Luận văn: Đánh giá thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả tại huyện Lục Ngạn, Bắc Giang

Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá quy hoạch phát triển cây ăn quả tại huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

• Tác giả: Hoàng Trọng Cảnh
• Người hướng dẫn: Ts. Vũ Đình Bắc
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Đánh Giá Thực Hiện Quy Hoạch Phát Triển Cây Ăn Quả Trên Địa Bàn Huyện Lục Ngạn, Tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Trích yếu luận văn
• 1.4. Thesis abstract
• 1.5. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.6. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.6.1. Mục tiêu chung
• 1.6.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.7. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.7.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.7.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.8. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.9. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 1.9.1. Khái niệm quy hoạch và các loại quy hoạch
• 1.9.2. Quy hoạch phát triển cây ăn quả
• 1.9.3. Vai trò và ý nghĩa của quy hoạch phát triển cây ăn quả
• 1.9.4. Nội dung nghiên cứu đánh giá thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả
• 1.9.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả
• 1.9.6. Cơ sở thực tiễn về thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả
• 1.9.6.1. Thực tiễn thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả trên thế giới
• 1.9.6.2. Thực tiễn thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả ở Việt Nam
• 1.9.6.3. Tình hình quy hoạch và thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả trên địa bàn tỉnh Bắc Giang
• 1.9.7. Bài học kinh nghiệm
• 1.9.8. Các công trình nghiên cứu có liên quan
• 1.10. Phương pháp nghiên cứu
• 1.10.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.10.2. Tình hình kinh tế - xã hội
• 1.10.3. Đánh giá chung về địa bàn nghiên cứu
• 1.10.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.10.5. Phương pháp chọn điểm và chọn mẫu nghiên cứu
• 1.10.6. Phương pháp thu thập thông tin
• 1.10.7. Phương pháp xử lý và phân tích thông tin
• 1.10.8. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.11. Kết quả và thảo luận
• 1.11.1. Nội dung quy hoạch phát triển cây ăn quả huyện Lục Ngạn
• 1.11.1.1. Căn cứ xây dựng quy hoạch
• 1.11.1.2. Mục tiêu của quy hoạch
• 1.11.1.3. Các giải pháp chủ yếu thực hiện
• 1.11.1.4. Tổ chức thực hiện quy hoạch
• 1.11.2. Đánh giá thực trạng thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả huyện Lục Ngạn
• 1.11.2.1. Công tác phổ biến quy hoạch
• 1.11.2.2. Lập kế hoạch thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả
• 1.11.2.3. Đánh giá giải pháp thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả
• 1.11.2.4. Điều chỉnh quy hoạch, thực hiện kế hoạch
• 1.11.3. Tác động của quy hoạch phát triển vùng tới phát triển cây ăn quả tại địa phương
• 1.11.4. Các yếu tố ảnh hưởng tới thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả huyện Lục Ngạn
• 1.11.4.1. Chất lượng quy hoạch
• 1.11.4.2. Năng lực các cơ quan tham gia thực hiện quy hoạch
• 1.11.4.3. Nguồn lực phát triển cây ăn quả
• 1.11.4.4. Sự ảnh hưởng của cơ chế chính sách
• 1.11.5. Giải pháp thực hiện thành công quy hoạch phát triển cây ăn quả của huyện Lục Ngạn trong thời gian tới
• 1.11.6. Quan điểm về thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả huyện Lục Ngạn
• 1.11.7. Định hướng và mục tiêu thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả huyện Lục Ngạn
• 1.11.8. Giải pháp thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả tại huyện Lục Ngạn
• 1.12. Kết luận và kiến nghị
• 1.12.1. Kiến nghị đối với Nhà nước
• 1.12.2. Kiến nghị đối với doanh nghiệp
• 1.12.3. Kiến nghị đối với khoa học
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quy Hoạch Phát Triển Cây Ăn Quả Tại Huyện Lục Ngạn

Huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang, nổi tiếng với các sản phẩm cây ăn quả đặc sản như vải thiều. Quy hoạch phát triển cây ăn quả tại đây không chỉ nhằm nâng cao giá trị kinh tế mà còn bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Quy hoạch này được xây dựng dựa trên các yếu tố tự nhiên, xã hội và kinh tế của địa phương, nhằm tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên và nâng cao thu nhập cho người dân.

