Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Huyện Giao Thủy, Tỉnh Nam Định

Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định, cung cấp thông tin hữu ích cho nghiên cứu.

• Tác giả: Nguyễn Như Tiên
• Người hướng dẫn: Pgs. Ts. Phan Quốc Hưng
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Sản Xuất Nông Nghiệp Trên Địa Bàn Huyện Giao Thủy, Tỉnh Nam Định
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Danh mục hình
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 1.5. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.6. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.7. Phạm vi nghiên cứu
• 1.8. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.9. Tổng quan tài liệu
• 1.9.1. Một số vấn đề lý luận về sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.2. Đất nông nghiệp và tình hình sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.3. Sự cần thiết của nền sản xuất nông nghiệp bền vững
• 1.9.4. Nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp bền vững
• 1.9.5. Tiêu chí đánh giá tính bền vững
• 1.9.6. Những vấn đề cơ bản về hiệu quả sử dụng đất và đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.6.1. Quan điểm về hiệu quả
• 1.9.6.2. Phân loại hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.7. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam
• 1.9.7.1. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới
• 1.9.7.2. Tình hình sử dụng nông nghiệp ở Việt Nam
• 1.9.8. Xu hướng phát triển nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam
• 1.9.8.1. Những xu hướng phát triển nông nghiệp trên thế giới
• 1.9.8.2. Định hướng phát triển nông nghiệp Việt Nam đến năm 2020
• 1.9.9. Những nghiên cứu đánh giá về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.9.1. Các nghiên cứu về đánh giá đất đai trên thế giới
• 1.9.9.2. Những nghiên cứu về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam
• 1.10. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.10.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.10.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.10.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.10.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.10.5. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Giao Thủy
• 1.10.6. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Giao Thủy
• 1.10.7. Hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 1.10.8. Định hướng sử dụng đất và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy
• 1.10.9. Phương pháp nghiên cứu
• 1.10.9.1. Phương pháp điều tra thu thập số liệu
• 1.10.9.2. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 1.10.9.3. Phương pháp tính hiệu quả của các loại sử dụng đất
• 1.10.9.4. Xử lý số liệu
• 1.10.9.5. Phương pháp so sánh
• 1.11. Kết quả và thảo luận
• 1.11.1. Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của huyện Giao Thủy
• 1.11.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.11.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.11.2. Hiện trạng sử dụng đất huyện Giao Thủy
• 1.11.2.1. Hiện trạng sử dụng đất
• 1.11.2.2. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2017
• 1.11.3. Hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 1.11.3.1. Các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Giao Thủy năm 2017
• 1.11.3.2. Hiệu quả kinh tế
• 1.11.3.3. Hiệu quả xã hội
• 1.11.3.4. Hiệu quả môi trường
• 1.11.3.5. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất tổng hợp của các kiểu sử dụng đất
• 1.11.4. Định hướng sử dụng đất và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy
• 1.11.4.1. Định hướng sử dụng đất
• 1.11.4.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 2. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Giao Thủy

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm tối ưu hóa nguồn tài nguyên đất đai. Huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định, với điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội đặc thù, cần có những nghiên cứu sâu sắc để xác định hiệu quả sử dụng đất. Việc này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn đảm bảo phát triển bền vững cho nông nghiệp địa phương.

1.1. Định Nghĩa và Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp không chỉ là việc đo lường năng suất mà còn là việc xem xét các yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường. Điều này giúp xác định các loại hình sử dụng đất phù hợp và bền vững.

1.2. Tình Hình Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Huyện Giao Thủy

Huyện Giao Thủy có diện tích đất nông nghiệp lớn, với nhiều loại hình sử dụng khác nhau. Việc phân tích tình hình sử dụng đất hiện tại sẽ giúp nhận diện các vấn đề và thách thức trong quản lý đất đai.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng huyện Giao Thủy cũng đối mặt với nhiều thách thức trong việc sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu và sự gia tăng dân số đang tạo áp lực lớn lên tài nguyên đất.

