Luận văn đánh giá và đề xuất chuyển đổi hệ thống cây trồng tại huyện Chương Mỹ, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích vnua đánh giá hiện trạng và đề xuất chuyển đổi hệ thống cây trồng tại vùng bán sơn địa huyện chương, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Văn Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Chu Anh Tiệp
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Và Đề Xuất Chuyển Đổi Hệ Thống Cây Trồng Tại Vùng Bán Sơn Địa, Huyện Chương Mỹ, Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục đồ thị, sơ đồ
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Thesis abstract
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.9. Giả thuyết khoa học
• 1.10. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.11. Phạm vi nghiên cứu
• 1.12. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học hoặc thực tiễn
• 1.12.1. Những đóng góp mới
• 1.12.2. Ý nghĩa khoa học
• 1.12.3. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.13. Tổng quan tài liệu
• 1.14. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.15. Một số khái niệm cơ bản trong nghiên cứu hệ thống cây trồng
• 1.16. Phương pháp xây dựng hệ thống cây trồng. Những căn cứ làm cơ sở cho việc hình thành hệ thống cây trồng hợp lý
• 1.17. Những kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 1.17.1. Những kết quả nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.17.2. Những kết quả nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.18. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.18.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.18.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.18.3. Đối tượng/ vật liệu nghiên cứu
• 1.18.4. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu
• 1.18.5. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp
• 1.18.6. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp. Các mô hình thử nghiệm
• 1.18.7. Các chỉ tiêu theo dõi
• 1.18.8. Phân tích số liệu
• 1.19. Kết quả và thảo luận
• 1.19.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội của vùng bán sơn địa, huyện Chương Mỹ
• 1.19.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.19.2. Đánh giá thực trạng hệ thống cây trồng hàng năm và các biện pháp kỹ thuật canh tác đang áp dụng tại vùng bán sơn địa, huyện Chương Mỹ
• 1.19.3. Tình hình sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật tại vùng Bán sơn địa, huyện Chương Mỹ
• 1.19.4. So sánh hiệu quả kinh tế của các công thức trồng trọt chính trên các chân đất khác nhau tại vùng Bán sơn địa, huyện Chương Mỹ
• 1.19.5. Thuận lợi và khó khăn trong sản xuất cây trồng vụ đông trên đất hai lúa ở vùng Bán sơn địa, Chương Mỹ
• 1.19.6. Kết quả thử nghiệm một số giống ngô mới trong và kỹ thuật trồng ngô trong công thức luân canh 3 vụ: lúa xuân – lúa mùa – ngô thu đông
• 1.19.7. Ảnh hưởng của một số giống Ngô đến đặc điểm sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây ngô vụ thu đông
• 1.19.8. Ảnh hưởng của kỹ thuật trồng đến sinh trưởng của giống Ngô NK4300
• 1.19.9. Hiệu quả của các mô hình thử nghiệm
• 1.19.10. Một số giải pháp góp phần chuyển đổi hệ thống cây trồng trong các năm tới tại vùng bán sơn địa, Chương Mỹ
• 1.19.10.1. Giải pháp về cơ chế, chính sách
• 1.19.10.2. Giải pháp về giống, vốn
• 1.19.10.3. Giải pháp về khoa học kỹ thuật
• 1.19.10.4. Giải pháp về thị trường
• 1.19.10.5. Giải pháp về tổ chức thực hiện
• 1.20. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hệ Thống Cây Trồng Tại Vùng Bán Sơn Địa

Vùng bán sơn địa Chương Mỹ, Hà Nội, là khu vực có nhiều tiềm năng phát triển nông nghiệp. Tuy nhiên, việc đánh giá hiện trạng hệ thống cây trồng tại đây là rất cần thiết để xác định những thuận lợi và khó khăn trong sản xuất nông nghiệp. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và hiện trạng sản xuất cây trồng.

1.1. Điều Kiện Tự Nhiên Tại Vùng Bán Sơn Địa

Vùng bán sơn địa Chương Mỹ có địa hình đa dạng, với khí hậu thuận lợi cho nhiều loại cây trồng. Tuy nhiên, sự biến đổi khí hậu và áp lực từ đô thị hóa đang ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.

