Tài liệu: Luận văn the equivalence of english and vietnamese translation

Luận văn the equivalence of english and vietnamese translation of noun phrases in the book fire and fury by michael wolf phục vụ n

• Tác giả: Lã Thị Phương Loan
• Người hướng dẫn: Professor Dr. Lê Hùng Tiến
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: The Equivalence of English - Vietnamese Translation of Noun Phrases in the Book 'Fire and Fury' by Michael Wolff
• Loại tài liệu: Master thesis
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hanoi

Tóm tắt

I. Khái Niệm Về Tương Đương Trong Dịch Thuật Anh Việt

Tương đương dịch thuật là một trong những khái niệm then chốt trong lĩnh vực dịch thuật hiện đại. Nó đề cập đến mức độ phù hợp giữa bản gốc và bản dịch, không chỉ về mặt từ ngữ mà còn về ý nghĩa sâu sắc. Khi dịch các cụm danh từ tiếng Anh sang tiếng Việt, người dịch phải đối mặt với những thách thức phức tạp liên quan đến sự khác biệt về cấu trúc ngữ pháp, ngữ cảnh văn hóa và tình huống giao tiếp. Nghiên cứu về tương đương dịch thuật giúp nâng cao chất lượng bản dịch và đảm bảo rằng thông điệp gốc được truyền tải một cách trung thực và tự nhiên. Lý thuyết dịch thuật dựa trên ý nghĩa của Larson cung cấp nền tảng lý thuyết vững chắc để phân tích những sự không khớp giữa hai hệ thống ngôn ngữ.

1.1. Định Nghĩa Tương Đương Dịch Thuật

Tương đương dịch thuật được hiểu là sự tương ứng về ý nghĩa, chức năng và hiệu ứng giữa bản gốc và bản dịch. Trong bối cảnh dịch các cụm danh từ Anh-Việt, tương đương không đơn thuần là dịch từng chữ mà phải xem xét toàn bộ ngữ cảnh, bao gồm các yếu tố văn hóa, xã hội và tình huống giao tiếp cụ thể để đạt được bản dịch chính xác và tự nhiên nhất.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Tương Đương Trong Dịch Thuật

Tương đương dịch thuật đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc bảo tồn ý nghĩa gốc và đảm bảo hiệu quả truyền tải thông tin. Việc hiểu rõ những sự không khớp giữa hai ngôn ngữ Anh và Việt giúp dịch giả đưa ra những điều chỉnh hợp lý, tránh những lỗi dịch có thể làm méo mó thông tin và mất mát ý nghĩa sâu sắc của bản gốc.

II. Sự Không Khớp Về Từ Vựng Trong Dịch Thuật Cụm Danh Từ

Sự không khớp về từ vựng là một trong những thách thức lớn nhất khi dịch cụm danh từ Anh-Việt. Tiếng Anh và tiếng Việt có những hệ thống từ vựng khác nhau về mặt cấu trúc ngữ pháp và ý nghĩa. Các nghiên cứu cho thấy rằng sự không khớp lexicon có thể xảy ra ở cấp độ cấu trúc bề mặt hoặc cấu trúc sâu. Khi dịch "Fire and Fury" của Michael Wolff, các dịch giả phải xử lý 67 trường hợp không khớp về từ vựng, trong đó một trường hợp là sự thay đổi ý nghĩa sâu sắc. Những sự không khớp này có thể ảnh hưởng đến chất lượng bản dịch nếu không được xử lý cẩn thận. Cấu trúc sâu được ưu tiên hơn cấu trúc bề mặt để đảm bảo bản dịch trung thực và tự nhiên.

2.1. Phân Loại Sự Không Khớp Lexicon

Sự không khớp từ vựng được chia thành hai loại chính: không khớp ở cấp độ cấu trúc bề mặt và cấu trúc sâu. Sự không khớp bề mặt liên quan đến các thay đổi nhỏ về hình thức hoặc sắc thái của từ, trong khi sự không khớp cấu trúc sâu ảnh hưởng trực tiếp đến ý nghĩa gốc. Việc nhận diện chính xác loại sự không khớp là chìa khóa để dịch giả đưa ra những quyết định dịch hợp lý.

