mở đầu cho thực hiện vấn đề trước hết đó. Những bài giảng của Người tập hợp lại được xuất bản thành cuốn “Đường Kách mệnh” do Hội Liên hiệp các dân tộc á Đông bị áp bức ấn hành năm 1927. Ngay tờ bìa dưới tên sách Đường Kách mệnh, Hồ Chí Minh đã trích câu của Lênin trong tác phẩm Làm gì? như một lời tựa: “Không có lý luận cách mệnh, thì không có cách mệnh vận động. Ch ỉ có theo lý lu ận cách mệnh tiền phong, đảng cách mệnh mới làm nổi trách nhiệm cách mệnh tiền phong” [36, tr.
Cùng thời gian này, báo Thanh niên, là cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên do H ồ Chí Minh sáng lập và lãnh đạo, ra số 95, 97 viết: “Lý luận mà không thực hành thì không để làm gì. Thực hành mà không có lý luận thì th ất b ại. Trong một phần tư thế kỷ qua, những người cách mạng Việt Nam xem rẽ lý lu ận, c ứ 11 trực tiếp dùng bạo lực mà không cần biết trước kết quả của hành đ ộng mình, cho nên, trong thời gian đó, họ hy sinh nhiều người, nhi ều c ủa mà không đi đến đâu cả”. Theo Người lý luận cách mạng chung thì tìm trong chủ nghĩa Mác-Lênin, lý luận cách mạng trực tiếp thì tìm trong kinh nghiệm lịch sử bản thân dân tộc mình.
Làm cách mạng thì cần lý luận cho những người cầm lái con thuyền cách mạng, cần có lý luận cho tất c ả các chiến sĩ cách mạng, và cần có lý luận cho nhân dân; nhân dân phải bi ết vì sao nổi dậy và nổi dậy bằng cách nào. Như vậy, Hồ Chí Minh là người đầu tiên của nước ta quan tâm tới lý luận cách mạng và thực hành kiên trì, bền bỉ việc giáo dục lý luận chính trị cho các thế hệ người Việt Nam yêu nước. Người đã đ ể lại cho cách m ạng Việt Nam cả một di sản to lớn về giáo dục lý luận chính trị. Đó là cả một hệ thống quan điểm của Người về khái niệm giáo dục lý luận chính tr ị, v ề v ị trí và mục đích của giáo dục lý luận chính trị, cũng nh ư v ề n ội dung, phương châm, phương pháp giáo dục lý luận chính trị.
Trong đào tạo - giáo dục các thé hệ cách mạng Việt Nam, H ồ Chí Minh đặc biệt quan tâm công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên. Đó là một trong những vấn đề quán xuyến suốt cả cuộc đời ho ạt động cách mạng của Hồ Chí Minh. Tư duy nhất quán và nổi trội ở Chủ tịch Hồ Chí Minh là sau khi tìm ra con đường tất yếu của cách mạng Việt Nam, Người xác đ ịnh: Cách mệnh trước hết phải có cái gì?. Và câu trả lời của Người là: Trước hết phải có đảng cách mệnh.
Theo Hồ Chí Minh, đảng cách mệnh có sứ mệnh lịch sử là “để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi” [36, tr.267-268] mà đưa cách m ạng của dân tộc đến thành công. Cách mạng muốn thành công, theo H ồ Chí Minh, là đảng phải vững mạnh, đảng muốn vững mạnh phải có lý luận soi đường và tất cả cán bộ, đảng viên cần phải hiểu và thực hành theo lý luận 12 đó. Người viết: “Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy. Đảng muốn vững thì ph ải có ch ủ nghĩa làm cốt, trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy.
Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam” [36, tr. Như vậy, đảng cách mạng trước hết phải đ ược võ trang bởi một lý luận tiền phong. Và để “trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo” lý luận tiền phong ấy thì giáo dục lý luận chính trị là nhân tố không thể thiếu được. Hồ Chí Minh đã làm công tác giáo d ục lý lu ận chính trị này để sinh ra Đảng.
Và Người cùng với Đảng liên t ục th ực hành giáo dục cho các đối tượng người Việt Nam yêu nước mà dẫn đến Cách mạng tháng Tám thành công, xây nên được Việt Nam độc lập, thống nhất, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ. Từ thực tiễn nhiều thập niên cùng Đảng ta làm công tác giáo d ục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên và nhân dân. Hồ Chí Minh đề ra: “Đảng ta tổ chức trường học lý luận cho cán bộ là để nâng cao trình độ lý luận của Đảng ta, đặng giải quyết sự đòi hỏi của nhiệm vụ cách mạng và tình hình thực tế của Đảng ta, để Đảng ta có thể làm tốt hơn công tác của mình, hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ cách mạng vĩ đại của mình” [42, tr. Giáo dục lý luận chính trị, theo Hồ Chí Minh: Là quá trình tác động vào đối tượng bằng cách trình bày, gi ải thích một cách khoa học những khái niệm, những quy luật, những quan đi ểm v.