1.1. Đặc Điểm Tự Nhiên Và Kinh Tế Của Huyện Lục Ngạn

Huyện Lục Ngạn có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc phát triển cây ăn quả với khí hậu ôn hòa, đất đai màu mỡ. Nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, trong đó cây ăn quả đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao thu nhập cho người dân.

1.2. Vai Trò Của Cây Ăn Quả Trong Kinh Tế Địa Phương

Cây ăn quả không chỉ là nguồn thu nhập chính mà còn góp phần tạo việc làm cho người dân. Sản phẩm cây ăn quả như vải thiều đã trở thành thương hiệu nổi tiếng, giúp nâng cao giá trị xuất khẩu cho huyện.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Quy Hoạch Cây Ăn Quả

Mặc dù quy hoạch phát triển cây ăn quả đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Các vấn đề như chất lượng sản phẩm chưa đồng đều, thiếu hệ thống kiểm tra chất lượng và cơ chế chính sách chưa phù hợp đang cản trở sự phát triển bền vững.

2.1. Chất Lượng Sản Phẩm Cây Ăn Quả

Chất lượng sản phẩm cây ăn quả tại Lục Ngạn chưa đồng đều, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh trên thị trường. Việc áp dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất còn hạn chế.

2.2. Thiếu Hệ Thống Kiểm Tra Chất Lượng

Hệ thống kiểm tra chất lượng sản phẩm chưa được thiết lập đầy đủ, dẫn đến tình trạng sản phẩm không đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Điều này cần được khắc phục để nâng cao giá trị sản phẩm.

III. Phương Pháp Đánh Giá Quy Hoạch Phát Triển Cây Ăn Quả

Để đánh giá hiệu quả của quy hoạch phát triển cây ăn quả, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học, bao gồm khảo sát thực địa, phỏng vấn các bên liên quan và phân tích số liệu thống kê. Những phương pháp này giúp xác định được thực trạng và đưa ra các giải pháp phù hợp.

3.1. Khảo Sát Thực Địa

Khảo sát thực địa giúp thu thập thông tin về tình hình sản xuất, chất lượng sản phẩm và nhu cầu thị trường. Đây là bước quan trọng để đánh giá thực trạng quy hoạch.

3.2. Phỏng Vấn Các Bên Liên Quan

Phỏng vấn các cán bộ quản lý, nông dân và doanh nghiệp giúp hiểu rõ hơn về những khó khăn và thách thức trong việc thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả.

IV. Giải Pháp Tăng Cường Thực Hiện Quy Hoạch Cây Ăn Quả

Để nâng cao hiệu quả thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả, cần áp dụng các giải pháp như tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, cải thiện cơ sở hạ tầng và phát triển mạng lưới tiêu thụ. Những giải pháp này sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

4.1. Ứng Dụng Khoa Học Công Nghệ

Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất cây ăn quả sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần có các chương trình đào tạo cho nông dân về kỹ thuật trồng và chăm sóc cây ăn quả.

4.2. Cải Thiện Cơ Sở Hạ Tầng

Cải thiện cơ sở hạ tầng như đường giao thông, hệ thống tưới tiêu sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cây ăn quả.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy quy hoạch phát triển cây ăn quả tại huyện Lục Ngạn đã mang lại nhiều lợi ích cho người dân. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện và điều chỉnh quy hoạch để đáp ứng nhu cầu thực tế và phát triển bền vững.

5.1. Lợi Ích Kinh Tế Từ Quy Hoạch

Quy hoạch đã giúp tăng trưởng kinh tế địa phương, nâng cao thu nhập cho người dân và tạo việc làm. Sản phẩm cây ăn quả đã trở thành nguồn thu nhập chính cho nhiều hộ gia đình.

5.2. Đánh Giá Tác Động Của Quy Hoạch

Đánh giá tác động của quy hoạch cho thấy sự phát triển của cây ăn quả đã góp phần cải thiện đời sống người dân và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, cần có các biện pháp để duy trì và phát triển bền vững.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Quy Hoạch Cây Ăn Quả

Kết luận cho thấy quy hoạch phát triển cây ăn quả tại huyện Lục Ngạn đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn cần tiếp tục cải thiện để đáp ứng nhu cầu thị trường và phát triển bền vững. Tương lai của quy hoạch phụ thuộc vào việc áp dụng các giải pháp khoa học công nghệ và chính sách hỗ trợ phù hợp.

6.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Định hướng phát triển cây ăn quả trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Cần có các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc áp dụng công nghệ mới.

