Tổng quan nghiên cứu

Năm 2019, Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) xếp Việt Nam đứng thứ 6 trong 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng du lịch nhanh nhất thế giới. Tuy nhiên, giai đoạn 2020 - 2021, đại dịch toàn cầu đã tạo ra những biến động chưa từng có tiền lệ đối với các doanh nghiệp lữ hành. Trong bối cảnh đó, khâu quản trị tác nghiệp trước tour giữ vai trò sống còn, quyết định trực tiếp đến hơn 85% chất lượng chương trình du lịch và khả năng duy trì dòng tiền của doanh nghiệp. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là nhận diện những hạn chế, điểm nghẽn trong quy trình chuẩn bị dịch vụ, đàm phán chuỗi cung ứng và điều phối nhân sự trước khi khởi hành.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị tác nghiệp trước tour, phân tích sâu thực trạng hoạt động tại Công ty Cổ phần Truyền thông và Du lịch quốc tế Thăng Long (Thăng Long Travel) trong giai đoạn 3 năm 2019, 2020 và 2021, từ đó đề xuất 4 nhóm giải pháp hoàn thiện quy trình vận hành. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại trụ sở doanh nghiệp ở Hà Nội, xử lý bộ dữ liệu hoạt động gồm 2.553 chương trình tour được triển khai trong 36 tháng.

Ý nghĩa của đề tài được khẳng định qua việc cung cấp mô hình tác nghiệp chuẩn hóa, giúp doanh nghiệp duy trì tỷ suất lợi nhuận sau thuế ở mức 24,86%, đạt tỷ lệ hoàn thành tour an toàn 99,96% và giảm thiểu tối đa các rủi ro vận hành trong giai đoạn tái phục hồi kinh tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng đồng bộ hai khung lý thuyết nền tảng: Lý thuyết Quản trị tác nghiệp dịch vụ (Service Operations Management) và Mô hình Quản trị chuỗi cung ứng du lịch (Tourism Supply Chain Management - TSCM). Đồng thời, đề tài bám sát các căn cứ pháp lý then chốt gồm Điều 3 Chương I Luật Du lịch 2017 và Thông tư 715/TCDL về quy chế tổ chức quản lý doanh nghiệp lữ hành.

Nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm cốt lõi:

  • Doanh nghiệp lữ hành: Đơn vị có tư cách pháp nhân, thực hiện việc xây dựng, bán và tổ chức thực hiện các chương trình du lịch nhằm mục đích sinh lời.
  • Kinh doanh dịch vụ lữ hành: Quá trình liên kết các dịch vụ đơn lẻ thành sản phẩm trọn gói phục vụ nhu cầu di chuyển, lưu trú, ăn uống và trải nghiệm của du khách.
  • Quản trị tác nghiệp trước tour: Chuỗi hoạt động thiết lập, đàm phán, sắp xếp, kiểm soát và bàn giao các dịch vụ trong chương trình du lịch trước thời điểm khởi hành nhằm tối ưu hóa chi phí và đảm bảo cam kết chất lượng.
  • Chất lượng dịch vụ lữ hành: Mức độ thỏa mãn của du khách dựa trên sự đồng bộ giữa kỳ vọng ban đầu và trải nghiệm thực tế từ các nhà cung ứng thành phần.

Hệ thống nhân tố tác động được chia thành 3 yếu tố nội tại (vốn kinh doanh 5.230 triệu đồng, hạ tầng kỹ thuật, chất lượng nhân lực) và 5 yếu tố môi trường vĩ mô (nhu cầu khách hàng, sức ép nhà cung cấp, đối thủ cạnh tranh, sản phẩm thay thế và sự phát triển liên ngành).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu đa tầng kết hợp giữa dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

  • Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua quan sát thực địa trực tiếp quy trình điều hành và khảo sát chuyên sâu toàn bộ đội ngũ nhân sự gồm 32 cán bộ công nhân viên tại các phòng ban chức năng.
  • Dữ liệu thứ cấp: Trích xuất từ báo cáo tài chính, hệ thống Datanet nội bộ, phần mềm quản lý tour TMS và thống kê chi tiết 2.553 tour du lịch trong giai đoạn 2019 - 2021.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát 100% các chương trình tour được thực hiện trong 3 năm (907 tour năm 2019, 710 tour năm 2020 và 937 tour năm 2021). Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng nhằm đảm bảo tính bao quát, phản ánh chính xác từng biến động theo mùa vụ và loại bỏ sai số trong giai đoạn dịch bệnh. Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ trọng chi phí và phương pháp toán học kinh tế, cho phép định lượng chính xác hiệu quả vận hành trước và sau khi hoàn thiện quy trình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, năng lực vận hành tour đạt hiệu suất ấn tượng bất chấp khủng hoảng dịch bệnh. Trong 3 năm (2019 - 2021), công ty đã tổ chức thành công 2.553 chương trình du lịch với tỷ lệ hoàn thành đạt 99,96%. Năm 2019 doanh nghiệp thực hiện 907 tour, năm 2020 giảm 21,72% xuống còn 710 tour do lệnh giãn cách xã hội, và phục hồi mạnh mẽ 31,97% trong năm 2021 khi đạt 937 tour. Toàn bộ giai đoạn chỉ ghi nhận duy nhất 01 tour phát sinh sự cố y tế bất khả kháng tại Đà Nẵng năm 2020 (chiếm 0,04%).

Thứ hai, kết quả kinh doanh và chỉ số sinh lời duy trì sự ổn định cao:

  • Tổng doanh thu: Đạt 6.345,8 triệu đồng năm 2019, giảm 28,05% xuống 4.566,0 triệu đồng năm 2020, sau đó tăng trưởng 22,13% lên 5.576,6 triệu đồng năm 2021.
  • Lợi nhuận sau thuế: Đạt 1.560,32 triệu đồng (2019), 1.114,10 triệu đồng (2020) và tăng 24,46% lên 1.386,57 triệu đồng (2021).
  • Tỷ suất lợi nhuận ròng: Giữ vững ở mức cao qua các năm lần lượt là 24,59% (2019), 24,39% (2020) và 24,86% (2021).

Thứ ba, quy mô nguồn vốn và lao động có sự điều chỉnh linh hoạt. Tổng số vốn của công ty tăng trưởng đều từ 5.000 triệu đồng (2019) lên 4.870 triệu đồng (2020) và đạt 5.230 triệu đồng (2021), tương ứng mức tăng 4,6% sau 3 năm. Quy mô nhân sự từ 30 người năm 2019 giảm xuống 25 người năm 2020 (giảm 16,67%) và nhanh chóng mở rộng lên 32 người năm 2021 (tăng 28,00%) để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Thứ tư, nghiên cứu phát hiện các điểm nghẽn nghiêm trọng: Cơ cấu tổ chức còn chồng chéo nhiệm vụ khi Giám đốc kiêm nhiệm điều hành sự kiện; hệ thống máy tính văn phòng cũ kỹ, nhiều máy còn sử dụng hệ điều hành Windows XP gây chậm trễ xử lý dữ liệu; đội ngũ hướng dẫn viên chủ yếu là cộng tác viên tự do chưa qua sát hạch định kỳ.

Thảo luận kết quả

Trên biểu đồ kết hợp cột và đường thể hiện diễn biến tài chính 2019 - 2021, đường doanh thu và lợi nhuận mô tả rõ nét quỹ đạo phục hồi hình chữ V. Bảng tổng hợp chi phí cho thấy tỷ suất chi phí tác nghiệp được kiểm soát chặt chẽ ở mức 68,92% đến 69,50%. Điều này phản ánh năng lực đàm phán giá đầu vào xuất sắc với các nhà cung cấp vận chuyển (Vietnam Airlines), cơ sở lưu trú (khách sạn Mường Thanh, Nova Luxury) và bảo hiểm du lịch Bảo Việt (hạn mức bồi thường 20.000.000 đồng/người/vụ).

