Luận Văn Thạc Sĩ Về Xây Dựng Pháp Luật Trợ Cấp Nông Nghiệp Việt Nam Theo Quy Định Của WTO

Luận văn thạc sĩ phân tích pháp luật trợ cấp nông nghiệp Việt Nam theo quy định WTO, góp phần nâng cao hiểu biết về chính sách nông nghiệp.

• Trường học: Trường Đại Học Mở TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Xây Dựng Pháp Luật Trợ Cấp Nông Nghiệp Việt Nam Theo Các Quy Định Của Tổ Chức Thương Mại Thế Giới WTO
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết
• Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
• Mục tiêu, nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Những đóng góp mới về khoa học. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
• Kết cấu của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM THEO QUY ĐỊNH CỦA TỔ CHỨC THƯƠNG MẠI THẾ GIỚI (WTO)
• 1.1. LỊCH SỬ RA ĐỜI, HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA WTO
• 1.1.1. WTO có nguồn gốc từ sự ra đời của GATT
• 1.1.2. Chức năng, nhiệm vụ các nguyên tắc cơ bản của WTO
• 1.1.3. Vòng đàm phán Uruguay về nông nghiệp (1986-1994)
• 1.2. KHÁI NIỆM VỀ TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP
• 1.2.1. Khái niệm trợ cấp nông nghiệp
• 1.2.2. Vai trò của trợ cấp nông nghiệp. Các loại hình trợ cấp nông nghiệp
• 1.2.3. Khái niệm, vai trò của pháp luật trợ cấp nông nghiệp trong WTO
• 1.2.4. Tính tất yếu khách quan của việc xây dựng pháp luật trợ cấp nông nghiệp Việt Nam
• 1.3. CAM KẾT CỦA VIỆT NAM VỀ PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP
• 1.3.1. Về thuế quan đối với nông sản
• 1.3.2. Về trợ cấp nông nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC QUY ĐỊNH CỦA WTO VÀ PHÁP LUẬT MỘT SỐ NƯỚC VỀ TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP
• 2.1. QUY ĐỊNH CỦA WTO VỀ TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP
• 2.1.1. Hiệp định trợ cấp và các biện pháp đối kháng (SCM)
• 2.1.2. Hiệp định nông nghiệp
• 2.2. PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP CỦA MỘT SỐ NƯỚC THÀNH VIÊN WTO
• 2.2.1. Thực trạng áp dụng pháp luật trợ cấp nông nghiệp trong WTO
• 2.2.2. Pháp luật trợ cấp nông nghiệp của Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Trung Quốc và Thái Lan
• 2.3. CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP VỀ TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP CỦA WTO
• 2.3.1. Quy trình giải quyết các tranh chấp trong nông nghiệp
• 2.3.2. Quy định về đối xử đặc biệt và khác biệt đối với các nước đang phát triển trong hệ thống giải quyết tranh chấp của WTO
• 2.3.3. Những ưu điểm của hệ thống giải quyết tranh chấp của WTO
• 2.3.4. Những khó khăn đối với thành viên đang phát triển khi tham gia vào hệ thống giải quyết tranh chấp WTO
• 2.3.5. Một số vụ việc đã và đang trong quá trình giải quyết tại DSB
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM, ĐỊNH HƯỚNG, NGUYÊN TẮC CƠ BẢN VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP
• 3.1. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
• 3.1.1. Pháp luật thuế nhập khẩu đối với hàng nông sản
• 3.1.2. Các biện pháp phi thuế
• 3.1.3. Hỗ trợ trong nước
• 3.1.4. Pháp luật trợ cấp xuất khẩu
• 3.2. ĐỊNH HƯỚNG, NGUYÊN TẮC CƠ BẢN XÂY DỰNG PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRONG VIỆC THỰC HIỆN CÁC CAM KẾT WTO
• 3.2.1. Một số nguyên tắc cơ bản
• 3.3. CÁC NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG VIỆC XÂY DỰNG PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
• 3.3.1. Về pháp luật thuế nhập khẩu
• 3.3.2. Về các biện pháp phi thuế
• 3.3.3. Về hỗ trợ trong nước
• 3.3.4. Về trợ cấp xuất khẩu
• 3.4. XÂY DỰNG LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
• 3.4.1. Cơ chế vận hành xây dựng luật chuyên biệt về trợ cấp
• 3.4.2. Một số vấn đề cơ bản về xây dựng Luật trợ cấp nông nghiệp Việt Nam
• 3.4.3. Đề xuất dự thảo Luật trợ cấp nông nghiệp Việt Nam
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Pháp Luật Trợ Cấp Nông Nghiệp Việt Nam WTO

