiểm tai Techcombank, dịch vụ khách hàng và y kiến nhóm tham khảo. Nghiên cứu đã góp phần hệ thống, phân tích, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua BHNT Manulife tại ngân hàng Techcombank chi nhánh Huế giúp cho công ty, nắm rõ tâm lý khách hàng, dé ra chiến lược tiếp cận khách hàng phủ hợp. Nghiên cứu của Lê Quang Hiếu (2022): Các nhân tô ảnh hưởng tới quyết định mua bảo hiểm nhân thọ của khách hàng cá nhân trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
Dựa trên lý thuyết gốc TPB, lý thuyết quá trình ra quyết định (Kotler & Keller, 2012), lý thuyết hành vi người tiêu dùng (Sheth & cộng sự, 1998), thực hiện thu thập di liệu thông qua khảo sát 450 khách hàng cá nhân đã mua và chưa mua bảo hiểm nhân thọ bang bảng câu hỏi và sử dung mô hình hồi quy Binary Logistic. Kết qua chỉ ra có 05 nhân tố tác động có ý nghĩa thống kê và cùng chiều đến quyết định mua bảo hiểm nhân thọ của khách hàng cá nhân tại tỉnh này là: Nhận thức về giá trị của bảo hiểm nhân thọ, Các động cơ mua bảo hiểm nhân thọ, Nhân viên tư vấn thương hiệu công ty, Quyên lợi khi mua bảo hiểm nhân thọ và nhân tô tác động ngược chiều là Các rào cản trong việc mua bảo hiểm nhân thọ. Từ đó, các khuyến nghị nhằm gia tăng quyết định mua bảo hiểm nhân thọ của khách hàng cá nhân tại tỉnh Thanh Hóa được dé xuat 1.2 Tổng quan tài liệu nước ngoài Manohar Giri (2018) với công trình nghiên cứu ý định mua BHNT ở Ấn Độ đã chỉ ra rằng niềm tin và các chuẩn mực chủ quan cùng có tác động lớn đến thái độ, trong khi nhận thức kiểm soát hành vi có tác động nhỏ hơn. Manohar cho rằng các quyết định mua bảo hiểm ở Ấn Độ là các quyết định mang tính tập thể hơn là các quyết định cá nhân.
Tasmin Jahan and Md. Mahiuddin Sabbir (2018): Analysis of Consumer Purchase Intention of Life Insurance: Bangladesh Perspective đã chứng minh được yếu tố là nhân khẩu học (gồm: tuổi tác, giới tính, tình trạng hôn nhân, sỐ lượng người phụ thuộc, giáo dục, thu nhập), hiểu biết về tài chính và động cơ tiết kiệm (gồm: động cơ dự kiến, động cơ tích lũy tài sản, động cơ vòng đời) có ảnh hưởng đến ý định mua BHNT của người dân Bangladesh. Những người có thái độ tích cực đối với bảo hiểm, nhận thức BHNT là hữu ích, họ có xu hướng mua thêm hợp đồng BHNT và ngược lại. Tại đây, yếu tố tín ngưỡng ảnh hưởng tiêu cực đến ý định mua của người dân đối với BHNT.
Ngoài ra, động cơ không người thích rủi ro và hiểu biết về tài chính có tác động gián tiếp thông qua vai trò trung gian của động cơ tiết kiệm. Nghiên cứu Innocenti, S. (2019): “ The effect of past health events on intentions to purchase insurance: evidence from 11 countries” đã khang định 03 yếu tố là kinh nghiệm cá nhân, kinh nghiệm gián tiếp và rủi ro về sức khỏe trong quá khứ có ảnh hưởng đến ý định mua BHNT của người dân tại 11 nước có điều tra. Nghiên cứu sử dụng một cuộc khảo sát ban đầu dựa trên các mẫu đại diện của các cá nhân dang làm việc ở 11 quốc gia, chỉ ra y định mua bảo hiểm của những người đã trải nghiệm sức khỏe tiêu cực trong quá khứ cao hơn 25% so với những người chưa trải nghiệm và người biết sẽ bị bệnh nặng có ý định mua cao hơn 40% so với người chưa biết.
Hơn nữa, cá nhân biết ai đó bị bệnh làm tăng ý định lên 40%. Quyền sở hữu bảo hiểm tăng 23% do kinh nghiệm cá nhân và 31% do kinh nghiệm gián tiếp. Nghiên cứu của nhóm tac giả Xumei Zhang và các cộng sự (2018): The Key 10 Factors Affecting Consumers' Purchase Decision On Life Insurance, từ kết quả phân tích nhân tố và mô hình phương trình cau trúc cho thay các nhân tố: Mức độ lo lắng về tương lai, Điều kiện kinh tế, Nhận thức về bảo hiểm nhân thọ có tác động tích cực đáng kê đến ý định mua bảo hiểm nhân thọ, điều kiện kinh tế có tác động tích cực đáng kê đến phi mua bảo hiểm nhân thọ. Với mục đích thấu hiểu cuộc sông của khách hàng hành vi bảo hiểm đầy đủ, các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi bảo hiểm nhân thọ của một cá nhân đã được phân tích.
Ngoài ra, bài nghiên cứu còn cung cấp một số giải pháp thương mại để giúp người tiếp thị có cách tiếp cận khách hàng phù hợp và hiệu quả Nghiên cứu nhân tố liên quan đến quyết định mua bảo hiểm ở Thái Lan thì nhóm tác giả Krajaechun, S.