Tuy nhiên, khi đối chiếu với các mô hình quản trị lữ hành hiện đại, việc sử dụng các công cụ thủ công (Word, Excel) thay vì số hóa toàn diện đã kìm hãm tốc độ xử lý booking. Quy chuẩn đặt suất ăn 150.000 đồng/suất và công tác phí hướng dẫn viên 600.000 đồng/ngày dù minh bạch nhưng cần cơ chế giám sát thực địa tự động hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, 4 nhóm giải pháp hành động được đề xuất triển khai cụ thể:

  1. Tái cấu trúc bộ máy và phân định chức năng: Ban Giám đốc phê duyệt đề án tách biệt hoàn toàn giữa phòng Marketing, phòng Sales và phòng Điều hành trong quý 1/2023. Loại bỏ 100% tình trạng kiêm nhiệm chéo giữa điều hành và hướng dẫn viên, thiết lập bảng mô tả công việc chuẩn cho từng vị trí nhằm tăng 30% hiệu suất làm việc.
  2. Nâng cấp đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin: Phòng Hành chính - Kế toán chủ trì thay thế toàn bộ hệ thống máy tính sử dụng hệ điều hành Windows XP lỗi thời trước tháng 12/2022; áp dụng chính sách tài trợ 50% - 100% kinh phí trang bị máy tính xách tay cho nhân viên tác nghiệp. Hoàn thành tích hợp 100% dữ liệu đối tác lên phần mềm quản lý tour TMS của PNG nhằm rút ngắn 40% thời gian xử lý hồ sơ tour.
  3. Chuẩn hóa công tác quản lý và đào tạo hướng dẫn viên: Phòng Điều hành phối hợp tổ chức thi sát hạch nghiệp vụ và đạo đức định kỳ 6 tháng/lần cho 100% cộng tác viên; xây dựng đội ngũ hướng dẫn viên cơ hữu đạt tỷ lệ tối thiểu 30% tổng lực lượng trong năm 2023, duy trì nghiêm ngặt mức công tác phí 600.000 đồng/ngày và hoàn tất thanh quyết toán trong vòng 3 ngày sau tour.
  4. Mở rộng và tối ưu hóa quan hệ chuỗi cung ứng: Bộ phận Điều hành tiến hành tái ký kết hợp đồng nguyên tắc với hơn 50 nhà cung cấp dịch vụ vận chuyển, khách sạn và nhà hàng uy tín giai đoạn 2023 - 2024. Đàm phán gia tăng tỷ lệ chiết khấu thương mại thêm 5% - 8%, mục tiêu kéo giảm tỷ suất chi phí tác nghiệp xuống dưới mức 67,00%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn vượt trội cho 4 nhóm đối tượng chính:

  • Ban Lãnh đạo và Nhà quản lý doanh nghiệp lữ hành: Cung cấp mô hình hoạch định nguồn vốn từ 5.000 đến 5.230 triệu đồng, giải pháp kiểm soát tỷ suất lợi nhuận trên 24% và phương pháp tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu quả trong giai đoạn bình thường mới.
  • Chuyên viên Điều hành Tour và Sales du lịch: Hướng dẫn chi tiết từng bước tác nghiệp chuẩn mực từ khâu tiếp nhận booking, lập dự toán chi phí, xử lý tạm ứng tài chính 24 giờ trước thời hạn đến bàn giao hồ sơ kỹ thuật cho hướng dẫn viên trước 2 ngày khởi hành.
  • Giảng viên, Học viên cao học và Sinh viên ngành Du lịch: Nguồn tài liệu tham khảo thực chứng giá trị về phương pháp nghiên cứu định lượng trong lữ hành, bổ sung bức tranh số liệu sinh động về tác động của dịch bệnh giai đoạn 2019 - 2021 đối với chuỗi giá trị du lịch.
  • Các đơn vị cung ứng dịch vụ du lịch (Vận chuyển, Lưu trú, Ẩm thực): Nắm bắt các tiêu chí lựa chọn đối tác của công ty lữ hành, hiểu rõ quy trình thanh quyết toán trong vòng 3 ngày để phối hợp nâng cao chất lượng dịch vụ trọn gói.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản trị tác nghiệp trước tour trong kinh doanh lữ hành gồm những nội dung trọng yếu nào? Quy trình tác nghiệp trước tour bao gồm 6 nội dung: tiếp nhận thông tin từ Sales, lập kế hoạch đặt dịch vụ vận chuyển và lưu trú, đặt suất ăn theo định mức 150.000 đồng/suất, ký hợp đồng bảo hiểm du lịch hạn mức 20.000.000 đồng/vụ, làm thủ tục tạm ứng chi phí và bàn giao đầy đủ hồ sơ cho hướng dẫn viên trước giờ khởi hành tối thiểu 24 giờ.