6.2. Các Chính Sách Hỗ Trợ Cần Thiết

Các chính sách hỗ trợ cần thiết bao gồm chính sách về đất đai, tín dụng và đầu tư cơ sở hạ tầng. Những chính sách này sẽ giúp thúc đẩy phát triển cây ăn quả tại huyện Lục Ngạn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năm 2016, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam ghi nhận cột mốc lịch sử khi đạt 2,45 tỷ USD, chính thức vượt qua hai mặt hàng xuất khẩu truyền thống là dầu thô (2,35 tỷ USD) và gạo (2,17 tỷ USD). Trong bức tranh kinh tế nông nghiệp cả nước, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang nổi lên như một thủ phủ cây ăn quả trọng điểm của vùng Đông Bắc với tổng diện tích tự nhiên 103.253,1 ha. Nhằm khai thác tối đa tiềm năng sinh thái tiểu vùng, Ủy ban nhân dân huyện Lục Ngạn đã ban hành Quyết định số 663/QĐ-UBND ngày 16/4/2014 phê duyệt quy hoạch phát triển cây ăn quả giai đoạn đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030. Tuy nhiên, sau những năm đầu triển khai, công tác thực hiện quy hoạch đã bộc lộ những bất cập mang tính hệ thống như tình trạng phát triển tự phát, quy trình sản xuất an toàn chưa đồng bộ, hạ tầng bảo quản sau thu hoạch còn yếu và liên kết chuỗi giá trị chưa bền vững.

Nghiên cứu được triển khai nhằm ba mục tiêu trọng tâm: hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý thực hiện quy hoạch cây ăn quả; đánh giá toàn diện thực trạng thực hiện quy hoạch trên địa bàn huyện Lục Ngạn giai đoạn 2014-2016; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu lực thực thi quy hoạch đến năm 2020. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào không gian 29 xã và 1 thị trấn thuộc huyện Lục Ngạn trong khung thời gian phân tích số liệu từ năm 2014 đến 2016. Luận văn mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp luận cứ khoa học để nâng cao giá trị sản xuất cây ăn quả trên 1 ha từ mức 12,1 triệu đồng năm 2005 lên trên 96,36 triệu đồng năm 2016, thúc đẩy tỷ trọng cây ăn quả chiếm 81,89% giá trị ngành trồng trọt toàn huyện, đồng thời đóng góp tích cực vào việc kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo địa phương từ 20,18% năm 2014 xuống còn 17,6% năm 2016.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo và lý thuyết phát triển nông nghiệp bền vững dựa trên ba trụ cột: hiệu quả kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái. Khung phân tích thực hiện quy hoạch được xây dựng theo mô hình quản lý chu trình dự án công, bao gồm các mắt xích: công bố phổ biến quy hoạch, lập kế hoạch phân bổ nguồn lực, tổ chức triển khai, giám sát đánh giá và rà soát điều chỉnh.

Hệ thống nghiên cứu làm sáng tỏ 4 khái niệm nền tảng:

• Quy hoạch phát triển cây ăn quả: Luận chứng và xác lập phương án phân bố không gian, thời gian cho các vùng cây ăn quả nhằm tối ưu hóa nguồn lực sinh thái và kinh tế.
• Vùng sản xuất chuyên canh tập trung: Khu vực địa lý có quy mô đất đai liền khoảnh đáp ứng các điều kiện thổ nhưỡng, thủy văn để sản xuất hàng hóa khối lượng lớn.
• Chuỗi giá trị nông sản: Chuỗi liên kết khép kín từ khâu cung ứng giống, vật tư, canh tác, thu hoạch đến chế biến, bảo quản và phân phối ra thị trường.
• Tiêu chuẩn nông nghiệp an toàn: Quy chuẩn kỹ thuật thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP, GlobalGAP) nhằm kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp hai nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các niên giám thống kê huyện Lục Ngạn giai đoạn 2005-2016, báo cáo tổng kết của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bắc Giang, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Lục Ngạn và các đề án quy hoạch ngành liên quan.
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua điều tra phỏng vấn trực tiếp với quy mô cỡ mẫu 113 phiếu khảo sát. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng tại 3 tiểu vùng đại diện cho 3 mức độ phát triển kinh tế (phát triển cao, trung bình và thấp), bao phủ 4 nhóm đối tượng tham gia: cán bộ lãnh đạo Ủy ban nhân dân huyện; cán bộ kỹ thuật các phòng ban chuyên môn; cán bộ quản lý cấp xã; và các nông hộ trực tiếp sản xuất nằm trong vùng quy hoạch.

