Vấn đề quan hệ lao động tại doanh nghiệp ngoài quốc doanh và FDI ở Việt Nam

Chuyên khảo phân tích Môû ñaàu, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

2004

221
1
0

Phí lưu trữ

55 Point

Mục lục chi tiết

Mở đầu

1. Chương 1: Những vấn đề lý luận về quan hệ lao động trong nền kinh tế thị trường

1.1. Bản chất của quan hệ lao động trong nền kinh tế thị trường

1.2. Khái niệm về quan hệ lao động

1.3. Các chủ thể cấu thành quan hệ lao động

1.4. Nội dung của quan hệ lao động

1.5. Môi trường vận hành các quan hệ lao động

1.5.1. Các yếu tố thuộc môi trường bên ngoài

1.5.2. Các yếu tố thuộc về doanh nghiệp

1.6. Một số biểu hiện cụ thể của quan hệ lao động

1.6.1. Hợp đồng lao động cá nhân

1.6.2. Thương lượng và thỏa ước lao động tập thể

1.6.3. Mâu thuẫn trong quan hệ lao động. Các hình thức và cách giải quyết tranh chấp trong quan hệ lao động

1.7. Các mô hình hệ thống về quan hệ lao động

1.7.1. Sơ lược về lý thuyết hệ thống

1.7.2. Mô hình cổ điển của Dunlop

1.7.3. Mô hình lựa chọn chiến lược của Kochan

1.7.4. Mô hình tác động tương hỗ của Andreù Petit

1.7.5. Một số nhận xét về ba mô hình trên

1.8. Đặc điểm về quan hệ lao động ở một số nước trên thế giới và những bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam

1.8.1. Đặc điểm trong quan hệ lao động ở Mỹ

1.8.2. Đặc điểm trong quan hệ lao động ở một số nước châu Âu phát triển

1.8.3. Đặc điểm trong quan hệ lao động ở một số nước Đông Bắc Á phát triển

1.8.4. Đặc điểm trong quan hệ lao động ở một số nước Đông Nam Á

1.8.5. Đặc điểm trong quan hệ lao động ở một số nước có mô hình chuyển đổi từ kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường

1.8.6. Một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

Kết luận chương 1

2. Chương 2 Thực trạng về quan hệ lao động tại các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở Việt Nam trong thời kỳ chuyển đổi kinh tế

2.1. Tác động của chuyển đổi kinh tế tới lao động, việc làm và quan hệ lao động ở Việt Nam

2.1.1. Sơ lược về mô hình và các điểm mốc quan trọng trong quá trình chuyển đổi nền kinh tế

2.1.2. Tác động của chuyển đổi kinh tế tới lao động, việc làm và quan hệ lao động qua các giai đoạn trong quá trình chuyển đổi

2.1.3. Hệ thống luật pháp về lao động – cơ sở pháp lý điều chỉnh các quan hệ lao động tại Việt Nam

2.2. Vai trò của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trong nền kinh tế chuyển đổi

2.2.1. Vai trò của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh

2.2.2. Vai trò của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

2.3. Thực trạng quan hệ lao động trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở Việt Nam thời gian qua

2.3.1. Mô hình và các phần tử cấu thành hệ thống quan hệ lao động ở Việt Nam

2.3.2. So sánh đặc trưng về của quan hệ lao động trong các loại hình doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay

2.3.3. Thực trạng quan hệ lao động trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở Việt Nam thời gian qua

2.4. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới quan hệ lao động ở Việt Nam trong thời gian qua

2.4.1. Môi trường pháp lý liên quan đến quan hệ lao động

2.4.2. Công tác quản lý nhà nước về lao động

2.4.3. Vấn đề khác biệt văn hóa trong các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài

2.4.4. Nhận thức về pháp luật lao động và chính sách quản trị nhân sự của người sử dụng lao động

2.4.5. Trình độ, tác phong và ý thức của người lao động

2.4.6. Vai trò của tổ chức công đoàn cơ sở

2.5. Mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến sự thoả mãn của người lao động trong quan hệ với người sử dụng lao động