2.1. Ô Nhiễm Môi Trường và Tác Động Đến Đất Nông Nghiệp

Việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật không hợp lý đã dẫn đến ô nhiễm đất và nước. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến năng suất mà còn đến sức khỏe của người dân.

2.2. Biến Đổi Khí Hậu và Ảnh Hưởng Đến Sản Xuất Nông Nghiệp

Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi điều kiện khí hậu, ảnh hưởng đến mùa vụ và năng suất cây trồng. Cần có các biện pháp thích ứng để giảm thiểu tác động này.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Việc thu thập dữ liệu và phân tích sẽ giúp đưa ra những kết luận chính xác và đáng tin cậy.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Sử dụng các phương pháp điều tra, khảo sát và phân tích số liệu từ các nguồn khác nhau để có cái nhìn tổng quan về tình hình sử dụng đất.

3.2. Phương Pháp Phân Tích Hiệu Quả Kinh Tế

Áp dụng các chỉ tiêu kinh tế như giá trị sản xuất trên một hecta để đánh giá hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Sử Dụng Đất Tại Giao Thủy

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các loại hình sử dụng đất khác nhau có hiệu quả kinh tế và xã hội khác nhau. Việc phân tích này giúp xác định các loại hình sử dụng đất nào mang lại giá trị cao nhất cho người dân.

4.1. Hiệu Quả Kinh Tế Của Các Loại Hình Sử Dụng Đất

Các loại hình như trồng rau màu cho thấy hiệu quả kinh tế cao hơn so với các loại hình khác. Cần có chính sách khuyến khích phát triển các loại hình này.

4.2. Hiệu Quả Xã Hội và Môi Trường

Đánh giá hiệu quả xã hội cho thấy rằng các loại hình sử dụng đất không chỉ đảm bảo lương thực mà còn góp phần nâng cao đời sống người dân.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, cần có các giải pháp đồng bộ từ quy hoạch đến thực hiện. Việc áp dụng công nghệ mới và cải thiện quản lý đất đai là rất cần thiết.

5.1. Quy Hoạch Sử Dụng Đất Hợp Lý

Cần có quy hoạch sử dụng đất hợp lý để đảm bảo phát triển bền vững và hiệu quả. Việc này bao gồm việc xác định các khu vực ưu tiên cho sản xuất nông nghiệp.

5.2. Ứng Dụng Công Nghệ Mới Trong Nông Nghiệp

Áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

VI. Kết Luận và Định Hướng Tương Lai Về Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy là rất cần thiết. Định hướng tương lai cần tập trung vào phát triển bền vững và nâng cao giá trị sử dụng đất.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất giúp xác định các vấn đề và thách thức trong quản lý đất đai, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp.

6.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững Trong Nông Nghiệp

Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích phát triển nông nghiệp bền vững, đảm bảo an ninh lương thực và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Giao Thủy thuộc tỉnh Nam Định sở hữu tổng diện tích tự nhiên 23.775,61 ha với quy mô dân số đạt 188.903 người vào năm 2017. Trong đó, quỹ đất nông nghiệp chiếm 16.591,02 ha, với diện tích đất trực tiếp sản xuất nông nghiệp là 9.155,12 ha. Mặc dù giá trị sản xuất bình quân trên một hecta đất trồng trọt của huyện đã tăng từ 83,82 triệu đồng năm 2010 lên 107,92 triệu đồng năm 2017 (tăng 24,10 triệu đồng/ha), quá trình khai thác tài nguyên đất đai tại địa phương vẫn đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng. Tác động kép từ biến đổi khí hậu vùng ven biển, xâm nhập mặn và phương thức thâm canh lạm dụng hóa chất đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về đánh giá lại toàn diện hiệu quả sử dụng đất.