Việt Nam đang trong quá trình hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật trợ cấp nông nghiệp là vô cùng cấp thiết. Điều này giúp đảm bảo tuân thủ các cam kết với WTO và tạo điều kiện cho nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững. Các quy định của WTO về trợ cấp nông nghiệp tương đối phức tạp, đòi hỏi sự nghiên cứu kỹ lưỡng để áp dụng hiệu quả vào điều kiện thực tế của Việt Nam. Việc xây dựng chính sách nông nghiệp phù hợp với các cam kết quốc tế, đồng thời bảo vệ lợi ích của nông dân và doanh nghiệp là một thách thức không nhỏ. Cần có một khuôn khổ pháp lý rõ ràng, minh bạch và hiệu quả để điều chỉnh các hoạt động trợ cấp nông nghiệp, đảm bảo cạnh tranh công bằng và thúc đẩy xuất khẩu nông sản. Pháp luật trợ cấp cần được xây dựng dựa trên các nguyên tắc của WTO, đồng thời phải tính đến đặc thù của nông nghiệp Việt Nam.

1.1. Tính Cấp Thiết Của Pháp Luật Trợ Cấp Nông Nghiệp

Việc xây dựng pháp luật trợ cấp nông nghiệp là cấp thiết do Việt Nam chưa có khuôn khổ pháp lý hoàn chỉnh về vấn đề này. Cơ chế, chính sách hiện tại còn thiếu đồng bộ và đột phá. Một số chủ trương, chính sách chưa thực sự phù hợp và thiếu tính khả thi. Hơn 70% lực lượng lao động Việt Nam tham gia vào sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, nền nông nghiệp còn nhiều hạn chế so với các nước trong khu vực. Các sản phẩm xuất khẩu chủ lực như gạo, cà phê, cao su có giá trị chưa cao và chịu sự cạnh tranh gay gắt. Cần có chính sách trợ cấp và hỗ trợ đặc biệt để nâng cao chất lượng, giá trị và kim ngạch xuất khẩu.

1.2. Vai Trò Của WTO Trong Pháp Luật Trợ Cấp Nông Nghiệp

WTO đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh các chính sách và luật pháp nông nghiệp của các quốc gia thành viên. Các quy định về tiếp cận thị trường, hỗ trợ trong nước và trợ cấp xuất khẩu cần được tuân thủ. Việc hài hòa chính sách, luật pháp trong nước với các quy định của WTO là một thách thức lớn. Việt Nam cần chủ động nghiên cứu và đưa ra các biện pháp, giải pháp trợ cấp nông nghiệp phù hợp. Điều này giúp đảm bảo quyền lợi của nông dân, nhà sản xuất và doanh nghiệp trong quá trình hội nhập. Các cam kết về mở cửa thị trường trong nước cũng đặt ra nhiều thách thức cho nông sản Việt Nam.