2.2. Chiến Lược Xử Lý Sự Không Khớp Lexicon

Để xử lý sự không khớp từ vựng, dịch giả cần sử dụng các chiến lược dịch thuật khác nhau như dịch theo từng chữ, dịch theo ý nghĩa, hay điều chỉnh dựa trên ngữ cảnh. Áp dụng lý thuyết Meaning-based Translation của Larson giúp dịch giả tìm ra những từ tương đương tốt nhất để truyền tải ý nghĩa gốc một cách hiệu quả.

III. Sự Khác Biệt Ngữ Pháp Giữa Cụm Danh Từ Anh và Việt

Tiếng Anh và tiếng Việt có những khác biệt cơ bản về cấu trúc ngữ pháp, đặc biệt là trong cách sử dụng cụm danh từ. Tiếng Anh ưu tiên sử dụng cụm danh từ để biểu đạt ý tưởng, trong khi tiếng Việt thường sử dụng cấu trúc động từ để truyền tải thông tin. Nghiên cứu về bản dịch "Fire and Fury" phát hiện ra 18 trường hợp không khớp về cấu trúc ngữ pháp. Sự khác biệt này phản ánh tính chất khác nhau của hai ngôn ngữ: tiếng Anh sử dụng danh từ một cách rộng rãi và linh hoạt, trong khi tiếng Việt có xu hướng sử dụng động từ để thể hiện hành động hoặc trạng thái. Hiểu rõ những khác biệt ngữ pháp này giúp dịch giả điều chỉnh bản dịch một cách phù hợp với đặc điểm của tiếng Việt.

3.1. Đặc Điểm Cụm Danh Từ Trong Tiếng Anh

Cụm danh từ tiếng Anh có cấu trúc phức tạp với khả năng sử dụng các phó từ, tính từ và cụm giới từ để bổ sung và mở rộng ý nghĩa. Noun phrases trong tiếng Anh thường được dịch giả sử dụng để tạo ra sự ngắn gọn và chính xác. Tuy nhiên, khi dịch sang tiếng Việt, cấu trúc này cần phải được điều chỉnh để phù hợp với đặc điểm ngữ pháp của tiếng Việt.

3.2. Cách Thể Hiện Cụm Danh Từ Trong Tiếng Việt

Tiếng Việt thể hiện cụm danh từ theo cách khác biệt so với tiếng Anh. Cụm danh từ Việt thường có cấu trúc đơn giản hơn và có xu hướng chuyển đổi thành cấu trúc động từ để truyền tải ý nghĩa một cách tự nhiên. Sự chuyển đổi này là cần thiết để bản dịch phù hợp với thói quen sử dụng ngôn ngữ của độc giả Việt Nam.

IV. Yếu Tố Văn Hóa và Tình Huống Giao Tiếp Trong Dịch Thuật

Ngữ cảnh văn hóa và tình huống giao tiếp đóng vai trò thiết yếu trong việc đạt được tương đương dịch thuật hoàn hảo. Khi dịch cụm danh từ trong "Fire and Fury", dịch giả phải xem xét không chỉ ý nghĩa ngữ pháp mà còn các hàm ý văn hóa và bối cảnh xã hội. Nghiên cứu này phát hiện ra 16 trường hợp không khớp về yếu tố văn hóa và tình huống: bốn trường hợp không khớp văn hóa và mười một trường hợp không khớp về tình huống. Dịch giả đã thể hiện thái độ linh hoạt bằng cách đưa ra những điều chỉnh hợp lý, từ việc giữ nguyên thông tin gốc đến việc điều chỉnh theo văn hóa đích hoặc theo phong cách của văn hóa nguồn. Việc hiểu rõ ngữ cảnh văn hóa giúp tạo ra bản dịch không chỉ chính xác mà còn có tính giao tiếp hiệu quả với độc giả Việt Nam.

4.1. Sự Không Khớp Văn Hóa Trong Dịch Thuật

Sự không khớp văn hóa xảy ra khi các khái niệm, giá trị hoặc ám chỉ văn hóa trong bản gốc không tồn tại hoặc khác biệt trong văn hóa đích. Dịch giả phải quyết định giữa việc điều chỉnh theo văn hóa Việt Nam hay duy trì phong cách văn hóa gốc để bảo tồn tính chính thực của tác phẩm.