Phương pháp xử lý và phân tích thông tin bao gồm: phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh tuyệt đối - tương đối (trước và sau khi có quy hoạch), phân tích hiệu quả tài chính trên một đơn vị diện tích và đánh giá chất lượng quản lý qua thang đo Likert. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm phản ánh khách quan, đa chiều bức tranh thực hiện quy hoạch từ cả góc độ quản lý vĩ mô của nhà nước lẫn hành vi kinh tế vi mô của người sản xuất. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý số liệu được tác giả hoàn thiện trong khung thời gian nghiên cứu từ năm 2016 đến năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra những chuyển biến kinh tế mạnh mẽ gắn liền với các số liệu thực chứng cụ thể:

Thứ nhất, cơ cấu ngành trồng trọt chuyển dịch vượt bậc theo hướng hàng hóa tập trung. Tỷ trọng giá trị sản xuất của cây ăn quả trong tổng giá trị ngành trồng trọt đã tăng mạnh từ 71,10% năm 2005 lên mức 81,89% vào năm 2016 với tốc độ tăng trưởng bình quân toàn ngành đạt 12,27%/năm. Tổng sản lượng vải thiều năm 2016 đạt 142.315 tấn, mang lại tổng doanh thu từ quả tươi và dịch vụ phụ trợ ước tính đạt hơn 5.000 tỷ đồng. Bên cạnh cây vải, nhóm cây ăn quả có múi đạt bước đột phá với giá trị sản xuất năm 2015 vượt trên 540 tỷ đồng, tăng hơn 120 tỷ đồng so với năm 2014.

Thứ hai, công tác chuẩn hóa quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn ghi nhận bước tiến rõ rệt. Diện tích vải thiều sản xuất theo quy chuẩn VietGAP tăng từ 7.500 ha năm 2013 lên 16.500 ha vào năm 2015, đi kèm với 60,02 ha đạt tiêu chuẩn GlobalGAP xuất khẩu. Toàn huyện đã hình thành các vùng chuyên canh vải thiều an toàn tại các xã Giáp Sơn, Hồng Giang, Phì Điền, Quý Sơn, Tân Quang và Thanh Hải.

Thứ ba, hiệu quả tài chính từ chuyển đổi cơ cấu cây trồng đạt mức rất cao. Mô hình thâm canh cam đường Canh tại xã Tân Mộc cho năng suất bình quân 27 tấn/ha, giá bán duy trì ổn định 45.000 đồng/kg, mang lại doanh thu lên tới 1,3 tỷ đồng/ha. So sánh hiệu quả sử dụng đất cho thấy cam đường Canh cho thu nhập gấp 17 lần và cam Vinh gấp 9,6 lần so với thâm canh lúa truyền thống, góp phần đưa thu nhập bình quân đầu người toàn huyện năm 2016 đạt 50,6 triệu đồng/năm.

Thứ tư, hạ tầng kỹ thuật và tổ chức chuỗi cung ứng còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Toàn huyện có 10 hợp tác xã nông nghiệp nhưng quy mô hoạt động còn nhỏ bé. Mạng lưới kênh tưới dài 390 km với 70 km kênh chính phần lớn là kênh đất đã xuống cấp, gây thất thoát nước vào mùa khô. Hệ thống giao thông gồm 65 km quốc lộ (quốc lộ 31, quốc lộ 279) và 40,7 km tỉnh lộ thường xuyên xảy ra tình trạng ách tắc cục bộ trong mùa thu hoạch rộ.

Về mặt trực quan hóa, toàn bộ các chuyển dịch này có thể được trình bày rõ nét thông qua biểu đồ cột thể hiện sự biến động cơ cấu giá trị sản xuất trồng trọt giai đoạn 2005-2016 và bảng ma trận so sánh doanh thu, chi phí, lợi nhuận thuần trên 1 ha giữa cây lúa, vải thiều, cam Canh và bưởi Diễn.

Thảo luận kết quả

Thành công trong việc mở rộng diện tích và gia tăng thu nhập bắt nguồn từ sự chỉ đạo quyết liệt của hệ thống chính trị địa phương cùng sự năng động của người nông dân trong việc nắm bắt nhu cầu thị trường quả tươi. Tuy nhiên, tính bền vững của quy hoạch đang đối mặt với những thách thức lớn. Nguyên nhân cốt lõi là người dân có xu hướng mở rộng diện tích tự phát ngoài vùng quy hoạch khi giá nông sản tăng cao, dẫn đến nguy cơ phá vỡ cân bằng cung cầu.

