CHƯƠNG 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐẤU THẦU VÀ XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC ĐẤU THẦU XÂY LẮP 1. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA CÔNG TÁC ĐẤU THẦU XÂY LẮP 1. Mục đích nghiên cứu công tác đấu thầu xây lắp Trong công cuộc đổi mới hiện nay, ngành xây dựng đang là một trong những lĩnh vực sôi động nhất. Theo kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại hội nghị về công tác xây dựng ngày 4 tháng 3 năm 2010: “Công tác đầu tư xây dựng cơ bản năm 2010 sẽ tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội”.
Năm 2009 ước thực hiện tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt khoảng 704.200 tỷ đồng, bằng 42,8% GDP (Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư). Nhiều công trình xây dựng quan trọng được đưa vào sử dụng đã tháo gỡ những “điểm nghẽn” của nền kinh tế, giúp Việt Nam cải thiện môi trường, là một trong số ít các nước giữ vững kết quả tăng trưởng dương. Nhưng để tham gia vào thị trường xây dựng trong nước và tiến tới các thị trường nước ngoài, các doanh nghiệp xây dựng cần có năng lực đáp ứng đủ những yêu cầu khắt khe của hồ sơ chào thầu và được đánh giá tốt hơn các đối thủ cạnh tranh. Trong khi đó các văn bản pháp lý trong đấu thầu thường xuyên điều chỉnh, được ban hành bổ sung và thay thế nhau trong thời gian ngắn, thậm chí cùng một nội dung nhưng các văn bản khác nhau quy định không giống nhau.
Trong khi đó các nhà quản lý doanh nghiệp xây lắp thường điều hành doanh nghiệp dựa vào kế hoạch hàng năm hoặc ứng biến theo tình huống cụ thể, mà ít có chiến lược dài hạn. Vì vậy các doanh nghiệp xây lắp phát triển không ổng định, không bền vững và luôn đối mặt với những khó khăn về vốn, về việc làm, về thị trường…. Là một doanh nghiệp xây lắp, Công ty Vinaconex E&C cũng không nằm ngoại lệ. Để có việc làm ổn định và từng bước phát triển vững mạnh, Học viên : Vũ Tiến Vượng Người hướng dẫn khoa học : TS.
Nguyễn Thế Hoà Luận văn Thạc sĩ 8 Công ty cần trúng thầu các công trình và có lãi sau khi bàn giao công trình cho chủ đầu tư. Một trong những nhu cầu cấp bách, yếu tố quan trọng hàng đầu của Công ty Vinaconex E&C là hoàn thiện chiến lược đấu thầu xây lắp trên cơ sở nghiên cứu, phân tích Luật đấu thầu, Luật Xây dựng và các văn bản pháp lý có liên quan; nghiên cứu, phân tích môi trường xây dựng tại Việt Nam. Trình tự và nội dung của công tác đấu thầu Việc tổ chức đấu thầu được tổ chức thực hiện theo trình tự sau: Chuẩn bị đấu thầu → Sơ tuyển (nếu có) → Nộp và nhận Hồ sơ dự thầu → Mở thầu → Đánh giá và xếp hạng nhà thầu → Trình duyệt kết quả đấu thầu → Công bố trúng thầu và thương thảo hoàn thiện hợp đồng → Trình duyệt nội dung hợp đồng và ký hợp đồng. Chuẩn bị đấu thầu Kế hoạch đấu thầu của dự án do bên mời thầu lập và phải được người có thẩm quyền phê duyệt.
