Luận văn thạc sĩ mô hình huy động cộng đồng nhằm phòng ngừa và giảm thiểu trẻ em bị đuối nước nghiên cứu can thiệp trường hợp tại xã thủy an thị xã đông triều tỉnh quảng ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu mô hình huy động cộng đồng nhằm phòng ngừa trẻ em bị đuối nước tại xã Thủy An, Đông Triều, Quảng Ninh.

• Tác giả: Hoàng Thị Mỹ Dung
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trịnh Văn Tùng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Công tác xã hội
• Đề tài: Mô Hình Huy Động Cộng Đồng Phòng Ngừa Đuối Nước Trẻ Em
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do thực hiện nghiên cứu can thiệp
• 0.2. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu can thiệp
• 0.3. Đối tượng nghiên cứu can thiệp
• 0.4. Khách thể nghiên cứu
• 0.5. Phạm vi nghiên cứu
• 0.6. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 0.9. Bố cục luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Các khái niệm công cụ
• 1.2. Huy động nguồn lực
• 1.3. Tai nạn đuối nước
• 1.4. Mô hình huy động cộng đồng nhằm phòng ngừa, giảm thiểu tai nạn đuối nước ở trẻ em
• 1.5. Các lý thuyết được vận dụng
• 1.5.1. Lý thuyết nhu cầu
• 1.5.2. Lý thuyết hệ thống
• 1.6. Đặc điểm của địa bàn nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TAI NẠN ĐUỐI NƯỚC TẠI XÃ THỦY AN, THỊ XÃ ĐÔNG TRIỀU, TỈNH QUẢNG NINH VÀ NHẬN THỨC TRONG VIỆC PHÒNG NGỪA, GIẢM THIỂU TAI NẠN ĐUỐI NƯỚC
• 2.1. Khái quát thực trạng đuối nước ở xã Thủy An, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh
• 2.2. Hậu quả của tai nạn đuối nước đối với các gia đình có trẻ em bị đuối nước
• 2.3. Nhận thức của gia đình và cộng đồng trong việc phòng ngừa, giảm thiểu tai nạn đuối nước
• 2.3.1. Nhận thức của phụ huynh có con từ 6-14 tuổi về việc giảm thiểu và phòng ngừa tai nạn đuối nước ở trẻ em trên địa bàn xã Thủy An
• 2.3.2. Nhận thức của chính quyền địa phương trong việc giảm thiểu, phòng ngừa tai nạn đuối nước trên địa bàn
• 2.4. Nguyên nhân cơ bản xảy ra đuối nước
• 3. CHƯƠNG 3: NHU CẦU, NGUỒN LỰC CỦA CỘNG ĐỒNG TRONG VIỆC PHÒNG NGỪA, GIẢM THIỂU TAI NẠN ĐUỐI NƯỚC Ở TRẺ EM VÀ MÔ HÌNH HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG TRONG VIỆC TẠO DỰNG BỂ BƠI DI ĐỘNG CHO TRẺ EM TẠI XÃ THỦY AN
• 3.1. Nhu cầu của trẻ em và gia đình có con từ 6 – 14 tuổi trong việc giảm thiểu, phòng ngừa tai nạn đuối nước. Nhu cầu của trẻ em từ 11 – 14 tuổi
• 3.2. Nhu cầu của phụ huynh có con từ 6 – 14 tuổi. Nguồn lực tại xã Thủy An trong việc phòng ngừa, giảm thiểu tai nạn đuối nước
• 3.2.1. Nguồn lực về truyền thông phòng, giảm thiểu tai nạn đuối nước
• 3.2.2. Nguồn lực từ các gia đình có trẻ trong độ tuổi đi học
• 3.2.3. Nguồn lực từ chính quyền địa phương
• 3.2.4. Nguồn lực từ nhà trường
• 3.2.5. Nguồn lực từ hội đoàn thể
• 3.2.6. Nguồn lực từ doanh nghiệp trên địa bàn
• 3.3. Mô hình huy động cộng đồng trong việc tạo dựng bể bơi di động cho trẻ em tại xã Thủy An
• 3.4. Xây dựng kế hoạch can thiệp hoàn thiện hoạt động của bể bơi di động tại xã Thủy An
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình huy động cộng đồng phòng ngừa đuối nước trẻ em

Mô hình huy động cộng đồng là một trong những giải pháp hiệu quả nhằm phòng ngừa và giảm thiểu tình trạng đuối nước ở trẻ em. Đuối nước là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em tại Việt Nam. Theo thống kê, mỗi năm có hơn 2.000 trẻ em tử vong do đuối nước. Mô hình này không chỉ giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng mà còn tạo ra các hoạt động thiết thực nhằm bảo vệ trẻ em khỏi nguy cơ đuối nước.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của mô hình huy động cộng đồng

Mô hình huy động cộng đồng là phương pháp kết nối các nguồn lực từ gia đình, chính quyền và tổ chức xã hội để tạo ra một môi trường an toàn cho trẻ em. Tầm quan trọng của mô hình này nằm ở việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng trong việc bảo vệ trẻ em khỏi nguy cơ đuối nước.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến mô hình huy động cộng đồng

Các yếu tố như nhận thức của cộng đồng, sự tham gia của các tổ chức xã hội, và sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai mô hình huy động cộng đồng. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan sẽ tạo ra hiệu quả cao hơn trong việc phòng ngừa đuối nước.