1.2. Tình Hình Kinh Tế Xã Hội Ảnh Hưởng Đến Nông Nghiệp

Kinh tế - xã hội tại Chương Mỹ đang phát triển, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc duy trì sản xuất nông nghiệp bền vững. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng là cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Hệ Thống Cây Trồng Hiện Tại

Hệ thống cây trồng hiện tại tại vùng bán sơn địa đang gặp nhiều vấn đề như cơ cấu cây trồng đơn điệu, kỹ thuật canh tác lạc hậu và hiệu quả sản xuất chưa cao. Những thách thức này cần được giải quyết để phát triển nông nghiệp bền vững.

2.1. Cơ Cấu Cây Trồng Đơn Điệu

Cơ cấu cây trồng hiện tại chủ yếu tập trung vào một số loại cây truyền thống, dẫn đến sự thiếu đa dạng và dễ bị tổn thương trước biến đổi khí hậu.

2.2. Kỹ Thuật Canh Tác Lạc Hậu

Nhiều nông dân vẫn sử dụng các phương pháp canh tác truyền thống, không áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới, làm giảm năng suất và hiệu quả kinh tế.

III. Phương Pháp Đề Xuất Chuyển Đổi Hệ Thống Cây Trồng Hiệu Quả

Để cải thiện hệ thống cây trồng tại vùng bán sơn địa, cần áp dụng các phương pháp chuyển đổi hợp lý. Việc lựa chọn giống cây trồng mới và cải tiến kỹ thuật canh tác là rất quan trọng.

3.1. Lựa Chọn Giống Cây Trồng Mới

Việc nghiên cứu và thử nghiệm các giống cây trồng mới có năng suất cao như giống ngô NK4300 sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho nông dân.

3.2. Cải Tiến Kỹ Thuật Canh Tác

Áp dụng các kỹ thuật canh tác hiện đại như gieo thẳng và luân canh sẽ giúp giảm thiểu công lao động và tăng năng suất cây trồng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả từ các mô hình thử nghiệm cho thấy việc chuyển đổi hệ thống cây trồng có thể mang lại hiệu quả kinh tế cao. Các mô hình này cần được nhân rộng để phát huy tối đa tiềm năng của vùng.

4.1. Kết Quả Thử Nghiệm Giống Ngô NK4300

Mô hình thử nghiệm giống ngô NK4300 cho thấy năng suất cao hơn so với giống truyền thống, giúp tăng thu nhập cho nông dân.

4.2. Hiệu Quả Kinh Tế Từ Các Mô Hình Thử Nghiệm

Các mô hình thử nghiệm đã chứng minh được tính khả thi và hiệu quả kinh tế, từ đó có thể áp dụng rộng rãi trong sản xuất nông nghiệp tại địa phương.

V. Kết Luận và Đề Xuất Tương Lai Cho Hệ Thống Cây Trồng

Việc chuyển đổi hệ thống cây trồng tại vùng bán sơn địa Chương Mỹ là cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích nông dân áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật.

5.1. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ Nông Dân

Cần có các chính sách hỗ trợ về giống, vốn và kỹ thuật để khuyến khích nông dân chuyển đổi cây trồng.

5.2. Tương Lai Của Nông Nghiệp Tại Vùng Bán Sơn Địa

Với sự chuyển đổi hợp lý, nông nghiệp tại vùng bán sơn địa có thể phát triển bền vững, nâng cao đời sống người dân và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Chương Mỹ là cửa ngõ phía Tây Nam thủ đô Hà Nội với tổng diện tích tự nhiên đạt 23.737,98 ha, trong đó quỹ đất nông nghiệp chiếm tới 16.491,3 ha, tương đương 69,47% tổng diện tích. Áp lực gia tăng từ quá trình đô thị hóa dọc theo 18 km Quốc lộ 6A và 16,5 km tuyến đường Hồ Chí Minh đã làm thu hẹp dần đất canh tác, đồng thời bộc lộ rõ những hạn chế của nền sản xuất truyền thống mang nặng tính tự túc, cơ cấu cây trồng đơn điệu và năng suất kinh tế chưa tương xứng tiềm năng. Đề tài tập trung giải quyết bài toán tái cơ cấu cây trồng vụ Thu Đông trên nền đất hai vụ lúa nhằm tối ưu hóa hệ số sử dụng đất và nâng cao thu nhập cho nông hộ tại tiểu vùng bán sơn địa.