Khâu bảo quản và chế biến sau thu hoạch vẫn là mắt xích yếu nhất khi hơn 80% sản lượng vải thiều tiêu thụ dưới dạng quả tươi thông qua thương lái, trong khi công nghệ sấy khô và bảo quản lạnh chưa được đầu tư bài bản. Vấn đề tiếp cận vốn vay theo Nghị định 55 còn gặp rào cản do thiếu cơ chế định giá và thế chấp tài sản hình thành trên đất nông nghiệp.

Khi so sánh với bài học quốc tế, Thái Lan đã xây dựng chiến lược quốc gia đưa kim ngạch xuất khẩu trái cây vượt 1 tỷ USD nhờ chính sách miễn giảm 50% thuế nhập khẩu máy móc và hệ thống bảo hộ giống bài bản. Tương tự, Indonesia đã xuất khẩu 370 triệu USD quả nhiệt đới nhờ quy hoạch phân vùng thích ứng biến đổi khí hậu. Tại Lục Ngạn, dù thương hiệu vải thiều đã được cấp văn bằng bảo hộ tại 7 quốc gia (Trung Quốc, Hàn Quốc, Lào, Campuchia, Nhật Bản, Singapore và Australia), nhưng giá trị gia tăng thu về chưa tương xứng do thiếu các liên kết bao tiêu chính ngạch dài hạn giữa doanh nghiệp và người trồng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác quản lý và nâng cao hiệu lực thực thi quy hoạch cây ăn quả đến năm 2020, huyện Lục Ngạn cần triển khai đồng bộ 4 nhóm giải pháp:

Thứ nhất, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật và mở rộng diện tích sản xuất an toàn. Phấn đấu đến năm 2020 đạt 100% diện tích vải thiều thương phẩm (khoảng 16.500 ha) và tối thiểu 80% diện tích cây có múi đạt tiêu chuẩn VietGAP/GlobalGAP. Cơ quan thực hiện: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với Trạm Khuyến nông huyện tổ chức các khóa tập huấn chuyển giao kỹ thuật cắt tỉa, xử lý ra hoa rải vụ và phòng trừ sâu bệnh sinh học.

Thứ hai, nâng cấp và kiên cố hóa hệ thống cơ sở hạ tầng vùng chuyên canh. Đặt mục tiêu kiên cố hóa bằng bê tông tối thiểu 60% trong tổng số 390 km kênh mương nội đồng, đồng thời nâng cấp mở rộng các tuyến đường trục xã, liên thôn kết nối với quốc lộ 31 và quốc lộ 279 trước năm 2020. Cơ quan thực hiện: Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Lục Ngạn phối hợp cùng Ủy ban nhân dân các xã và huy động nguồn lực đóng góp của nhân dân.

Thứ ba, củng cố chuỗi liên kết tiêu thụ và phát triển công nghệ chế biến sau thu hoạch. Nâng tỷ lệ sản lượng nông sản tiêu thụ qua hợp đồng kinh tế chính ngạch đạt tối thiểu 40% vào năm 2020. Kêu gọi đầu tư xây dựng từ 2 đến 3 cơ sở chiếu xạ, đóng gói hút chân không và kho lạnh bảo quản quy mô lớn tại các xã trung tâm. Cơ quan thực hiện: Phòng Kinh tế và Hạ tầng, Hội Sản xuất và Tiêu thụ vải thiều huyện Lục Ngạn kết nối trực tiếp với các doanh nghiệp xuất khẩu và hệ thống siêu thị nội địa.

Thứ tư, hoàn thiện cơ chế tín dụng ưu đãi và chính sách đất đai. Triển khai gói tín dụng nông nghiệp công nghệ cao với biên độ giảm lãi suất cho vay từ 0,5% đến 1,5%/năm so với lãi suất thương mại thông thường; đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gắn liền với tài sản vườn cây để tạo điều kiện thế chấp vay vốn ngân hàng trong giai đoạn 2018-2020. Cơ quan thực hiện: Chi nhánh các Ngân hàng Thương mại trên địa bàn phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

Cán bộ quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách tại các cơ quan như Ủy ban nhân dân cấp huyện, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Kế hoạch và Đầu tư: Luận văn cung cấp khung phương pháp luận và dữ liệu thực chứng để rà soát, lập và điều chỉnh các quy hoạch nông nghiệp nông thôn cấp huyện, cấp tỉnh cho giai đoạn 2020-2030.

