CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIÊU THỤ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1.1 Khái niệm, ý nghĩa và nhiệm vụ của kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh: 1.1 Khái niệm tiêu thụ: Tiêu thụ hay bán hàng là việc chuyển quyền sở hữu về sản phẩm, hàng hóa hoặc dịch vụ đã thực hiện cho khách hàng, đồng thời thu được tiền bán hàng hoặc được quyền thu tiền. Số tiền thu được hoặc sẽ thu được do bán sản phẩm, hàng hóa hoặc dịch vụ được gọi là doanh thu. Doanh thu có thể được ghi nhận trước hoặc trong khi thu tiền. Có hai hình thức bán hàng: - Bán hàng thu tiền trực tiếp.
- Bán hàng thu tiền sau (bán chịu).2 Khái niệm xác định kết quả kinh doanh: Xác định kết quả kinh doanh là việc tính toán, so sánh tổng thu nhập thuần từ các hoạt động với tổng chi phí sản xuất kinh doanh và chi phí khác trong kỳ. Nếu tổng thu nhập thuần lớn hơn tổng chi phí trong kỳ thì doanh nghiệp có kết quả lãi, ngược lại là lỗ.3 Ý nghĩa của kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh: Kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh là điều kiện cần thiết để đánh giá kết quả sản xuất của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán nhất định, là cơ sở đánh giá hiệu quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh và ảnh hưởng đến sự sống còn của doanh nghiệp. Ngoài ra, kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh còn giúp cho doanh nghiệp có thể phân tích, đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp để từ đó doanh nghiệp sẽ lựa chọn những phương án kinh doanh, phương án đầu tư hiệu quả nhất 1.4 Nhiệm vụ của kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh: GVHD:TS. Phạm Thị Phụng 3 SVTH: Phạm Đức Hiệp-12HKT06 Kế toán doanh thu, chi phí và xác định KQKD tại Công ty TNHH kỹ thuật điện Đặng Gia Phát Nhiệm vụ của kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh là phản ánh đầy đủ, chính xác kết quả hoạt động kinh doanh trong kỳ và hoạch toán theo đúng cơ chế của Bộ tài chính.
Kết quả hoạt động kinh doanh phải được tính toán chính xác, hợp lý, kịp thời và hoạch toán chi tiết cho từng loại sản phẩm, dịch vụ trong từng hoạt động thương mại dịch vụ và các hoạt động khác.Kế toán phải theo dõi, giám sát và phản ánh các khoản doanh thu chi phí của các hoạt động trong kỳ kế toán.2 Kế toán doanh thu, thu nhập khác : 1.1 Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: 1.1 Khái niệm: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền đã thu được hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hoá, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có).2 Điều kiện ghi nhận doanh thu Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời năm điều kiện sau: - Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua; - Doanh nghiệp không còn nắm quyền quản lý như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; - Doanh nghiệp đã thu hoặc sẽ thu được các lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng; - Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.3 Nguyên tắc xác định doanh thu - Doanh thu phải được ghi nhận vào thời điểm phát sinh, không phân biệt đã thu hay chưa thu tiền. - Phù hợp: khi ghi nhận doanh thu phải ghi nhận một khoản chi phí phù hợp. - Thận trọng: doanh thu và thu nhập chỉ được ghi nhận khi có bằng chứng chắc chắn về khả năng thu được lợi ích kinh tế.4 Chứng từ sử dụng: GVHD:TS. Phạm Thị Phụng 4 SVTH: Phạm Đức Hiệp-12HKT06 Kế toán doanh thu, chi phí và xác định KQKD tại Công ty TNHH kỹ thuật điện Đặng Gia Phát -Hoá đơn GTGT -Hoá đơn bán hàng -Phiếu xuất kho -Bảng kê hàng gửi đi bán đã tiêu thụ -Phiếu thu -Giấy báo có của Ngân hàng 1.5 Tài khoản sử dụng: - Kế toán sử dụng Tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ”.
