Luận văn thạc sĩ ứng dụng mô hình ohlson trong nghiên cứu đến các yếu tố ảnh hưởng đến cổ phiếu niêm yết tại thị trường chứng khoán việt nam luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ứng dụng mô hình ohlson trong nghiên cứu đến các yếu tố ảnh hưởng đến cổ phiếu niêm yết tại thị, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Lê Nguyễn Quỳnh Hương
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Huy Hoàng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Ứng Dụng Mô Hình Ohlson Trong Nghiên Cứu Đến Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Cổ Phiếu Niêm Yết Tại Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
• 1.1. CỔ PHIẾU VÀ CÁC LOẠI GIÁ CỔ PHIẾU
• 1.1.1. Khái niệm về cổ phiếu
• 1.1.2. Đặc điểm của cổ phiếu
• 1.1.3. Các loại cổ phiếu
• 1.1.4. Các loại giá cổ phiếu
• 1.1.5. Nhân tố ảnh hưởng giá cổ phiếu
• 1.2. Các nghiên cứu về sự ảnh hưởng của các yếu tố đến giá cổ phiếu trên thế giới
• 1.3. Các mô hình định giá cổ phiếu được sử dụng trong mô hình Ohlson
• 1.3.1. Mô hình chiết khấu cổ tức – Dividend Discount Model
• 1.3.2. Mô hình chiết khấu lợi nhuận thặng dư – Discounted Abnormal Earnings Model
• 1.3.3. Tổng quan về mô hình Ohlson – Ohlson Model
• 1.3.4. Mô hình Ohlson
• 1.3.5. Sự cần thiết vận dụng mô hình Ohlson
• 1.3.6. Kinh nghiệm áp dụng mô hình Ohlson của các nước
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU NIÊM YẾT TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng về giá cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.1.1. Giai đoạn tăng trưởng
• 2.1.2. Giai đoạn suy giảm
• 2.1.3. Giai đoạn phục hồi
• 2.1.4. Giai đoạn điều chỉnh
• 2.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.2.1. Giai đoạn tăng trưởng
• 2.2.2. Giai đoạn suy giảm
• 2.2.3. Giai đoạn phục hồi
• 2.2.4. Giai đoạn điều chỉnh
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG MÔ HÌNH OHLSON ĐỂ PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU NIÊM YẾT TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 3.1. Các giả định nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Dữ liệu nghiên cứu: dữ liệu bảng – Panel data
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp bình phương nhỏ nhất thông thường - Ordinary least squares
• 3.4.2. Phương pháp tác động cố định – Fixed-Effects Model
• 3.4.3. Phương pháp tác động ngẫu nhiên – Random-Effects Model
• 3.5. Kiểm định mô hình
• 3.5.1. Kiểm định Breusch-Pagan (Kiểm định ui=0)
• 3.5.2. Kiểm định Hausman
• 3.6. Kết luận của mô hình Ohlson trong đo lường các yếu tố ảnh hưởng lên giá cổ phiếu tại thị trường chứng khoán Việt Nam
• 3.7. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP ỨNG DỤNG MÔ HÌNH OHLSON ĐỂ PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU NIÊM YẾT TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 4.1. Nhóm giải pháp hỗ trợ nhà đầu tư
• 4.2. Nhóm giải pháp đối với các công ty niêm yết
• 4.3. Nhóm giải pháp đối với các cơ quan quản lý nhà nước
• 4.4. Chính sách kinh tế vĩ mô hướng đến việc tạo ổn định, bền vững cho thị trường chứng khoán
• 4.5. Minh bạch thông tin, nâng cao hiệu quả công bố thông tin
• 4.6. Kết luận chương 4
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình Ohlson và cổ phiếu Việt Nam

Mô hình Ohlson là một trong những mô hình định giá cổ phiếu nổi bật, được phát triển bởi giáo sư James Ohlson. Mô hình này giúp xác định giá trị cổ phiếu dựa trên lợi nhuận và giá trị tài sản ròng của công ty. Tại Việt Nam, việc áp dụng mô hình Ohlson đang trở thành xu hướng trong phân tích cổ phiếu. Mô hình này không chỉ giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về giá trị thực của cổ phiếu mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho các doanh nghiệp trong việc điều chỉnh giá cổ phiếu của mình.