Đề tài nghiên cứu được thực hiện nhằm phân tích thực trạng và lượng hóa hiệu quả của các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên cả ba khía cạnh: kinh tế, xã hội và môi trường. Phạm vi không gian bao quát toàn bộ 22 xã, thị trấn của huyện Giao Thủy, được phân bổ theo 3 tiểu vùng sinh thái đặc trưng, kết hợp dữ liệu thống kê giai đoạn 2010-2017 và dữ liệu điều tra nông hộ năm 2017. Kết quả nghiên cứu đóng vai trò là luận cứ khoa học thực tiễn, cung cấp bộ chỉ số đo lường hiệu quả tổng hợp giúp chính quyền địa phương định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tối ưu hóa hệ số sử dụng đất và nâng cao thu nhập cho hơn 40.000 hộ sản xuất nông nghiệp ven biển.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng khung đánh giá đất đai tiêu chuẩn của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO, 1976) kết hợp quan điểm phát triển nông nghiệp bền vững của các nhà khoa học quản lý đất đai tại Việt Nam. Khung lý thuyết này khẳng định việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất không chỉ dựa vào lợi ích kinh tế đơn thuần mà phải xem xét mối quan hệ hữu cơ giữa ba trụ cột:

• Bền vững kinh tế: Được đo lường thông qua các chỉ tiêu giá trị sản xuất (GTSX), chi phí trung gian (CPTG), giá trị gia tăng (GTGT) và hiệu quả đồng vốn (HQĐV = GTGT / CPTG).
• Bền vững xã hội: Thể hiện qua năng lực giải quyết việc làm (công lao động/ha), giá trị ngày công lao động (GTNC = GTGT / công lao động) và mức độ chấp nhận của cộng đồng nông hộ.
• Bền vững môi trường: Đánh giá qua mức độ an toàn sinh thái, khả năng bảo vệ độ phì nhiêu của đất, mức độ thâm canh phân bón vô cơ và liều lượng hóa chất bảo vệ thực vật so với quy chuẩn khuyến nông.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: Loại hình sử dụng đất (LUT), Kiểu sử dụng đất (hệ thống luân canh cây trồng cụ thể trên một diện tích đất trong chu kỳ một năm) và Hiệu quả sử dụng đất tổng hợp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn số liệu thứ cấp từ Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Giao Thủy giai đoạn 2010-2017 với nguồn dữ liệu sơ cấp thu thập năm 2017.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên được triển khai dựa trên 3 tiểu vùng sinh thái đại diện:

• Tiểu vùng 1 (Vùng trũng ven biển, đất cát và đất mặn): Chọn xã đại diện Giao Phong.
• Tiểu vùng 2 (Vùng nội đồng phù sa sông Hồng): Chọn thị trấn Ngô Đồng.
• Tiểu vùng 3 (Vùng vàn cao phù sa sông Sò): Chọn xã Giao Thịnh.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 120 hộ nông dân trực tiếp canh tác (40 hộ mỗi xã đại diện), bảo đảm độ tin cậy thống kê và tính đại diện cao cho toàn bộ hệ thống canh tác của huyện. Phương pháp phân tích kinh tế - xã hội kết hợp thang điểm đánh giá tổng hợp 27 điểm (phân loại Cao từ 21,6 đến 27 điểm; Trung bình từ trên 13,5 đến dưới 21,6 điểm; Thấp từ 9 đến 13,5 điểm) được xử lý qua phần mềm Excel. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm chuẩn hóa các chỉ tiêu định tính và định lượng về cùng một mặt bằng đánh giá khách quan, tránh việc thiên lệch chỉ chạy theo lợi ích kinh tế ngắn hạn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực địa ghi nhận huyện Giao Thủy có 4 loại hình sử dụng đất chính với 16 kiểu sử dụng đất đa dạng. Hiệu quả của từng mô hình có sự phân hóa sâu sắc giữa các tiểu vùng:

