HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN VĂN HÙNG ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CHUYỂN ĐỔI HỆ THỐNG CÂY TRỒNG TẠI VÙNG BÁN SƠN ĐỊA, HUYỆN CHƯƠNG MỸ, HÀ NỘI Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60.10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Chu Anh Tiệp NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày.
năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Hùng i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới Thầy giáo TS. Chu Anh Tiệp đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Canh tác học, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Văn phòng Huyện ủy, UBND huyện, phòng Kinh tế, phòng Tài nguyên & Môi trường, phòng Lao động thương binh và xã hội, chi cục Thống kê, trạm bảo vệ thực vật và cán bộ, các hộ dân nơi tôi đến tiến hành điều tra nghiên cứu đề tài đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày. năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Hùng ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.v Danh mục bảng. vii Danh mục đồ thị, sơ đồ. viii Trích yếu luận văn.
ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Giả thuyết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học hoặc thực tiễn. Những đóng góp mới. Ý nghĩa khoa học.
Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của đề tài. Một số khái niệm cơ bản trong nghiên cứu hệ thống cây trồng.
Phương pháp xây dựng hệ thống cây trồng. Những căn cứ làm cơ sở cho việc hình thành hệ thống cây trồng hợp lý. Những kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài. Những kết quả nghiên cứu ở nước ngoài.
Những kết quả nghiên cứu ở Việt Nam. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.
Đối tượng/ vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp.
36 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp. Các mô hình thử nghiệm. Các chỉ tiêu theo rõi.
Phân tích số liệu. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội của vùng bán sơn địa, huyện Chương Mỹ. Điều kiện tự nhiên.
Đánh giá thực trạng hệ thống cây trồng hàng năm và các biện pháp kỹ thuật canh tác đang áp dụng tại vùng bán sơn địa, huyện Chương Mỹ. Tình hình sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật tại vùng Bán sơn địa, huyện Chương Mỹ. So sánh hiệu quả kinh tế của các công thức trồng trọt chính trên các chân đất khác nhau tại vùng Bán sơn địa, huyện Chương Mỹ. Thuận lợi và khó khăn trong sản xuất cây trồng vụ đông trên đất hai lúa ở vùng Bán sơn địa,Chương Mỹ.
Kết quả thử nghiệm một số giống ngô mới trong và kỹ thuật trồng ngô trong công thức luân canh 3 vụ: lúa xuân –lúa mùa – ngô thu đông. Ảnh hưởng của một số giống Ngô đến đặc điểm sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây ngô vụ thu đông. Ảnh hưởng của kỹ thuật trồng đến sinh trưởng của giống Ngô NK4300. Hiệu quả của các mô hình thử nghiệm.
Một số giải pháp góp phần chuyển đổi hệ thống cây trồng trong các năm tới tại vùng bán sơn địa, Chương Mỹ. Giải pháp về cơ chế, chính sách. Giải pháp về giống, vốn. Giải pháp về khoa học kỹ thuật.
Giải pháp về thị trường. Giải pháp về tổ chức thực hiện. Kết luận và kiến nghị .84 Tài liệu tham khảo. 89 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BĐKH Biến đổi khí hậu BVTV Bảo vệ thực vật CCCT Cơ cấu cây trồng CNH-HĐH Công nghiệp hóa-hiện đại hóa CPTG Chi phí trung gian CPVC Chi phí vật chất CS Cộng sự ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long ĐBSH Đồng bằng sông Hồng ĐVDT Đơn vị diện tích GHTT Gieo hạt trực tiếp GR Tổng thu nhập GTGT Giá trị gia tăng GTSX Giá trị sản xuất HTCTr Hệ thống cây trồng HTNN Hệ thống nông nghiệp HTTT Hệ thống trồng trọt HTX Hợp tác xã ICM Quản lý cây trồng tổng hợp IPM Quản lý dịch hại tổng hợp MBCR Tỉ suất lợi nhuận biên NSHK Năng suất hạt khô NXB Nhà xuất bản PPTT Phương pháp truyền thống PTNT Pháttriển Nông thôn RAVC Lãi TB Trung bình TGST Thời gian sinh trưởng TNB Trồng ngô bầu v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TVC Tổng chi phí lưu động UBND Ủy ban nhân dân VAC Vườn –ao – chuồng VC Vườn – chuồng vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 4.