II. Vấn đề và thách thức trong phòng ngừa đuối nước trẻ em

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc phòng ngừa đuối nước trẻ em, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Nhận thức của cộng đồng về nguy cơ đuối nước còn hạn chế, và nhiều gia đình vẫn chưa có biện pháp bảo vệ trẻ em hiệu quả.

2.1. Thực trạng đuối nước trẻ em tại Việt Nam

Theo thống kê, tỷ lệ trẻ em tử vong do đuối nước ở Việt Nam cao hơn nhiều so với các nước phát triển. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu sự giám sát của cha mẹ và thiếu kỹ năng bơi lội của trẻ em.

2.2. Những thách thức trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng

Một trong những thách thức lớn nhất là việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về nguy cơ đuối nước. Nhiều gia đình vẫn chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy trẻ bơi và giám sát trẻ khi ở gần nước.

III. Phương pháp huy động cộng đồng hiệu quả trong phòng ngừa đuối nước

Để giảm thiểu tình trạng đuối nước trẻ em, cần áp dụng các phương pháp huy động cộng đồng hiệu quả. Các phương pháp này bao gồm tổ chức các hoạt động giáo dục, tạo ra các chương trình dạy bơi và xây dựng các bể bơi di động.

3.1. Tổ chức các hoạt động giáo dục về an toàn nước

Các hoạt động giáo dục về an toàn nước cần được tổ chức thường xuyên để nâng cao nhận thức của cộng đồng. Những buổi hội thảo, lớp học về an toàn nước sẽ giúp phụ huynh và trẻ em hiểu rõ hơn về nguy cơ đuối nước.

3.2. Xây dựng bể bơi di động cho trẻ em

Xây dựng bể bơi di động là một giải pháp thiết thực giúp trẻ em có cơ hội học bơi. Các bể bơi này có thể được di chuyển đến các khu vực có nhu cầu cao, giúp trẻ em dễ dàng tiếp cận.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu mô hình huy động cộng đồng

Nghiên cứu mô hình huy động cộng đồng tại xã Thủy An, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh đã cho thấy những kết quả tích cực. Sự tham gia của cộng đồng đã giúp nâng cao nhận thức và giảm thiểu tình trạng đuối nước trẻ em.

4.1. Kết quả từ các hoạt động huy động cộng đồng

Các hoạt động huy động cộng đồng đã giúp tăng cường sự tham gia của phụ huynh và trẻ em trong việc phòng ngừa đuối nước. Nhiều gia đình đã chủ động hơn trong việc giám sát trẻ em khi ở gần nước.

4.2. Đánh giá hiệu quả của mô hình huy động cộng đồng

Mô hình huy động cộng đồng đã chứng minh được hiệu quả trong việc giảm thiểu tình trạng đuối nước. Số lượng trẻ em biết bơi đã tăng lên đáng kể, và nhận thức của cộng đồng về an toàn nước cũng được cải thiện.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho mô hình huy động cộng đồng

Mô hình huy động cộng đồng phòng ngừa đuối nước trẻ em cần được tiếp tục phát triển và mở rộng. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức xã hội để đảm bảo an toàn cho trẻ em.

5.1. Tầm quan trọng của việc duy trì mô hình huy động cộng đồng

Duy trì mô hình huy động cộng đồng là rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho trẻ em. Cần có các chương trình giáo dục liên tục để nâng cao nhận thức của cộng đồng.

5.2. Định hướng phát triển mô hình trong tương lai

Trong tương lai, cần mở rộng mô hình huy động cộng đồng ra nhiều địa phương khác. Việc kết nối các nguồn lực từ chính quyền, tổ chức xã hội và cộng đồng sẽ tạo ra một mạng lưới an toàn cho trẻ em.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tai nạn đuối nước là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em trên toàn thế giới, với khoảng 360.000 người chết mỗi năm, phần lớn xảy ra tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, trong đó Đông Nam Á và Tây Thái Bình Dương chiếm một nửa số trường hợp. Tại Việt Nam, đuối nước là nguyên nhân thứ hai gây tử vong do tai nạn thương tích, chỉ sau tai nạn giao thông, với hơn 2.000 trẻ em tử vong hàng năm, tỷ lệ cao gấp 10 lần các nước phát triển. Tỷ suất tử vong do đuối nước tập trung chủ yếu ở nhóm 0-4 tuổi với trung bình 22 trẻ trên 100.000 trẻ. Tình trạng này phần lớn xuất phát từ nhận thức hạn chế của gia đình, cộng đồng về phòng ngừa, thiếu giám sát trẻ em, trẻ chưa biết bơi và thiếu kỹ năng an toàn trong môi trường nước.