Phạm Thị Phụng 5 SVTH: Phạm Đức Hiệp-12HKT06 Kế toán doanh thu, chi phí và xác định KQKD tại Công ty TNHH kỹ thuật điện Đặng Gia Phát Nội dung và kết cấu TK 511: Tài khoản 511 Thuế tiêu thu đặc biệt hoặc thuế xuất khẩu Doanh thu bán sản phẩm, hàng hóa và và thuế GTGT tính theo phương pháp trực cung cấp lao vụ, dịch vụ của doanh nghiệp tiếp phải nộp tính trên doanh thu bán hàng thực hiện trong kỳ kế toán. thực tế của doanh nghiệp trong kỳ. Khoản giảm giá hàng bán. Trị giá hàng bị trả lại.
Khoản chiết khấu thương mại. Kết chuyển doanh thu bán hàng thuần sang tài khoản 911 để xác định kết quả kinh doanh. Tài khoản 511 không có số dư cuối kỳ Nếu doanh nghiệp bán hàng trong nội bộ, Kế toán sử dụng tài khoản 512 “Doanh thu bán hàng nội bộ” Tài khoản 512 Số thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ Số thuế GTGT đầu ra phải nộp của hàng Số thuế GTGT được giảm trừ và số thuế hóa, dịch vụ đã tiêu thụ. GTGT phải nộp.
Số thuế GTGT đầu ra phải nộp cảu hàng Số thuế GTGT của hàng bán bị trả lại. hóa, dịch vụ dùng để biếu tặng, trao đổi, Số thuế GTGT đã nộp vào Ngân sách Nhà sư dụng nội bộ. Số thuế GTGT phải nộp của doanh thu hoạt động tài chính, hoạt động khác. Số thuế GTGT phải nộp của hàng hóa nhập khẩu ( TK 33312).
Phạm Thị Phụng 6 SVTH: Phạm Đức Hiệp-12HKT06 Kế toán doanh thu, chi phí và xác định KQKD tại Công ty TNHH kỹ thuật điện Đặng Gia Phát 1.6 Phương pháp hạch toán: Sơ đồ 1.1: kế toán tổng hợp doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: TK 111, 112, 131 TK 521,531,532 Tk 511, 512 TK 111, 112 (4) (5) (2a) TK 333(3332,3333) (6) TK 131 TK 33311 (7) (2b (1) TK 3387 (3) Diễn giải: (1) - Khách hàng ứng trước tiền hàng. (2) - Doanh nghiệp đã giao hàng, ghi nhận doanh thu theo giá mua trả ngay. (2a) - Khi khách hàng, đại lý đã thanh toán tiền hàng. (2b) - Khi khách hàng, đại lý chấp nhận thanh toán tiền hàng.
(3) - Trường hợp bán hàng trả góp, trả chậm chịu lãi, doanh thu bán hàng ghi nhận theo giá bán trả tiền ngay. (4) - Các khoản giảm trừ doanh thu phát sinh : chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại. (5) - Cuối kỳ kết chuyển các khoản chiết khấu thương mại, hàng bán bị trả lại, giảm giá hàng bán. (6) - Cuối kỳ kết chuyển thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu phải nộp.
(7) - Cuối kỳ kết chuyển thuế GTGT phải nộp theo phương pháp trực tiếp.2 Kế toán doanh thu hoạt động tài chính: GVHD:TS. Phạm Thị Phụng 7 SVTH: Phạm Đức Hiệp-12HKT06 Kế toán doanh thu, chi phí và xác định KQKD tại Công ty TNHH kỹ thuật điện Đặng Gia Phát 1.1 Khái niệm: Doanh thu hoạt động tài chính là những khoản thu và lãi liên quan đến hoạt động tài chính và hoạt động kinh doanh về vốn khác của doanh nghiệp như: thu lãi, thu nhập từ hoạt động cho thuê tài sản, thu nhập về hoạt động đầu tư, mua bán chứng khoán thu từ cổ tức, lợi nhuận được chia.2 Chứng từ sử dụng: Sử dụng các hoá đơn, các chứng từ thu tiền liên quan .3 Tài khoản sử dụng: Kế toán sử dụng TK 515: “Doanh thu hoạt động tài chính”. Tài khoản này có kết cấu như sau: TK 515 Số thuế GTGT phải nộp tính theo Doanh thu hoạt động tài chính phát phương pháp trực tiếp (nếu có). sinh trong kỳ Kết chuyển doanh thu hoạt động tài chính thuần sang tài khoản 911 “ xác định kết quả kinh doanh”.