Kết luận chương 2

3. Chương 3 Một số giải pháp hoàn thiện quan hệ lao động trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở Việt Nam

3.1. Tác động của xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế và chủ trương, chính sách nhà nước đến quan hệ lao động ở Việt Nam trong thời gian tới

3.1.1. Chủ trương đổi mới và sắp xếp doanh nghiệp nhà nước

3.1.2. Xu thế mở cửa và hội nhập kinh tế quốc tế

3.1.3. Xu hướng cải tiến công nghệ sản xuất và phương thức quản lý

3.2. Một số giải pháp lành mạnh hóa quan hệ lao động trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở Việt Nam

3.2.1. Nhóm giải pháp ở tầm vĩ mô

3.2.2. Nhóm giải pháp về phía tổ chức công đoàn

3.2.3. Nhóm giải pháp về phía doanh nghiệp

3.3. Một số kiến nghị

3.3.1. Ban hành quy chế dân chủ trong các tổ chức ngoài quốc doanh

3.3.2. Khuyến khích hoạt động của các công ty kiểm định lao động tại Việt Nam

3.3.3. Tái quy định khoản đóng góp 2% quỹ lương cho kinh phí hoạt động công đoàn ở các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài

3.3.4. Nghiên cứu để quy định sử dụng bản tổng kết xã hội hàng năm trong quản lý lao động ở các doanh nghiệp

Kết luận chương 3

Danh mục các công trình khoa học của tác giả đã công bố

Tài liệu tham khảo

Phụ lục

Trích đoạn nội dung tài liệu

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TPHCM VUÕ VIEÄT HAÈNG MOÄT SOÁ VAÁN ÑEÀ VEÀ QUAN HEÄ LAO ÑOÄNG TAÏI CAÙC DOANH NGHIEÄP NGOAØI QUOÁC DOANH VAØ DOANH NGHIEÄP COÙ VOÁN ÑAÀU TÖ NÖÔÙC NGOAØI ÔÛ VIEÄT NAM TRONG THÔØI KYØ CHUYEÅN ÑOÅI KINH TEÁ (Tröôøng hôïp khaûo saùt ôû TP. Hoà Chí Minh) Chuyeân ngaønh : Kinh teá quaûn lyù vaø keá hoaïch hoaù kinh teá quoác daân Maõ soá : 5.05 LUAÄN AÙN TIEÁN SÓ KINH TEÁ Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc: PGS. Traàn Vaên Thieän TP. Hoà Chí Minh - Naêm 2004 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MUÏC LUÏC Trang phuï bìa Muïc luïc Danh muïc caùc baûng Danh muïc caùc hình Danh muïc caùc ñoà thò Baûng chöõ vieát taét Trang Môû ñaàu . 1 Chöông 1: Nhöõng vaán ñeà lyù luaän veà quan heä lao ñoäng trong neàn kinh teá thò tröôøng.1 Baûn chaát cuûa quan heä lao ñoäng trong neàn kinh teá thò tröôøng .1 Khaùi nieäm veà quan heä lao ñoäng .2 Caùc chuû theå caáu thaønh quan heä lao ñoäng .3 Noäi dung cuûa quan heä lao ñoäng .2 Moâi tröôøng vaän haønh caùc quan heä lao ñoäng .1 Caùc yeáu toá thuoäc moâi tröôøng beân ngoaøi ………………………………………………………………… 13 1.2 Caùc yeáu toá thuoäc veà doanh nghieäp .3 Moät soá bieåu hieän cuï theå cuûa quan heä lao ñoäng . 