Luận văn nghiên cứu thực trạng đuối nước ở xã Thủy An, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, một khu vực đặc trưng với nhiều ao hồ, sông suối có nguy cơ đuối nước cao, trong giai đoạn 2015-2018. Mục tiêu của nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng tai nạn đuối nước ở trẻ em, nhận thức của gia đình và cộng đồng, đồng thời xác định nhu cầu và nguồn lực huy động cộng đồng để phòng ngừa, giảm thiểu tai nạn đuối nước. Bên cạnh đó, nghiên cứu xây dựng mô hình huy động cộng đồng với giải pháp tạo dựng bể bơi di động cho trẻ em nhằm nâng cao kỹ năng bơi và giảm thiểu nguy cơ tử vong do đuối nước.

Nghiên cứu mang ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển các giải pháp thiết thực, thúc đẩy sự phối hợp của các bên liên quan nhằm bảo vệ trẻ em, giảm thiểu tổn thất về người và tài sản cho gia đình và xã hội, đồng thời góp phần thực hiện bảo vệ quyền trẻ em theo các công ước quốc tế mà Việt Nam đã tham gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hai lý thuyết chính để làm cơ sở phân tích và xây dựng mô hình huy động cộng đồng phòng chống đuối nước:

1. Lý thuyết nhu cầu của Abraham Maslow: Lý thuyết này phân chia nhu cầu của con người thành 5 cấp bậc theo thứ tự ưu tiên: nhu cầu sinh học, nhu cầu an toàn, nhu cầu xã hội, nhu cầu được tôn trọng và nhu cầu tự hoàn thiện. Nhu cầu về an toàn được nhấn mạnh trong nghiên cứu nhằm hiểu rõ động cơ thúc đẩy gia đình và cộng đồng chú trọng bảo vệ trẻ em trước tai nạn đuối nước. Việc đáp ứng nhu cầu an toàn này qua việc đào tạo kỹ năng bơi cho trẻ chính là nền tảng phát triển khả năng tự bảo vệ tính mạng của trẻ.

2. Lý thuyết hệ thống: Được phát triển bởi Ludwig Von Bertalanffy, lý thuyết này nhìn nhận cộng đồng, gia đình, nhà trường và các tổ chức xã hội là các hệ thống liên kết chặt chẽ, tương tác lẫn nhau. Nghiên cứu ứng dụng lý thuyết hệ thống để phân tích mối quan hệ giữa các tiểu hệ thống như gia đình, nhà trường, chính quyền và cộng đồng nhằm huy động nguồn lực đồng bộ, gia tăng hiệu quả trong việc phòng ngừa và giảm thiểu tai nạn đuối nước.

Các khái niệm trọng tâm được sử dụng gồm: huy động cộng đồng, nguồn lực cộng đồng, tai nạn đuối nước, kỹ năng bơi lội, nhận thức phòng ngừa và bể bơi di động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu thực hiện tại xã Thủy An, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh trong giai đoạn từ tháng 6/2017 đến 8/2018. Phương pháp nghiên cứu được thiết kế đa phương pháp nhằm thu thập và phân tích dữ liệu toàn diện, gồm:

• Phương pháp điều tra bảng hỏi: Chủ yếu khảo sát nhận thức và nhu cầu của 100 hộ gia đình có con trong độ tuổi 6-14 tuổi, được chọn ngẫu nhiên đơn giản từ danh sách học sinh tại địa phương. Bảng hỏi tập trung vào việc đánh giá kỹ năng bơi của trẻ, mức độ hiện diện tại các khu vực có ao hồ, nhận thức của phụ huynh về tai nạn đuối nước và thái độ tham gia các chương trình dạy bơi.

• Phỏng vấn sâu: Thực hiện phỏng vấn 14 đối tượng gồm 5 trẻ em từ 11-14 tuổi, 4 gia đình có trẻ tử vong do đuối nước, 2 cán bộ xã, 1 cán bộ Đoàn thanh niên, và 2 đại diện doanh nghiệp. Phương pháp này nhằm khai thác thông tin chi tiết về thực trạng tai nạn, nhu cầu đào tạo kỹ năng bơi, đánh giá nguồn lực và các chương trình can thiệp.

• Quan sát thực tế: Quan sát môi trường, những điểm tập trung trẻ em vui chơi gần các vùng nước và phương thức quản lý hiện tại.

• Nghiên cứu trường hợp: Tổng hợp, phân tích sâu 4 trường hợp gia đình có trẻ tử vong do đuối nước, nhằm nhận diện hậu quả tinh thần, kinh tế và xã hội, đồng thời tìm hiểu nguyên nhân chủ quan và khách quan liên quan.

