phần mở đầu, kết luận, trang mục lục và danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục biểu, luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Những vấn đề cơ bản về tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập. Chƣơng 2: Thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch. Chƣơng 3: Các giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch. Trong quá trình nghiên cứu, do khả năng và trình độ còn có hạn nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót.
Tác giả mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp, chỉ dẫn, giúp đỡ của các thầy cô giáo, các nhà khoa học, các nhà quản lý để nội dung của Luận văn đƣợc hoàn thiện hơn. Tác giả xin chân thành cảm ơn TS. Phan Thị Anh Đào và Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch đã tận tình giúp đỡ để tác giả có thể hoàn thành luận văn này. 7 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1.
TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1. Khái niệm đơn vị sự nghiệp công lập Nhà nƣớc thiết lập hệ thống đơn vị sự nghiệp để đảm nhận nhiệm vụ cung cấp các dịch vụ công trong các ngành, lĩnh vực, trong đó, các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học và công nghệ, văn hóa, thể thao chiếm số lƣợng lớn. Đơn vị sự nghiệp công lập đƣợc xác định là bộ phận cấu thành bộ máy cơ quan nhà nƣớc và chịu sự quản lý nhà nƣớc cả về tổ chức cũng nhƣ hoạt động. Trƣớc đây, không có sự phân biệt cơ chế quản lý giữa đơn vị sự nghiệp công lập với các cơ quan nhà nƣớc, giữa ngƣời làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập với trong cơ quan nhà nƣớc.
Khái niệm về đơn vị sự nghiệp công lập vẫn chƣa đƣợc ghi nhận trong văn bản pháp luật cho đến khi Quốc hội thông qua Luật Viên chức năm 2010. Khoản 1 Điều 9 Luật Viên chức quy định, đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nƣớc, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tƣ cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nƣớc. Đặc điểm của đơn vị sự nghiệp công lập ặc đ ểm o t độn của đơn vị sự n ệp côn lập T n ất: Đơn vị SNCL là một tổ chức hoạt động theo nguyên tắc phục vụ xã hội, không vì mục đích kinh doanh, không vì mục tiêu lợi nhuận. Đây là những đơn vị do Nhà nƣớc thành lập, hoạt động mục tiêu chủ yếu giúp Nhà nƣớc thực hiện vai trò của mình trong việc điều hành các hoạt động kinh tế - văn hóa – xã hội theo hƣớng hiệu quả, công bằng.
T a : Sản phẩm của các đơn vị SNCL là sản phẩm mang lại lợi 8 ích chung, có tính bền vững và gắn bó hữu cơ với quá trình tạo ra của cải vật chất và giá trị tinh thần của xã hội. Nhìn chung, đại bộ phận sản phẩm của đơn vị SNCL là sản phẩm có tính phục vụ không chỉ bó hẹp trong một ngành hoặc một lĩnh vực nhất định mà những sản phẩm đó khi tiêu dùng thƣờng có tác dụng lan tỏa, truyền tiếp. T ba: Hoạt động của các đơn vị SNCL luôn gắn liền và bị chi phối bởi các chƣơng trình phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nƣớc. Với mục tiêu phục vụ xã hội là chính nên việc tổ chức hạch toán kế toán trong đơn vị SNCL vẫn chủ yếu nghiêng về kế toán các hoạt động thu, chi đƣợc thực hiện trong đơn vị, cụ thể là: Việc quản lý và sử dụng các khoản kinh phí và một số các khoản thu khác.
Còn việc kế toán để xác định kết quả hoạt động vẫn chƣa đƣợc quan tâm nhiều. ặc đ ểm quản lý tà c ín của đơn vị sự n ệp côn lập : Kinh phí hoạt động của đơn vị SNCL từ nguồn NSNN hỗ trợ và từ nguồn thu của đơn vị đƣợc để lại chi theo quy định. Chi hoạt động của các đơn vị SNCL theo dự toán đƣợc giao đảm bảo các tiêu chuẩn, định mức, chế độ của Nhà nƣớc và quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị. Nguồn thu và nội dung chi tại các đơn vị SNCL cụ thể: - Nguồn thu tại các đơn vị SNCL: Kinh phí do Ngân sách nhà nƣớc cấp; Nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp; Nguồn viện trợ, biếu tặng… và các nguồn khác.