1.1. Mô hình Ohlson và các yếu tố định giá cổ phiếu

Mô hình Ohlson dựa trên hai yếu tố chính: lợi nhuận và giá trị tài sản ròng. Lợi nhuận được xem là yếu tố quan trọng nhất trong việc xác định giá cổ phiếu. Mô hình này cho phép nhà đầu tư dự đoán giá cổ phiếu dựa trên các thông tin tài chính có sẵn.

1.2. Tình hình cổ phiếu niêm yết tại Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Các cổ phiếu niêm yết trên sàn giao dịch như HOSE và HNX đang ngày càng thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư. Việc áp dụng mô hình Ohlson giúp nhà đầu tư có cái nhìn sâu sắc hơn về giá trị cổ phiếu.

II. Vấn đề và thách thức trong việc áp dụng mô hình Ohlson

Mặc dù mô hình Ohlson mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng nó tại thị trường chứng khoán Việt Nam cũng gặp phải một số thách thức. Các yếu tố như sự thiếu minh bạch trong thông tin tài chính và sự biến động của thị trường có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của mô hình.

2.1. Thiếu minh bạch trong thông tin tài chính

Nhiều công ty niêm yết tại Việt Nam chưa công bố đầy đủ thông tin tài chính, điều này gây khó khăn cho việc áp dụng mô hình Ohlson. Sự thiếu minh bạch này có thể dẫn đến những quyết định đầu tư sai lầm.

2.2. Biến động của thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán Việt Nam thường xuyên biến động do nhiều yếu tố như chính trị, kinh tế và tâm lý nhà đầu tư. Những biến động này có thể làm giảm độ tin cậy của mô hình Ohlson trong việc dự đoán giá cổ phiếu.

III. Phương pháp ứng dụng mô hình Ohlson trong phân tích cổ phiếu

Để áp dụng mô hình Ohlson hiệu quả, nhà đầu tư cần thực hiện một số bước cơ bản. Việc thu thập dữ liệu chính xác và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu là rất quan trọng.

3.1. Thu thập dữ liệu tài chính

Dữ liệu tài chính cần được thu thập từ các báo cáo tài chính của công ty. Các thông tin như lợi nhuận, tài sản và nợ phải trả là những yếu tố quan trọng trong mô hình Ohlson.

3.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng

Ngoài các yếu tố tài chính, nhà đầu tư cũng cần xem xét các yếu tố vĩ mô như lãi suất, tỷ giá hối đoái và tình hình kinh tế. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu và cần được đưa vào phân tích.

IV. Ứng dụng thực tiễn của mô hình Ohlson tại Việt Nam

Mô hình Ohlson đã được áp dụng thành công trong nhiều nghiên cứu tại Việt Nam. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp đã sử dụng mô hình này để định giá cổ phiếu và đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý.

4.1. Kết quả nghiên cứu ứng dụng mô hình Ohlson

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng mô hình Ohlson có thể dự đoán chính xác giá cổ phiếu tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Các kết quả này đã giúp nhà đầu tư có cái nhìn rõ hơn về giá trị thực của cổ phiếu.

4.2. Lợi ích cho nhà đầu tư và doanh nghiệp

Việc áp dụng mô hình Ohlson không chỉ giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư chính xác mà còn giúp doanh nghiệp điều chỉnh giá cổ phiếu phù hợp với yêu cầu của cổ đông.

V. Kết luận và tương lai của mô hình Ohlson tại Việt Nam

Mô hình Ohlson đã chứng minh được giá trị của mình trong việc định giá cổ phiếu tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Tương lai của mô hình này hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển và được áp dụng rộng rãi hơn.

5.1. Triển vọng phát triển mô hình Ohlson

Với sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, mô hình Ohlson có thể được cải tiến và áp dụng rộng rãi hơn. Các nhà đầu tư sẽ có nhiều cơ hội hơn để sử dụng mô hình này trong phân tích cổ phiếu.