• Phân tích tài liệu: Tổng hợp các báo cáo, nghị quyết, kết quả nghiên cứu từ các cơ quan nhà nước và các tổ chức quốc tế về phòng chống đuối nước trẻ em.

Phân tích dữ liệu định lượng thực hiện qua thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ, trung bình; dữ liệu định tính được mã hóa, nhóm chủ đề và phân tích nội dung nhằm khai thác sâu các khía cạnh lý thuyết và thực tiễn. Phương pháp nghiên cứu mẫu ngẫu nhiên đảm bảo tính đại diện, phương pháp phân tích đa chiều giúp tăng độ tin cậy và hiệu quả ứng dụng kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ trẻ em không biết bơi cao, chiếm tới 74% trong nhóm từ 6-14 tuổi tại xã Thủy An, trong khi số trẻ biết bơi chỉ chiếm 26%. Trong đó, phần lớn trẻ biết bơi là do tự học, không qua đào tạo chính thức, gây nhiều nguy cơ mất an toàn.

2. Tỷ lệ trẻ em tử vong do đuối nước diễn ra đều đặn và chưa giảm đáng kể: Từ năm 2010-2015, trên toàn thị xã Đông Triều có 47 trường hợp tử vong do đuối nước, trong đó năm 2015 có 8 trẻ tử vong và đầu hè 2016 là 11 trẻ. Thống kê và quan sát cho thấy số vụ tai nạn thậm chí có thể cao hơn con số chính thức do nhiều trường hợp không được ghi nhận đầy đủ.

3. Nhận thức của phụ huynh về tầm quan trọng của việc học bơi khá tốt, hơn 80% phụ huynh đánh giá kỹ năng bơi là rất cần thiết hoặc cần thiết cho trẻ em. Tuy nhiên, sự bận rộn và tâm lý chủ quan khiến nhiều phụ huynh chưa thực sự đầu tư cho con học bơi.

4. Tác động tâm lý và hậu quả nghiêm trọng khi trẻ tử vong do đuối nước được ghi nhận rõ qua 4 trường hợp gia đình nghiên cứu điển hình. Gia đình thường rơi vào khủng hoảng tâm lý nghiêm trọng, sức khỏe tinh thần suy giảm, gia tăng mâu thuẫn nội bộ và có phản ứng hối hận sâu sắc về việc không cho con học bơi sớm hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phản ánh rõ những nghịch lý trong công tác phòng chống đuối nước ở trẻ em địa phương. Mặc dù nhận thức về tầm quan trọng của kỹ năng bơi lội có cải thiện đáng kể (47% phụ huynh cho là rất cần thiết), tỷ lệ trẻ biết bơi vẫn thấp (chỉ 26%) do nhiều nguyên nhân chủ quan - khách quan như thiếu cơ sở vật chất, thiếu các chương trình tập luyện chính thức, tâm lý chủ quan của phụ huynh và sự hạn chế về nguồn lực trong cộng đồng.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế và báo cáo của Cục quản lý môi trường y tế, tình trạng đuối nước ở xã Thủy An phản ánh đúng xu hướng chung của khu vực Đông Nam Á, nơi có mật độ ao hồ, sông suối cao nhưng công tác phòng chống còn chưa đồng bộ. Các vụ tử vong xảy ra chủ yếu vào mùa hè khi trẻ em nghỉ học và hoạt động gần các vùng nước.

Từ góc độ lý thuyết hệ thống, các tiểu hệ thống như gia đình, nhà trường, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội chưa kết nối hiệu quả để huy động nguồn lực chung. Sự chưa đồng thuận về vai trò dẫn dắt, truyền thông tuyên truyền và tổ chức dạy bơi khiến các chương trình can thiệp còn phân tán và chưa tiếp cận sâu rộng đến tất cả phụ huynh và học sinh.

Về mặt thực tiễn, mô hình tạo dựng bể bơi di động được đề xuất xuất phát từ nhu cầu cấp thiết trong cộng đồng nhằm cung cấp không gian học bơi an toàn, thuận tiện, đồng thời huy động nhân lực, vật lực trong xã hội giúp giảm thiểu tỷ lệ trẻ không biết bơi và từ đó giảm thiểu nguy cơ đuối nước. Dữ liệu thu thập được qua phỏng vấn sâu và quan sát cho thấy đây là giải pháp khả thi, nhận được sự ủng hộ từ chính quyền địa phương và các gia đình.

Ngoài ra, các bảng biểu và đồ thị có thể minh họa rõ tỷ lệ trẻ biết bơi versus không biết, số trẻ tử vong theo năm, cũng như mức độ nhận thức của phụ huynh từ khảo sát để phục vụ phân tích đối chiếu và thuyết minh cho các bên liên quan.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường truyền thông giáo dục về phòng chống đuối nước và tầm quan trọng của kỹ năng bơi lội

   • Mục tiêu: Nâng cao nhận thức của 90% phụ huynh trong xã trong vòng 12 tháng tới.
   • Chủ thể thực hiện: UBND xã phối hợp Trường học, Đoàn thanh niên, Hội Phụ nữ.
   • Giải pháp: Tổ chức hội thảo, phát tờ rơi, video tư liệu, chương trình truyền hình địa phương; xây dựng nhóm tập huấn cho phụ huynh và học sinh.

