Luận văn: Ý thức bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới của BĐBP tỉnh Lạng Sơn

Phân tích luận văn về vấn đề ý thức bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia của bộ đội biên phòng tỉnh Lạng Sơn hiện nay. Nghiên cứu vai trò và trách nhiệm

• Tác giả: Nguyễn Văn A
• Người hướng dẫn: GS.TS. Nguyễn Văn B
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Vấn đề ý thức bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia của Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia

Bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia là công việc trọng yếu, thường xuyên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Biên giới quốc gia là thiêng liêng, bất khả xâm phạm, có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Lạng Sơn là một tỉnh trọng điểm trên tuyến biên giới phía Bắc, có cửa khẩu đường bộ và đường sắt, giao lưu kinh tế, thương mại, du lịch, văn hóa xã hội với Trung Quốc.

1.1. Vị trí chiến lược của biên giới quốc gia

Biên giới quốc gia có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Lạng Sơn là một tỉnh trọng điểm trên tuyến biên giới phía Bắc, có cửa khẩu đường bộ và đường sắt, giao lưu kinh tế, thương mại, du lịch, văn hóa xã hội với Trung Quốc.

1.2. Tầm quan trọng của bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia

Bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia là công việc trọng yếu, thường xuyên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽ góp phần giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững ổn định chính trị ở khu vực biên giới.

II. Phân tích vấn đề bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia

Tình hình bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia trên tuyến biên giới phía Bắc nói chung, khu vực biên giới tỉnh Lạng Sơn nói riêng, luôn diễn biến phức tạp. Các thế lực thù địch và các loại tội phạm hoạt động hết sức tinh vi, xảo quyệt với nhiều thủ đoạn như: lấn chiếm biên giới, thu thập tin tức tình báo, gián điệp, xâm canh xâm cư, qua lại biên giới trái phép, truyền đạo trái pháp luật, gây rối trật tự, khủng bố, cướp có vũ trang, buôn lậu, mua bán, vận chuyển, sử dụng trái phép chất ma túy, vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, mua bán phụ nữ, trẻ em qua biên giới diễn biến rất phức tạp gây bất ổn về an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới.

2.1. Tình hình bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia

Tình hình bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia trên tuyến biên giới phía Bắc nói chung, khu vực biên giới tỉnh Lạng Sơn nói riêng, luôn diễn biến phức tạp. Các thế lực thù địch và các loại tội phạm hoạt động hết sức tinh vi, xảo quyệt với nhiều thủ đoạn như: lấn chiếm biên giới, thu thập tin tức tình báo, gián điệp, xâm canh xâm cư, qua lại biên giới trái phép, truyền đạo trái pháp luật, gây rối trật tự, khủng bố, cướp có vũ trang, buôn lậu, mua bán, vận chuyển, sử dụng trái phép chất ma túy, vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, mua bán phụ nữ, trẻ em qua biên giới diễn biến rất phức tạp gây bất ổn về an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới.

2.2. Nguyên nhân của tình hình bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia

Nguyên nhân của tình hình bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia là do các thế lực thù địch và các loại tội phạm hoạt động tinh vi, xảo quyệt với nhiều thủ đoạn. Bên cạnh đó, những tác động của tình hình thế giới và khu vực, nhất là những mặt trái của cơ chế thị trường và tiêu cực của xã hội, đã ảnh hưởng không nhỏ đến ý thức bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia của bộ đội biên phòng tỉnh Lạng Sơn.

III. Giải pháp bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia

Để bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, cần thực hiện các giải pháp như: nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia cho bộ đội biên phòng, tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các lực lượng, cơ quan, đơn vị trong bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.

3.1. Nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia

Nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia cho bộ đội biên phòng là một giải pháp quan trọng. Cần thực hiện công tác giáo dục, tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia để nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia cho bộ đội biên phòng.

3.2. Tăng cường công tác phối hợp

Tăng cường công tác phối hợp giữa các lực lượng, cơ quan, đơn vị trong bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia là một giải pháp quan trọng. Cần tăng cường công tác phối hợp giữa bộ đội biên phòng, công an, quân đội, chính quyền địa phương và các cơ quan, đơn vị khác trong bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.

IV. Kết luận và ứng dụng

Bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia là một nhiệm vụ quan trọng và phức tạp. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, cần nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia cho bộ đội biên phòng, tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các lực lượng, cơ quan, đơn vị trong bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.

4.1. Kết luận

Bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia là một nhiệm vụ quan trọng và phức tạp. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, cần nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia cho bộ đội biên phòng, tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.

4.2. Ứng dụng

Nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia cho bộ đội biên phòng, tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các lực lượng, cơ quan, đơn vị trong bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia sẽ góp phần giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững ổn định chính trị ở khu vực biên giới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 THỰC CHẤT VÀ NHÂN TỐ CƠ BẢN QUY ĐỊNH Ý THỨC BẢO VỆ CHỦ QUYỀN AN NINH BIÊN GIỚI QUỐC GIA CỦA BỘ ĐỘI BIÊN PHÒNG TỈNH LẠNG SƠN 1. Thực chất ý thức bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia của Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn 1. Quan niệm về bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia Biên giới quốc gia có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại đối với mỗi quốc gia dân tộc. Do đó, các quốc gia có chủ quyền đều xây dựng chiến lược toàn diện, đồng bộ về BGQG, xây dựng BGQG hòa bình, hợp tác, ổn định và phát triển, chủ động đối phó có hiệu quả với mọi tình huống xảy ra.