Mục tiêu cụ thể của công trình là đánh giá toàn diện hiện trạng tài nguyên tự nhiên, kinh tế - xã hội tại địa bàn; phân tích sâu các điểm nghẽn kỹ thuật trong hệ thống luân canh hiện hành; từ đó xây dựng và khảo nghiệm thành công các giống ngô lai mới kết hợp cải tiến biện pháp canh tác. Nghiên cứu được triển khai thực nghiệm trọn vẹn trong khung thời gian từ tháng 01 đến tháng 12 năm 2016 tại 3 xã đại diện bán sơn địa gồm Nam Phương Tiến, Tân Tiến và Trần Phú. Công trình mang giá trị thực tiễn to lớn khi xác lập công thức luân canh tiến bộ giúp nâng cao mức lãi thuần từ 4,5 đến 6,2 triệu đồng/ha, đồng thời cắt giảm từ 13,5 đến 41 công lao động/ha so với tập quán cũ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết hệ thống nông nghiệp và lý thuyết sinh thái học cây trồng. Hệ thống cây trồng được định nghĩa là sự phối hợp chặt chẽ theo không gian và thời gian giữa các loài giống cây trồng cùng hệ thống biện pháp kỹ thuật canh tác nhằm khai thác tối đa nguồn năng lượng tự nhiên. Công trình vận dụng 4 khái niệm học thuật cốt lõi: hệ sinh thái nông nghiệp, chế độ luân canh thâm canh, hệ số sử dụng đất và tỷ suất lợi nhuận biên.

Mô hình nghiên cứu xác định mối quan hệ tương hỗ giữa ba cấu phần: sinh học, tài nguyên đất - khí hậu và điều kiện kinh tế nông hộ. Trong điều kiện tổng tích ôn cả năm của vùng đồng bằng và bán sơn địa Bắc Bộ đạt xấp xỉ 7.800 độ C, việc bố trí công thức luân canh 3 vụ gồm 2 vụ lúa kết hợp 1 vụ màu Đông là hoàn toàn phù hợp với quy luật sinh lý cây trồng, giúp né tránh thiên tai và tối đa hóa chỉ số sinh khối trên một đơn vị diện tích.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hài hòa giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thực địa. Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia của người dân (PRA) kết hợp điều tra phỏng vấn trực tiếp bằng phiếu hỏi bán cấu trúc được áp dụng trên cỡ mẫu 90 hộ nông dân. Cỡ mẫu được phân bổ đều cho 3 xã đại diện là Trần Phú, Tân Tiến và Nam Phương Tiến với 30 hộ mỗi xã. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được lựa chọn vì phản ánh chính xác sự đa dạng về điều kiện địa hình gò đồi, tập quán canh tác và tiềm lực vốn của từng nhóm hộ sản xuất. Dữ liệu thứ cấp phản ánh quá trình biến động kinh tế nông nghiệp giai đoạn 2010 - 2015 được thu thập từ Chi cục Thống kê và Phòng Kinh tế huyện.