2. Xây dựng và vận hành mô hình bể bơi di động cho trẻ em

   • Mục tiêu: Hỗ trợ ít nhất 60% trẻ trong độ tuổi từ 6-14 học bơi trong 18 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Phối hợp giữa chính quyền xã, các tổ chức xã hội, doanh nghiệp địa phương tài trợ.
   • Giải pháp: Mua sắm bể bơi di động, phát triển đội ngũ huấn luyện viên bơi, xây dựng lịch đào tạo và kiểm soát chất lượng thường xuyên.

3. Phối hợp chính quyền – nhà trường – gia đình trong quản lý và giám sát trẻ em

   • Mục tiêu: Giảm 30% tỷ lệ trẻ em không biết bơi sau 2 năm thực hiện.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng GD&ĐT, nhà trường, UBND xã và các ban ngành liên quan.
   • Giải pháp: Thống nhất lồng ghép đào tạo kỹ năng bơi vào chương trình ngoại khóa, tăng cường công tác quản lý học sinh trong kỳ nghỉ hè, quy định việc cho trẻ tiếp cận với ao hồ sông suối có kiểm soát.

4. Hỗ trợ tâm lý cho các gia đình có trẻ em bị đuối nước và các trường hợp rủi ro cao

   • Mục tiêu: Cung cấp dịch vụ tư vấn tâm lý cho 100% gia đình gặp sự cố đuối nước trong vòng 1 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Trung tâm y tế xã, cán bộ công tác xã hội địa phương, tổ chức phi chính phủ.
   • Giải pháp: Tổ chức nhóm hỗ trợ, tư vấn cá nhân, kết nối với các chương trình can thiệp tâm lý của tỉnh và quốc gia.

5. Tăng cường điều tra, giám sát và cập nhật số liệu đuối nước định kỳ

   • Mục tiêu: Tạo hệ thống giám sát chính xác, đầy đủ các vụ đuối nước, hỗ trợ đánh giá tác động các chương trình can thiệp.
   • Chủ thể thực hiện: UBND xã, ngành y tế địa phương.
   • Giải pháp: Xây dựng hồ sơ theo dõi, phối hợp giữa các cơ quan liên quan, tổ chức đào tạo cung cấp kỹ năng thống kê và xử lý dữ liệu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhân viên công tác xã hội và cán bộ địa phương

   • Lợi ích: Nắm vững lý thuyết và thực tiễn trong huy động nguồn lực cộng đồng, từ đó đề xuất và triển khai các chương trình phòng chống đuối nước hiệu quả.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch can thiệp, vận động cộng đồng hỗ trợ kỹ thuật và tài chính.

2. Nhà quản lý giáo dục và trường học

   • Lợi ích: Hiểu rõ vai trò của nhà trường trong việc dạy kỹ năng bơi và tổ chức giám sát học sinh khi tham gia các hoạt động liên quan đến nước.
   • Use case: Lồng ghép kỹ năng phòng chống đuối nước vào chương trình ngoài giờ, triển khai mô hình bể bơi di động trong trường.

3. Phụ huynh và cộng đồng dân cư

   • Lợi ích: Nâng cao nhận thức về nguyên nhân và cách phòng tránh tai nạn đuối nước; biết cách phối hợp giám sát, bảo vệ trẻ.
   • Use case: Dẫn con em tham gia các chương trình đào tạo bơi, chủ động trong quản lý và nhận thức rủi ro.

4. Các tổ chức phi chính phủ và doanh nghiệp quan tâm tới phát triển xã hội

   • Lợi ích: Có cơ sở khoa học để phát triển các chương trình hỗ trợ cộng đồng, đầu tư và phối hợp với chính quyền trong các hoạt động xã hội.
   • Use case: Tài trợ bể bơi, tài trợ học bơi miễn phí, tổ chức các chương trình truyền thông về an toàn trẻ em.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ trẻ em biết bơi ở xã Thủy An là bao nhiêu?
Theo khảo sát với 100 hộ gia đình có con từ 6-14 tuổi, chỉ 26% trẻ biết bơi, phần lớn là tự học, không qua đào tạo bài bản. Số trẻ không biết bơi cao gấp gần 3 lần.

2. Nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn đuối nước ở trẻ em tại địa phương là gì?
Nguyên nhân chủ yếu là nhận thức của trẻ và phụ huynh còn hạn chế, trẻ thiếu kỹ năng bơi và khả năng ứng phó khi bị đuối nước, quản lý giám sát chưa chặt chẽ cùng với môi trường tự nhiên nhiều ao hồ, sông suối tiềm ẩn nguy hiểm.