5.2. Đề xuất cải tiến mô hình Ohlson

Để nâng cao độ chính xác của mô hình Ohlson, cần có sự cải tiến trong việc thu thập và phân tích dữ liệu. Các nhà nghiên cứu cũng nên xem xét các yếu tố mới có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2006-2012 đã trải qua nhiều biến động lớn với các giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, suy giảm sâu sắc, phục hồi và điều chỉnh. Cụ thể, chỉ số VN-Index tăng từ 305 điểm cuối năm 2005 lên đỉnh 1.170,67 điểm vào đầu năm 2007, sau đó giảm xuống mức thấp 300 điểm vào cuối năm 2008, rồi phục hồi lên gần 495 điểm năm 2009 và tiếp tục điều chỉnh trong các năm tiếp theo. Quy mô vốn hóa thị trường cũng biến động mạnh, từ 22,7% GDP năm 2006 lên 43% GDP năm 2007, giảm còn khoảng 19% GDP năm 2008 và phục hồi lên 55% GDP năm 2009. Số lượng công ty niêm yết tăng từ 38 công ty năm 2005 lên 193 công ty năm 2006 và tiếp tục tăng trong các năm sau.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào việc xác định các yếu tố vi mô và vĩ mô ảnh hưởng đến giá cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam, đồng thời ứng dụng mô hình định giá cổ phiếu của giáo sư James Ohlson để lượng hóa tác động của các yếu tố này. Mục tiêu cụ thể là phân tích ảnh hưởng của các thông tin báo cáo tài chính như thư giá, lợi nhuận thặng dư và các thông tin vĩ mô như tốc độ tăng trưởng kinh tế, tỷ giá USD/VND, lạm phát, lãi suất thị trường đến thị giá cổ phiếu các công ty niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM và Hà Nội trong giai đoạn 2006-2012.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm dữ liệu quý của khoảng 40 công ty cổ phần đại chúng niêm yết từ quý I/2006 đến quý IV/2012, với số liệu thu thập từ các báo cáo tài chính hợp nhất và các nguồn uy tín như ADB, World Bank, IMF, Tổng cục Thống kê Việt Nam. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ nằm ở việc cung cấp cơ sở lý thuyết vững chắc cho thị trường Việt Nam mà còn hỗ trợ nhà đầu tư, doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong việc ra quyết định và xây dựng chính sách phát triển bền vững thị trường chứng khoán.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên mô hình định giá cổ phiếu của Ohlson (1995), phát triển từ mô hình chiết khấu lợi nhuận thặng dư (Residual Income Model - RIM) và mô hình chiết khấu cổ tức (Dividend Discount Model - DDM). Mô hình Ohlson thể hiện mối quan hệ tuyến tính giữa giá cổ phiếu với thư giá (book value), lợi nhuận thặng dư (abnormal earnings) và các thông tin ngoài kế toán chưa được phản ánh trên báo cáo tài chính.

Ba khái niệm chính được sử dụng gồm:

• Thư giá (Book Value): Giá trị sổ sách của vốn cổ phần, phản ánh tài sản ròng trên mỗi cổ phiếu.
• Lợi nhuận thặng dư (Abnormal Earnings): Phần lợi nhuận vượt trên chi phí vốn chủ sở hữu, thể hiện giá trị tạo ra cho cổ đông.
• Tương quan thặng dư sạch (Clean Surplus Relation): Mối quan hệ cân bằng giữa thư giá, lợi nhuận ròng và cổ tức, đảm bảo tính nhất quán trong báo cáo tài chính.

Mô hình Ohlson cho phép kết hợp các biến tài chính nội tại với các biến đại diện cho rủi ro hệ thống và thông tin vĩ mô như tốc độ tăng trưởng GDP, tỷ giá hối đoái, lạm phát, lãi suất thị trường để giải thích biến động giá cổ phiếu.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là dữ liệu bảng (panel data) thu thập từ 40 công ty cổ phần đại chúng niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX trong giai đoạn 2006-2012, với số liệu được cập nhật theo quý. Dữ liệu tài chính được xử lý từ các báo cáo tài chính hợp nhất, trong khi các chỉ số vĩ mô lấy từ các tổ chức uy tín như ADB, IMF, Tổng cục Thống kê Việt Nam.