2. Đại dịch COVID-19 ảnh hưởng cụ thể như thế nào đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp? Năm 2020, doanh thu của công ty sụt giảm 28,05% (xuống còn 4.566,0 triệu đồng) và số lượng tour giảm 21,72% (xuống 710 tour) do các đợt giãn cách xã hội. Tuy nhiên, sang năm 2021, doanh nghiệp đã phục hồi ấn tượng với 937 tour, đưa doanh thu đạt 5.576,6 triệu đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 1.386,57 triệu đồng.

3. Tại sao doanh nghiệp cần định kỳ kiểm tra chất lượng hướng dẫn viên cộng tác 6 tháng một lần? Đội ngũ cộng tác viên tự do tiềm ẩn nhiều rủi ro về tính đồng nhất của dịch vụ và tác phong nghề nghiệp. Việc tổ chức sát hạch 6 tháng/lần kết hợp quy định mức công tác phí cố định 600.000 đồng/ngày giúp sàng lọc nhân sự chất lượng cao, duy trì hình ảnh thương hiệu và giảm thiểu 100% khiếu nại phát sinh từ hướng dẫn viên.

4. Ứng dụng phần mềm TMS mang lại cải tiến gì cho quy trình quản trị tác nghiệp trước tour? Phần mềm TMS của công ty PNG giúp liên thông dữ liệu tức thời giữa phòng Sales, Điều hành và Kế toán, thay thế hoàn toàn việc trao đổi tệp tin Excel thủ công. Hệ thống giúp lưu trữ tập trung dữ liệu nhà cung cấp trên Datanet, tự động hóa tính toán chi phí và rút ngắn 40% thời gian xử lý booking.

5. Doanh nghiệp làm thế nào để duy trì tỷ suất lợi nhuận sau thuế ổn định ở mức gần 25%? Công ty duy trì tỷ suất lợi nhuận 24,86% nhờ ký kết hợp đồng nguyên tắc dài hạn với các đối tác lớn như Vietnam Airlines, chuỗi khách sạn Mường Thanh, quản lý định mức chi phí nghiêm ngặt và kiểm soát tỷ suất chi phí tác nghiệp ổn định ở ngưỡng 68,92% đến 69,50%.

Kết luận

  • Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về quản trị tác nghiệp trước tour tại Công ty Cổ phần Truyền thông và Du lịch quốc tế Thăng Long giai đoạn 2019 - 2021.
  • Phân tích chi tiết 2.553 chương trình tour với tỷ lệ hoàn thành xuất sắc 99,96%, chứng minh khả năng thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp trước khủng hoảng.
  • Định lượng rõ nét các chỉ số tài chính phục hồi vững chắc với doanh thu 5.576,6 triệu đồng và tỷ suất lợi nhuận sau thuế đạt 24,86% trong năm 2021.
  • Chỉ rõ các nút thắt về cơ cấu nhân sự kiêm nhiệm, hạ tầng máy tính Windows XP cũ kỹ và sự phụ thuộc vào hướng dẫn viên tự do.
  • Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao về tái cấu trúc tổ chức, đầu tư phần mềm TMS, kiểm định nhân sự và mở rộng chuỗi cung ứng.

Lộ trình triển khai các giải pháp được xác định hoàn tất trong giai đoạn 2022 - 2024 nhằm tạo nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng bứt phá. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà quản lý và nghiên cứu lữ hành trong nỗ lực chuẩn hóa quy trình điều hành tour du lịch hiện đại.