4.2. Tình Huống Giao Tiếp và Chiến Lược Dịch Thuật

Tình huống giao tiếp bao gồm các yếu tố như người nói, người nghe, mục đích giao tiếp và bối cảnh. Việc áp dụng lý thuyết dịch thuật dựa trên ý nghĩa giúp dịch giả điều chỉnh bản dịch sao cho phù hợp với tình huống giao tiếp cụ thể, đảm bảo rằng bản dịch vừa trung thực vừa tự nhiên đối với độc giả Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POSTGRADUATE STUDIES LA TID PIIVONG LOAN THE EQUIVALENCE OF ENGLISH — VIETNAMESE TRANSLATION OF NOUN PHRASES IN THE BOOK “FIRE AND FURY” BY MICIIAEL WOLITE ‘Tinh Tương Đương Trong Bản Địch Anh — Việt Đối Với Cụm Danh Từ Trong Tac Pham “Bao Lira Va Cudng Nộ” của Michael WolfT M. TIIESIS (PROGRAM 1) Field:English Linguistics Code:8220201.01 HANOI - 2020 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, IIANOL UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POSTGRADUATE STUDIES LÃ THỊ PHƯƠNG LOAN THE EQUIVALENCE OF ENGLISH — VIETNAMESE TRANSLATION OF NOUN PITRASES IN TITE BOOK “FIRE AND FURY” BY MICHAEL WOLFF Tinh Tương Đương Trong Bản Dịch Ánh — Việt Đối Với Cụm Danh Tù Trong “Tác Phẫm “Bão Lửa Và Cuẳồng Xộ” của Michael Wolff M. THESIS (PROGRAM 1) Field: English Linguistic: Code:8220201. Professor Dr Le Hung Tien HANOL— 2020 DECLARATION I declare that this thesis “The cquivalence of Englsh — Vietnamese Translation of noun phrases in the book Fire and Fury by Michael Wolff” has been composed solely by mysell'and that.

it has nol been submitted, in whole or in part, in any previous application for a degree. This thesis is submitted after a carefully checking progress in order to fulfill the requirements of the M.A degree Hanoi, 2020 La Thi Phuong Loan translation have been drawn out: Mismaiches in term of language features and silualion commurication are mevilable, the theory of equivalent translation is thorofore very necessary in translation. The knowledge of divergent language systems, cultural norms and mismatches of lexicon would help the translator, Tổnglish (cacher and their students deal with the gaps in lerm of language and cultures and gain their targets effectively. TABLE OF CONTENT DECLARATION.

ACKNOWLEDGEMENT ABSTRACT LIST OF FIGURES AND TABLES. Aims and objectives of the Study. Scope uf the Study 1. Organization of the thesis.

CHAPTER2 Literature Review. Concept of translation 2.2, Notion of equivalence: 2. Larson's Translation strategics - 2. Larsen’s translation strategies | 2.

English Noun phrase 2. Noun phrase in Vietnamese. ABSTRACT There have been various researches on translation cquivalenee which have been key words in the field of translation so far. Within the thesis, an investigation of the equivalence of the English and Vietnamese translation of the noun phrases collected in Chapter Ll of the book “Fire and Fury” by Michael Wolff was taken under the aspects of lexicon, grammatical structure, situational and cultural context.

The study aims al toslilying the importance of equivalence in the process of translation among languages aud clarifying the mismatches between the two languages according to the theory of Meaning-based Translation by Larson (1984) The mismatches of lexicon, grammatical structure, situational and cultural context between the two versions are the principal elements for the assessment of the equivalents of the collected noun phrases in the translation. The contrastive analysis was implemented at the level of phrase and lexis to draw oul the mismatches ‘between the two language texts in term of lexicon, grammatical structures and situational and cultural context. The method of descriptive qualitative and approach ag well as the mduclive method was used for the implementation of the study. 67 mismatches of lexicon in term of surface structure and one case of mismatch in deep structure (deep meaning) were found.