Hiện trạng sử dụng đất vùng Bán sơn địa năm 2015. Tình hình biến động đất nông nghiệp tại vùng Bán sơn địa giai đoạn 2010 – 2015( Trung bình 5 năm). Hiệu quả kinh tế của các hệ thống sử dụng đất nông nghiệp. Diện tích, dân số và mật độ dân số vùng Bán sơn địa năm 2015.
Tình hình lao động vùng bán sơn địa, huyện Chương Mỹ. Tốc độ tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2011 – 2015. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế khu vực nghiên cứu giai đoạn 2010 - 2015. Tình hình sản xuất của ngành chăn nuôi của vùng Bán sơn địa giai đoạn 2010 - 2015.
Số lượng trâu bò phân theo đơn vị hành chính năm 2015. Diện tích, năng suất và sản lượng một số cây trồng chính tại khu vực nghiên cứu năm 2011 - 2015. Hệ thống cây trồng vụ Xuân (2016). Hệ thống cây trồng vụ Mùa (2016).
Hệ thống cây trồng vụ Đông (2016). Hiện trạng sử dụng phân bón trên một số cây trồng chính. Lượng phân bón khuyến cáo cho một số loại cây trồng. Hiệu quả kinh tế của các công thức cây trồng trên đất chuyên lúa.
Hiệu quả kinh tế của các công thức cây trồng trên đất 2 Màu - 1 Lúa. Hiệu quả kinh tế của các công thức cây trồng trên đất chuyên Màu. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển. Các yếu tố cấu thành năng suất.
Ảnh hưởng của kỹ thuật trồng đến sinh trưởng của giống Ngô NK4300. Các yếu tố cấu thành năng suất. Hiệu quả kinh tế của các giống Ngô trồng thử nghiệm. Hiệu quả kinh tế của phương pháp trồng Ngô.
Hiệu quả kinh tế của các công thức luân canh khi cải tiến giống Ngô vụ Thu Đông. Sinh khối chất xanh còn lại sau thu hoạch. 79 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ Sơ đồ 2. Các thành phần của hệ thống canh tác.
Các bước nghiên cứu hệ thống cây trồng.6 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Văn Hùng Tên luận văn: Đánh giá hiện trạng và đề xuất chuyển đổi hệ thống cây trồng tại vùng Bán sơn địa, huyện Chương Mỹ -Hà Nội Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60620110 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Đánh giá những thuận lợi, khó khăn của điều kiện tự nhiên, lợi thế kinh tế - xã hội đối với các hệ thống cây trồng chính. - Đánh giá được hiện trạng các hệ thống cây trồng, từ đó chỉ ra được những ưu điểm, nhược điểm để có giải pháp thúc đẩy hay khắc phục. - Xây dựng một số mô hình thử nghiệm về giống cây trồng mới ở vụ Thu Đông để làm cơ sở áp dụng trên diện rộng. - Đề xuất một số giống cây trồng phù hợp, hệ thống cây trồng hợp lý và các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá.
Phương pháp nghiên cứu: * Thu thập thông tin thứ cấp: Đặc điểm khí hậu thời tiết; Hiện trạng sử dụng đất; Tình hình sân số lao động,văn hóa xã hội, cơ sở hạ tầng; Tình hình phát tiển kinh tế của vùng giai đoạn 2010-2015; Hiện trạng cơ cấu cây trồng. * Thu thập thông tin sơ cấp: Sử dụng phiếu điều tra kết hợp phỏng vấn nhanh. Điều tra 3 xã đại diện (xã Trần Phú, Tân Tiến, Nam Phương Tiến), mỗi xã tiến hành điều tra ngẫu nhiên 30 hộ nông dân. * Các mô hình thử nghiệm - Mô hình thử nghiệm trồng một số giống ngô mới (NK4300, NK66 Bt/Gt) vụ thu đông trong công thức luân canh Lúa xuân- Lúa mùa- Ngô thu đông.
- Mô hình đánh giá ảnh hưởng của kỹ thuật trồng đến sinh trưởng của giống Ngô NK4300. Kết quả chính và kết luận: 1. Vùng bán sơn địa, huyện Chương Mỹ hội tụ nhiều lợi thế về vị trí địa lý, điều kiện khí hậu, kinh tế, văn hóa, xã hội để phát triển sản xuất nông nghiệp đa dạng cây trồng, sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp. ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.