Ban giám đốc các Hợp tác xã nông nghiệp và Doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu nông sản: Nghiên cứu cung cấp bức tranh chi tiết về cơ cấu sản lượng, thời vụ thu hoạch và phân bố vùng nguyên liệu chuyên canh, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng kế hoạch thu mua, đầu tư kho lạnh và đàm phán hợp đồng bao tiêu bền vững.

Giảng viên, nghiên cứu viên và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Tài liệu là nguồn tham khảo học thuật giá trị về phương pháp đánh giá thực hiện quy hoạch ngành thông qua hệ thống chỉ tiêu định lượng và quy trình xử lý dữ liệu khảo sát 113 mẫu thực địa.

Các chủ trang trại và nông hộ sản xuất cây ăn quả quy mô lớn: Luận văn cung cấp các phân tích so sánh chi tiết về hiệu quả kinh tế trên 1 ha của từng loại cây trồng (cam Canh, cam Vinh, bưởi Diễn, vải thiều VietGAP), giúp người làm vườn định hướng chuyển đổi cây trồng và áp dụng quy trình canh tác đạt chuẩn xuất khẩu.

Câu hỏi thường gặp

Quy hoạch phát triển cây ăn quả đã mang lại chuyển biến kinh tế nổi bật nào cho huyện Lục Ngạn giai đoạn 2014-2016? Quy hoạch đã thúc đẩy giá trị sản xuất bình quân trên 1 ha đất nông nghiệp tăng từ 12,1 triệu đồng năm 2005 lên 96,36 triệu đồng năm 2016. Cây ăn quả trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, chiếm tới 81,89% tổng giá trị sản xuất ngành trồng trọt toàn huyện và mang lại nguồn thu hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm cho người dân địa phương.

Loại cây trồng nào mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất trên một đơn vị diện tích tại Lục Ngạn theo khảo sát? Mô hình thâm canh giống cam đường Canh tại xã Tân Mộc đạt hiệu quả cao nhất với năng suất 27 tấn/ha và giá bán 45.000 đồng/kg, tạo ra doanh thu 1,3 tỷ đồng/ha. Mức thu nhập này cao gấp 17 lần so với canh tác lúa truyền thống và vượt trội hơn hẳn các cây hàng năm khác.

Đâu là điểm nghẽn lớn nhất trong việc tiêu thụ vải thiều tại địa phương? Nút thắt lớn nhất là sản lượng tiêu thụ phụ thuộc quá nhiều vào thị trường quả tươi và thương lái trung gian (chiếm trên 80%), trong khi thời vụ thu hoạch rộ chỉ kéo dài khoảng 1 tháng. Công nghệ bảo quản lạnh và chế biến sâu chưa phát triển tương xứng với quy mô sản lượng đạt 142.315 tấn năm 2016.

Cỡ mẫu và phương pháp khảo sát thực địa của luận văn được thực hiện như thế nào? Tác giả đã triển khai điều tra 113 phiếu khảo sát thông qua phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích tại 3 tiểu vùng đại diện cho 3 mức độ phát triển kinh tế (cao, trung bình, thấp). Mẫu điều tra bao quát 4 nhóm chủ thể: cán bộ lãnh đạo huyện, cán bộ kỹ thuật nông nghiệp, cán bộ xã và các hộ nông dân trực tiếp canh tác.