Tài khoản 515 không có số dư cuối kỳ. Phương pháp hạch toán: Sơ đồ 1.2: kế toán tổng hợp TK 515 – doanh thu hoạt động tài chính: Sơ đồ hạch toán: TK 515 TK 111,112,152,153,211 TK 911 (1) (4) (2) (3) TK 331,3387 Diễn giải: (1) Chia lãi đầu tư bằng tiền, vật tư, TSCĐ. (2) Bổ xung vốn đầu tư bằng lãi vật tư. Phạm Thị Phụng 8 SVTH: Phạm Đức Hiệp-12HKT06 Kế toán doanh thu, chi phí và xác định KQKD tại Công ty TNHH kỹ thuật điện Đặng Gia Phát (3) Chiết khấu thanh toán được hưởng, lãi hàng bán trả góp.
(4) Kết chuyển doanh thu để xác định KQKD.3 Kế toán thu nhập khác: 1.1 Khái niệm: Thu nhập khác là các khoản thu nhập ngoài hoạt động chính của doanh nghiệp như thu nhập từ nhượng bán, thanh lý tài sản cố định, các khoản được bồi thường… 1.2 Chứng từ sử dụng: -Hoá đơn GTGT -Hoá đơn bán hàng -Biên bản vi phạm hợp đồng -Phiếu thu -Biên lai nộp thuế, nộp phạt 1.3 Tài khoản sử dụng: Kế toán sử dụng TK 711: “thu nhập khác”. Tài khoản này có kết cấu như sau: GVHD:TS. Phạm Thị Phụng 9 SVTH: Phạm Đức Hiệp-12HKT06 Kế toán doanh thu, chi phí và xác định KQKD tại Công ty TNHH kỹ thuật điện Đặng Gia Phát TK 711 Số thuế GTGT phải nộp ( nếu có) tính Các khoản thu nhập khác phát sinh theo phương pháp trực tiếp đối với các trong kỳ. khoản thu nhập khác ( nếu có) ( ở doanh nghiệp nộp tuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp).
Cuối kỳ kế toán kết chuyển các khoản thu nhập khác trong kỳ sang tài khoản 911 để “ xác định kết quả kinh doanh”. Tài khoản 711 không có số dư cuối kỳ.4 Phương pháp hạch toán: Sơ đồ 1.3: kế toán tổng hợp TK 711 – thu nhập khác: TK333.1 TK 711 TK 111,112, 131 (1) (2) TK 911 TK 111, 112, (7) (3) TK 331, 338 (4) TK 15, 21. Phạm Thị Phụng 10 SVTH: Phạm Đức Hiệp-12HKT06 Kế toán doanh thu, chi phí và xác định KQKD tại Công ty TNHH kỹ thuật điện Đặng Gia Phát Diễn giải: (1): Số thuế GTGT phải nộp tính theo phương pháp trực tiếp (2): Thu tiền từ nhượng bán, thanh lý TSCĐ (3): Thu phạt khách hàng, thu bồi thường của cơ quan bảo hiểm, thu khoản nợ khó đòi đã xử lý xoá sổ, được hoàn thuế GTGT, xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt. (4): Thu các khoản nợ không xác định được chủ (5): được tài trợ, biếu tặng vật tư, hàng hoá, tài sản cố định (6): Thu phạt khách hàng bằng cách trừ vào tiền ký quỹ (7): Cuối kỳ, kết chuyển toàn bộ thu nhập khác 1.