Hai mô hình thử nghiệm đồng ruộng được thiết kế chuẩn mực tại xã Nam Phương Tiến từ ngày 15/9/2016 đến ngày 30/12/2016 với quy mô 360 m2 mỗi hộ. Mô hình 1 khảo nghiệm giống ngô lai mới NK4300 và NK66 Bt/Gt đối chứng với giống LVN4 truyền thống trên nền phân bón chuẩn gồm 8 tấn phân chuồng, 150 kg N, 85 kg P2O5 và 80 kg K2O cho mỗi héc-ta. Mô hình 2 so sánh kỹ thuật làm đất tối thiểu kết hợp gieo hạt trực tiếp hoặc đặt bầu ngô so với tập quán cày bừa lên luống cũ. Phương pháp phân tích kinh tế biên được ưu tiên áp dụng nhằm đo lường chính xác hiệu quả tài chính tăng thêm trên từng đồng chi phí phát sinh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, việc đưa các giống ngô lai tiến bộ vào cơ cấu luân canh vụ Thu Đông mang lại bước nhảy vọt về năng suất hạt khô và lợi nhuận tài chính. Giống ngô NK4300 và giống chuyển gen NK66 Bt/Gt ghi nhận mức lãi thuần vượt trội hơn giống đối chứng LVN4 từ 4,5 đến 6,2 triệu đồng/ha, tương ứng với tỷ lệ gia tăng lợi nhuận từ 47,8% đến 65,3%.

Thứ hai, việc cải tiến phương pháp canh tác thông qua kỹ thuật gieo hạt trực tiếp và làm ngô bầu trên nền đất làm tối thiểu đã giải quyết triệt để áp lực thời vụ. Lượng công lao động chăm sóc và làm đất giảm rõ rệt từ 13,5 đến 41 công/ha, tương đương mức tiết giảm từ 8,9% đến 27,0% so với phương pháp lên luống truyền thống, khắc phục hoàn toàn tình trạng trễ vụ Đông sau thu hoạch lúa mùa.

Thứ ba, nguồn phụ phẩm sinh khối thân lá xanh thu được sau thu hoạch tăng thêm từ 15,2 đến 21,2 tạ/ha, tương ứng mức tăng từ 33,9% đến 47,3%. Khối lượng vật chất hữu cơ bổ sung này giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp nguồn thức ăn thô xanh dồi dào cho đàn trâu bò quy mô hơn 12.000 con tại vùng gò đồi.

Thứ tư, công thức luân canh hoàn thiện Lúa xuân - Lúa mùa - Ngô NK4300 đạt tỷ suất lợi nhuận biên lên tới 3,8 lần. Kết quả khẳng định tính khả thi vượt trội để mở rộng diện tích ứng dụng từ 176 ha ban đầu lên quy mô 1.000 ha trên toàn địa bàn.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội của các giống ngô mới bắt nguồn từ đặc tính nông học ưu việt với thân cây cứng cáp, chiều cao đóng bắp lý tưởng từ 80 đến 100 cm, góc lá đứng đón ánh sáng hiệu quả và khả năng kháng sâu đục thân vượt trội. Dữ liệu thực nghiệm có thể được trình bày rõ nét qua biểu đồ cột so sánh cơ cấu chi phí - doanh thu và bảng đối sánh định mức ngày công giữa các phương thức gieo trồng. Việc tiết giảm 27,0% công lao động có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh lực lượng lao động trẻ tại Chương Mỹ đang dịch chuyển mạnh mẽ sang các khu công nghiệp phụ cận.

Khi so sánh với các nghiên cứu luân canh trên đất phù sa sông Hồng, tỷ suất lợi nhuận biên đạt mức 3,8 cao hơn rất nhiều so với ngưỡng hiệu quả tối thiểu là 2,0. Điều này chứng minh rằng việc áp dụng công nghệ gieo thẳng vào gốc rạ không chỉ giúp nông hộ thu lợi nhuận cao hơn mà còn bảo vệ kết cấu đất, hạn chế hiện tượng xói mòn và suy giảm độ phì nhiêu tại vùng bán sơn địa.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa giá trị cao, bốn nhóm giải pháp đồng bộ được đề xuất:

Chuyển giao và mở rộng bộ giống ngô lai ngắn ngày có tiềm năng năng suất trên 10 tấn/ha như NK4300 kết hợp quy trình gieo thẳng làm đất tối thiểu, hướng tới mục tiêu phủ kín 1.000 ha đất canh tác 2 vụ lúa (chiếm 30% diện tích đất lúa) trong giai đoạn 2017 - 2020 do Trạm Khuyến nông huyện Chương Mỹ chủ trì kỹ thuật.