Phương pháp phân tích sử dụng các kỹ thuật hồi quy đa biến bao gồm:

• Phương pháp bình phương nhỏ nhất thông thường (OLS) để ước lượng mô hình cơ bản.
• Mô hình tác động cố định (Fixed-Effects Model) nhằm kiểm soát các yếu tố không quan sát được cố định theo từng công ty.
• Mô hình tác động ngẫu nhiên (Random-Effects Model) để đánh giá sự biến thiên ngẫu nhiên giữa các công ty.

Các kiểm định thống kê như kiểm định Breusch-Pagan và kiểm định Hausman được áp dụng để lựa chọn mô hình phù hợp nhất. Quá trình xử lý số liệu được thực hiện bằng phần mềm thống kê kinh tế Gretl, đảm bảo tính chính xác và phù hợp với đặc điểm dữ liệu.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ quý I/2006 đến quý IV/2012, bao gồm các giai đoạn thu thập, xử lý dữ liệu, phân tích và kiểm định mô hình, từ đó rút ra kết luận và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng tích cực của thư giá và lợi nhuận thặng dư đến giá cổ phiếu: Kết quả hồi quy cho thấy hệ số hồi quy của thư giá và lợi nhuận thặng dư đều dương và có ý nghĩa thống kê ở mức 1%, với hệ số giải thích (R²) đạt khoảng 70%, cho thấy mô hình Ohlson phù hợp trong việc giải thích biến động giá cổ phiếu tại Việt Nam.

2. Tác động của các yếu tố vĩ mô: Tốc độ tăng trưởng GDP và tỷ giá USD/VND có ảnh hưởng đáng kể đến giá cổ phiếu. Cụ thể, trong giai đoạn tăng trưởng (2006-2007), GDP tăng trung bình 8-8,5% đã thúc đẩy VN-Index tăng 166-172%. Ngược lại, trong giai đoạn suy giảm (2008), GDP giảm còn 6,23% và tỷ giá USD/VND biến động mạnh đã làm VN-Index giảm tới 67,5%.

3. Ảnh hưởng của lạm phát và lãi suất: Lạm phát cao (22% năm 2008) và lãi suất huy động tăng lên mức kỷ lục (lên tới 19,7%) đã làm giảm sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán, khiến nhà đầu tư rút vốn và giá cổ phiếu giảm sâu.

4. Tác động của các chính sách pháp lý và hoạt động đầu tư nước ngoài: Việc áp dụng thuế thu nhập cá nhân từ đầu tư chứng khoán, các biện pháp hạn chế cho vay đầu tư chứng khoán và sự rút ròng của nhà đầu tư nước ngoài (FII rút 578 triệu USD năm 2008) đã ảnh hưởng tiêu cực đến thanh khoản và giá cổ phiếu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các biến động giá cổ phiếu được giải thích bởi sự kết hợp giữa các yếu tố nội tại doanh nghiệp (thư giá, lợi nhuận thặng dư) và các yếu tố vĩ mô như tăng trưởng kinh tế, lạm phát, tỷ giá và lãi suất. Kết quả phù hợp với các nghiên cứu quốc tế về mô hình Ohlson tại các thị trường phát triển và đang phát triển, đồng thời phản ánh đặc thù của thị trường Việt Nam với sự ảnh hưởng mạnh mẽ của chính sách tiền tệ và pháp lý.

Biểu đồ hồi quy và bảng phân tích thống kê có thể minh họa rõ mối quan hệ tuyến tính giữa giá cổ phiếu với các biến giải thích, đồng thời thể hiện sự phù hợp của mô hình qua các giai đoạn thị trường khác nhau. Kết quả cũng cho thấy mô hình Ohlson có thể được cải tiến bằng cách bổ sung các biến vĩ mô để nâng cao khả năng dự báo giá cổ phiếu tại thị trường Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường minh bạch thông tin tài chính: Các công ty niêm yết cần nâng cao chất lượng báo cáo tài chính, đảm bảo tính chính xác và kịp thời để nhà đầu tư có cơ sở tin cậy trong việc định giá cổ phiếu. Thời gian thực hiện: ngay lập tức; Chủ thể: doanh nghiệp và cơ quan quản lý.