Tn the case of changes in deep meaning, the original information can be distorted. Deep structure is therefore given higher priority over the surface structure in order to get the faithful and natural translation. There arc 16 cases of gilualional and cullural mismatch (four cases of culural anismatch, eleven cases of situational mismatch). ‘the translator showed the flexible attitude to make the justifiable adjustment, which is clearly illustrated with three cas 8 slay inlacl, three cases translated in larget oullure and nine cases following the style of source culture.

18 mismatches of grammatical structure were found, which shows the fact that the Inglish text has the priority of noun phrases while Vietnamese favors verbal expression. 6 cases of literal translation have been found. during the investigation. From the findmgs, useful expericnces and principles of iii TABLE OF CONTENT DECLARATION.

ACKNOWLEDGEMENT ABSTRACT LIST OF FIGURES AND TABLES. Aims and objectives of the Study. Scope uf the Study 1. Organization of the thesis.

CHAPTER2 Literature Review. Concept of translation 2.2, Notion of equivalence: 2. Larson's Translation strategics - 2. Larsen’s translation strategies | 2.

English Noun phrase 2. Noun phrase in Vietnamese. Analvaing CHAPTER 4 DESCRIPTION AND EVALUATION OF EQUIVALENT TRANSLATION OF ENGLISH NOUN PHRASES 30 4. Mismatches of lexicon 31 4.2, Mismatches of grammatical structure 37 4.

Mismatches of situational and cultural context. Cases of literal translation 4.4, The findings and implication. Results and significance of the study. The limitation of the study 55 REFERENCES 3ó APPENDIX vi 3.

Analvaing CHAPTER 4 DESCRIPTION AND EVALUATION OF EQUIVALENT TRANSLATION OF ENGLISH NOUN PHRASES 30 4. Mismatches of lexicon 31 4.2, Mismatches of grammatical structure 37 4. Mismatches of situational and cultural context. Cases of literal translation 4.4, The findings and implication.

Results and significance of the study. The limitation of the study 55 REFERENCES 3ó APPENDIX vi ABSTRACT There have been various researches on translation cquivalenee which have been key words in the field of translation so far. Within the thesis, an investigation of the equivalence of the English and Vietnamese translation of the noun phrases collected in Chapter Ll of the book “Fire and Fury” by Michael Wolff was taken under the aspects of lexicon, grammatical structure, situational and cultural context. The study aims al toslilying the importance of equivalence in the process of translation among languages aud clarifying the mismatches between the two languages according to the theory of Meaning-based Translation by Larson (1984) The mismatches of lexicon, grammatical structure, situational and cultural context between the two versions are the principal elements for the assessment of the equivalents of the collected noun phrases in the translation.

The contrastive analysis was implemented at the level of phrase and lexis to draw oul the mismatches ‘between the two language texts in term of lexicon, grammatical structures and situational and cultural context. The method of descriptive qualitative and approach ag well as the mduclive method was used for the implementation of the study. 67 mismatches of lexicon in term of surface structure and one case of mismatch in deep structure (deep meaning) were found. Tn the case of changes in deep meaning, the original information can be distorted.

Deep structure is therefore given higher priority over the surface structure in order to get the faithful and natural translation. There arc 16 cases of gilualional and cullural mismatch (four cases of culural anismatch, eleven cases of situational mismatch). ‘the translator showed the flexible attitude to make the justifiable adjustment, which is clearly illustrated with three cas 8 slay inlacl, three cases translated in larget oullure and nine cases following the style of source culture. 18 mismatches of grammatical structure were found, which shows the fact that the Inglish text has the priority of noun phrases while Vietnamese favors verbal expression.

6 cases of literal translation have been found. during the investigation. From the findmgs, useful expericnces and principles of iii 3. Analvaing CHAPTER 4 DESCRIPTION AND EVALUATION OF EQUIVALENT TRANSLATION OF ENGLISH NOUN PHRASES 30 4.

Mismatches of lexicon 31 4.2, Mismatches of grammatical structure 37 4. Mismatches of situational and cultural context. Cases of literal translation 4.4, The findings and implication. Results and significance of the study.