3. Những hậu quả của đuối nước gây ra với gia đình nạn nhân ra sao?
Tai nạn đuối nước gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng, làm gia đình rơi vào trạng thái đau buồn kéo dài, mâu thuẫn gia đình tăng, ảnh hưởng tới sức khỏe thể chất và tinh thần.

4. Mô hình bể bơi di động có đóng vai trò gì trong giải pháp phòng chống đuối nước?
Mô hình bể bơi di động giúp tạo ra không gian học bơi tiện lợi, an toàn cho trẻ em, đồng thời huy động nguồn lực cộng đồng và nhà nước hỗ trợ đào tạo kỹ năng bơi, từ đó giảm tỷ lệ trẻ không biết bơi và hạn chế tai nạn đuối nước.

5. Chính quyền địa phương đã làm gì để giảm thiểu đuối nước trẻ em?
Chính quyền đã xây dựng kế hoạch phòng chống đuối nước, tổ chức các giải bơi truyền thống, phối hợp tuyên truyền nâng cao nhận thức, huy động xã hội hóa xây dựng bể bơi và tổ chức các hoạt động vui chơi an toàn cho trẻ em.

Kết luận

• Đuối nước là nguyên nhân thứ hai gây tử vong ở trẻ em xã Thủy An, tỷ lệ trẻ biết bơi chỉ khoảng 26%, gây nguy cơ đuối nước cao.
• Hiện trạng nhận thức, kỹ năng bơi và ứng phó khi đuối nước của trẻ và phụ huynh chưa đáp ứng đủ yêu cầu phòng ngừa an toàn.
• Huy động cộng đồng tạo dựng bể bơi di động và tăng cường truyền thông giáo dục là mô hình can thiệp khả thi, góp phần nâng cao kỹ năng và giảm thiểu đuối nước ở trẻ em.
• Các gia đình có trẻ tử vong do đuối nước chứng minh hậu quả nghiêm trọng về tất cả các mặt, nhấn mạnh sự cần thiết của phòng chống hiệu quả.
• Các bước tiếp theo cần tập trung xây dựng kế hoạch triển khai mô hình, tăng cường phối hợp liên ngành, triển khai các chương trình đào tạo, đồng thời giám sát đánh giá tác động hệ thống.

Khuyến nghị quý cơ quan, nhà trường, tổ chức xã hội và gia đình cùng đồng hành triển khai các giải pháp chuyên sâu nhằm bảo vệ trẻ em trước nguy cơ đuối nước. Việc đầu tư thời gian, nguồn lực cho phòng chống đuối nước không chỉ cứu sống trẻ hôm nay mà còn bảo vệ tương lai của xã hội. Hãy hành động vì an toàn của trẻ em ngay từ hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài. Chương 2: Thực trạng tai nạn đuối nước ở xã Thủy An, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh và nhận thức trong việc phòng ngừa, giảm thiểu tai nạn đuối nước ở trẻ em. Chương 3: Nhu cầu, nguồn lực của cộng đồng xã Thủy An trong việc hỗ trợ phòng ngừa, giảm thiểu tai nạn đuối nước ở trẻ em và mô hình huy động cộng đồng trong việc tạo dựng bể bơi di động cho trẻ em. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI. Các khái niệm công cụ 1. Cộng đồng Có rất nhiều định nghĩa về cộng đồng, có thể kể đến một số định nghĩa như sau: Theo giáo trình công tác xã hội đại cương định nghĩa: “Cộng đồng là một tập hợp xã hội trong đó các thành viên của nó chia sẻ những giá trị và nhận biết nhau qua những giá trị ấy, qua những mối liên hệ thuộc tính mạnh mẽ. Những liên hệ chặt chẽ ấy được thể hiện ở cá nhân quan hệ với cá nhân và cá nhân quan hệ với cộng đồng”.[7] Theo tác giả Tô Duy Hợp: “Cộng đồng là một thực thể xã hội có cơ cấu tổ chức, là một nhóm người cùng chia sẻ và chịu sự ràng buộc bởi các đặc điểm và lợi ích chung được thiết lập thông qua tương tác và trao đổi giữa các thành viên” [11] Theo Redo – Trường công tác xã hội và phát triển cộng đồng Philippine định nghĩa: “Cộng đồng là một đơn vị hành chính, lãnh thổ trong đó mọi người có sự liên kết chặt chẽ với nhau, chia sẻ các nền tảng chung như văn hóa, tô giáo, chủng tộc…họ chia sẻ mối quan tâm chung về những vấn đề cụ thể như nghèo đói, tệ nạn xã hội, trẻ em lao động sớm, tai nạn thương tích trẻ em, thát học, bệnh tật, họ có nghĩa vụ và trách nhiệm chung”.