Nội dung kế hoạch đấu thầu của dự án bao gồm: phân chia dự án thành các gói thầu; Giá gói thầu và nguồn tài chính; Hình thức lựa chọn nhà thầu và phương thức đấu thầu; Thời gian tổ chức đấu thầu cho; Loại hợp đồng; Thời gian thực hiện hợp đồng. Bên mời thầu phải đăng tải kế hoạch đấu thầu, thông báo mời sơ tuyển, thông báo mời thầu… trên báo đấu thầu và trang thông tin điện tử về đấu thầu. Sơ tuyển Việc sơ tuyển nhà thầu được thực hiện trước khi tổ chức đấu thầu nhằm chọn được các nhà thầu đủ năng lực và kinh nghiệm theo yêu cầu của gói thầu để mời tham gia đấu thầu; đối với các gói thầu mua sắm hàng hoá, gói thầu EPC có giá gói thầu từ ba trăm tỷ đồng trở lên, gói thầu xây lắp có giá gói thầu từ hai trăm tỷ đồng trở lên phải được tiến hành sơ tuyển. Học viên : Vũ Tiến Vượng Người hướng dẫn khoa học : TS.
Nguyễn Thế Hoà Luận văn Thạc sĩ 9 1. Mời thầu Mời thầu được tiến hành thông qua các phương tiện thông tin đại chúng hoặc thông báo trực tiếp tùy theo loại hình đấu thầu được áp dụng (trường hợp có sơ tuyển chỉ những nhà thầu nào lọt qua sơ tuyển mới được mua hồ sơ mời thầu). Đối với một gói thầu mỗi nhà thầu (hoặc liên doanh) được mua 01 bộ hồ sơ. Nộp và nhận hồ sơ dự thầu Nhà thầu tham gia đấu thầu nộp (hoặc gửi) hồ sơ dự thầu đến cho bên mời thầu theo thời gian và địa điểm ghi trên thông báo mời thầu hay thư mời thầu.
Hồ sơ dự thầu gửi đi được niêm phong. Bên mời thầu có trách nhiệm bảo quản các hồ sơ dự thầu, không được mở trước giờ quy định. Mở thầu Những hồ sơ dự thầu nộp đúng hạn sẽ được bên mời thầu tiếp nhận và quản lý theo chế độ quản lý hồ sơ mật. Việc mở thầu được tiến hành công khai theo ngày giờ, địa điểm ghi trong hồ sơ mời thầu và không được quá 48 giờ kể từ thời điểm đóng thầu.
Đại diện của bên mời thầu và các nhà thầu được mời tham dự phải ký vào biên bản mở thầu. Bản gốc hồ sơ dự thầu sau khi mở thầu phải được bên mời thầu ký xác nhận từng trang trước khi tiến hành đánh giá và quản lý theo chế độ quản lý hồ sơ mật để làm cơ sở pháp lý cho việc đánh giá và xem xét. Đánh giá, xếp hạng nhà thầu Bên mời thầu tến hành nghiên cứu, đánh giá chi tiết và xếp hạng các Hồ sơ dự thầu đã được mở căn cứ theo yêu cầu Hồ sơ mời thầu. Hồ sơ dự thầu hợp lệ, đáp ứng cơ bản các yêu cầu của Hồ sơ mời thầu, có giá đánh giá thấp nhất và có giá đề nghị trúng thầu không vượt quá giá gói thầu hoặc dự toán, tổng dự toán được phê duyệt sẽ được xem xét trúng thầu.
Học viên : Vũ Tiến Vượng Người hướng dẫn khoa học : TS. Nguyễn Thế Hoà Luận văn Thạc sĩ 10 1. Trình duyệt kết quả đấu thầu Kết quả đấu thầu phải được người (hoặc cấp) có thẩm quyền xem xét phê duyệt. Công bố trúng thầu và thương thảo hoàn thiện hợp đồng Chủ đầu tư chỉ được phép công bố kết quả đấu thầu sau khi đã được người (hoặc cấp) có thẩm quyền phê duyệt.
Chủ đầu tư sẽ mời nhà thầu trúng thầu đến thương thảo hoàn thiện hợp đồng. Nếu không thành công, sẽ mời nhà thầu xếp hạng tiếp theo đến thương thảo hợp đồng nhưng phải được người (hoặc cấp) có thẩm quyền chấp nhận. Trình duyệt nội dung hợp đồng và ký hợp đồng Chủ đầu tư và nhà thầu trúng thầu phải ký kết hợp đồng bằng văn bản khi nội dung hợp đồng đã được trình duyệt. Hợp đồng xây dựng có thể được tiến hành cho toàn bộ công trình, cho từng hạng mục công trình hay cho một loại công việc xây dựng.
