đặt vấn đề lợi nhuận lên hàng đầu. Nhưng doanh nghiệp muốn có lợi nhuận thì doanh nghiệp cần phải kinh doanh hiệu quả. Vậy hiệu quả kinh doanh là gì?Nếu trả lời chính xác đầy đủ câu hỏi này thì doanh nghiệp có thể tiếp tục đặt ra những kế hoạch sao cho việc kinh doanh có hiệu quả và đạt lợi nhuận cao nhất. Với sự phát triển của nền kinh tế thì có rất nhiều khái niệm và cách hiểu về hiệu quả kinh doanh.
Tùy theo nhận thức cũng như khía cạnh đề cập đến mà hiệu quả kinh doanh có nhiều cách hiểu khác nhau nhưng không làm sai bản chất của nó. Hiệu quả kinh doanh là phạm trù kinh tế khách quan phán ánh các lợi ích kinh tế - xã hội đạt được từ quá trình hoạt động kinh doanh. Hiệu quả kinh doanh bao gồm hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội trong đó hiệu quả kinh tế có vai trò, ý nghĩa quyết định ( Giáo trình Phân tích kinh tế doanh nghiệp thương mại – PGS.TS Trần Thế Dũng chủ biên) Hiệu quả kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn nhân lực, vật lực của doanh nghiệp để đạt được kết quả kinh tế cao nhất với chi phí thấp nhất. Hiệu quả kinh tế phản ánh mối quan hệ so sánh giữa kết quả kinh tế đạt được với các chi phí mà doanh nghiệp sử dụng trong đó có hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh.
Phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh là quá trình nghiên cứu để đánh giá toàn bộ quá trình và kết quả của hoạt động; các nguồn tiềm năng cần khai thác ở doanh nghiệp, trên cơ sở đó đề ra các phương án và giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh gắn liền với mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của con người. Ban đầu, trong điều kiện sản xuất kinh doanh chưa phát triển, yêu cầu thông tin cho quản lý doanh nghiệp chưa nhiều, chưa phức tạp, công việc phân tích cũng được tiến hành chỉ là những phép tính cộng trừ đơn giản. Khi nền kinh tế phát triển, những đòi hỏi về quản lý kinh tế không ngừng tăng lên.
Để SVTH: Bùi Thị Khánh Huyền 7 GVHD: TS. Tạ Quang Bình LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐH Thương Mại đáp ứng nhu cầu quản lý kinh doanh ngày càng cao và phức tạp, phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh được hình thành và ngày càng được hoàn thiện với hệ thống lý luận độc lập. Phân tích như là một hoạt động thực tiễn, vì nó luôn đi trước quyết định và là cơ sở cho việc quyết định. Phân tích hiệu quả kinh doanh như là một ngành khoa học, nó nghiên cứu một cách có hệ thống toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh để từ đó đề xuất những giải pháp hữu hiệu cho mỗi doanh nghiệp.
Phân loại hiệu quả kinh doanh Trong công tác quản lý doanh nghiệp phạm trù hiệu quả kinh doanh còn được biểu hiện ở các dạng khác nhau. Mỗi dạng thể hiện những đặc trưng, ý nghĩa cụ thể của hiệu quả kinh doanh. Việc phân loại hiệu quả kinh doanh theo những tiêu thức khác nhau có tác dụng thiết thực trong công tác thống kê và quản lý doanh nghiệp, nó là cơ sở để xác định các chỉ tiêu hiệu quả kinh doanh mới và xác định những biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh. Cách phân loại dựa trên cơ sở phân định phạm vi tính toán hiệu quả kinh doanh trong nền kinh tế quốc dân gồm: Hiệu quả kinh doanh cá biệt và hiệu quả kinh doanh quốc dân.
Hiệu quả kinh doanh cá biệt là hiệu quả kinh doanh thu được từ những hoạt động của từng đơn vị sản xuất công nghiệp ( xí nghiệp, hợp tác xã, xí nghiệp liên hợp, liên hiệp xí nghiệp). Biểu hiện chung của hiệu quả cá biệt là doanh lợi của mỗi doanh nghiệp đạt được. Hiệu quả kinh doanh quốc dân là lượng sản phẩm thặng dư mà toàn bộ xã hội thu được trong một thời kỳ so với toàn bộ nền sản xuất của xã hội. Giữa hiệu quả kinh doanh cá biệt và hiệu quả kinh doanh quốc dân có mối quan hệ chặt chẽ và tác động qua lại lẫn nhau.
Dựa vào cách lựa chọn phương án tối ưu có thể chia thành hai loại hiệu quả: Hiệu quả tuyệt đối và hiệu quả so sánh. Hiệu quả tuyệt đối: Là hiện tượng hiệu quả được tính toán cho từng phương án cụ thể bằng cách xác định mức lợi ích thu được hoặc so sánh kết quả thu được với chi phí bỏ ra. Chẳng hạn, xác định mức lợi ích thặng dư, tính toán mức lợi nhuận thu được từ một đồng chi phí sản xuất. SVTH: Bùi Thị Khánh Huyền 8 GVHD: TS.
Tạ Quang Bình LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐH Thương Mại Hiệu quả so sánh: Được xác định bằng cách so sánh các chỉ tiêu hiệu quả tuyệt đối của các phương án khác nhau. Nói cách khác, hiệu quả so sánh chính là mức chênh lệch về hiệu quả tuyệt đối của các phương án. Tác dụng của nó là để so sánh mức độ hiệu quả của các phương án. Từ đó cho phép ta lựa chọn một cách làm bảo đảm đem lại hiệu quả kinh doanh cao nhất.