2. Ổn định chính sách tiền tệ và tỷ giá: Ngân hàng Nhà nước cần duy trì chính sách tiền tệ ổn định, kiểm soát lạm phát và duy trì tỷ giá USD/VND trong biên độ hợp lý nhằm giảm rủi ro cho nhà đầu tư và doanh nghiệp. Thời gian: trung hạn (1-3 năm); Chủ thể: NHNN và Bộ Tài chính.

3. Khuyến khích đầu tư dài hạn và nâng cao năng lực nhà đầu tư: Tổ chức các chương trình đào tạo, phổ biến kiến thức tài chính cho nhà đầu tư cá nhân nhằm giảm đầu tư theo phong trào, tăng tính bền vững của thị trường. Thời gian: liên tục; Chủ thể: các công ty chứng khoán, hiệp hội ngành nghề.

4. Hoàn thiện khung pháp lý và giám sát thị trường: Cơ quan quản lý cần rà soát, bổ sung các quy định về niêm yết, giao dịch và xử lý vi phạm để bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, đồng thời tạo môi trường đầu tư minh bạch, công bằng. Thời gian: ngắn hạn đến trung hạn; Chủ thể: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ Tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược đầu tư dựa trên phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro.

2. Doanh nghiệp niêm yết: Tham khảo để điều chỉnh chính sách tài chính, quản trị lợi nhuận và công bố thông tin nhằm nâng cao giá trị cổ phiếu và thu hút vốn đầu tư.

3. Cơ quan quản lý nhà nước: Sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách, giám sát thị trường và xây dựng các giải pháp phát triển thị trường chứng khoán bền vững.

4. Giảng viên và sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo có giá trị về mô hình định giá cổ phiếu hiện đại, giúp nâng cao hiểu biết lý thuyết và thực tiễn trong lĩnh vực tài chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình Ohlson có phù hợp với thị trường chứng khoán Việt Nam không?
   Có, nghiên cứu cho thấy mô hình Ohlson giải thích được khoảng 70% biến động giá cổ phiếu tại Việt Nam, phù hợp với đặc điểm thị trường và dữ liệu tài chính trong nước.

2. Yếu tố vĩ mô nào ảnh hưởng mạnh nhất đến giá cổ phiếu?
   Tốc độ tăng trưởng GDP và tỷ giá USD/VND là hai yếu tố vĩ mô có tác động đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý và quyết định đầu tư của nhà đầu tư.

3. Lợi nhuận thặng dư là gì và tại sao quan trọng?
   Lợi nhuận thặng dư là phần lợi nhuận vượt trên chi phí vốn chủ sở hữu, phản ánh giá trị tạo ra cho cổ đông. Đây là yếu tố then chốt trong mô hình Ohlson để định giá cổ phiếu chính xác.

4. Các chính sách pháp lý ảnh hưởng thế nào đến thị trường?
   Các chính sách như thuế thu nhập cá nhân, hạn chế cho vay đầu tư chứng khoán và quy định niêm yết có thể tác động đến thanh khoản và giá cổ phiếu, ảnh hưởng đến niềm tin nhà đầu tư.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp nâng cao giá trị cổ phiếu?
   Doanh nghiệp cần minh bạch thông tin tài chính, duy trì lợi nhuận thặng dư tích cực, đồng thời phối hợp với chính sách quản trị tốt để tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Kết luận

• Mô hình Ohlson là công cụ hiệu quả để phân tích và dự báo giá cổ phiếu niêm yết tại thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2006-2012.
• Giá cổ phiếu chịu ảnh hưởng đồng thời bởi các yếu tố nội tại doanh nghiệp (thư giá, lợi nhuận thặng dư) và các yếu tố vĩ mô như tăng trưởng kinh tế, tỷ giá, lạm phát, lãi suất.
• Các chính sách pháp lý và hoạt động đầu tư nước ngoài cũng đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh biến động thị trường.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho nhà đầu tư, doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong việc ra quyết định và xây dựng chính sách phát triển thị trường chứng khoán bền vững.
• Các bước tiếp theo bao gồm áp dụng mô hình Ohlson cải tiến với dữ liệu cập nhật, mở rộng phạm vi nghiên cứu và đề xuất các giải pháp thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả thị trường.