Thương hiệu và chỉ dẫn địa lý vải thiều Lục Ngạn đã được công nhận bảo hộ tại những thị trường quốc tế nào? Bộ Khoa học và Công nghệ đã hỗ trợ đăng ký và cấp văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ thành công cho thương hiệu vải thiều Lục Ngạn tại 7 quốc gia gồm: Trung Quốc, Hàn Quốc, Lào, Campuchia, Nhật Bản, Singapore và Australia, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho xuất khẩu chính ngạch.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác lập, thực hiện và đánh giá quy hoạch phát triển cây ăn quả tại địa bàn cấp huyện.
• Kết quả thực thi quy hoạch giai đoạn 2014-2016 đã khẳng định vị thế trụ cột của cây ăn quả tại Lục Ngạn, đóng góp vào tổng giá trị sản xuất toàn huyện đạt 8.831,74 tỷ đồng năm 2016 và nâng tỷ trọng cây ăn quả lên 81,89% giá trị ngành trồng trọt.
• Nghiên cứu đã nhận diện chính xác các rào cản hạ tầng với 390 km kênh mương chủ yếu là kênh đất, sự thiếu hụt cơ sở bảo quản chế biến sâu và tình trạng tiêu thụ tự do qua thương lái.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi với mục tiêu chuẩn hóa 100% diện tích vải thiều VietGAP/GlobalGAP, kiên cố hóa thủy lợi và áp dụng gói tín dụng giảm từ 0,5% đến 1,5% lãi suất trước năm 2020.
• Xác định lộ trình triển khai cụ thể cho giai đoạn 2018-2020 nhằm gắn kết chặt chẽ mối liên kết 4 nhà, đưa Lục Ngạn trở thành vùng sản xuất trái cây hàng hóa an toàn, chất lượng cao và phát triển bền vững của cả nước. Các nhà quản lý, doanh nghiệp và nông hộ cần khẩn trương phối hợp hành động để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HOÀNG TRỌNG CẢNH ĐÁNH GIÁ THỰC HIỆN QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN CÂY ĂN QUẢ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LỤC NGẠN, TỈNH BẮC GIANG Ngành: Quản lý kinh tế Mã ngành: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Vũ Đình Bắc NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Hoàng Trọng Cảnh i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS.

Vũ Đình Bắc đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế Nông nghiệp và Chính sách, Khoa Kinh tế và PTNT – Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin trân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức của UBND huyện Lục Ngạn, Chi cục Thống kê huyện Lục Ngạn, Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Lục Ngạn, UBND các xã thuộc huyện Lục Ngạn, người dân huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang đã cộng tác, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Hoàng Trọng Cảnh ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.

vii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Khái niệm quy hoạch và các loại quy hoạch.

Quy hoạch phát triển cây ăn quả. Vai trò và ý nghĩa của quy hoạch phát triển cây ăn quả. Nội dung nghiên cứu đánh giá thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả.

Cơ sở thực tiễn về thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả. Thực tiễn thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả trên thế giới. Thực tiễn thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả ở Việt Nam. Tình hình quy hoạch và thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.

Bài học kinh nghiệm. Các công trình nghiên cứu có liên quan. 26 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp nghiên cứu.

Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên huyện Lục Ngạn. Tình hình kinh tế - xã hội. Đánh giá chung về địa bàn nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm và chọn mẫu nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp xử lý và phân tích thông tin.

Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả và thảo luận. Nội dung quy hoạch phát triển cây ăn quả huyện Lục Ngạn. Căn cứ xây dựng quy hoạch.

Mục tiêu của quy hoạch. Các giải pháp chủ yếu thực hiện. Tổ chức thực hiện quy hoạch. Đánh giá thực trạng thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả huyện Lục Ngạn.

Công tác phổ biến quy hoạch. Lập kế hoạch thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả. Đánh giá giải pháp thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả. Điều chỉnh quy hoạch, thực hiện kế hoạch.

Tác động của quy hoạch phát triển vùng tới phát triển cây ăn quả tại địa phương. Các yếu tố ảnh hưởng tới thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả huyện Lục Ngạn. Chất lượng quy hoạch. Năng lực các cơ quan tham gia thực hiện quy hoạch.

Nguồn lực phát triển cây ăn quả. Sự ảnh hưởng của cơ chế chính sách. Giải pháp thực hiện thành công quy hoạch phát triển cây ăn quả của huyện Lục Ngạn trong thời gian tới. 79 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Quan điểm về thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả huyện Lục Ngạn. Định hướng và mục tiêu thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả huyện Lục Ngạn. Giải pháp thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả tại huyện Lục Ngạn. Kết luận và kiến nghị.

Kiến nghị đối với Nhà nước. Kiến nghị đối với doanh nghiệp. Kiến nghị đối với khoa học. 88 Tài liệu tham khảo.

91 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân BVTV Bảo vệ thực vật CAQ Cây ăn quả CSHT Cơ sở hạ tầng ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long ĐBSH Đồng bằng Sông Hồng DN Doanh nghiệp GĐ Giám đốc HTX Hợp tác xã KHCN Khoa học công nghệ KHKT Khoa học kỹ thuật NHNN Ngân hàng Nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại NN Nông nghiệp NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển Nông thôn NNCNC Nông nghiệp công nghệ cao PTNT Phát triển Nông thôn QH Quy hoạch TN&MT Tài nguyên và môi trường UBND Ủy ban Nhân dân USD Đô la Mỹ vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Nội dung phương pháp quy hoạch. Tình hình sản xuất quả của một số nước trên thế giới năm 2014. Tình hình sử dụng đất đai của huyện Lục Ngạn.