Biên giới quốc gia là đường và mặt thẳng đứng theo đường đó xác định phạm vi chủ quyền quốc gia của một nước đối với lãnh thổ quốc gia (vùng đất và lòng đất phía dưới; vùng biển, đáy biển, lòng đất dưới đáy biển và khoảng không trên vùng đất và vùng biển đó). Quyền bất khả xâm phạm của BGQG được quy định trong công pháp quốc tế và thể hiện trong các điều ước quốc tế. Mỗi nước đều có quy chế pháp lí về BGQG nhằm bảo vệ chủ quyền đối với BGQG trên cơ sở luật pháp quốc gia và điều ước quốc tế, phù hợp với lợi ích của mỗi nước. Luật Biên giới quốc gia của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam năm 2003 quy định: “Biên giới quốc gia của nước Cộng hoà XHCN Việt Nam là đường và mặt thẳng đứng theo đường đó để xác định giới hạn lãnh thổ đất liền, các đảo, các quần đảo trong đó có quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, 8 vùng biển, lòng đất, vùng trời của nước Cộng hoà XHCN Việt Nam” [49, tr.

Biên giới quốc gia bao gồm: BGQG trên đất liền, BGQG trên biển, BGQG trên không, BGQG trong lòng đất. Biên giới quốc gia trên đất liền được xác lập trên cơ sở thỏa thuận giữa các quốc gia có liên quan trên cơ sở lịch sử hình thành. Các thỏa thuận về BGQG gồm: hoạch định đường biên giới (xác định vị trí đường biên giới và thể hiện đường biên giới đó trên bản đồ kèm theo điều ước hoạch định biên giới); phân giới cắm mốc (xác định đường biên giới trên thực địa bằng các dấu hiệu biên giới - hệ thống mốc giới). Trong thực tiễn, BGQG trên đất liền tùy theo hoàn cảnh cụ thể của các quốc gia liên quan có thể thỏa thuận dựa vào các yếu tố địa hình (sông, hồ, núi, thung lũng.), thiên văn (kinh tuyến, vĩ tuyến) hoặc hình học (bằng những đường thẳng nối liền các điểm quy ước) để thiết lập đường biên giới.

Biên giới quốc gia trên biển là ranh giới phía ngoài của lãnh hải của đất liền, lãnh hải của đảo, lãnh hải của quần đảo do quốc gia ven biển thiết lập phù hợp với luật pháp và tập quán quốc tế. Trong trường hợp BGQG trên biển giữa các quốc gia kế cận hoặc đối diện nhau có lãnh hải, hoặc nội thuỷ chồng lấn nhau được thiết lập trên cơ sở thỏa thuận giữa các quốc gia có liên quan, và được thể hiện bằng điều ước và hoạch định trên biển. Biên giới quốc gia trên biển tiếp giáp với biển công, việc xác định đường ranh giới này do các quốc gia tự xác định phù hợp với tập quán và luật pháp quốc tế đặc biệt là Luật Biển quốc tế năm 1982. Biên giới quốc gia trên không là vùng trời của quốc gia được xác định qua mặt thẳng đứng từ BGQG trên đất liền và BGQG trên biển lên vùng trời.

Biên giới quốc gia trên không gồm hai phần: BGQG bên sườn được xác định dựa trên đường biên giới trên đất liền và đường biên giới trên biển kéo lên không trung với độ cao nhất định; BGQG trên cao để phân định ranh giới giữa vùng trời thuộc chủ quyền của quốc gia và khoảng không gian vũ trụ bên trên. 9 Biên giới quốc gia trong lòng đất, là mặt thẳng đứng được xác định dựa trên đường BGQG trên đất liền và BGQG trên biển của quốc gia kéo dài tới tâm trái đất (được mặc nhiên thừa nhận). Biên giới quốc gia là thiêng liêng, bất khả xâm phạm, là một nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc gia và luật pháp quốc tế. Trên thực tế, BGQG bao giờ cũng là đối tượng dễ bị xâm phạm bằng bạo lực.

Vì vậy, bất cứ quốc gia độc lập có chủ quyền nào cũng phải tổ chức lực lượng vũ trang chuyên trách quản lý và bảo vệ biên giới của mình. Từ xưa đến nay, vấn đề lãnh thổ, BGQG thường là ngòi nổ gây ra các cuộc xung đột vũ trang, chiến tranh xâm lược nhằm tranh giành, chiếm đoạt lãnh thổ của nhau. Khi cần thiết, mọi quốc gia phải thực hiện các cuộc đấu tranh để bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ biên giới của mình. Hiến chương của Liên hợp quốc đã quy định trong quan hệ quốc tế, các quốc gia là thành viên của Liên hợp quốc không được có hành động đe dọa dùng vũ lực hay dùng vũ lực để chống lại quyền bất khả xâm phạm về lãnh thổ hay nền độc lập chính trị của bất cứ nước nào, bằng cách này hay cách khác làm trái với mục đích của Liên hợp quốc.