Theo tác giả Trịnh Văn Tùng “Cộng đồng là một nhóm người có sự liên kết chặt chẽ với nhau, có nhiều thuộc tính giống nhau tạo thành bản sắc. Cộng đồng ấy không nhất thiết phải sống chung trong một đơn vị hành chính lãnh thổ, họ chia sẻ những mối quan tâm về vấn đề cụ thể (thiếu hụt chức năng xã hội, bị TIEU LUAN MOI download : [e-mail] kỳ thị, bị loại trừ xã hội, khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn lực đồng thời có nghĩa vụ và trách nhiệm chung” [15] Từ các định nghĩa chung này, chúng ta có hai loại định nghĩa về cộng đồng: (1) Loại định nghĩa thứ nhất nhấn mạnh đến các nhóm xã hội chung sống trong một đơn vị hành chính lãnh thổ, cùng chia sẻ các vấn đề xã hội chung, có mối liên hệ thuộc tính mạnh mẽ và có nghĩa vụ, trách nhiệm chung. Đặc trưng của loại định nghĩa này chủ yếu hướng đến tính địa vực, tức là ranh giới địa lý rõ rang và thường ám chỉ những cộng đồng nông thôn như một làng, một xã, một thôn, một bản…(2) Loại định nghĩa thứ hai nhấn mạnh đến tính liên kết, nhóm thuộc tính và đặc biệt là bản sắc nhóm xã hội. Đặc trưng của loại định nghĩa này là phi địa vực, tức là không xác định ranh giới địa lý, mà định hướng đến liên kết chặt chẽ qua bản sắc rieeng của nhóm thuộc tính, Đặc trưng thứ hai của cộng đồng phi địa vực là thường liên kết với nhau thông qua những công cụ truyền thông hiện đại.

Một khái niệm khác cho rằng cộng đồng là một nhóm người sống trong một môi trường có những điểm tương đối giống nhau, có những mối quan hệ nhất định với nhau. Trong nghiên cứu này, chúng tôi sử dụng loại định nghĩa thứ nhất bởi lẽ nó phù hợp với địa bàn nghiên cứu. Huy động nguồn lực: Để hiểu rõ khái niệm “Huy động nguồn lực”, trước tiên ta cần hiểu khai niệm “huy động” và “nguồn lực”: • Huy động: Theo Từ điển Tiếng Việt thì huy động là: “điều một số đông, một số lớn nhân lực, vật lực vào một công việc gì đó” TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Huy động là dùng cái có sẵn để làm thêm ra cái mình muốn có. Ý nghĩa ở đây là dùng cái vốn mình sẵn có để làm ăn bằng cách chính trực, công bằng.

Không dùng thủ đoạn hay mưu mô để tạo ra cái mình muốn có. • Nguồn lực: Theo định nghĩa chung nhất, nguồn lực là một hệ thống các nhân tố mà mỗi nhân tố đó đóng vai trò riêng nhưng có mối quan hệ với nhau tạo nên sự phát triển của sự vật, hiện tượng nào đó. Tuy nhiên, có một só cách hiểu nguồn lực như sau: Theo quan niệm của Ngân Hàng Thế Giới, nguồn lực con người gồm có: + Nguồn lực tự nhiên: Tài nguyên thiên nhiên (khoáng sản, đất đai, rừng, nước, khí hậu…); vị trí địa lý (đường bộ, đường thủy, đường không) + Nguồn lực vốn: nội lực (Ngân sách nhà nước, đóng góp của nhân dân); ngoại lực (đầu tư qua con đường hợp tác chính phủ). - Theo quan điểm của các nhà khoa học Việt Nam: Nguồn lực con người là tổng thể những yếu tố thuộc về thể chất, tinh thần, phẩm chất đạo đức, trình độ tri thức, vị thế xã hội… tạo nên năng lực con người của cộng đồng đó có thể sử dụng, phát huy trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và trong các hoạt động khác.

Nguồn lực là tổng thể vị trí địa lí, tài nguyên thiên nhiên, hệ thống tài sản quốc gia, nguồn nhân lực, đường lối chính sách, vốn và thị trường…ở cả trong nước và ngoài nước có thể được khai thác nhằm phục vụ cho việc phát triển kinh tế của một lãnh thổ nhất định. Có 2 nhóm nguồn lực: – Nguồn lực trong nước (nội lực): bao gồm tất cả các nguồn lực bên trong của một quốc gia. Cụ thể bao gồm 3 nguồn lực chủ yếu sau: + Vị trí địa lí và tài nguyên thiên nhiên TIEU LUAN MOI download : [e-mail] + Dân cư và nguồn lao động + Đường lối phát triển KT-XH và cơ sở vật chất kỹ thuật – Nguồn lực bên ngoài (ngoại lực): bao gồm tất cả các nguồn lực bên ngoài của một quốc gia, có ảnh hưởng đến sự phát triển KT – XH của quốc gia đó. Đó là vốn , thị trường, khoa học kĩ thuật, xu thế phát triển… – Vị trí địa lí tạo thuận lợi hay gây khó khăn trong việc trao đổi, tiếp cận hay cùng phát triển giữa các vùng trong một nước.

