MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Xây dựng nông thôn mới nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, được xác định trong Nghị quyết số 26 - NQ/TƯ ngày 5/8/2008 của Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương khóa X với mục tiêu đến năm 2020 có 50% số xã đạt được tiêu chuẩn nông thôn mới. Các huyện phía Tây của Thành phố Hà Nội chủ yếu phát triển kinh tế gắn với nông nghiệp, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH - HĐH), tốc độ đô thị hóa nhanh ảnh hưởng rất lớn đến quá trình phát triển kinh tế - xã hội, sự thay đổi trong cơ cấu kinh tế, cơ cấu dân số, lao động và cơ cấu đất đai của các địa phương. Quan điểm xây dựng nông thôn mới của Hà Nội đối với các địa phương ở phía Tây là: Yêu cầu cao về chất lượng, nhanh về thời gian xây dựng và hoàn thành kế hoạch; Mạnh về sự hỗ trợ nguồn lực từ thành phố Hà Nội ngoài sự hỗ trợ của Trung ương và các nguồn khác.
Trong 04 năm (2013-2017) triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Mỹ Đức, bước đầu đã đạt được những thành tựu khả quan trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội nói chung và phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn nói riêng; cơ cấu kinh tế có nhiều chuyển biến tích cực; đời sống của nhân dân được nâng lên rõ rệt. Nhiều xã đã có phương pháp, cách làm sáng tạo trong việc huy động sức dân, tạo sự đồng thuận trong xã hội. Quá trình triển khai thực hiện các chính sách hỗ trợ, xây dựng các mô hình phát triển sản xuất đã có sự chuyển biến tích cực về sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn, đặc biệt đã có sự liên kết giữa người dân, nhà khoa học với các doanh nghiệp trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; tạo điều kiện cho người dân yên tâm sản xuất và nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, việc triển khai thực hiện Chương trình trên địa bàn huyện vẫn còn những khó khăn, hạn chế nhất định, khiến cho đến nay mới có 9/21 xã thuộc huyện đạt chuẩn nông thôn mới.
Một trong những khó khăn, hạn chế lớn nhất khi triển khai xây dựng nông thôn mới của huyện là vấn đề xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn do thiếu vốn, nguồn vốn xây dựng chủ yếu vẫn đến từ ngân sách nhà nước, mà thiếu sự đóng góp từ phía nhân dân. Tính từ năm 2016 đến nay, toàn huyện đã huy động được hơn 1.262 tỷ đồng cho xây dựng nông thôn 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mới, trong đó chủ yếu là nguồn vốn ngân sách, vốn huy động ngoài ngân sách chỉ đạt gần 8 tỷ đồng (Nguyễn Mai, 2018). Điều này có thể là do nhận thức của người dân về các tiêu chí liên quan đến xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn, mức độ hài lòng của người dân đối với chất lượng xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn, sự tin tưởng vào việc thực hiện… Trong khi đó, để phát triển kinh tế - xã hội thì hạ tầng điện, đường, trường, trạm là nhân tố có tính chất quyết định, là then chốt để xây dựng nông thôn mới. Một vấn đề nữa là các công trình xây dựng hạ tầng giao thông nông thôn sau khi nghiệm thu xong, nhà quản lý chỉ quan tâm đến các điều kiện chất lượng có đảm bảo hay không mà chưa có sự quan tâm đến sự đánh giá của người dân về chất lượng hay quy trình thực hiện việc xây dựng các công trình này, do đó chưa đánh giá được một cách khách quan về chất lượng các công trình thông qua sự hài lòng của người dân.
Điều này dẫn đến, người dân cho rằng việc xây dựng hạ tầng giao thông nông thôn theo chuẩn nông thôn mới là của Đảng, Nhà nước chứ không phải là của người dân. Vì vậy, câu hỏi đặt ra là, Mức độ hài lòng của người dân ở huyện Mỹ Đức về tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn theo chuẩn nông thôn mới hiện nay như thế nào? Đánh giá của người dân về tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn theo chuẩn nông thôn mới trên địa bàn huyện Mỹ Đức hiện nay như thế nào? Làm thế nào để tăng sự hài lòng của người dân về tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn theo chuẩn nông thôn mới trên địa bàn huyện Mỹ Đức? Việc trả lời được các câu hỏi này sẽ giúp huyện Mỹ Đức có thêm những luận cứ khoa học và thực tiễn nhằm triển khai tốt hơn tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn mới nhằm tạo tiền đề cho việc xây dựng thành công nông thôn mới trên địa bàn huyện. Với những chăn chở trên, tác giả quyết định lựa chọn nghiên cứu đề tài “Đánh giá sự hài lòng của người dân về tình hình thực hiện tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Mỹ Đức, Tp. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.