II. Thách Thức Pháp Lý Trợ Cấp Nông Nghiệp và Tuân Thủ WTO

Việc xây dựng pháp luật trợ cấp nông nghiệp phù hợp với quy định của WTO đặt ra nhiều thách thức pháp lý. Các quy định của WTO về trợ cấp rất phức tạp và đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc. Việt Nam cần phải đảm bảo rằng các chính sách trợ cấp của mình không vi phạm các cam kết quốc tế. Đồng thời, cần phải tận dụng tối đa các quy định linh hoạt của WTO để hỗ trợ nông nghiệp trong nước. Việc xác định các loại trợ cấp nào được phép và các loại nào bị cấm là một vấn đề quan trọng. Cần phải có cơ chế giám sát và thực thi hiệu quả để đảm bảo tuân thủ pháp luật trợ cấp. Việc giải quyết tranh chấp liên quan đến trợ cấp nông nghiệp cũng là một thách thức không nhỏ. Việt Nam cần phải xây dựng đội ngũ chuyên gia pháp lý có đủ năng lực để bảo vệ quyền lợi của mình trong các tranh chấp quốc tế.

2.1. Các Loại Trợ Cấp Nông Nghiệp Theo Quy Định WTO

WTO phân loại trợ cấp nông nghiệp thành nhiều loại khác nhau, bao gồm trợ cấp hộp xanh, trợ cấp hộp vàng và trợ cấp hộp xanh dương. Mỗi loại trợ cấp có những quy định riêng về điều kiện và mức độ cho phép. Trợ cấp hộp xanh là các khoản trợ cấp không gây bóp méo thương mại hoặc gây bóp méo ở mức tối thiểu. Trợ cấp hộp vàng là các khoản trợ cấp gây bóp méo thương mại và phải chịu sự cắt giảm. Trợ cấp hộp xanh dương là các khoản trợ cấp liên quan đến hạn chế sản xuất. Việt Nam cần phải hiểu rõ các quy định này để xây dựng chính sách trợ cấp phù hợp.

2.2. Rào Cản Thương Mại và Biện Pháp Đối Kháng Trong WTO

WTO cho phép các quốc gia thành viên áp dụng các biện pháp đối kháng để chống lại các hành vi trợ cấp bất hợp pháp. Các biện pháp này có thể bao gồm áp thuế chống trợ cấp hoặc áp thuế tự vệ. Việt Nam cần phải nắm vững các quy định về biện pháp đối kháng để bảo vệ ngành nông nghiệp trong nước. Đồng thời, cần phải tuân thủ các quy định của WTO khi áp dụng các biện pháp này. Việc sử dụng các hàng rào phi thuế quan cũng cần phải được xem xét cẩn thận để tránh vi phạm các cam kết quốc tế. Cần phải có sự cân bằng giữa việc bảo vệ thị trường trong nước và việc tuân thủ các quy định của WTO.

III. Giải Pháp Pháp Lý Xây Dựng Luật Trợ Cấp Nông Nghiệp

Để giải quyết các thách thức pháp lý, Việt Nam cần xây dựng một luật trợ cấp nông nghiệp hoàn chỉnh và đồng bộ. Luật này cần phải quy định rõ các loại trợ cấp được phép, điều kiện và mức độ trợ cấp. Đồng thời, cần phải có cơ chế giám sát và thực thi hiệu quả để đảm bảo tuân thủ pháp luật. Luật trợ cấp nông nghiệp cần phải được xây dựng dựa trên các nguyên tắc của WTO, đồng thời phải tính đến đặc thù của nông nghiệp Việt Nam. Cần phải có sự tham gia của các chuyên gia pháp lý, các nhà khoa học và các bên liên quan trong quá trình xây dựng luật. Luật này cần phải được công khai và minh bạch để tạo điều kiện cho việc thực thi hiệu quả. Việc xây dựng luật trợ cấp nông nghiệp là một bước quan trọng để thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững ở Việt Nam.

3.1. Nội Dung Cơ Bản Của Luật Trợ Cấp Nông Nghiệp Việt Nam

Luật trợ cấp nông nghiệp cần quy định rõ về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, các loại trợ cấp được phép và các loại trợ cấp bị cấm. Cần phải có các quy định về điều kiện và thủ tục để được hưởng trợ cấp. Luật cũng cần quy định về cơ chế giám sát và kiểm tra việc sử dụng trợ cấp. Các hành vi vi phạm pháp luật trợ cấp cần phải bị xử lý nghiêm minh. Luật cần phải được xây dựng một cách rõ ràng, minh bạch và dễ hiểu để tạo điều kiện cho việc thực thi hiệu quả. Cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương trong quá trình thực thi luật.

