Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài: “ Nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty Pinctadali Việt Nam”. Chương 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và các kết quả phân tích thực trạng nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty Pinctadali Việt Nam. Chương 4: Các kết luận và đề xuất nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty Pinctadali Việt Nam.
Phạm Thị Thoa 3 Lớp: K5HQ1C Luan van Trường Đại Học Thương Mại Luận Văn tốt nghiệp CHƯƠNG 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP 2. Một số định nghĩa, khái niệm cơ bản về cạnh tranh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Khái niệm về cạnh tranh. Khái niệm chung: cạnh tranh là hành động ganh đua, đấu tranh chống lại các cá nhân hay các nhóm, các loài vì mục đích giành được sự tồn tại, sống còn, giành được lợi nhuận, địa vị, sự kiêu hãnh, các phần thưởng hay những thứ khác.
Thuật ngữ cạnh tranh được sử dụng cho nhiều lĩnh vực khác nhau như lĩnh vực kinh tế, thương mại, luật, chính trị, sinh thái, thể thao… Cạnh tranh có thể là giữa hai hay nhiều lực lượng, hệ thống, cá nhân, nhóm, loài, tùy theo nội dung mà thuật ngữ này được sử dụng. Cạnh tranh có thể dẫn đến các kết quả khác nhau. Trong lĩnh vực kinh tế thì cạnh tranh được hiểu là sự ganh đua giữa các chủ thể kinh tế (nhà sản xuất, nhà phân phối, bán lẻ, người tiêu dùng, thương nhân…) nhằm giành lấy những vị thế tạo nên lợi thế tương đối trong sản xuất, tiêu thụ hay tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ hay các lợi ích về kinh tế, thương mại khác để thu được nhiều lợi ích nhất cho mình. Khái niệm về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Có rất nhiều quan điểm khác nhau về năng lực cạnh tranh như sau: Theo định nghĩa của Diễn đàn cấp cao về cạnh tranh công nghiệp của tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) [14] cho rằng: “Năng lực cạnh tranh là sức sản xuất ra thu nhập tương đối cao trên cơ sở sử dụng các yếu tố sản xuất các hiệu quả làm cho các doanh nghiệp các ngành, các địa phương, các quốc gia và khu vực phát triển bền vững trong điều kiện cạnh tranh quốc tế”. Theo quan điểm của Kinh tế chính trị học [2] thì cho rằng: năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là khả năng mà doanh nghiệp có thể duy trì một vị trí của nó một cách lâu dài trên thị trường, đảm bảo thực hiện một tỷ lệ lợi nhuận ít nhất bằng tỷ lệ đòi hỏi cho việc tài trợ các mục tiêu của doanh nghiệp. Theo tác giả Trần Sửu trong cuốn Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong điều kiện toàn cầu hóa lại [8] cho rằng: năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp chính là khả Phạm Thị Thoa 4 Lớp: K5HQ1C Luan van Trường Đại Học Thương Mại Luận Văn tốt nghiệp năng mà doanh nghiệp tạo ra được lợi thế cạnh tranh, có khả năng tạo ra năng suất và chất lượng cao hơn đối thủ cạnh tranh, chiếm lĩnh thị phần lớn tạo ra thu nhập cao, phát triển bền vững. Từ những quan điểm khác nhau trên, ta có thể đưa ra một khái niệm chung nhất về năng lực cạnh tranh như sau: Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là sự thể hiện thực lực và lợi thế của doanh nghiệp so với đối thủ cạnh tranh trong việc thỏa mãn tốt nhất các đòi hỏi của khách hàng để thu lợi nhuận ngày càng cao, bằng việc khai thác, sử dụng thực lực và lợi thế bên trong, bên ngoài nhằm tạo ra những sản phẩm, dịch vụ hấp dẫn người tiêu dùng để tồn tại và phát triển, thu được lợi nhuận ngày càng cao và cải tiến vị trí so với các đối thủ cạnh tranh trên thị trường.
Một số lý thuyết về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh. Một số lý thuyết về cạnh tranh. Tiếp cận ở góc độ tổng quát thì cạnh tranh là hành động ganh đua, đấu tranh chống lại các cá nhân hay các nhóm, các loài vì mục đích giành được sự tồn tại, sống còn, giành được lợi nhuận, địa vị, sự kiêu hãnh, các phần thưởng hay những thứ khác. Theo quan điểm của Kinh tế chính trị học [2] thì: “cạnh tranh là sự ganh đua về kinh tế giữa những chủ thể trong nền kinh tế thị trường nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất, tiêu thụ hàng hóa”.Mác [3], cạnh tranh là sự ganh đua, sự đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành giật những điều điện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hóa để thu lợi nhuận tối đa.
Theo Diễn đàn cấp cao về cạnh tranh công nghiệp của tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) [14] định nghĩa cạnh tranh như sau: “Cạnh tranh là khả năng của các doanh nghiệp, ngành, quốc gia và các vùng trong việc tạo ra việc làm và thu nhập cao hơn trong điều kiện cạnh tranh quốc tế”. Một số lý thuyết về năng lực cạnh tranh. Trên thực tế có rất nhiều các khái niệm về năng lực cạnh tranh song ta có thể hiểu khái niệm về năng lực cạnh tranh là toàn bộ những năng lực có thể tạo ra lợi thế của doanh nghiệp so với các đối thủ cạnh tranh khác nhằm thỏa mãn đến mức tối đa nhu cầu của thị trường. Có các quan điểm về năng lực cạnh tranh ở các cấp độ như ở cấp độ quốc gia, cấp độ ngành, doanh nghiệp và sản phẩm như sau: Phạm Thị Thoa 5 Lớp: K5HQ1C Luan van Trường Đại Học Thương Mại Luận Văn tốt nghiệp - Năng lực cạnh tranh của quốc gia: Năng lực cạnh tranh quốc gia gồm một hệ thống chỉ số - cũng còn gọi là chỉ số năng lực cạnh tranh tổng hợp (GCI - Global Competitiveness Index) được Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) công bố lần đầu tiên trong Báo cáo năng lực cạnh tranh toàn cầu năm 200 - 2005 [14].