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Hôïp ñoàng lao ñoäng caù nhaân .2 Thöông löôïng vaø thoûa öôùc lao ñoäng taäp theå .3 Maâu thuaãn trong quan heä lao ñoäng . Caùc hình thöùc vaø caùch giaûi quyeát tranh chaáp trong quan heä lao ñoäng .4 Caùc moâ hình heä thoáng veà quan heä lao ñoäng.1 Sô löôïc veà lyù thuyeát heä thoáng .2 Moâ hình coå ñieån cuûa Dunlop . Moâ hình löïa choïn chieán löôïc cuûa Kochan .4 Moâ hình taùc ñoäng töông hoã cuûa Andreù Petit.5 Moät soá nhaän xeùt veà ba moâ hình treân ….5 Ñaëc ñieåm veà quan heä lao ñoäng ôû moät soá nöôùc treân theá giôùi vaø nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm ruùt ra cho Vieät Nam .1 Ñaëc ñieåm trong quan heä lao ñoäng ôû Myõ.2 Ñaëc ñieåm trong quan heä lao ñoäng ôû moät soá nöôùc chaâu AÂu phaùt trieån .3 Ñaëc ñieåm trong quan heä lao ñoäng ôû moät soá nöôùc Ñoâng Baéc AÙ phaùt trieån . Ñaëc ñieåm trong quan heä lao ñoäng ôû moät soá nöôùc Ñoâng Nam AÙ33 1.5 Ñaëc ñieåm trong quan heä lao ñoäng ôû moät soá nöôùc coù moâ hình chuyeån ñoåi töø kinh teá keá hoaïch hoùa taäp trung sang kinh teá thò tröôøng 34 1.6 Moät soá baøi hoïc kinh nghieäm cho Vieät Nam . 35 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Keát luaän chöông 1 . 38 Chöông 2 Thöïc traïng veà quan heä lao ñoäng taïi caùc doanh nghieäp ngoaøi quoác doanh vaø doanh nghieäp coù voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi ôû Vieät Nam trong thôøi kyø chuyeån ñoåi kinh teá .1 Taùc ñoäng cuûa chuyeån ñoåi kinh teá tôùi lao ñoäng, vieäc laøm vaø quan heä lao ñoäng ôû Vieät Nam .1 Sô löôïc veà moâ hình vaø caùc ñieåm moác quan troïng trong quaù trình chuyeån ñoåi neàn kinh teá .2 Taùc ñoäng cuûa chuyeån ñoåi kinh teá tôùi lao ñoäng, vieäc laøm vaø quan heä lao ñoäng qua caùc giai ñoaïn trong quaù trình chuyeån ñoåi .3 Heä thoáng luaät phaùp veà lao ñoäng – cô sôû phaùp lyù ñieàu chænh caùc quan heä lao ñoäng taïi Vieät Nam .2 Vai troø cuûa caùc doanh nghieäp ngoaøi quoác doanh vaø doanh nghieäp coù voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi trong neàn kinh teá chuyeån ñoåi .1 Vai troø cuûa caùc doanh nghieäp ngoaøi quoác doanh .2 Vai troø cuûa caùc doanh nghieäp coù voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi .3 Thöïc traïng quan heä lao ñoäng trong caùc doanh nghieäp ngoaøi quoác doanh vaø doanh nghieäp coù voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi ôû Vieät Nam thôøi gian qua .1 Moâ hình vaø caùc phaàn töû caáu thaønh heä thoáng quan heä lao ñoäng ôû LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Vieät Nam .2 So saùnh ñaëc tröng veà cuûa quan heä lao ñoäng trong caùc loaïi hình doanh nghieäp ôû Vieät Nam hieän nay .3 Thöïc traïng quan heä lao ñoäng trong caùc doanh nghieäp ngoaøi quoác doanh vaø doanh nghieäp coù voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi ôû Vieät Nam thôøi gian qua .4 Phaân tích caùc yeáu toá aûnh höôûng tröïc tieáp tôùi quan heä lao ñoäng ôû Vieät Nam trong thôøi gian qua .1 Moâi tröôøng phaùp lyù lieân quan ñeán quan heä lao ñoäng .2 Coâng taùc quaûn lyù nhaø nöôùc veà lao ñoäng .3 Vaán ñeà khaùc bieät vaên hoùa trong caùc doanh nghieäp ñaàu tö nöôùc ngoaøi .4 Nhaän thöùc veà phaùp luaät lao ñoäng vaø chính saùch quaûn trò nhaân söï cuûa ngöôøi söû duïng lao ñoäng .5 Trình ñoä, taùc phong vaø yù thöùc cuûa ngöôøi lao ñoäng .6 Vai troø cuûa toå chöùc coâng ñoaøn cô sôû .5 Moâ hình caùc nhaân toá aûnh höôûng ñeán söï thoûa maõn cuûa ngöôøi lao ñoäng trong quan heä vôùi ngöôøi söû duïng lao ñoäng . 