Thứ nhất, xét về mặt kinh tế, các kiểu sử dụng đất chuyên rau màu đem lại giá trị vượt trội so với độc canh cây lúa. Tại tiểu vùng 1, kiểu canh tác lạc xuân - khoai lang mùa - rau đông đạt kỷ lục với GTSX đạt 271,99 triệu đồng/ha và GTGT đạt 220,76 triệu đồng/ha. Tại tiểu vùng 3, kiểu chuyên canh lạc xuân - vừng mùa - bí xanh đông ghi nhận GTSX đạt 259,06 triệu đồng/ha và GTGT đạt 207,40 triệu đồng/ha. Trong khi đó, các diện tích 2 vụ lúa truyền thống chỉ mang lại GTSX dao động từ 75 đến 95 triệu đồng/ha.

Thứ hai, tại tiểu vùng 2, mô hình kết hợp lúa - màu thể hiện tính ổn định cao. Kiểu sử dụng đất lúa xuân - lúa mùa - rau đông đạt GTSX 191,27 triệu đồng/ha và GTGT đạt 140,82 triệu đồng/ha, cao hơn gần 1,8 lần so với canh tác lúa thuần.

Thứ ba, về mặt xã hội, loại hình chuyên rau màu tạo ra nhu cầu lao động lớn nhất, giải quyết trung bình 802 công lao động/ha trên cả 3 tiểu vùng, đảm bảo mức giá trị ngày công từ 180.000 đến 275.000 đồng/công, góp phần giảm nghèo bền vững.

Thứ tư, về mặt môi trường, mô hình chuyên rau màu bị đánh giá ở mức thấp do lượng phân bón vô cơ (NPK) vượt khuyến cáo từ 15% đến 30% và tần suất phun thuốc bảo vệ thực vật cao hơn mức an toàn 2-3 lần/vụ, tiềm ẩn nguy cơ thoái hóa đất và ô nhiễm nguồn nước ngầm.

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch về hiệu quả kinh tế bắt nguồn từ lợi thế thổ nhưỡng đất cát pha, thịt nhẹ giàu dinh dưỡng tại các dải đất bãi bồi ven sông Sò và ven biển, rất thích hợp cho các loại cây màu giá trị cao như lạc giống, bí xanh và hành tỏi vụ đông. Dữ liệu nghiên cứu khi trực quan hóa qua biểu đồ phân tán hoặc ma trận radar 3 trục (Kinh tế - Xã hội - Môi trường) cho thấy một nghịch lý rõ nét: những kiểu sử dụng đất đạt điểm kinh tế tối đa (8-9 điểm) lại nhận điểm môi trường thấp nhất (3-4 điểm).

Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu trước đây tại vùng đồng bằng sông Hồng của Phạm Văn Vân và Nguyễn Thanh Trà (2010), đồng thời tái khẳng định luận điểm của Bùi Huy Hiền và Nguyễn Văn Bộ (2001) về tính dễ tổn thương của đất sản xuất khi thâm canh cao độ thiếu kiểm soát. Để nền nông nghiệp Giao Thủy phát triển bền vững, bắt buộc phải có sự điều chỉnh kỹ thuật để dung hòa giữa lợi nhuận kinh tế và bảo vệ tài nguyên đất.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy đến năm 2030, bốn nhóm giải pháp đồng bộ được đề xuất:

1. Điều chỉnh quy hoạch phân vùng sản xuất tập trung: Ủy ban nhân dân huyện Giao Thủy cùng Phòng Tài nguyên và Môi trường cần rà soát chuyển đổi linh hoạt 1.200 - 1.500 ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang mô hình luân canh 2 lúa - 1 màu hoặc chuyên rau màu an toàn trước năm 2025, phấn đấu đưa giá trị sản xuất bình quân toàn huyện vượt mốc 150 triệu đồng/ha.

2. Hoàn thiện hạ tầng thủy lợi và giao thông nội đồng: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì phối hợp với các hợp tác xã nâng cấp, kiên cố hóa 100% hệ thống kênh mương tiêu thoát úng và ngăn mặn tại 9 xã ven biển tiểu vùng 1 trong giai đoạn 2020-2024, bảo đảm chủ động nguồn nước ngọt tưới tiêu cho hơn 4.500 ha đất canh tác màu vụ đông.