– Nguồn lực tự nhiên là cơ sở tự nhiên của quá trình sản xuất. Đó là những nguồn lực vừa phục vụ trực tiếp cho cuộc sống, vừa phục vụ cho phát triển kinh tế. – Nguồn lực KT – XH, nhất là dân cư và lao động, nguồn vốn, KH – KT và công nghệ, chính sách và đường lối phát triển có vai trò quan trọng để lựa chọn chiến lược phát triển phù hợp với điều kiện cụ thể của đất nước trong từng giai đoạn. [4] Trong phạm vi đề tài nghiên cứu này, khái niệm huy động nguồn lực cộng đồng được hiểu là huy động hệ thống nguồn lực sau: Tiền/Tài chính Vật lực (Bể bơi) Nhân lực (kiến thức về phòng ngừa tai nạn đuối nước, tuyên truyền cho trẻ học bơi; kiến thức về bể bơi di động; người biết bơi và sẵn sang dạy bơi cho trẻ) Địa điểm để lắp đặt bể bơi.

Tai nạn đuối nước Theo từ điển Tiếng Việt: “Tai nạn là một sự kiện bất ngờ xảy ra, không có nguyên nhân rõ ràng và khó lường trước được.” TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Tổ chức Y tế thế giới định nghĩa: Đuối nước là hiện tượng khí quản của người lớn hay trẻ nhỏ bị một chất lỏng (thường là nước) xâm nhập vào dẫn tới khó thở. Hậu quả của ngạt thở lâu có thể là tử vong (chết đuối) hoặc không tử vong, nhưng gây tổn hại nghiêm trọng cho hệ thần kinh.Trong quá trong giai đoạn đầu của đuối nước, rất ít nước xâm nhập vào phổi: một lượng nhỏ nước đi vào khí quản sẽ gây co thắt cơ bám niêm mạc đường khí và ngăn không cho cả không khí và nước đến bất tỉnh. Điều này có nghĩa là một người bị chết đuối không thể la hét hoặc gọi giúp đỡ hoặc tìm kiếm sự chú ý, vì họ không thể có đủ không khí. Phản ứng đuối nước theo bản năng, cuối cùng của các phản ứng tự nhiên trong vòng 20-60 giây trước khi chìm dưới nước.

Vì vậy thời gian ngâm nước càng lâu thì tổn thương hệ thần kinh càng lớn. [13] Thời gian ngậm nước lâu hơn có liên quan đến xác suất sống sót thấp hơn và xác suất bị tổn thương thần kinh vĩnh viễn cao hơn. Ngoài ra còn có một số yếu tố nữa như chất độc hại trong nước, nhiệt độ nước. Tổ chức Y tế thế giới cũng cho biết trẻ nhỏ và học sinh là đối tượng dễ bị đuối nước nhất, đặc biệt là trẻ nhỏ và học sinh ở các nước có thu nhập trung bình và thấp.

Việt Nam là một ví dụ điển hình. Phù hợp với định nghĩa về đuối nước nêu trên, đã có nhiều trẻ nhỏ bị chết đuối ngay ở nhà, trong xô chậu rửa bát, chum vại đựng nước, bể cá cảnh, bồn cầu, bồn tắm, vũng nước nông… không bơi được. Những tai nạn đuối nước kiểu này không chỉ xảy ra ở Việt Nam mà còn đã xảy ra khắp mọi nơi trên thế giới. Mô hình huy động cộng đồng nhằm phòng ngừa, giảm thiểu tai nạn đuối nước ở trẻ em Từ các định nghĩa đã nêu trên, trong nghiên cứu này, mô hình huy động cộng đồng trong phòng ngừa, giảm thiểu tai nạn đuối nước là khái niệm huy động nguồn lực cộng đồng được hiểu là huy động hệ thống nguồn lực sẵn có TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trong cộng đồng bao gồm nguồn lực vật chất, các thiết chế, tổ chức chính trị - xã hội, nguồn nhân lực tại địa phương; các nguồn lực này có mối liên kết cùng nhau hỗ trợ, chia sẻ những mối quan tâm chung của cộng đồng đó là vấn đề tai nạn đuối nước ở trẻ em trên địa bàn xã Thủy An, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh.

Các lý thuyết đƣợc vận dụng 1. Lý thuyết nhu cầu Abraham Maslow (1908-1970), nhà tâm lý học người Mĩ đã xây dựng học thuyết phát triển về nhu cầu của con người vào những năm 50 của thế kỷ XX. Lý thuyết nhu cầu của Maslow cho rằng mỗi nhu cầu của con người trong hệ thống thứ bậc phải được thỏa mãn trong mối tương quan với môi Trường để con người có thể phát triển khả năng cao nhất của mình. Thuyết nhu cầu của Maslow nêu ra 5 bậc thang.