Mục tiêu chung Trên cơ sở nghiên cứu, phân tích các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến mức độ hài lòng của người dân về tình hình thực hiện tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn, từ đó đề xuất giải pháp nhằm tăng cường sự hài 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lòng của người dân về tình hình thực hiện tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội. Mục tiêu cụ thể Hệ thống hóa các lý luận và thực tiễn liên quan đến sự hài lòng của người dân, Đánh giá thực trạng mức độ hài lòng của người dân về tình hình thực hiện tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn trong xây dựng nông thôn mới, Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của người dân về tình hình thực hiện tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Mỹ Đức. Đề xuất giải pháp tăng cường sự hài lòng của người dân về tình hình thực hiện tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐIỀU TRA 1.
Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: sự hài lòng của người dân và các nhân tố ảnh hưởng đến tình hình thực hiện tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Mỹ Đức. Đối tượng điều tra của đề tài là: người dân sử dụng các công trình cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn trên địa bàn huyện Mỹ Đức 1. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu về mức độ hài lòng của người dân về cơ sở hạ tầng giao thông gồm có: chất lượng công trình, tính thẩm mỹ của công trình, tính đa dụng của công trình. Từ đó đưa ra các giải pháp nhằm tăng mức độ hài lòng của người dân khi sử dụng các cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn trong xây dựng nông thôn mới.
Các công trình hạ tầng kỹ thuật trong xây dựng nông thôn mới gồm có 8 tiêu chí đó là: giao thông, thủy lợi, điện, trường học, cơ sở vật chất văn hóa, cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, thông tin và truyền thông, nhà ở dân cư. Các tiêu chí này lại được phân chia thành các tiêu chí nhỏ hơn (UBND thành phố Hà Nội, 2017). 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trên địa bàn huyện Mỹ Đức, hầu hết các xã chưa đạt điểm tối đa đối với tiêu chí giao thông. Đây là tiêu chí khó, đòi hỏi ngân sách đầu tư lớn.
Trên địa bàn huyện có 21 xã và 1 thị trấn, đối với đường trục thôn của huyện là tuyến đường được người dân đi lại, sử dụng hàng ngày, có chức năng kết nối các khu dân cư, từ khu dân cư tới các cánh đồng, xứ đồng, các cơ sở hạ tầng khác của thôn với nhau. Trong những năm qua, tuy hệ thống giao thông đã được đầu tư nhiều, nhưng chủ yếu là các tuyến đường lớn, đường tỉnh lộ, đường huyện lộ, liên xã (Phòng Kinh tế huyện Mỹ Đức, 2017). Do đó trong phạm vi bài viết chủ yếu tập trung nghiên cứu mức độ hài lòng của người dân trong việc sử dụng các cở sở hạ tầng giao thông nông thôn trên địa bàn huyện - Phạm vi về không gian: Đề tài nghiên cứu tại 2 xã đã đạt chuẩn nông thôn mới, 1 xã hiện đang phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới, 1 xã còn lại chưa đạt chuẩn nông thôn mới của huyện Mỹ Đức là xã: Phù lưu tế, Hợp Tiến và Hùng Tiến. - Phạm vi về thời gian: Các số liệu thứ cấp được thu thập trong giai đoạn 2014-2018, theo quá trình triển khai xây dựng nông thôn mới ở huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội.
Số liệu sơ cấp được điều tra trong năm 2019. Thời gian thực hiện đề tài từ năm 2018 – cuối năm 2019. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI 1. Về lý luận - Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về sự hài lòng của người dân đối về tình hình thưc hiện tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn trong xây dựng nông thôn mới.
- Đưa ra các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ hài lòng của người dân trong thực hiện tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nôn thôn trong xây dựng nông thôn mới. Về thực tiễn - Bài nghiên cứu sử dụng thang đo Likert điều tra 239 hộ dân hưởng lợi từ các công trình cơ sở hạ tầng giao thông trên địa bàn 3 xã thuộc huyện Mỹ Đức. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Về thực trạng sự hài lòng của người dân khi thực hiện tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông: Sau khi điều tra và tiến hành phân tích cho thấy mức độ hài lòng của người dân về các tiêu chí xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn là ở mức bình thường đạt 54,8%; sự hài lòng của người dân về kết quả sử dụng cơ sở hạ tầng giao thông được đánh giá đạt 44,8% cho thấy các cơ sở hạ tầng giao thông khi đưa vào sử dụng là thiết thực với người dân.