Ban hành chính sách trợ giá 50% kinh phí giống cây trồng và phân bón vi sinh cho các hộ nông dân tiên phong tham gia vùng sản xuất tập trung, phấn đấu nâng giá trị sản xuất bình quân toàn vùng đạt trên 120 triệu đồng/ha/năm giai đoạn 2017 - 2022 dưới sự phê duyệt ngân sách của Ủy ban nhân dân huyện Chương Mỹ.

Đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi nội đồng với 25 km kênh mương tưới tiêu chủ động nhằm phục vụ tưới ẩm và chống úng cục bộ cho vụ Đông bán sơn địa, hoàn thành dứt điểm trước năm 2020 do Phòng Kinh tế phối hợp cùng Ủy ban nhân dân các xã triển khai.

Xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm giữa các hợp tác xã nông nghiệp với doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi nhằm bao tiêu toàn bộ sản lượng ngô hạt và 100% sinh khối thân lá sau thu hoạch từ năm 2018 trở đi do Ban Quản trị Hợp tác xã điều phối.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý nông nghiệp cấp huyện, xã: Nắm bắt hệ thống cơ sở dữ liệu thực nghiệm toàn diện để xây dựng đề án tái cơ cấu cây trồng, quy hoạch các vùng sản xuất nông sản hàng hóa tập trung trên địa bàn 32 xã, thị trấn.

Cán bộ khuyến nông và kỹ sư trồng trọt cơ sở: Làm chủ trọn vẹn quy trình kỹ thuật làm đất tối thiểu, kỹ thuật tạo ngô bầu và định mức phân bón cải tiến để tổ chức tập huấn, chuyển giao công nghệ trực tiếp cho các hộ xã viên.

Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Khoa học cây trồng, Nông học: Kế thừa khung lý thuyết hệ thống nông nghiệp, phương pháp tiếp cận đánh giá nông thôn có sự tham gia của người dân và phương pháp phân tích kinh tế biên trong đánh giá hiệu quả luân canh.

Chủ trang trại và các hợp tác xã nông nghiệp vùng bán sơn địa: Áp dụng trực tiếp công thức luân canh 3 vụ tối ưu để gia tăng vòng quay của đất, kết hợp trồng ngô vụ Đông với chăn nuôi đại gia súc nhằm nâng cao biên lợi nhuận kinh tế gia đình.

Câu hỏi thường gặp

1. Giống ngô lai NK4300 sở hữu những ưu tính sinh học nào vượt trội so với giống LVN4? Giống ngô NK4300 có thời gian sinh trưởng ngắn từ 105 đến 110 ngày, chiều cao đóng bắp ổn định 80 đến 100 cm, bắp kín hạt và tiềm năng năng suất tới 12 tấn/ha. Tại xã Nam Phương Tiến, giống cây này cho năng suất hạt khô cao, ít nhiễm khô vằn và đạt mức lãi thuần cao hơn 47,8% so với giống LVN4.

2. Phương pháp gieo hạt trực tiếp trên nền đất làm tối thiểu mang lại lợi ích cụ thể gì? Kỹ thuật này tận dụng trực tiếp độ ẩm của chân ruộng sau thu hoạch lúa mùa để gieo hạt vào gốc rạ mà không cần cày bừa. Phương pháp giúp tiết kiệm từ 13,5 đến 41 công lao động/ha, giảm 27,0% chi phí nhân công và rút ngắn 5 đến 7 ngày chuẩn bị đất để kịp khung thời vụ gieo trồng.

3. Tỷ suất lợi nhuận biên đạt 3,8 lần mang hàm ý kinh tế như thế nào đối với nông hộ? Chỉ số 3,8 chứng minh rằng cứ mỗi đồng vốn đầu tư bổ sung vào giống mới và phân bón cải tiến, người nông dân sẽ thu về 3,8 đồng lợi nhuận tăng thêm. Mức sinh lời này vượt xa ngưỡng an toàn 2,0, khẳng định giải pháp chuyển đổi có độ tin cậy kinh tế rất cao.