3.2. Cơ Chế Thực Thi và Giám Sát Pháp Luật Trợ Cấp

Cần phải có một cơ chế thực thi và giám sát hiệu quả để đảm bảo luật trợ cấp nông nghiệp được thực hiện nghiêm chỉnh. Cơ chế này cần phải bao gồm các hoạt động kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm. Cần phải có sự tham gia của các tổ chức xã hội và người dân trong việc giám sát việc thực thi luật. Các thông tin về trợ cấp nông nghiệp cần phải được công khai và minh bạch để tạo điều kiện cho việc giám sát. Cần phải có các biện pháp khuyến khích người dân và các tổ chức xã hội tham gia vào việc phát hiện và tố giác các hành vi vi phạm pháp luật trợ cấp. Cơ chế giải quyết tranh chấp liên quan đến trợ cấp nông nghiệp cũng cần phải được xây dựng một cách công bằng và hiệu quả.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Chính Sách Trợ Cấp Cho Nông Sản Chủ Lực

Việc xây dựng pháp luật trợ cấp nông nghiệp cần phải gắn liền với việc xây dựng các chính sách trợ cấp cụ thể cho các nông sản chủ lực của Việt Nam. Các chính sách này cần phải được thiết kế một cách khoa học và phù hợp với điều kiện thực tế. Cần phải có sự ưu tiên trợ cấp cho các nông sản có giá trị xuất khẩu cao và có tiềm năng phát triển. Các chính sách trợ cấp cần phải được điều chỉnh linh hoạt để đáp ứng với sự thay đổi của thị trường. Cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương trong việc thực hiện các chính sách trợ cấp. Việc đánh giá tác động của các chính sách trợ cấp là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả và tính bền vững.

4.1. Trợ Cấp Sản Xuất và Tiêu Thụ Lúa Gạo Theo WTO

Lúa gạo là một trong những nông sản chủ lực của Việt Nam. Cần phải có các chính sách trợ cấp phù hợp để hỗ trợ sản xuất và tiêu thụ lúa gạo. Các chính sách này cần phải tuân thủ các quy định của WTO. Có thể xem xét các hình thức trợ cấp như hỗ trợ chi phí sản xuất, hỗ trợ lãi suất vay vốn, hỗ trợ xúc tiến thương mại và hỗ trợ xây dựng thương hiệu. Cần phải có sự kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo trợ cấp được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả. Việc phát triển các giống lúa gạo chất lượng cao và có khả năng cạnh tranh cũng là một yếu tố quan trọng.

4.2. Chính Sách Hỗ Trợ Xuất Khẩu Cà Phê và Thủy Sản

Cà phê và thủy sản là hai mặt hàng xuất khẩu quan trọng của Việt Nam. Cần phải có các chính sách hỗ trợ xuất khẩu phù hợp để nâng cao năng lực cạnh tranh của các mặt hàng này. Các chính sách này có thể bao gồm hỗ trợ chi phí vận chuyển, hỗ trợ chi phí marketing và hỗ trợ tham gia các hội chợ triển lãm quốc tế. Cần phải có sự chú trọng đến việc nâng cao chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm của cà phê và thủy sản. Việc xây dựng các chuỗi giá trị liên kết chặt chẽ giữa người sản xuất, nhà chế biến và nhà xuất khẩu cũng là một yếu tố quan trọng.