Các chỉ số này được phân làm chín nhóm, còn được gọi là chín trụ cột thể hiện năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia. Chín trụ cột đó gồm: (1) thể chế; (2) kết cấu hạ tầng; (3) kinh tế vĩ mô; (4) y tế và giáo dục cơ bản; (5) đào tạo và giáo dục bậc cao; (6) hiệu quả thị trường; (7) mức độ sẵn sàng về công nghệ; (8) trình độ kinh doanh; (9) đổi mới và sáng tạo. - Năng lực cạnh tranh của ngành, doanh nghiệp: Theo tác giả Trần Sửu trong cuốn Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong điều kiện toàn cầu hóa [8] cho rằng: năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được tạo ra từ thực lực của doanh nghiệp và là các yếu tố nội hàm của mỗi doanh nghiệp. Năng lực cạnh tranh không chỉ được tính bằng các tiêu chí về công nghệ, tài chính, nhân lực, tổ chức quản trị doanh nghiệp,… mà năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp gắn liền với ưu thế của sản phẩm mà doanh nghiệp đưa ra thị trường.
Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp gắn với với thị phần mà nó nắm giữ, cũng có quan điểm đồng nhất của doanh nghiệp với hiệu quả sản xuất kinh doanh… - Năng lực cạnh tranh của sản phẩm: Cho đến nay, chưa có một định nghĩa nào thống nhất về năng lực cạnh tranh của sản phẩm từ các nhà kinh tế. Vì vậy khái niệm đó vẫn dựa trên cơ sở khái niệm rộng hơn như của doanh nghiệp hay của quốc gia. Theo Kinh tế chính trị học [2] cho rằng năng lực cạnh tranh của sản phẩm là sự vượt trội của nó so với sản phẩm cùng loại do các đối thủ cạnh tranh khác cung cấp trên cùng một thị trường. Nhưng theo Micheal Porter [4] lại cho rằng năng lực của sản phẩm chính là khả năng nắm giữ và nâng cao thị phần sản phẩm của doanh nghiệp.
Nhưng hiểu theo cách nào đi chăng nữa thì những sản phẩm có năng lực cạnh tranh đều là yếu tố quan trọng làm tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp mình trên thị trường. Tổng quan về tình hình khách thể nghiên cứu của các công trình năm trước. Trong thời gian qua cũng có những đề tài nghiên cứu về việc nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cụ thể như sau: * Đề tài : “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của trung tâm thương mại – dịch vụ Tràng thi”. Sinh viên thực hiện: Đỗ Quyền Anh, lớp K38C1, năm 2006 trường Đại Học Thương Mại.
Phạm Thị Thoa 6 Lớp: K5HQ1C Luan van Trường Đại Học Thương Mại Luận Văn tốt nghiệp Kết quả đạt được: Luận văn đã hệ thống hóa được một số vấn lý luận cơ bản về năng lực cạnh tranh và các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh. Luận văn đã phân tích, đánh giá được thực trạng năng lực cạnh tranh của Trung tâm thương mại – dịch vụ Tràng Thi qua những ưu điểm, hạn chế và những nguyên nhân hạn chế. Từ đó, luận văn đã đề xuất một số giải pháp có tính hệ thống, hợp lý và có cân nhắc tính khả thi nhằm góp phần hoàn thiện và nâng cao năng lực cạnh tranh của Trung tâm thương mại – dịch vụ Tràng Thi trên thị trường. * Đề Tài: “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần Bảo Hiểm Petrolimex (PJICO)”.
Sinh viên thực hiện: Trần Tiến Dũng, Lớp K38A6, năm 2006 trường Đại Học Thương Mại. Kết quả đạt được: Luận văn đã đưa ra được một số nội dung chủ yếu của vấn đề nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Luận văn đã chỉ ra được những cơ hội và thách thức của công ty trong phần thực trạng nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty. Phần cuối của luận văn cũng đề ra được một số những giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty Cổ Phần Bảo Hiểm Petrolimex.
* Đề tài: “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty Hải Anh”. Sinh viên thực hiện: Phạm Thu Huyền, lớp K38C5, năm 2006 Trường Đại Học Thương Mại. Kết quả đạt được: Luận văn đã nêu ra được các khái niệm và những vấn đề liên quan đến cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của doanh nghệp. Luận văn đã phân tích được tình hình hoạt động kinh doanh của công ty thiết bị kỹ thuật tin học Hải Anh đồng thời qua đó luận văn đã phân tích được thực trạng năng lực cạnh tranh của công ty, chỉ ra được những mặt đã đạt được và những mặt chưa đạt được của công ty Hải Anh.
Cuối cùng, luận văn đã đưa ra được những giải pháp chính và kiến nghị với nhà nước để giúp công ty có thể nâng cao năng lực cạnh tranh của mình.