Hãy áp dụng những kiến thức và giải pháp từ nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả đầu tư và quản trị doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN 1. CỔ PHIẾU VÀ CÁC LOẠI GIÁ CỔ PHIẾU 1. Khái niệm về cổ phiếu Cổ phiếu là giấy chứng nhận cổ phần, xác nhận quyền sở hữu của cổ đông với công ty cổ phần. Người mua cổ phiếu thường trở thành cổ đông thường hay cổ đông phổ thông.

Cổ đông nắm giữa cổ phiếu thường là một trong những người chủ doanh nghiệp nên là người trực tiếp thụ hưởng kết quả sản xuất kinh doanh cũng như lãnh chịu mọi rủi ro trong kinh doanh. Theo Luật Chứng khoán Việt Nam 2006, cổ phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần vốn cổ phần của tổ chức phát hành. Đặc điểm của cổ phiếu - Cổ phiếu là chứng nhận góp vốn, không có kỳ hạn và không hoàn vốn. - Cổ tức của cổ phiếu tùy thuộc vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và chính sách cổ tức, do đó không xác định.

Khi doanh nghiệp làm ăn phát đạt, cổ đông cũng được hưởng lợi nhuận cao hơn nhiều so với các loại chứng khoán khác có lãi suất cố định. Nhưng ngược lại, cổ tức có thể rất thấp hoặc hoàn toàn không có khi công ty làm ăn thua lỗ. - Khi công ty bị phá sản, cổ đông thường là người cuối cùng được hưởng giá trị còn lại của tài sản thanh lý. - Giá cổ phiếu biến động nhanh, đặc biệt là trên thị trường thứ cấp, do nhiều nhân tố nhưng nhân tố cơ bản nhất là hiệu quả kinh doanh và giá trị thị trường của doanh nghiệp.

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các loại cổ phiếu Cổ phiếu bao gồm cổ phiếu phổ thông (thường) và cổ phiếu ưu đãi. Tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu, luận văn chỉ tập trung vào cổ phiếu phổ thông. Phần lớn cổ phiếu của các công ty cổ phần là cổ phiếu phổ thông với những đặc điểm nêu trên, nhưng đôi khi công ty cũng phát hành những loại cổ phiếu thường với những đặc điểm riêng từ sự khác biệt liên quan đến quyền bầu cử hay quyền được hưởng cổ tức.

Lý do các công ty phát hành các loại cổ phiếu phổ thôngkhác nhau là vì muốn trao quyền bầu cử cho một nhóm cổ đông xác định, vì thế, cổ phiếu phổ thông khác loại nhau sẽ thể hiện quyền bầu cử khác nhau. Ví dụ, một nhóm cổ đông nắm giữ một loại cổ phiếu thường có quyền biểu quyết tương đương với 10 phiếu bầu trong khi đó loại thứ hai được phát hành với 1 phiếu bầu/cổ phiếu. Khi một công ty phát hành nhiều hơn một loại cổ phiếu thường, thông thường sẽ phân thành “cổ phiếu thường loại A” và “cổ phiếu thường loại B”. Ví dụ: công ty Bershire Hathaway của tỷ phú Warren Buffett (mã chứng khoán tại Sở giao dịch NYSE: BRK) đang phát hành cả hai loại cổ phiếu thường.

Sự khác biệt khi giao dịch hai loại cổ phiếu thường này là kí tự sau mã chứng khoán. Trong trường hợp BRK là BRKa và BRKb hoặc BRK. Sự khác biệt về đặc điểm của hai loại cổ phiếu thường loại A và B sẽ do công ty phát hành quyết định. Có thể là loại A sẽ nhiều quyền biểu quyết hơn loại B, hoặc cũng có thể ngược lại.