+ Kinh phí do NSNN cấp gồm: Kinh phí đảm bảo hoạt động thƣờng xuyên thực hiện chức năng, nhiệm vụ đối với đơn vị tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động (sau khi đã cân đối nguồn thu sự nghiệp), đƣợc các cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp giao, trong phạm vi dự toán đƣợc cấp có thẩm quyền giao; Kinh phí thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ (đối với đơn vị không phải là tổ chức khoa học và công nghệ); Kinh phí 9 thực hiện chƣơng trình đào tạo bồi dƣỡng cán bộ, viên chức; Kinh phí thực hiện các chƣơng trình mục tiêu quốc gia; Kinh phí thực hiện các nhiệm vụ do cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền đặt hàng (điều tra, quy hoạch, khảo sát, nhiệm vụ khác); Kinh phí thực hiện nhiệm vụ đột xuất đƣợc cấp có thẩm quyền giao; Kinh phí thực hiện chính sách tinh giảm biên chế theo chế độ do nhà nƣớc quy định (nếu có); Vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản, kinh phí mua sắm trang thiết bị, sửa chữa lớn tài sản cố định phục vụ hoạt động sự nghiệp theo dự án đƣợc cấp có thẩm quyền phê duyệt trong phạm vi dự toán đƣợc giao hàng năm; Vốn đối ứng thực hiện các dự án có nguồn vốn nƣớc ngoài đƣợc cấp có thẩm quyền phê duyệt; Kinh phí khác (nếu có). + Nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp gồm: Phần đƣợc để lại từ số thu phí, lệ phí thuộc Ngân sách nhà nƣớc theo quy định của pháp luật; Thu từ hoạt động dịch vụ; Thu từ hoạt động sự nghiệp khác (nếu có); Lãi đƣợc chia từ hoạt động liên doanh, liên kết, lãi tiền gửi ngân hàng; Nguồn viện trợ, tài trợ, quà biếu, tặng, cho theo quy định của pháp luật. + Nguồn thu khác gồm: Nguồn vốn vay của các tổ chức tín dụng, vốn huy động của các cán bộ, viên chức trong đơn vị; Nguồn vốn liên doanh, liên kết của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nƣớc theo quy định. - Nội dung chi tại các đơn vị SNCL: Tƣơng ứng với các khoản thu thì sẽ có các khoản chi.
Các đơn vị SNCL dùng các nguồn kinh phí do NSNN cấp và kinh phí thu sự nghiệp để chi trả cho các khoản chi thƣờng xuyên và chi không thƣờng xuyên. + Các khoản chi thƣờng xuyên gồm: Chi hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ đƣợc cấp có thẩm quyền giao; Chi phục vụ cho việc thực hiện công việc, dịch vụ thu phí, lệ phí; Chi cho các hoạt động dịch vụ (kể cả chi thực hiện nghĩa vụ NSNN, trích khấu hao tài sản cố định theo quy định, chi trả vốn, trả lãi tiền vay theo quy định của pháp luật). 10 + Chi không thƣờng xuyên gồm: Chi thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ; Chi thực hiện chƣơng trình đào tạo cán bộ, viên chức; Chi thực hiện chƣơng trình mục tiêu quốc gia; Chi thực hiện các nhiệm vụ do nhà nƣớc đặt hàng (điều tra, quy hoạch, khảo sát, nhiệm vụ khác) theo giá hoặc khung giá do Nhà nƣớc quy định; Chi vốn đối ứng thực hiện các dự án có nguồn vốn nƣớc ngoài theo quy định; Chi thực hiện các nhiệm vụ đột xuất đƣợc cấp có thẩm quyền giao; Chi thực hiện tinh giảm biên chế theo chế độ do nhà nƣớc quy định (nếu có); Chi đầu tƣ xây dựng cơ bản, mua sắm trang thiết bị, sửa chữa lớn tài sản cố định, thực hiện các dự án đƣợc cấp có thẩm quyền phê duyệt; Chi thực hiện các dự án từ nguồn vốn viện trợ nƣớc ngoài; Các khoản chi khác theo quy định (nếu có). Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập.
T eo c ủ t ể quản lý t ì đơn vị sự n ệp côn lập đ c p ân t àn : - Đơn vị sự nghiệp công lập do Trung ƣơng quản lý, bao gồm: Đài truyền hình Việt Nam, các Khu Di tích, trƣờng học do Trung ƣơng quản lý,…; - Đơn vị sự nghiệp công lập do địa phƣơng quản lý, bao gồm: Đài truyền hình tỉnh, thành phố, các Khu Di tích, trƣờng học do địa phƣơng quản lý,…; T eo quan đ ểm về t ực ện quyền tự c ủ, tự c ịu trác n ệm về tà c ín đ vớ các đơn vị sự n ệp côn lập t N ị địn 43/2006/C n ày 25/4/2006 của C ín p ủ, các đơn vị sự n ệp côn lập bao ồm: - Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động thƣờng xuyên (gọi tắt là đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm chi phí hoạt động) là các đơn vị có nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp luôn ổn định nên bảo đảm đƣợc toàn bộ chi phí hoạt động thƣờng xuyên. NSNN không phải cấp kinh phí cho hoạt động thƣờng xuyên của đơn vị. - Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt 11 động thƣờng xuyên, phần còn lại đƣợc NSNN cấp (gọi tắt là đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động). Đây là những đơn vị có nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp nhƣng chƣa tự trang trải toàn bộ chi phí hoạt động thƣờng xuyên, NSNN phải cấp một phần chi phí hoạt động thƣờng xuyên của đơn vị.
- Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp thấp, đơn vị sự nghiệp không có nguồn thu, kinh phí hoạt động thƣờng xuyên theo chức năng, nhiệm vụ do NSNN bảo đảm toàn bộ kinh phí hoạt động (gọi tắt là đơn vị sự nghiệp do NSNN bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động).