Giữa hiệu quả tuyệt đối và hiệu quả so sánh có quan hệ chặt chẽ với nhau, song chúng có tính độc lập tương đối, xác định hiệu quả tuyệt đối là cơ sở xác định hiệu quả so sánh. Tuy vậy, có khi hiệu quả so sánh được xác định không phụ thuộc vào việc xác định hiệu quả tuyệt đối như so sánh giữa các mức chi phí của các phương án khác nhau. Phân loại theo yếu tố: Hiệu quả sử dụng TSCĐ. Hiệu quả sử dụng nguyên vật liệu.
Hiệu quả sử dụng lao động sống. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 1. Doanh thu Doanh thu là tổng giá trị của các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được trong kỳ kinh doanh phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động tài chính và các hoạt động không thường xuyên khác của doanh nghiệp, góp phần làm tăng nguồn vốn chủ sở hữu. Theo nguồn hình thành, doanh thu của doanh nghiệp bao gồm các bộ phận cấu thành sau đây: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ.
Bán hàng: Bán sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra, bán hàng hóa mua vào. Cung cấp dich vụ: Thực hiện công việc đã thỏa thuận theo hợp đồng trong một hoặc nhiều kỳ kinh doanh như: Dịch vụ vận tải, dịch vụ gia công, cho thuê tài sản cố định. Doanh thu hoạt động tài chính: Phản ánh các khoản doanh thu phát sinh từ hoạtđộng tài chính như: Tiền lãi cho vay, lãi tiền gửi ngân hàng, cổ tức, lợi nhuận SVTH: Bùi Thị Khánh Huyền 9 GVHD: TS. Tạ Quang Bình LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐH Thương Mại được chia, thu nhập từ hoạt động đầu tư chứng khoán, lãi do chênh lệch tỷ giá hối đoái, lãi do bán ngoại tệ.
Thu nhập khác: Phản ánh các khoản thu nhập, doanh thu ngoài hoạt động sản xuất kinh doanh như thanh lý, nhượng bán tài sản cố định, tiền phạt do khách hàng vi phạm hợp đồng, các khoản được ngân sách nhà nước hoàn lại. Chi phí Chi phí là một phạm trù kinh tế quan trọng gắn liền với sản xuất và lưu thông hàng hóa. Đó là những hao phí lao động xã hội được biểu hiện bằng tiền trong quá trình hoạt động kinh doanh. Chi phí của doanh nghiệp là tất cả những chi phí phát sinh gắn liền với doanh nghiệp trong quá trình hình thành, tồn tại và hoạt động từ khâu mua nguyên vật liệu, tạo ra sản phẩm đến khi tiêu thụ.
Có nhiều loại chi phí nhưng trong phạm vi của đề tài chỉ xem xét biến động của các loại chi phí sau: Giá vốn hàng bán: Phản ánh trị giá vốn ( giá nhập kho ) của sản phẩm hàng hóa, dịch vụ, sản xuất. Chi phí quản lý doanh nghiệp: Phản ánh chi phí quản lý chung của toàn doanh nghiệp gồm các chi phí sau: Chi phí đi vay, lỗ phát sinh khi bán ngoại tệ, lỗ chênh lệch tỷ giá. Lợi nhuận Lợi nhuận của doanh nghiệp là số chênh lệch giữa các khoản doanh thu về so với các khoản chi phí bỏ ra. Lợi nhuận của doanh nghiệp phụ thuộc vào hoạt động sản xuất kinh doanh và trình độ quản lý của doanh nghiệp.
Lợi nhuận của doanh nghiệp bao gồm các bộ phận: Lợi nhuận thu được từ hoạt động sản xuất kinh doanh: Là lợi nhuận thu được do tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ từ các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và từ hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Lợi nhuận thu được từ hoạt động khác: Là khoản lợi nhuận mà doanh nghiệp thu được ngoài hoạt động sản xuất kinh doanh, mang tính chất không thường xuyên hay nói cách khác là khoản chênh lệnh thu và chi từ các hoạt động khác của doanh nghiệp. Nội dung phân tích hiệu quả kinh doanh 1. Ý nghĩa của việc phân tích hiệu quả kinh doanh SVTH: Bùi Thị Khánh Huyền 10 GVHD: TS.
Tạ Quang Bình LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐH Thương Mại Phân tích hiệu quả kinh doanh mang lại ý nghĩa quan trọng cho doanh nghiệp. Kiểm tra đánh giá hoạt động kinh doanh thông qua các chỉ tiêu kinh tế đã xây dựng. Giúp doanh nghiệp nhìn nhận đúng đắn khả năng, sức mạnh và hạn chế của mình. Phát hiện những khả năng tiềm tàng của doanh nghiệp.
Là cơ sở quan trọng để ra quyết định kinh doanh. Là công cụ quan trọng trong những chức năng quản trị có hiệu quả ở doanh nghiệp. Phân tích kinh doanh giúp dự báo, đề phòng và hạn chế những rủi ro nhất định trong kinh doanh. Hữu dụng cho cả đối tượng bên trong và bên ngoài doanh nghiệp.
Nội dung phân tích hiệu quả kinh doanh. Phân tích tổng hợp tình hình lợi nhuận Phân tích lợi nhuận là một trong những nội dung quan trọng trong phân tích kinh tế doanh nghiệp, nó bao gồm những nội dung phân tích sau: a.Phân tích tổng hợp tình hình lợi nhuận theo nguồn hình thành Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp so sánh và lập biểu so sánh các chỉ tiêu thực hiện kỳ này so với kỳ trước. Nguồn tài liệu sử dụng: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh theo mẫu B02/DNN ban hành theo QĐ số48/2006/QĐ-BTC ngày 14/9/2006 của Bộ Tài Chính.