V. Kết Luận Hoàn Thiện Pháp Luật Trợ Cấp Nông Nghiệp Việt Nam

Việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật trợ cấp nông nghiệp là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự nỗ lực của tất cả các bên liên quan. Cần phải có sự nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá khách quan và điều chỉnh linh hoạt để đảm bảo pháp luật luôn phù hợp với thực tiễn. Việc tăng cường hợp tác quốc tế và học hỏi kinh nghiệm của các nước phát triển là rất quan trọng. Cần phải có sự đầu tư thích đáng cho việc đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao trong lĩnh vực pháp luật trợ cấp nông nghiệp. Việc nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp về pháp luật trợ cấp cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo thực thi hiệu quả.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Tuân Thủ Cam Kết WTO

Việc tuân thủ các cam kết WTO là rất quan trọng để duy trì uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Đồng thời, việc tuân thủ các cam kết WTO cũng giúp tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng và minh bạch, thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy phát triển kinh tế. Cần phải có sự giám sát chặt chẽ để đảm bảo các chính sách trợ cấp của Việt Nam không vi phạm các cam kết WTO. Việc giải quyết các tranh chấp liên quan đến trợ cấp nông nghiệp cần phải được thực hiện một cách hòa bình và trên cơ sở luật pháp quốc tế.

5.2. Định Hướng Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững Trong Tương Lai