Theo tính chất công việc hợp đồng xây dựng có các loại sau: Hợp đồng tư vấn xây dựng Hợp đồng thi công xây dựng công trình Hợp đồng cung cấp thiết bị công nghệ Hợp đồng thiết kế và thi công xây dựng công trình (viết tắt là EC) Hợp đồng thiết kế và cung cấp thiết bị công nghệ (viết tắt là EP); Hợp đồng cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình (viết tắt là PC); Hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình (viết tắt là EPC); Hợp đồng tổng thầu chìa khoá trao tay Học viên : Vũ Tiến Vượng Người hướng dẫn khoa học : TS. Nguyễn Thế Hoà Luận văn Thạc sĩ 11 Theo giá hợp đồng, hợp đồng xây dựng có các loại sau: a) Hợp đồng trọn gói; b) Hợp đồng theo đơn giá cố định; c) Hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh; d) Hợp đồng theo thời gian; đ) Hợp đồng theo tỷ lệ phần trăm (%). HỒ SƠ DỰ THẦU VÀ CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ CÓ LIÊN QUAN TỚI HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU XÂY LẮP 1. Chuẩn bị hồ sơ dự thầu Bên mời thầu đánh giá, lựa chọn nhà thầu thông qua hồ sơ dự thầu.
Theo quy chế đấu thầu một hồ sơ dự thầu phải bao gồm các nội dung sau: - Nội dung về kỹ thuật - Nội dung về thương mại, tài chính - Nội dung về hành chính pháp lý 1. Chuẩn bị nội dung về kỹ thuật Căn cứ vào bản vẽ kỹ thuật của hồ sơ mời thầu để bóc tách khối lượng công việc cần làm trong gói thầu. Nhà thầu phải hiểu rõ công việc nào phải làm thông qua bảng tiên lượng dự toán chi tiết. Thông qua bảng này nhà thầu có thể tính giá trị dự thầu.
Các biện pháp và tổ chức thi công của gói thầu được thể hiện qua bản thuyết minh các biện pháp thi công. Bản thuyết minh các biện pháp thi công thường bao gồm các nội dung chính sau: + Giới thiệu chung về công trình + Yêu cầu kỹ thuật Học viên : Vũ Tiến Vượng Người hướng dẫn khoa học : TS. Nguyễn Thế Hoà Luận văn Thạc sĩ 12 - Các quy định chung về kỹ thuật, chất lượng sản phẩm xây lắp. - Yêu cầu kỹ thuật đối với từng loại vật tư.
- Yêu cầu kỹ thuật đối với từng loại công việc. - Các yêu cầu về nghiệm thu khối lượng chất lượng công trình, xử lý chất thải môi trường, bảo hành công trình. + Các biện pháp tổ chức thi công Căn cứ vào các yêu cầu và bản vẽ kỹ thuật của công trình mà Công ty đưa ra các biện pháp tổ chức thi công phù hợp và hiệu quả nhất, bao gồm: a) Công tác chuẩn bị để mở công trường: - Chuẩn bị đường thi công; - Xây dựng lán trại, điện, nước dùng trong sinh hoạt; - Kho bãi tập kết nguyên vật liệu. b) An toàn lao động trong quá trình thi công, biện pháp đảm bảo vệ sinh, môi trường.
c) Phương án tổ chức thi công chi tiết Tuỳ theo đặc điểm, khối lượng công việc mà đưa ra các biện pháp thi công: tiến độ thi công, bố trí nhân lực, huy động máy móc cho thi công, sau đó được tổng hợp để tính tổng tiến độ thi công, tổng số nhân lực và máy móc cần huy động.