3. Ứng dụng tiến bộ sinh học và quản lý dịch hại tổng hợp: Trạm Khuyến nông huyện tăng cường tập huấn quy trình VietGAP cho nông hộ, giảm tối thiểu 25% lượng thuốc bảo vệ thực vật hóa học và thay thế 30% phân bón vô cơ bằng phân hữu cơ vi sinh tại 100% các vùng chuyên rau màu xã Giao Phong và Giao Thịnh trước năm 2025.

4. Xây dựng chuỗi liên kết giá trị và cơ chế tín dụng ưu đãi: Hội Nông dân và Phòng Kinh tế - Hạ tầng kết nối các doanh nghiệp chế biến bao tiêu 100% sản lượng nông sản chủ lực (bí xanh, lạc giống, ngô ngọt), đồng thời phối hợp Ngân hàng Chính sách Xã hội giải ngân các gói vốn vay ưu đãi với hạn mức 50 - 100 triệu đồng/hộ nhằm hỗ trợ cơ giới hóa khâu làm đất và thu hoạch trong giai đoạn 2021-2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống dữ liệu thực nghiệm trong luận văn mang lại giá trị thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước cấp huyện và tỉnh: Cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có thêm cơ sở dữ liệu khoa học để xây dựng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp trung hạn.

• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Khoa học Đất, Nông nghiệp học: Tiếp cận bộ khung phương pháp luận đánh giá đất đa mục tiêu, quy trình thiết kế phiếu điều tra nông hộ và phương pháp lượng hóa điểm số tổng hợp kinh tế - xã hội - môi trường.

• Ban quản trị Hợp tác xã Nông nghiệp và Doanh nghiệp nông sản: Nhận diện chính xác các kiểu luân canh đạt năng suất cao nhất theo từng tiểu vùng thổ nhưỡng để định hướng xã viên canh tác hàng hóa quy mô lớn và thiết lập hợp đồng bao tiêu bền vững.

• Các hộ nông dân và chủ trang trại khu vực duyên hải: Ứng dụng trực tiếp các công thức luân canh tối ưu (lạc xuân - vừng mùa - bí xanh đông hoặc lúa - lúa - rau đông) nhằm gia tăng biên lợi nhuận trên mỗi sào đất canh tác.

Câu hỏi thường gặp

Loại hình sử dụng đất nào mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất tại Giao Thủy? Mô hình chuyên rau màu đem lại hiệu quả kinh tế vượt trội nhất, tiêu biểu là kiểu canh tác lạc xuân - khoai lang mùa - rau đông tại xã Giao Phong với giá trị sản xuất đạt 271,99 triệu đồng/ha và giá trị gia tăng đạt 220,76 triệu đồng/ha, cao gấp hơn 2,5 lần so với trồng lúa thuần.

Tại sao mô hình chuyên rau màu lại nhận điểm đánh giá môi trường thấp? Do tập quán canh tác thâm canh cao độ, các hộ trồng rau màu sử dụng phân bón hóa học vượt mức khuyến cáo từ 15-30% và lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật với tần suất dày đặc, dẫn đến dư lượng hóa chất trong đất cao và làm suy giảm hệ vi sinh vật có ích.

Cỡ mẫu 120 hộ khảo sát có đảm bảo tính đại diện khoa học cho huyện Giao Thủy không? Cỡ mẫu 120 hộ hoàn toàn đảm bảo độ tin cậy vì được chọn theo phương pháp phân tầng đại diện tại 3 xã tiêu biểu cho 3 tiểu vùng sinh thái (vùng trũng cát ven biển, vùng nội đồng sông Hồng, vùng vàn cao sông Sò), phản ánh chính xác đặc điểm của 16 kiểu sử dụng đất chính.