Việc xây dựng pháp luật trợ cấp nông nghiệp cần phải hướng đến mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững. Điều này có nghĩa là phải đảm bảo sự cân bằng giữa các mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường. Cần phải có sự chú trọng đến việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp thông minh cũng là một hướng đi quan trọng. Cần phải có sự hỗ trợ của nhà nước để khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỤC LỤC MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết . Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án . Mục tiêu, nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Những đóng góp mới về khoa học. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn . Kết cấu của luận án .14 Chƣơng 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM THEO QUY ĐỊNH CỦA TỔ CHỨC THƢƠNG MẠI THẾ GIỚI (WTO) . LỊCH SỬ RA ĐỜI, HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA WTO . WTO có nguồn gốc từ sự ra đời của GATT . Chức năng, nhiệm vụ các nguyên tắc cơ bản của WTO . Vòng đàm phán Uruguay về nông nghiệp (1986-1994) . KHÁI NIỆM VỀ TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP . Khái niệm trợ cấp nông nghiệp . Vai trò của trợ cấp nông nghiệp. Các loại hình trợ cấp nông nghiệp . Khái niệm, vai trò của pháp luật trợ cấp nông nghiệp trong WTO . Tính tất yếu khách quan của việc xây dựng pháp luật trợ cấp nông nghiệp Việt Nam . CAM KẾT CỦA VIỆT NAM VỀ PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP . Về thuế quan đối với nông sản . Về trợ cấp nông nghiệp .50 Chƣơng 2: CÁC QUY ĐỊNH CỦA WTO VÀ PHÁP LUẬT MỘT SỐ NƢỚC VỀ TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP . QUY ĐỊNH CỦA WTO VỂ TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP . Hiệp định trợ cấp và các biện pháp đối kháng (SCM) . Hiệp định nông nghiệp . PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP CỦA MỘT SỐ NƢỚC THÀNH VIÊN WTO. Thực trạng áp dụng pháp luật trợ cấp nông nghiệp trong WTO . Pháp luật trợ cấp nông nghiệp của Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Trung Quốc và Thái Lan. CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP VỀ TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP CỦA WTO . Quy trình giải quyết các tranh chấp trong nông nghiệp. Quy định về đối xử đặc biệt và khác biệt đối với các nước đang phát triển trong hệ thống giải quyết tranh chấp của WTO . Những ưu điểm của hệ thống giải quyết tranh chấp của WTO . Những khó khăn đối với thành viên đang phát triển khi tham gia vào hệ thống giải quyết tranh chấp WTO . Một số vụ việc đã và đang trong quá trình giải quyết tại DSB . 111 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM, ĐỊNH HƢỚNG, NGUYÊN TẮC CƠ BẢN VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP . THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM . Pháp luật thuế nhập khẩu đối với hàng nông sản . Các biện pháp phi thuế . Hỗ trợ trong nước . Pháp luật trợ cấp xuất khẩu . ĐỊNH HƢỚNG, NGUYÊN TẮC CƠ BẢN XÂY DỰNG PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRONG VIỆC THỰC HIỆN CÁC CAM KẾT WTO . Một số nguyên tắc cơ bản . CÁC NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG VIỆC XÂY DỰNG PHÁP LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM . Về pháp luật thuế nhập khẩu . Về các biện pháp phi thuế . Về hỗ trợ trong nước . Về trợ cấp xuất khẩu . XÂY DƢ̣NG LUẬT TRỢ CẤP NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM . Cơ chế vận hành xây dựng luật chuyên biệt về trợ cấp . Một số vấn đề cơ bản về xây dựng Luật trợ cấp nông nghiệp Việt Nam . Đề xuất dự thảo Luật trợ cấp nông nghiệp Việt Nam . 207 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 210 z DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ACC4 : Bảng kê khai chính sách pháp luật nông nghiệp của Việt Nam theo yêu cầu của WTO AC-AFTA : Khu vực mậu dịch tự do ASEAN – Trung Quốc ADB : Ngân hàng phát triển châu Á AFTA : Khu vực mậu dịch tự do ASEAN AMS : Tổng lượng hỗ trợ cho sản xuất nông nghiệp APEC : Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương CAP : Chính sách nông nghiệp chung của Châu Âu CEPT/AFTA: Chương trình ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung DS : Hỗ trợ trong nước DSB : Cơ quan giải quyết tranh chấp của WTO EEP : Chương trình đẩy mạnh xuất khẩu của Hoa Kỳ EGP : Chương trình bảo đảm xuất khẩu của Hoa Kỳ EU : Liên minh châu Âu EUR : Đồng tiền chung châu Âu JICA : Tổ chức hợp tác quốc tế Nhật Bản GATS : Hiệp định liên quan đến thương mại dịch vụ GATT : Hiệp định chung về thương mại hàng hoá HS : Hệ thống hài hòa thuế quan IMF : Quỹ tiền tệ quốc tế ITO : Tổ chức thương mại quốc tế MFN : Nguyên tắc đãi ngộ tối huệ quốc NT : Nguyên tắc đãi ngộ quốc gia z NTM : Các biện pháp phi thuế quan OECD : Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế TRIMS : Hiệp định Thương mại liên quan đến các biện pháp đầu tư TRIPS : Hiệp định liên quan đến các vấn đề sở hữu trí tuệ SCM : Hiệp định trợ cấp và các biện pháp đối kháng SPS : Hiệp định kiểm dịch động thực vật VCCI : Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam WB : Ngân hàng thế giới WTO : Tổ chức Thương mại thế giới. Tính cấp thiết Trước sự phát triển của nền kinh tế quốc tế, các quốc gia trên thế giới luôn tiến hành điều chỉnh hệ thống chính sách pháp luật của nước mình với nhiều mục tiêu như tăng tính cạnh tranh, năng suất, sản lượng của sản phẩm trong nước, trong đó có việc thực hiện các cam kết quốc tế, bảo vệ lợi ích của quốc gia trước những tác động do các cam kết quốc tế đem lại. WTO là tổ chức thương mại thế giới , gồm các Hiệp định và quy tắc về kinh tế, thương mại, nông nghiệp v., trong đó các cam kết về tổ chức và thực hiện các quan hệ kinh tế giữa các quốc gia thành viên chiếm một số lượng lớn. Trong quá trình đàm phán của các thành viên WTO, các quy tắc về nông nghiệp luôn đóng vai trò quan trọng trong lịch sử phát triển của tổ chức này. Có thế nói đàm phán nông nghiệp là một trong các nội dung chính trong WTO do tính phức tạp ảnh hưởng đến hàng tỷ nông dân, thương nhân và người tiêu dùng trên thế giới. Việc nghiên cứu Hiệp định nông nghiệp và các quy định liên quan đến trợ cấp, hỗ trợ nông nghiệp trong WTO, trong đó có Hiệp định về trợ cấp và các biện pháp đối kháng, GATT 1994 đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc ban hành chính sách pháp luật trợ cấp nông nghiệp quốc gia1. Nghiên cứu các nội dung trợ cấp nông nghiệp theo quy định của WTO là một trong những nội dung được quan tâm hàng đầu của các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam . Việc nghiên cứu này góp phần đặt nền móng xây dựng một chí nh sách pháp luật quốc gia về trợ cấp nông nghiệp phù hợp với quy định về trợ cấp của tổ chức thương mại lớn nhất hành tinh này. Để thực hiện được Hiệp định nông nghiệp, Hiệp định trợ cấp và các biện pháp đối kháng cũng như các quy định liên quan đến trợ cấp nông nghiệp trong WTO, một nghiên cứu về xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam về trợ cấp nông nghiệp là một đòi hỏi hết sức cấp thiết. Ngày 05 tháng 08 năm 2008, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành 1 WTO: Tổ chức thương mại thế giới. 1 z Nghị quyết số 26/NQ-TW2 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn qua đó đã khẳng định quan điểm phát triển nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân phải dựa trên cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phù hợp với điều kiện của từng vùng, từng lĩnh vực, để giải phóng và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội, trước hết là lao động, đất đai, rừng và biển; khai thác tốt các điều kiện thuận lợi trong hội nhập kinh tế quốc tế cho phát triển lực lượng sản xuất trong nông nghiệp, nông thôn; phát huy cao nội lực, đồng thời tăng mạnh đầu tư của Nhà nước và xã hội, ứng dụng nhanh các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến cho nông nghiệp, nông thôn, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao dân trí nông dân. Giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; trước hết, phải khơi dậy tinh thần yêu nước, tự chủ, tự lực tự cường vươn lên của nông dân. Xây dựng xã hội nông thôn ổn định, hoà thuận, dân chủ, có đời sống văn hoá phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc, tạo động lực cho phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân. Nghị quyết cũng chỉ rõ một số hạn chế yếu kém như nhận thức về vị trí, vai trò của nông nghiệp, nông dân, nông thôn còn bất cập so với thực tiễn, chưa hình thành một cách có hệ thống các quan điểm lý luận về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn; cơ chế, chính sách phát triển các lĩnh vực này thiếu đồng bộ, thiếu tính đột phá; một số chủ trương, chính sách không hợp lý, thiếu tính khả thi nhưng chậm được điều chỉnh, bổ sung kịp thời. Đầu tư từ ngân sách nhà nước và các thành phần kinh tế vào nông nghiệp, nông dân, nông thôn còn thấp, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, tổ chức chỉ đạo thực hiện và công tác quản lý nhà nước còn nhiều bất cập, yếu kém. Vai trò của các cấp uỷ, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể quần chúng trong việc triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở nhiều nơi còn hạn chế. 2 Xem thêm toàn văn Nghị quyết 26 tại địa chỉ http://baodientu.vn/Home/Thuc-hien-Nghi-quyet- 26NQTW-can-dac-biet-chu-y-nang-cao-doi-song-nong-dan/20119/98847.vgp, trong đó có đề cập đến việc thực hiện Nghị quyết 26 cần chú ý nâng cao đời sống nông dân. 2 z Mặc dù Việt Nam đã đạt được khá nhiều thành tựu về nâng cao năng suất cây trồng, vật nuôi, nhưng do quy mô sản xuất nhỏ bé (bình quân cả nước là 0,8 ha đất nông nghiệp/hộ gia đình) nên năng suất lao động bị hạn chế. Thu nhập của đa số hộ nông dân thấp dẫn đến không có vốn tái đầu tư mở rộng và áp dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất. Chất lượng nông sản hàng hoá nhìn chung còn thấp và không đồng đều cũng là một thách thức rất lớn đối với cả thị trường trong nước và xuất khẩu. Đây chính là những tiền đề cơ bản để Việt Nam ban hành những quy định pháp luật, chính sách nhằm hỗ trợ sản xuất nông nghiệp trong thời kỳ hội nhập và thực hiện các cam kết của mình.