The limitation of the study 55 REFERENCES 3ó APPENDIX vi 3. Analvaing CHAPTER 4 DESCRIPTION AND EVALUATION OF EQUIVALENT TRANSLATION OF ENGLISH NOUN PHRASES 30 4. Mismatches of lexicon 31 4.2, Mismatches of grammatical structure 37 4. Mismatches of situational and cultural context.

Cases of literal translation 4.4, The findings and implication. Results and significance of the study. The limitation of the study 55 REFERENCES 3ó APPENDIX vi TABLE OF CONTENT DECLARATION. ACKNOWLEDGEMENT ABSTRACT LIST OF FIGURES AND TABLES.

Aims and objectives of the Study. Scope uf the Study 1. Organization of the thesis. CHAPTER2 Literature Review.

Concept of translation 2.2, Notion of equivalence: 2. Larson's Translation strategics - 2. Larsen’s translation strategies | 2. English Noun phrase 2.

Noun phrase in Vietnamese.1, Rationale Translation means conveying information from one language (source language) to another language (target language). Nowadays, in the world of communication and international integration in various aspects of life, the need for information exchange and development or enhancement of relationships with different people and nations of various cultures at the intemational level is more and more indispensable. the role of translation is therefore inevilable, Of all languages, English, as one of the officially and widely recognized international languages, has the largest number of target lmguage or source language in term of translation. In fact, English covers almost in-formal as well as formal material of all fields as a language of target text or source text.

‘Unexceptionably, we have seen the need for Vietmamese language to be in the relation with English as the bagel langusge or source language in all kinds of material. However, tanslalors have dealt with many obstacles during their process of translation duc to the differences in term of language features, communication situation and culture. Those differences show the inevitable reality in wanslation, which forces the theorists to set out the concepts of equivalence in translation that help translators to be justifiably aware of the differences and have the reasonable methods for their task. That is the reason why the concep! ranslation equivalence is one of the key words in my thesis, Duc to the ength of the thesis, iL is impossible for the author to reler to all Iinguistic ranks and the collection of noun phrases in the chapter IM of the book “Fire and Tury” was taken to get the data for the study “The equivalence of English and Vietnamese Translation of Noun Phrases in the book Fire and Fury”.

Both English noun phrases and Vielramese noun phrases have pro-modifiers and posl-modiliers; nevertheless, the formation of noun phrase i the Iwo languages is different in term of structure and order of modifying-elements. ‘Ihe post-modifiers are rather complex, ranked from phrases to finite, non-finite and verbless clauses. 13 Figure 2 Translation as a continuum by Larson (1984: 17) 14 Tablc 1: Ngữ Pháp Tiếng Việt by Nguyễn Tài Cần (1998: 203). 19 Table 2: The sumunary of findings for mismatches are shown as the table below 48 3.

Analvaing CHAPTER 4 DESCRIPTION AND EVALUATION OF EQUIVALENT TRANSLATION OF ENGLISH NOUN PHRASES 30 4. Mismatches of lexicon 31 4.2, Mismatches of grammatical structure 37 4. Mismatches of situational and cultural context. Cases of literal translation 4.4, The findings and implication.

Results and significance of the study. The limitation of the study 55 REFERENCES 3ó APPENDIX vi ABSTRACT There have been various researches on translation cquivalenee which have been key words in the field of translation so far. Within the thesis, an investigation of the equivalence of the English and Vietnamese translation of the noun phrases collected in Chapter Ll of the book “Fire and Fury” by Michael Wolff was taken under the aspects of lexicon, grammatical structure, situational and cultural context. The study aims al toslilying the importance of equivalence in the process of translation among languages aud clarifying the mismatches between the two languages according to the theory of Meaning-based Translation by Larson (1984) The mismatches of lexicon, grammatical structure, situational and cultural context between the two versions are the principal elements for the assessment of the equivalents of the collected noun phrases in the translation.

The contrastive analysis was implemented at the level of phrase and lexis to draw oul the mismatches ‘between the two language texts in term of lexicon, grammatical structures and situational and cultural context. The method of descriptive qualitative and approach ag well as the mduclive method was used for the implementation of the study.