CHƯƠNG I : TỔNG QUAN VỀ NGÀNH CÔNG NGHIỆP DỊCH VỤ NỘI DUNG SỐ VÀ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH DOANH DỊCH VỤ NỘI DUNG SỐ 1. TỔNG QUAN VỀ NGÀNH CÔNG NGHIỆP DỊCH VỤ NỘI DUNG SỐ 1. Khái niệm về ngành dịch vụ nội dung số Trong phần này chúng ta cần làm rõ một số khái niệm liên quan đến ngành dịch vụ nội dung số như sau: sản phẩm nội dung số, ngành công nghiệp nội dung số và ngành cung cấp dịch vụ. Sản phẩm nội dung số là các sản phẩm nội dung (văn bản, dữ liệu, hình ảnh, âm thanh) được thể hiện dưới dạng số (bite, byte), được lưu giữ và truyền đi trên môi trường điện tử (mạng máy tính, mạng Internet, mạng viễn thông, truyền thanh, truyền hình).
Trong phần lớn trường hợp có thể hiểu là sản phẩm phần mềm mà có hàm lượng nội dung, thông tin, dữ liệu lớn hơn hàm lượng thuật toán, công nghệ. Có sự tích hợp được các dạng khác nhau (đa phương tiện - multimedia) trộn nhiều dạng văn b ản, hình ảnh và âm thanh lại với nhau. Và có thể lưu giữ và truy xuất dễ dàng, nhanh chóng, và dễ dàng tái sản xuất, nâng cấp, ch ỉnh s ửa s ản ph ẩm (Nguồn: vụ công nghiệp công nghệ thông tin, bộ bưu chính viễn thông ). Ngành công nghiệp nội dung số là ngành công nghiệp thiết kế, sản xuất, xuất bản, lưu trữ, phân phối, phát hành các sản phẩm nội dung số và các dịch vụ liên quan, bao gồm nhiều lĩnh vực như: phát triển nội dung cho Internet, phát triển nội dung cho mạng di động, các s ản ph ẩm gi ải trí s ố (Trò chơi trực tuyến, trò chơi tương tác, nhắn tin trúng thưởng) và các nội dung giáo dục trực tuyến, học tập điện tử ( Nguồn: Vụ công nghiệp công nghệ thông tin, bộ bưu chính viễn thông).
Ngành cung cấp dịch vụ trong lĩnh vực kinh tế học, được hiểu là những thứ tương tự như hàng hóa nhưng là phi vật chất. Có những sản 7 phẩm thiên về sản phẩm hữu hình và những sản phẩm thiên h ẳn v ề s ản phẩm dịch vụ, tuy nhiên đa số là những sản phẩm nằm trong khoảng giữa sản phẩm hàng hóa dịch vụ. Như vậy ta có thể khái quát về ngành dịch vụ nội dung s ố như sau:“Dịch vụ nội dung số là các sản phẩm thông tin số, nội dung, hình ảnh, trò chơi được cung cấp và sử dụng thông qua hệ thống internet ho ặc đi ện thoại cầm tay. Nội dung trong dịch vụ nội dung số bao gồm các thông tin về kinh tế - xã hội, thông tin khoa học - giáo dục, thông tin văn hóa - giải trí và các sản phẩm tương tự khác”.
Đặc điểm ngành dịch vụ nội dung số Các sản phẩm số được cung cấp bởi các dịch vụ nội dung s ố mang đầy đủ các tính chất và đặc điển của sản phẩm d ịch v ụ thông th ường, ngoài ra nó còn có các đặc điểm đặc trưng trong ngành công nghiệp số. Đặc điểm thứ nhất: Sản phẩm dịch vụ nội dung số là các chương trình ứng dụng của ngành công nghệ thông tin (CNTT). Các s ản ph ẩm mạng xã hôi, trò chơi trực tuyến, thương mại điện tử, hoặc các dịch vụ nội dung trên điện thoại đi động, để được phát triển trên hệ thống nền t ảng của ngành công nghệ thông tin. Chính vì thế sự phát triển v ượt b ậc c ủa CNTT trong nước đã tạo bước tiền đề cho sự phát triển mạnh mẽ của các dịch vụ nội dung số trong những năm qua; Đặc điểm thứ hai: Dịch vụ nội dung số được tích hợp từ rất nhiều ngành trong đó có viễn thông, phần cứng, phần mềm và truyền thông.