nhằm làm cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nắm được những kiến thức về chủ nghĩa Mác - Lênin, về đường lối, chính sách c ủa Đ ảng, nâng cao phẩm chất cách mạng và năng lực hoạt động thực tiễn của họ, hướng dẫn họ vận động những hiểu biết ấy vào cuộc sống [68, tr. Như vậy, với Hồ Chí Minh, công tác giáo dục lý luận chính trị là một bộ phận quan trọng trong công tác tư tưởng của Đảng; là hoạt động có chủ 13 đích của Đảng Cộng sản nhằm xác lập thế giới quan khoa học trên cơ sở hệ tư tưởng, lập trường của giai cấp công nhân, đó là chủ nghĩa Mác - Lênin. Ngày nay, công tác giáo dục lý luận chính trị có thể hiểu theo nghĩa là công tác truyền bá những tri thức lý luận chính tr ị, nh ững thông tin c ần thiết về công tác xây dựng chính đảng của giai cấp; cụ thể hiện nay là: chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; định hướng các lĩnh vực khoa học và công nghệ, kinh tế, các thành tựu khoa học xã hội và nhân văn, các thông tin chính tr ị, xã h ội và văn hoá. Bên cạnh đó, công tác giáo dục lý luận chính trị góp phần quan trọng vào việc nâng cao trình độ giác ngộ của quần chúng nhân dân, khơi d ậy tinh thần kiên cường bất khuất, dũng cảm hy sinh chống áp bức, bóc l ột giành độc lập tự do; là động lực thúc đẩy cán bộ, đảng viên và quần chúng hăng hái thi đua hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị c ụ th ể đ ược Đ ảng và Nhà nước giao cho tiến tới giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, gi ải phóng con người.
Ngoài ra, công tác giáo dục lý luận chính trị tác động trực tiếp đến tư tưởng, tình cảm, đạo đức và khả năng thực hành công việc của mỗi người trong thực tiễn cuộc sống, giúp họ khắc phục những tư tưởng lạc h ậu, nâng cao trình độ chính trị, tinh thần tự giác và tính tích c ực trong quá trình xây dựng xã hội mới. Không những thế giáo dục lý luận chính trị còn nhằm góp phần xây dựng và hoàn thiện giá trị, nhân cách con người Vi ệt Nam, b ảo v ệ và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hoá, hi ện đ ại hoá đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế. Bồi dưỡng các giá trị văn hoá như: lý 14 tưởng sống, lối sống, năng lực trí tuệ đạo đức và bản lĩnh văn hoá con người Việt Nam. Hơn nữa, công tác giáo dục lý luận chính trị không phải là m ột vi ệc làm trừu tượng, một sự thuyết pháp, rao giảng chung chung mà là m ột công việc xuất phát từ thực tiễn cuộc đấu tranh giai cấp mang tính chi ến đấu, tính tư tưởng, tính khoa học, tính giáo dục; nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị trong từng giai đoạn cách mạng cụ thể, nhất đ ịnh.
Do v ậy, công tác giáo dục lý luận chính trị phải được trình bày m ột cách khoa h ọc, tâm lý, nghệ thuật, rõ ràng, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thuyết phục, dễ phổ biến. Từ nhận thức cán bộ là cái gốc của mọi công việc, là tiền vốn của Đoàn thể, Hồ Chí Minh quan niệm “huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng” [39, tr. Người luôn quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ đông về số lượng, bảo đảm về chất lượng, đủ sức đảm bảo sứ mệnh lịch sử trong mọi giai đoạn cách mạng; vì vậy, cần xây dựng chiến lược đào tạo, b ồi dưỡng và huấn luyện cán bộ. Theo Hồ Chí Minh, “Phải huấn và luyện.
Huấn là dạy dỗ, luyện là rèn giũa cho sạch những vết xấu xa trong đ ầu óc” [40, tr.49]; bao gồm: huấn luyện nghề nghiệp, huấn luyện chính trị, huấn luyện văn hoá và huấn luyện lý luận. Trong đó, huấn luyện lý lu ận đ ược Ng ười đặt trên nền tảng của trình độ học vấn, trình độ chính trị và trình độ nghề nghiệp nhất định; đây là một điều kiện cần và đủ, vấn đề mang tính lý luận và thực tiễn sâu sắc trong công tác giáo dục lý luận chính trị. Chính vì thế, Người kết luận: - Ban Tuyên giáo Trung ương cần căn cứ vào trình độ khác nhau của đảng viên mà soạn ra các chương trình học tập, bảo đảm cho đ ảng viên ở cơ sở có thể thường xuyên học tập. - Các cấp uỷ phải quan tâm hơn nữa đến việc giáo dục đảng viên.
Từ nay trở đi công tác giáo dục đảng viên phải là m ột đi ều quan tr ọng trong 15 chương trình công tác của cấp uỷ. Phải bồi dưỡng giảng viên lý luận cho các chi bộ. - Tất cả các đảng viên phải cố gắng học tập , coi việc học tập lý luận và chính trị là một nhiệm vụ quan trọng của mình [46, tr. Với Hồ Chí Minh, cách mạng trước hết phải giáo dục lý luận chính trị và đạo đức cách mạng thật tốt cho cán bộ, đảng viên.
“Có như thế mục đích mới đồng; mục đích có đồng, chí mới đồng; chí có đồng, tâm mới đồng; tâm đã đồng, lại phải biết cách làm thì làm mới chóng” [36, tr. Vị trí và mục đích của giáo dục lý luận chính trị 1. Vị trí của giáo dục lý luận chính trị Giáo dục lý luận chính trị có vị trí rất quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng.