CHƯƠNG 1 – CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƯỢC KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. CHIẾN LƯỢC KINH DOANH 1. Khái niệm của chiến lược kinh doanh Chiến lược là “tập hợp các quyết định về các mục tiêu dài hạn và các biện pháp, các cách thức, con đường đạt đến các mục tiêu đó. Chiến lược khác với chiến thuật.
Chiến lược là khái niệm có nguồn gốc từ quân sự. Trong quân sự, chiến lược khác với chiến thuật, chiến thuật đề cập đến việc tiến hành một trận đánh, trong khi chiến lược đề cập đến việc làm thế nào để liên kết các trận đánh với nhau. Nghĩa là cần phải phối hợp các trận đánh để đi đến mục tiêu quân sự cuối cùng.” Làm thế nào để xây dựng một chiến lươc giúp doanh nghiệp có thể có những bước đi chính xác và nhanh nhất để khẳng định được thương hiệu công ty trên thị trường? General Ailleret cho rằng chiến lược là “việc xác định những con đường và những phương tiện vận dụng để đạt tới các mục tiêu đã được xác định thông qua các chính sách” (Nguyễn Thành Độ, 1996, Giáo trình Chiến lược và Kế hoạch phát triển doanh nghiệp, tr. 405) Sử gia Edward Mead Earle quan niệm chiến lược là “nghệ thuật kiểm soát và dùng nguồn lực của một quốc gia hoặc một liên minh các quốc gia nhằm mục đích đảm bảo và gia tăng hiệu quả cho quyền lợi thiết yếu của mình” (GS.TS Nguyễn Thành Độ và cộng sự, 2015, Giáo trình Quản lý học, tr.
- Theo Jonhson & Scholes(1999) : “Chiến lược là định hướng và phạm vi của một tổ chức về dài hạn nhằm giành được lợi thế cạnh tranh cho tổ chức thông qua việc định dạng các nguồn lực của nó trong môi trường thay đổi, để đáp ứng nhu cầu thị trường và thỏa mãn mong đợi cua các bên liên quan” .Theo Alfred Chandler (1962): “ Chiến lược bao hàm ấn định các mục tiêu cơ bản, dài hạn của doanh nghiệp, đồng thời áp dụng một chuỗi các hành động cũng như sự phân bổ các nguồn lực cần thiết để thực hiện mục tiêu này”. Tóm lại, có thể hiểu “chiến lược của một tổ chức là kế hoạch quy mô lớn, xác định các mục tiêu tổng thể và các giải pháp cơ bản, định hướng dài hạn cho hoạt động của tổ chức”.TS Nguyễn Thành Độ và cộng sự, 2015, Giáo trình Quản lý học, tr.phân loại chiến lược kinh doanh Chiến lược kinh doanh là chiến lược được áp dụng trong lĩnh vực cụ thể là kinh doanh. Các quan niệm về chiến lược không giống nhau nên quan điểm về CLKD cũng khác nhau. Mỗi cấp độ CLKD sẽ có mỗi mục tiêu và vai trò khác nhau trong từng thời điểm khác nhau, vậy nên tổ chức cần xem xét cẩn thận trước khi đưa ra chiến lược khi lựa chọn các cấp độ.
Một tổ chức thường có ba loại chiến lược cơ bản đó là (1) chiến lược cấp tổ chứ, (2) CL cấp ngành/lĩnh vực, (3) CL cấp chức năng. Chiến lược cấp tổ chức là “chiến lược cao cấp nhất cho quá trình phát triển và tương lai hoạt động của doanh nghiệp sau này. Bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần có chiến lược công ty cho quá trình hình thành và phát triển của mình” Là chiến lược do bộ phận quản lí cấp cao nhất đề ra nhằm định hướng các hoạt động của tổ chức trong thời gian tới Chiến lược công ty cần phải được đưa ra bởi những nhà lãnh đạo có năng lực và khả năng quản lý, có như thế doanh nghiệp mới có thể có những chiến lược hiệu quả và thiết thực Chiến lược cấp ngành/ lĩnh vực Chiến lược cấp ngành/lĩnh vực chỉ lien quan đến một ngành ( một lĩnh vực hoạt động) của tổ chức. Nhằm củng cố vị thế cạnh tranh và hợp tác của ngành/lĩnh vực đó Những quyết định chiến lược cơ bản cho một lĩnh vực là: + CL cạnh tranh là “chiến lược tạo ra lợi thế cạnh tranh của tổ chức thông qua chi phí thấp hoặc tạo ra sự khác biệt cho sản phẩm, dịch vụ của công ty.” + CL hợp tác là “chiến lược hợp tác chủ yếu thông qua hình thức liên minh chiến lược cũng có thể giúp công ty tạo lợi thế cạnh tranh.” Chiến lược cấp chức năng Chiến lược này được xây dựng giúp đưa ra các giải pháp giúp các chức năng phòng ban hoạt động hiệu quả hơn, và sử dụng nguồn lực tối ưu trong quá trình hoạt động sản xuất.
Các CL cấp chức năng giúp bồi dưỡng các năng lực cốt lõi của tổ chức, đẩy mạnh các năng lực đó để có thể tạo lợi thế hơn so với các đối thủ. CL cấp chức năng sẽ có thể thực hiện dễ dàng nếu được xây dựng trên cơ sở điểm mạnh đang có của công ty. Nếu công ty không có điểm mạnh vượt trội 2 đó thì công ty nên chuyển nhiệm vụ qua bên thứ ba ở bên ngoài họ có thể làm giúp để có thể thực hiện CL hiệu quả hơn.3 vai trò của chiến lược kinh doanh Nếu có một CLKD thực hiện hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp xác định được mục tiêu, có phương hướng hành động, góp phần vào sự thành công của công ty. Ngược lại nếu một doanh nghiệp dù lớn hay nhỏ nếu không có một chiến lược cụ thể thì sẽ như một con thuyền không người lái.
Vai trò chủ yếu của chiến lược kinh doanh: Thứ nhất, CLKD giúp các công ty xác định mục tiêu, làm rõ hướng hành động bằng cách phân tích và dự báo các hoạt động thương mại. Các hoạt động thương mại luôn bị chi phối bởi cả môi trường bên ngoài và trong công ty. Các mục tiêu của tổ chức cũng yêu cầu thay đổi linh hoạt để giúp các công ty thích nghi với môi trường thay đổi. Nhưng đôi khi mục tiêu này quá sức, rất khó để thực hiện được.
Vậy nên cần có CLKD để có thể cụ thể hóa công việc và đưa nó vào thực tế từ và khi đã rõ được mục tiêu từ đó nêu ra hướng đi cụ thể, rõ ràng giúp mọi người trong công ty từ đó mọi người sẽ biết mình cần phải làm cái gì, công ty sẽ đi đến đâu. Thứ hai, CLKD là cơ sở cho doanh nghiệp lập kế hoạch tác nghiệp. Nếu CLKD đưa vào sử dụng hiệu quả từ đó có thể lấy làm căn cứ để lập kế hoạch tác Nghiệp và từ đó sẽ sử dụng nguồn lực một cách hợp lí. Bên cạnh đó, CLKD cũng định vị lại các lĩnh vực hoạt động, khách hàng, cũng như vị trí cung cấp sản phẩm/dịch vụ của doanh nghiệp.
Thứ ba, CLKD sẽ làm tăng hiệu lực của doanh nghiệp, tạo hướng đi hoạt động, giúp DN không chỉ sử dụng hiệu quả các nguồn lực mà còn giúp tối đa hóa việc đạt được mục tiêu của DN. Mỗi nguồn lực của doanh nghiệp sẽ được sử dụng một cách phù hợp ứng với từng thời điểm cụ thể. CLKD sẽ giúp doanh nghiệp liên kết các cá nhân với lợi ích riêng khác nhau cùng hướng tới một mục đích chung, vì mục tiêu phát triển của tổ chức. Ngoài ra, nhờ có CLKD mà tính đoàn kết nội bộ công ty cũng tăng lên.
Thứ tư, CLKD sẽ tạo ra sự thay đổi về chất của doanh nghiệp. Thường thi để thực hiện một CLKD phải thực hiện trong khoảng thời gian dài có thể đến hàng chục năm. Chính vì vậy trong thời gian dài sẽ giúp cho doanh nghiệp đi từ thay đổi về mặt lượng, tích đủ đến ngưỡng tạo ra thay đổi về mặt chất, giúp doanh nghiệp đạt được những thành tựu phát triển vượt bậc. Chúng ta không thể phủ nhận rằng ở tất cả quốc gia, mọi hoạt động SXKD đều phải có cạnh tranh, có cạnh tranh thì mới phát triển.
Đặc biệt, trong điều kiện toàn cầu hóa, thế giới 3 phẳng như hiện nay, giữa các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh luôn có sự ảnh hưởng, phụ thuộc lẫn nhau, và sự cạnh tranh để tạo vị thế ngày càng trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết. Các DN không chỉ cạnh tranh nhau về giá cả, chất lượng, marketing,… mà CLKD cũng được sử dụng như một công cụ cạnh tranh có hiệu quả. CLKD sẽ giúp doanh nghiệp tăng chỉ tiêu doanh số, nâng cao năng suất lao động, nâng cao hiệu quả kinh doanh, cải thiện vị thế cạnh tranh trên thị trường. Thứ năm, CLKD sẽ góp phần tạo nên tính hiệu lực của một doanh nghiệp thông qua sự hài lòng của các cá nhân trong doanh nghiệp đó.
CLKD sẽ làm rõ những công việc cần làm để đạt được mục tiêu chung của tổ chức. Từ đó, mọi người sẽ nắm được chi tiết công việc, họ sẽ biết cách thức làm việc…. Chính sự rõ ràng, chi tiết đó làm cho mọi người cảm thấy hài lòng hơn. Nhờ đó, tính hiệu lực của doanh nghiệp sẽ tăng lên không chỉ ở cấp độ cá nhân mà cả hiệu lực ở cấp độ doanh nghiệp.
Xây dựng chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp 1.Khái niệm xây dựng chiến lược kinh doanh Xây dựng chiến lược kinh doanh là “một quá trình xác định các mục tiêu chiến lược cũng như giải pháp, công cụ để thực hiện mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp. Quá trình này đánh giá toàn bộ tiềm năng của doanh nghiệp và liên kết các mục tiêu của doanh nghiệp với các hoạt động và nguồn lực yêu cầu để đạt được các mục tiêu đó.” Rất nhiều doanh nghiệp họ lập CLKD là cả một quá trình xác định họ sẽ làm gì và đi về đâu trong những năm tới ( thường là dài hạn từ 5 đến 10 năm ) mặc dù tầm nhìn của họ có thể là 20 năm. Doanh nghiệp cần phải biết vị trí của mình đang ở đâu trên thị trường rồi mới xác định mốc tới tiếp theo của mình và làm thế nào để đạt được nó, kết quả của quá trình phân tích này chính là bản chiến lược kinh doanh. Nguyên tắc xây dựng chiến lược kinh doanh a, Nguyên tắc thống nhất: nhằm đảm bảo sự phân chia và phối hợp chặt chẽ trong quá trình xây dựng, triển khai và tổ chức thực hiện giữa các cấp, các phòng ban chức năng trong doanh nghiệp.
Trong công ty phải có mối quan hệ dọc và ngang, mối quan hệ dọc là mối quan hệ cấp trên với các cấp dưới, phòng ban, còn mối quan hệ ngang là sư phối ợp giữa các phòng ban trao đổi dữ liệu thông tin với nhau b, Nguyên tắc cân đối: 4 một cơ cấu tổ chức tốt- qua việc phân chia một cách hợp lí các hoạt động và giao phó quyền han rõ ràng sẽ tạo ra một môi trường cho việc thực hiện nhiệm vụ. các nhân viên phải chịu trách nhiệm và có phạm vi quyền hạn của mình.