Ngoài cách phân loại nói trên, cổ phiếu thường còn có những dạng sau: - Cổ phiếu “thượng hạng” – Blue chip stocks: đây là loại cổ phiếu hạng cao của các công ty lớn có lịch sử phát triển lâu đời, vững mạnh về khả năng sinh lời, tài chính. Thuật ngữ “blue chip” xuất phát từ các sòng bạc, thường thì các sòng bạc dùng các blue chip để đại diện cho các chip đánh bạc có mệnh giá cao. Tại thị trường chứng khoán Mỹ, một cổ phiếu thượng hạng tiêu biểu sẽ có tổng giá trị vốn hóa thị trường vào khoảng vài tỷ USD, thường sẽ là cổ phiếu của những công TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 ty dẫn đầu hoặc trong top ba công ty trong một lĩnh vực kinh doanh. Dù rằng không nên đưa chỉ tiêu thanh toán cổ tức để đánh một cổ phiếu là thượng hạng hay không, tuy vậy, theo thông lệ, hầu hết các cổ phiếu thượng hạng đều được ghi nhận là có dòng cổ tức ổn định và tăng đều qua các năm.

- Cổ phiếu có thị giá thấp – Penny stocks: Penny có nghĩa là "đồng cent", đồng tiền có mệnh giá nhỏ nhất tại Mỹ. Ở thị trường chứng khoán Mỹ, Penny Stocks là những cổ phiếu có giá giao dịch dưới 5USD/cổ phiếu. Ở thị trường chứng khoán Anh, Penny Stocks là cổ phiếu có thị giá thấp hơn 1 bảng/cổ phiếu và do công ty có vốn thị trường nhỏ hơn 100 triệu bảng phát hành. Thị trường chứng khoán Việt Nam không có khái niệm nào chỉ Penny Stocks mà chỉ là cách gọi phổ thông với các cổ phiếu có thị giá thấp.

Các nhà đầu tư còn dành riêng tên gọi “cổ phiếu rau muống” hay “cổ phiếu trà đá” khi ám chỉ các Penny stocks của Việt Nam. - Cổ phiếu tăng trưởng – Growth stocks: cổ phiếu này được phát hành bởi các công ty có lợi nhuận được kỳ vọng cao hơn mức trung bình thị trường. Chính vì vậy, cổ phiếu tăng trưởng còn được gọi bằng cái tên khác “cổ phiếu hấp dẫn” – Glamour stock. Cổ tức của cổ phiếu tăng trưởng thường rất nhỏ hoặc không có, vì các công ty chú trọng quan tâm đến việc tái đầu tư từ lợi nhuận giữ lại.

Hầu hết cổ phiếu của các công ty trong lĩnh vực công nghệ được xem là cổ phiếu tăng trưởng. - Cổ phiếu thu nhập – Income stocks: là cổ phiếu mà cổ tức thường được trả cao hơn mức trung bình trên thị trường. Loại cổ phiếu này được những người hưu trí hoặc lớn tuổi ưu chuộng vì khả năng nhận thu nhập hiện tại cao hơn trung bình thị trường. Cổ phiếu thu nhập chủ yếu do các công ty hoạt động trong lĩnh vực - bất động sản, năng lượng, phục vụ công ích, khai thác tài nguyên thiên nhiên và dịch vụ tài chính- phát hành.

- Cổ phiếu chu kỳ - Cyclical stocks: là cổ phiếu mà giá cả bị ảnh hưởng bởi những biến động của nền kinh tế. Cổ phiếu chu kỳ thường liên quan đến các công ty bán các mặt hàng theo sở thích mà người tiêu dùng có thể đủ khả năng để mua nhiều TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 hơn trong một nền kinh tế phát triển mạnh và sẽ cắt giảm nhu cầu trong thời kỳ suy thoái. Ví dụ như những doanh nghiệp sản xuất xe hơi, máy bay, nội thất, may mặc, khách sạn, nhà hàng. Các loại giá cổ phiếu 1.

Mệnh giá – par value Mệnh giá là giá trị ghi trên giấy chứng nhận cổ phiếu. Mệnh giá của cổ phiếu chỉ có giá trị danh nghĩa, thậm chí ở Mỹ người ta còn phát hành cổ phiếu không có mệnh giá (no par-value stocks). Bởi vì cổ phiếu là chứng khoán không hoàn vốn và giá trị mà các nhà đầu tư quan tâm khi bỏ tiền mua cổ phiếu đó là giá trị thực của cổ phiếu. Mệnh giá cổ phiếu không có giá trị thực tế đối với nhà đầu tư khi đã đầu tư, nên nó không liên quan đến giá thị trường của cổ phiếu đó.