Cơ cấu giá trị sản xuất các nhóm ngành. Tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu giá trị sản xuất ngành trồng trọt giai đoạn 2005 - 2016. Dân số và biến động dân số. Hiện trạng hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn huyện.

Số lượng phiếu điều tra phỏng vấn ở các nhóm đối tượng. Kết quả thực hiện công tác triển khai thành lập Ban chỉ đạo và các nghị quyết thực hiện quy hoạch sản xuất cây ăn quả tại huyện Lục Ngạn tính đến 31/12/2016. Kết quả thực hiện công tác triển khai, tuyên truyền về quy hoạch phát triển cây ăn quả tính đến 31/12/2016. Đánh giá của hộ nông dân về công tác tuyên truyền, phổ biến về quy hoạch phát triển cây ăn quả.

Phương thức và đối tượng tham gia lập kế hoạch thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả. Thời gian trong lập kế hoạch thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả huyện Lục Ngạn. Tình hình thực hiện chuyển giao khoa học kỹ thuật trong quy hoạch phát triển cây ăn quả 2015-2016 tại huyện Lục Ngạn. Tình hình thực hiện chính sách chuyển đổi đất trong quy hoạch phát triển cây ăn quả từ năm 2015 đến tháng 12/2016 tại huyện Lục Ngạn.

Tình hình thực hiện việc xây dựng cơ sở hạ tầng trong vùng phát triển cây ăn quả tính đến 31/12/2016 tại huyện Lục Ngạn. Bảng đánh giá về chất lượng của việc thực hiện xây dựng cơ sở hạ tầng trong quy hoạch phát triển cây ăn quả. Tình hình thực hiện xây dựng điểm tập kết nông sản tính đến 31/12/2016 tại huyện Lục Ngạn. 62 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Chỉ tiêu rà soát và điều chỉnh quy hoạch cây ăn quả huyện Lục Ngạn đến năm 2020. Đánh giá của cán bộ về công tác rà soát, điều chỉnh quy hoạch phát triển cây ăn quả huyện Lục Ngạn. So sánh năng suất, sản lượng cây ăn quả trước và sau quy hoạch phát triển cây ăn quả huyện Lục Ngạn. Tình hình tiêu thụ quả của các hộ điều tra năm 2016.

Thông tin cơ bản của các hộ điều tra huyện Lục Ngạn năm 2016. Thu nhập bình quân của hộ/năm trước và sau quy hoạch. Đánh giá của cán bộ về chất lượng quy hoạch vùng phát triển cây ăn quả huyện Lục Ngạn. Tổng hợp tiềm năng độ thích hợp các loại cây ăn quả chính huyện Lục Ngạn.

Số lao động bình quân của hộ. So sánh hiệu quả của chi phí sản xuất cây ăn quả và các kiểu sử dụng đất khác ở các hộ điều tra. Mức độ ưu tiên về quan tâm của nông dân được điều tra trong quá trình phát triển cây ăn quả tại huyện Lục Ngạn năm 2016. Mục tiêu thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả đến năm 2020 của huyện Lục Ngạn.

81 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Hoàng Trọng Cảnh Tên luận văn: “Đánh giá thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả trên địa bàn huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang”. Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Tên cở sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về thực hiện quy hoạch và thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả; - Đánh giá thực trạng thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả trên địa bàn huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang; - Đề xuất một số giải pháp tăng cường thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả trên địa bàn huyện Lục Ngạn. Phương pháp nghiên cứu Đề tài tập trung nghiên cứu và tiến hành điều tra tại ba địa điểm đảm bảo về các tiêu chí như có điều kiện để phát triển cây ăn quả theo vùng tập trung; Đặc trưng cho ba mức phát triển là cao, trung bình và thấp. Đối tượng nghiên cứu chủ yếu gồm 4 nhóm là Ban lãnh đạo UBND huyện Lục Ngạn; Cán bộ kỹ thuật các phòng nông nghiệp, trạm khuyến nông; Cán bộ cấp xã liên quan tới giải pháp thực hiện quy hoạch phát triển cây ăn quả; Các nông hộ nằm trong quy hoạch.

Tổng số phiếu điều tra là 113 phiếu.