Chính truyền thông là yếu tố giúp các dịch vụ nội dung số tiếp c ận v ới s ố đông người sử dụng, điển hình là các trò chơi trực tuyến, quảng cáo trực tuyến, tư vấn trực tuyến…Sản phẩm nội dung số theo đó cũng d ễ dàng tiếp cận được người dân bình thường, không có nhiều kiến th ức v ề máy 8 tính chấp nhận, dễ thay đổi bởi sự cập nhật thông tin và tính th ương m ại cao; Đặc điểm thứ ba: Sản phẩm của dịch vụ nội dung số gắn liền với văn hóa xã hội, cung cấp các thông tin số trên mọi phương diện của đời sống xã hội (văn hóa, giáo dục, công nghệ, vui chơi – giải trí). Do v ậy nét văn hóa của mỗi quốc gia sẽ được thể hiện rõ nét trên các dịch vụ số. Hiện nay nhà nước đang phát triển các dịch vụ nội dung số mang đậm chất thu ần Viêt, các nhà cung cấp dịch vụ nội dung cũng tập trung hơn trong việc nâng cao tính văn hoa Việt trong các sản phẩm của mình. Sự phát triển của mạng xã hội Viêt Nam ( go.), và sự xuất hiện các game thuần việt do các công ty Game cung cấp, đang là mình chứng cho sự quảng bá hình ảnh Việt Nam trên mạng internet; Đặc điểm cuối cùng: chính là những giá trị mà nội dung số mang lại bao gồm: hội tụ thế giới, kết nối không gian giải trí với không gian sáng tạo, giúp con người sống tiện nghi và an toàn hơn, tương tác ở ph ạm vi toàn cầu và giải phóng năng lực tư duy của nhân loại.
Sự cần thiết phát triển ngành công nghiệp nội dung số Sự ra đời của ngành công nghiệp nội dung số gắn liền với s ự phát triển của ngành công nghệ thông tin và viễn thông. Do vậy nó đóng góp không nhỏ tới sự phát triển của ngành công nghệ thông tin và vi ễn thông nước ta. Một là, Công nghiệp nội dung số là một ngành kinh tế mới, có nhiều tiềm năng phát triển, đem lại giá trị gia tăng cao, thúc đẩy sự phát triển của xã hội thông tin và kinh tế tri thức, góp phần quan tr ọng vào s ự nghi ệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Nhà nước đặc biệt khuyến khích, ưu đãi đầu tư và hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp này thành một ngành kinh tế trọng điểm; 9 Hai là, Công nghiệp nội dung số là ngành kinh tế mang hàm lượng trí tuệ cao, lợi nhuận lớn, đồng thời là động lực và phương tiện để đẩy nhanh quá trình tiến tới xã hội thông tin, kinh tế tri thức; Ba là, Công nghiệp nội dung số sẽ là nền tảng để các chương trình ứng dụng công nghệ thông tin, chương trình chính ph ủ đi ện t ử, ch ương trình tin học hoá nền hành chính nhanh chóng đạt được mục tiêu.
KHÁI QUÁT VỀ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH DOANH DỊCH VỤ NỘI DUNG SỐ 1. Khái niệm chiến lược phát triển kinh doanh dịch vụ nội dung số 1. Khái niệm chiến lược phát triển kinh doanh Khái niện chiến lược phát triển kinh doanh: Thuật ngữ chiến lược được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong lĩnh v ực kinh doanh, cũng có nhiều cách tiếp cận về chiến l ược, chi ến l ược kinh doanh được xem như tổng thể dài hạn của một tổ chức nhằm đạt tới mục tiêu lâu dài.