114 Keát luaän chöông 2. 117 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chöông 3 Moät soá giaûi phaùp hoaøn thieän quan heä lao ñoäng trong caùc doanh nghieäp ngoaøi quoác doanh vaø doanh nghieäp coù voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi ôû Vieät Nam .1 Taùc ñoäng cuûa xu höôùng hoäi nhaäp kinh teá quoác teá vaø chuû tröông, chính saùch nhaø nöôùc ñeán quan heä lao ñoäng ôû Vieät Nam trong thôøi gian tôùi 118 3.1 Chuû tröông ñoåi môùi vaø saép xeáp doanh nghieäp nhaø nöôùc .2 Xu theá môû cöûa vaø hoäi nhaäp kinh teá quoác teá .3 Xu höôùng caûi tieán coâng ngheä saûn xuaát vaø phöông thöùc quaûn lyù .2 Moät soá giaûi phaùp laønh maïnh hoùa quan heä lao ñoäng trong caùc doanh nghieäp ngoaøi quoác doanh vaø doanh nghieäp coù voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi ôû Vieät Nam .1 Nhoùm giaûi phaùp ôû taàm vó moâ .2 Nhoùm giaûi phaùp veà phía toå chöùc coâng ñoaøn .3 Nhoùm giaûi phaùp veà phía doanh nghieäp .3 Moät soá kieán nghò .1 Ban haønh quy cheá daân chuû trong caùc toå chöùc ngoaøi quoác doanh .2 Khuyeán khích hoaït ñoäng cuûa caùc coâng ty kieåm ñònh lao ñoäng taïi Vieät Nam.3 Taùi quy ñònh khoaûn ñoùng goùp 2% quyõ löông cho kinh phí hoaït ñoäng coâng ñoaøn ôû caùc doanh nghieäp ñaàu tö nöôùc ngoaøi . 152 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4 Nghieân cöùu ñeå quy ñònh söû duïng baûn toång keát xaõ hoäi haøng naêm trong quaûn lyù lao ñoäng ôû caùc doanh nghieäp . 153 Keát luaän chöông 3.155 Danh muïc caùc coâng trình khoa hoïc cuûa taùc giaû ñaõ coâng boá . 157 Taøi lieäu tham khaûo . 158 Phuï luïc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MUÏC CAÙC BAÛNG Trang Baûng 1.1 Caùc giai ñoaïn neâu vaø giaûi quyeát khieáu naïi caù nhaân theo thuû tuïc noäi boä … 21 Baûng 1.2 Chieán löôïc veà quan heä lao ñoäng vaø caùc chính saùch töông öùng .3 So saùnh quoác teá veà tyû leä ñoaøn vieân coâng ñoaøn/toång soá ngöôøi lao ñoäng .1 Soá cô sôû saûn xuaát coâng nghieäp phaân theo khu vöïc thaønh phaàn kinh teá ……42 Baûng 2.2 Toác ñoä taêng vaø cô caáu GDP theo thaønh phaàn kinh teá 1991-1995 .3 Lao ñoäng bình quaân trong khu vöïc nhaø nöôùc thôøi kyø 86-95 .4 Cô caáu GDP phaân theo thaønh phaàn kinh teá thôøi kyø 1994-2002.5 Cô caáu GDP phaân theo ngaønh kinh teá thôøi kyø 2001 -2003.6 Soá ngöôøi ñuû 15 tuoåi trôû leân coù vieäc laøm thöôøng xuyeân phaân theo thaønh phaàn kinh teá thôøi kyø 1996-2002 .7 Soá lao ñoäng laøm vieäc trong khu vöïc doanh nghieäp phaân theo thaønh phaàn kinh teá thôøi kyø 2001-2003 .8 Tyû troïng moät soá chæ tieâu cô baûn cuûa doanh nghieäp phaân theo khu vöïc thaønh phaàn kinh teá thôøi kyø 2001 - 2003 .9 Khaùc bieät trong moät soá noäi dung cuï theå cuûa QHLÑ giöõa caùc loaïi hình doanh nghieäp .10 Moät vaøi soá lieäu veà tình hình kyù keát HÑLÑ (soá lieäu ñieàu tra NLÑ).11 Tình hình thöïc hieän vieäc giao keát hôïp ñoàng lao ñoäng ôû caùc doanh nghieäp treân ñòa baøn TP.12 Tình hình kyù keát thoaû öôùc lao ñoäng taäp theå ôû caùc doanh nghieäp treân ñòa baøn TP.13 Nhöõng noäi dung thöôøng gaëp khoù khaên khi thöông löôïng ñeå kyù thoaû öôùc lao ñoäng taäp theå .14 Soá vuï ñình coâng ôû Vieät Nam qua caùc naêm .15 Soá vuï ñình coâng ôû moät soá tænh thaønh phoá troïng ñieåm 1996-2003 .16 Moät soá cuoäc ñình coâng treân theá giôùi trong maáy naêm gaàn ñaây .17 Moät soá cuoäc ñình coâng ôû mieàn Ñoâng Nam boä trong maáy naêm gaàn ñaây 79 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.18 Moät soá ñeà xuaát cuûa DN veà söûa ñoåi vaø aùp duïng BLLÑ .19 Trình ñoä cuûa thanh tra vieân .20 YÙù kieán doanh nghieäp veà taàm quan troïng cuûa thanh tra lao ñoäng .21 Möùc ñoä hieåu bieát phaùp luaät lao ñoäng cuûa chuû doanh nghieäp .22 YÙ kieán veà traùch nhieäm cuûa DN ñoái vôùi NLÑ .23 YÙ kieán veà traùch nhieäm cuûa NLÑ ñoái vôùi DN .24 Thaùi ñoä cuûa NLÑ khi DN vi phaïm LLÑ do khaùch quan .25 So saùnh trình ñoä vaên hoaù, chuyeân moân kyõ thuaät cuûa NLÑ.26 Möùc ñoä hieåu bieát phaùp luaät lao ñoäng cuûa ngöôøi lao ñoäng .27 Vai troø cuûa coâng ñoaøn theo ñaùnh giaù cuûa chuû DN vaø NLÑ .28 Trình ñoä ñaøo taïo nghieäp vuï veà hoaït ñoäng coâng ñoaøn .29 Khoù khaên lôùn nhaát gaëp phaûi trong hoaït ñoäng coâng ñoaøn . 113 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MUÏC CAÙC HÌNH Trang Hình 1.1 Quan heä lao ñoäng, vuøng giao nhau cuûa caùc quan heä khaùc .2 Caùc chuû theå trong quan heä lao ñoäng .3 Quy trình thöông löôïng, kyù keát, thöïc hieän thoaû öôùc lao ñoäng taäp theå vaø giaûi quyeát caùc tranh chaáp phaùt sinh .4 Moâ hình coå ñieån cuûa Dunlop.5 Moâ hình löïa choïn chieán löôïc quan heä lao ñoäng cuûa Kochan.6 Moâ hình taùc ñoäng qua laïi trong heä thoáng QHLÑ cuûa Andreù Petit .1 Moâ hình heä thoáng veà quan heä lao ñoäng ôû Vieät Nam.2 Trình töï giaûi quyeát tranh chaáp lao ñoäng taäp theå theo Boä luaät lao ñoäng.3 Boán traùch nhieäm chính cuûa doanh nghieäp ñoái vôùi xaõ hoäi . 87 DANH MUÏC CAÙC ÑOÀ THÒ Trang Ñoà thò 2.1: Soá vuï ñình coâng phaân theo loaïi hình doanh nghieäp .2: Tyû leä ñình coâng phaân theo loaïi hình doanh nghieäp .3: Möùc ñoä hieåu bieát veà noäi dung BLLÑ cuûa NSDLÑ.4: Thaùi ñoä cuûa NLÑ khi DN vi phaïm LLÑ do khaùch quan . 102 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