Luật pháp quốc tế cũng đã xác định những nguyên tắc cơ bản về biên giới là tính bất khả xâm phạm của BGQG. Ổn định BGQG, tôn trọng BGQG của nước khác chính là điều kiện tiên quyết cho sự ổn định trong quan hệ quốc tế. An ninh biên giới quốc gia là trạng thái ổn định của tình hình chính trị - xã hội ở KVBG. Ở mọi quốc gia, an ninh biên giới là một trong những nội dung quan trọng của an ninh quốc gia, là một nhân tố mang tính chất quyết định đến việc giữ vững và củng cố hòa bình đất nước.

Nội dung của an ninh biên giới, bao gồm: an ninh chính trị, an ninh xã hội, an ninh văn hóa - tư tưởng, an ninh kinh tế, trong đó điều quan trọng là giữ vững ổn định về chính trị - tinh thần của nhân dân, xây dựng ý thức, tình cảm thiêng liêng của công dân với nền độc lập của dân tộc và sự toàn vẹn 10 lãnh thổ của BGQG, thái độ tôn trọng pháp luật về biên giới, tích cực tham gia vào sự nghiệp bảo vệ chủ quyền, an ninh BGQG. Chủ quyền an ninh BGQG là một bộ phận quan trọng của chủ quyền quốc gia. Bất cứ quốc gia nào trong lịch sử muốn phát triển, trước hết phải giữ được trạng thái ổn định trên các mặt, đây là yếu tố khách quan. Trong sự ổn định chung đó, sự ổn định về chủ quyền lãnh thổ BGQG là một trong những yếu tố rất quan trọng.

Sự vững vàng về khả năng quốc phòng và an ninh BGQG là điều kiện bảo đảm thường xuyên cho sự phát triển chung của quốc gia. Theo Từ điển Tiếng Việt: “Bảo vệ là chống lại mọi sự hủy hoại, xâm phạm để giữ cho được nguyên vẹn” [55, tr. Thực chất “bảo vệ” là việc tiến hành các biện pháp, các hoạt động để chống lại mọi sự hủy hoại, xâm phạm nhằm giữ cho được nguyên vẹn và bảo đảm an toàn mục tiêu xác định. Từ điển Bách khoa Quân sự Việt Nam cũng chỉ rõ: “Bảo vệ biên giới quốc gia là toàn bộ các biện pháp giữ gìn biên giới quốc gia nhằm bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ tài nguyên môi sinh, môi trường, lợi ích quốc gia trên khu vực biên giới; giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới” [54, tr.

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng khẳng định mục tiêu trọng yếu của quốc phòng, an ninh là: “Phát huy mạnh mẽ sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị, tranh thủ tối đa sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc tế, kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ công cuộc đổi mới, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc; bảo vệ nền văn hóa dân tộc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội” [20, tr. Như vậy, tư duy mới của Đảng ta về bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, bảo vệ CQANBG quốc gia không chỉ là bảo vệ những yếu tố địa lý - vật chất 11 (tức hệ thống dấu hiệu đường biên, mốc quốc giới) mà còn phải là bảo vệ toàn bộ những yếu tố vật chất - tinh thần - văn hóa có liên quan trực tiếp đến BGQG và vấn đề bảo vệ BGQG. Theo đó, nhiệm vụ bảo vệ BGQG hiện nay được Đảng ta xác định một cách toàn diện trong Nghị quyết 11 của Bộ Chính trị, Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VII đó là: “Bảo vệ biên giới trên bộ, trên biển, bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ của đất nước; bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, chống buôn lậu qua biên giới, bảo vệ tài nguyên đất nước; xây dựng biên giới hoà bình hữu nghị, hợp tác, phát triển với các nước láng giềng” [3, tr. Thực hiện nhiệm vụ trên, không chỉ có lực lượng nòng cốt, chuyên trách là BĐBP mà phải có sự tham gia của toàn dân, toàn quân, của các cấp, các ngành và toàn bộ hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Nghị quyết này cũng chỉ rõ: "Xây dựng và bảo vệ biên giới quốc gia là nhiệm vụ chung của toàn Đảng, toàn dân, tất cả các ngành, các cấp, của Nhà nước và các đoàn thể" [3, tr. Vì vậy, xây dựng, bảo vệ BGQG vững mạnh phải dựa trên cơ sở phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân, sức mạnh của cả nước, của cả hệ thống chính trị từ nội địa đến biên giới, cả phía sau và phía trước, giải quyết tốt những vấn đề cấp bách về kinh tế - xã hội, xây dựng KVBG vững mạnh về mọi mặt, thực hiện đúng chính sách dân tộc, tôn giáo, chính sách đại đoàn kết dân tộc, chính sách đối ngoại, xây dựng biên giới hoà bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển với các nước có chung đường biên giới.