Mệnh giá cổ phiếu thường được sử dụng để ghi vào sổ sách kế toán của công ty. Mệnh giá cổ phiếu chỉ có ý nghĩa quan trọng vào thời điểm công ty phát hành cổ phiếu thường lần đầu huy động vốn thành lập công ty. Theo lý thuyết, mệnh giá thể hiện số tiền tối thiểu công ty phải nhận được trên mỗi cổ phiếu mà công ty phát hành ra. Mệnh giá được tính bằng công thức sau: Vốn điều lệ của công ty cổ phần Mệnh giá cổ phiếu = Tổng số cổ phiếu đăng ký phát hành Tại Việt Nam, theo Luật Chứng khoán hiện hành, mệnh giá cổ phiếu chào bán ra công chúng được ấn định là 10.

Thư giá – Book value Thư giá là giá cổ phiếu ghi trên sổ sách kế toán phản ánh trạng vốn cổ phần của công ty ở một thời điểm nhất định Thư giá được xác định bằng công thức sau: TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 Vốn cổ phần thường Thư giá cổ phiếu = Tổng số cổ phiếu thường đang lưu hành Ở khía cạnh khác, thư giá còn biểu thị cho giá trị tài sản ròng trên mỗi cổ phần (NAV – Net asset value per share). Thật vậy, trên bảng cân đối kế toán, nếu lấy toàn bộ tài sản trừ (-) nợ phải trả và cổ phần ưu đãi chính là phần giá trị tài sản ròng của công ty và bằng vốn cổ phần. NAV = Tổng tài sản – Nợ phải trả (bao gồm cả cổ phần ưu đãi nếu có) Tổng tài sản - Nợ - Cổ phần ưu đãi NAV/cp = Tổng số cổ phiếu thường đang lưu hành 1. Giá trị nội tại – Intrinsic value Giá trị nội tại là giá trị thực của cổ phiếu ở thời điểm hiện tại.

Được tính toán căn cứ vào cổ tức công ty, triển vọng phát triển của công ty và lãi suất thị trường… Đây là căn cứ quan trọng cho nhà đầu tư khi quyết định đầu tư vào cổ phiếu: đánh giá được giá trị thực của cổ phiếu, sau đó so sánh với giá thị trường và lựa chọn phương án đầu tư có hiệu quả nhất. Thị giá – Market value Thị giá là giá cả cổ phiếu trên thị trường tại một thời điểm nhất định. Tùy theo quan hệ cung cầu mà thị giá có thể thấp hơn, cao hơn hoặc bằng giá trị nội tại của nó tại thời điểm mua bán. Quan hệ cung cầu cổ phiếu chịu tác động của nhiền nhân tố kinh tế, chính trị xã hội… trong đó yếu tố quan trọng nhất là giá thị trường của doanh nghiệp và khả năng sinh lời của nó.

Nhân tố ảnh hưởng giá cổ phiếu Nếu nhìn vào khía cạnh vật chất của doanh nghiệp chẳng hạn như máy móc thiết bị nhà xưởng, có thể đúng phần nào khi nói giá của cổ phiếu bằng tổng giá trị ròng (NetAsset = Asste –Debt) của tài sản doanh nghiệp chia cho số cổ phiếu. Nhưng về mặt hoạt đ6ọng kinh doanh của doanh nghiệp, giá trị tài sản ròng (Net asset) chưa đỉ để đo lường giá trị của cổ phiếu. Nói một cách có cơ sở hơn, yếu tố quan trọng nhất TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 là số lợi nhuận kiếm được trên việc đầu tư tiền tệ trong một năm, đây chính là suất chia lời (dividend rate) của cổ phiếu. Đây chính là yếu tố cơ bản của việc hình thành nên giá cổ phiếu.

Cơ bản, giá cổ phiếu chính bằng phần chia lời trên cổ phiếu chia cho lãi suất.