Chiến lược là việc xác định các mục tiêu c ơ b ản dài h ạn c ủa một doanh nghiệp và thực hiện chương trình hoạt động cùng với việc phân bổ các nguồn lực cần thiết để đạt được những mục tiêu ấy. Như vậy, Chiến lược là một quá trình hoạch định có tính sáng su ốt, trong đó doanh nghiệp lựa chọn những mục tiêu cho mình, xác định chương trình hành động để hoàn thành tốt nhất những mục tiêu đó và tìm cách phân bổ nguồn lực tương ứng. Chiến lược kinh doanh doanh nghiệp có một số đặc điểm: Tính định hướng dài hạn: Chiến lược kinh doanh đặt ra những mục tiêu và xác định hướng phát triển của doanh nghiệp trong thời kỳ dài hạn 10 (3 năm, 5 năm nhằm định hướng hoạt động cho doanh nghiệp trong m ột môi trường kinh doanh đầy biến động. Tính mục tiêu: chiến lược kinh doanh thường xác định rõ mục tiêu cơ bản, những phương hướng kinh doanh của từng doanh nghiệp trong từng thời kỳ và những chính sách nhằm thực hiện đúng mục tiêu đã đề ra.
Tính phù hợp: Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp khi xây dựng chiến lược kinh doanh cần phải đánh giá đúng thực trạng hoạt đ ộng s ản xu ất kinh doanh của mình;đồng thời phải thường xuyên rà soát và đi ều ch ỉnh để phù hợp với những biến đổi của môi trường. Tính liên tục: chiến lược kinh doanh phải được phản ánh trong suốt quá trình liên tục từ khâu xây dựng, tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá đến điều chỉnh chiến lược (Lê Thị Bích Ngọc 2007). Chiến lược kinh doanh trong điều kiện ngày nay không thể nào tách rời khỏi cạnh tranh vì chiến lược kinh doanh một phàn đ ảm bảo cho doanh nghiệp có năng lực canh tranh trên thị trường. Khái niệm chiến lược phát triển kinh doanh dịch v ụ n ội dung số Chiến lược phát triển kinh doanh dịch vụ nội dung số là các hoạt động được đặt ra cho một doanh nghiệp trong quá trình th ực hi ện các hoạt động kinh doanh lĩnh vực dịch vụ nội dung số.
Chiến lược phát triển bao gồm các mục tiêu, đường lối mà doanh nghiệp đã định ra trong ho ạt động kinh doanh của mình. Chiến lược phát triển được xác định phải phù hợp với sự phát triển chung của ngành công nghiệp nội dung s ố t ại Vi ệt Nam. Một số đặc điểm của chiến lược phát triển kinh doanh d ịch v ụ n ội dung số như sau: 11 Đặc điểm thứ nhất: Giúp các doanh nghiệp kinh doanh lĩnh vự truyền thông tuyến xác định cho mình một loại hình dịch vụ chủ đạo, và cố gắng vươn tới trong dài hạn. Hiện tại trên thị trường nội dung số đang tồn tại rất nhiều các loại hình dịch vụ nội dung.
Do vậy muc tiêu cả các doanh nghiệp kinh doanh lĩnh vực này phải định hướng cho mình con đ ường trọng tâm muốn phát triển. Điển hình là các doanh nghiệp sản xu ất game sẽ tập trung vào các loại hình sản phẩm game mà mình kinh doanh, có thể là game trên điện thoại di động, hay game online trên mạng internet; Đặc điểm thứ hai: tạo cho doanh nghiệp có thể lựa chọn cho mình những thị trường mục tiêu cũng như quy mô nhằm phát triển d ịch v ụ. Việc xác định rõ ràng thị trường mà doanh nghiệp muốn hướng tới, sẽ giúp cho doanh nghiệp xác định được các cơ hội, cũng như những khó khăn mà thị trường đó mang lại. Một doanh nghiệp sản xuất và phát hành trò ch ơi trực tuyến có thể xác định cho mình thị trường chính đ ể phát hành game.