Xu hướng biến động giá trị sản xuất đất nông nghiệp của huyện diễn ra như thế nào? Giá trị sản xuất đất trồng trọt của huyện có sự tăng trưởng tích cực, từ mức 83,82 triệu đồng/ha năm 2010 lên 107,92 triệu đồng/ha năm 2017, tăng bình quân hơn 3,4 triệu đồng/ha mỗi năm nhờ sự mở rộng diện tích cây vụ đông và chuyển đổi cơ cấu giống.

Giải pháp then chốt nào giúp phát triển nông nghiệp bền vững tại địa phương? Giải pháp cốt lõi là gắn kết quy hoạch vùng sản xuất với ứng dụng quy trình VietGAP, kiểm soát chặt chẽ vật tư đầu vào hóa học và xây dựng chuỗi liên kết bao tiêu nông sản để bảo đảm hài hòa cả 3 mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện hiện trạng quản lý 16.591,02 ha đất nông nghiệp và phân hạng chi tiết 16 kiểu sử dụng đất trên địa bàn huyện Giao Thủy.
• Đóng góp khoa học then chốt là xây dựng ma trận đánh giá đất đa mục tiêu, chỉ rõ sự chênh lệch hiệu quả giữa mô hình chuyên màu (GTGT trên 220 triệu đồng/ha) và mô hình 2 vụ lúa thuần (GTGT dưới 60 triệu đồng/ha).
• Nghiên cứu đã cảnh báo kịp thời nguy cơ thoái hóa môi trường đất do thâm canh hóa chất và đề xuất hệ thống chỉ số cân bằng sinh thái phục vụ công tác quy hoạch.
• Lộ trình hành động giai đoạn 2020-2025 tập trung vào chuyển đổi 1.200 ha đất lúa trũng thấp, hoàn thiện thủy lợi nội đồng và phổ cập 100% quy trình thâm canh an toàn.
• Các cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể áp dụng ngay mô hình đánh giá này để hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp bền vững cho các vùng duyên hải lân cận.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN NHƯ TIÊN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GIAO THỦY, TỈNH NAM ĐỊNH Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Phan Quốc Hưng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Như Tiên i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. TS Phan Quốc Hưng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Trắc địa bản đồ, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức phòng Tài nguyên và môi trường, phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn huyện Giao Thủy và Ủy ban nhân dân các xã đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Như Tiên ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Tổng quan tài liệu. Một số vấn đề lý luận về sử dụng đất nông nghiệp.

Đất nông nghiệp và tình hình sử dụng đất nông nghiệp. Sự cần thiết của nền sản xuất nông nghiệp bền vững. Nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp bền vững. Tiêu chí đánh giá tính bền vững.

Những vấn đề cơ bản về hiệu quả sử dụng đất và đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Quan điểm về hiệu quả. Phân loại hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam.

Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới. Tình hình sử dụng nông nghiệp ở việt nam. Xu hướng phát triển nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam. Những xu hướng phát triển nông nghiệp trên thế giới.

Định hướng phát triển nông nghiệp việt nam đến năm 2020. Những nghiên cứu đánh giá về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Các nghiên cứu về đánh giá đất đai trên thế giới. 20 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Những nghiên cứu về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Giao Thủy. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Giao Thủy.

Hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Định hướng sử dụng đất và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra thu thập số liệu.

Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp tính hiệu quả của các loại sử dụng đất. Xử lý số liệu. Phương pháp so sánh.

Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của huyện Giao Thủy. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội.

Hiện trạng sử dụng đất huyện Giao Thủy. Hiện trạng sử dụng đất. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2017. Hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp.

Các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Giao Thủy năm 2017. Hiệu quả kinh tế. Hiệu quả xã hội. Hiệu quả môi trường.

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất tổng hợp của các kiểu sử dụng đất. Định hướng sử dụng đất và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy. 84 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Định hướng sử dụng đất.

Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Kết luận và kiến nghị. 90 Tài liệu tham khảo. 94 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt Bộ NN& PTNT Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn BVTV Bảo vệ thực vật CLĐ Công lao động CN- TTCN Công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp CNH-HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa CPTG Chi phí trung gian GTSX Giá trị sản xuất GTNC Giá trị ngày công HQĐV Hiệu quả đồng vốn LUT Loại hình sử dụng đất NTTS Nuôi trồng thủy sản PTDH Phòng trừ dịch hại SXKD Sản xuất kinh doanh TB Trung bình TNHH Thu nhập hỗn hợp TNT Thu nhập thuần UBND Ủy ban nhân dân CPSX Chi phí sản xuất vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp trên cả nước từ năm 2005 - 2016. Phân cấp hiệu quả kinh tế sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Phân cấp hiệu quả xã hội sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Phân cấp hiệu quả môi trường các LUT cây trồng.

Tổng hợp phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường. Đặc trưng các yếu tố khí tượng ở Nam Định trung bình qua các năm. Các loại đất chính của huyện Giao Thủy. Hệ thống giao thông đường bộ huyện Giao Thủy.

Diện tích, cơ cấu các loại đất chính năm 2017. Hiện trạng sử dụng đất năm 2017 huyện Giao Thủy. Hiện trạng diện tích, cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp năm 2017 huyện Giao Thủy. Các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Giao Thủy năm 2017.

Hiệu quả kinh tế của một số cây trồng chính, vật nuôi chính tiểu vùng 1. Hiệu quả kinh tế của một số cây trồng chính tiểu vùng 2. Hiệu quả kinh tế của một số cây trồng chính tiểu vùng 3. Đánh giá hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1.

Đánh giá hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2. Đánh giá hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 3. Hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1. Hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2.

Hiệu quả xã hội của các LUTs tiểu vùng 3. Mức độ bón phân của một số cây trồng chính huyện Giao Thủy. Mức sử dụng phân bón cho các loại hình sử dụng đất. Tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cho một số cây trồng chính huyện Giao Thủy.

Đánh giá hiệu quả môi trường qua lượng thuốc BVTV sử dụng. Đánh giá tổng hợp hiệu quả môi trường của các LUT ở Giao Thủy .80 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hiệu quả sử dụng đất của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 1. Hiệu quả sử dụng đất của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 2.

Hiệu quả sử dụng đất của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 3.82 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4. Bản đồ hành chính huyện Giao Thủy. Hiện trạng sử dụng đất năm 2017 huyện Giao Thủy. Cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp năm 2017 huyện Giao Thủy .52 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Như Tiên Tên luận văn: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định” Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá hiệu quả của các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp chính trên địa bàn huyện Giao Thủy.

- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của địa phương. Đối tượng nghiên cứu Các loại sử dụng đất và kiểu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Giao Thủy. Nội dung nghiên cứu Điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội huyện Giao Thủy Hiện trạng sử dụng đất huyện Giao Thủy Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Giao Thủy Định hướng sử dụng đất và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp có hiệu quả tại huyện Giao Thủy. Phương pháp nghiên cứu Luận văn đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: - Phương pháp thu thập số liệu + Nguồn số liệu thứ cấp + Nguồn số liệu sơ cấp - Phương pháp chọn điểm nghiên cứu - Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất - Phương pháp xử lý số liệu.

Kết quả chính và kết luận 1. Giao Thủy là huyện ven biển của tỉnh Nam Định có điều kiện tự nhiên và điều x LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] kiện kinh tế xã hội khá thuận lợi cho phát triển sản xuất nông nghiệp, với diện tích tự nhiên là 23.775,61 ha, quy mô dân số năm 2017 là 188.903 người, cơ sở hạ tầng khá tốt, có khả năng đáp ứng cho phát triển toàn diện ngành sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện. Theo thống kê năm 2017, toàn huyện Giao Thủy có 16.591,02 ha diện tích đất nông nghiệp. Trong đó, diện tích đất sản xuất nông nghiệp là 9.