4. Khó khăn lớn nhất trong việc phát triển cây vụ Đông tại vùng bán sơn địa là gì? Thách thức chính là nguy cơ ngập úng đầu vụ kết hợp hạn hán cuối vụ và tình trạng thiếu hụt lao động thời vụ. Luận văn đã chứng minh giải pháp làm đất tối thiểu kết hợp giống ngô ngắn ngày giúp né tránh rủi ro thời tiết và giải quyết dứt điểm áp lực nhân công.

5. Quy mô chuyển đổi hệ thống cây trồng được khuyến nghị mở rộng ra sao trong thực tế? Từ kết quả khảo nghiệm 176 ha thành công tại xã Nam Phương Tiến năm 2016, đề tài khuyến nghị mở rộng quy mô lên 1.000 ha trên địa bàn các xã bán sơn địa. Kế hoạch này nhằm mục tiêu chuyển đổi 30% diện tích đất 2 vụ lúa sang hệ thống thâm canh 3 vụ hiệu quả cao.

Kết luận

• Đánh giá toàn diện bức tranh hiện trạng 16.491,3 ha đất nông nghiệp huyện Chương Mỹ, nhận diện chính xác các tiềm năng và lực cản của tiểu vùng sinh thái bán sơn địa.
• Khẳng định tính ưu việt của công thức luân canh 3 vụ Lúa xuân - Lúa mùa - Ngô NK4300 thay thế bền vững cho các công thức luân canh truyền thống kém hiệu quả.
• Tăng mức lãi thuần từ 4,5 đến 6,2 triệu đồng/ha và cắt giảm tới 27,0% chi phí ngày công lao động nhờ ứng dụng phương pháp làm đất tối thiểu gieo hạt thẳng.
• Cung cấp nguồn sinh khối thô xanh tăng thêm từ 15,2 đến 21,2 tạ/ha, tạo động lực thúc đẩy ngành chăn nuôi trâu bò thịt phát triển song hành cùng trồng trọt.
• Xác lập tỷ suất lợi nhuận biên đạt mức 3,8 lần, cung cấp luận cứ khoa học vững chắc để nhân rộng mô hình lên quy mô 1.000 ha đất canh tác.

Công trình nghiên cứu đã đóng góp nguồn ngữ liệu khoa học thực chứng quý giá và giải pháp kỹ thuật có tính ứng dụng cao cho tiến trình tái cấu trúc ngành nông nghiệp ven đô. Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2017 đến năm 2020, các cấp quản lý và cộng đồng địa phương cần nhanh chóng vận dụng các kiến nghị chính sách, quy chuẩn kỹ thuật và chuỗi liên kết bao tiêu của luận văn để tối ưu hóa giá trị kinh tế trên từng héc-ta đất nông nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN VĂN HÙNG ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CHUYỂN ĐỔI HỆ THỐNG CÂY TRỒNG TẠI VÙNG BÁN SƠN ĐỊA, HUYỆN CHƯƠNG MỸ, HÀ NỘI Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60.10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Chu Anh Tiệp NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày.

năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Hùng i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới Thầy giáo TS. Chu Anh Tiệp đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Canh tác học, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Văn phòng Huyện ủy, UBND huyện, phòng Kinh tế, phòng Tài nguyên & Môi trường, phòng Lao động thương binh và xã hội, chi cục Thống kê, trạm bảo vệ thực vật và cán bộ, các hộ dân nơi tôi đến tiến hành điều tra nghiên cứu đề tài đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày. năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Hùng ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.v Danh mục bảng. vii Danh mục đồ thị, sơ đồ. viii Trích yếu luận văn.

ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Giả thuyết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học hoặc thực tiễn. Những đóng góp mới. Ý nghĩa khoa học.

Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của đề tài. Một số khái niệm cơ bản trong nghiên cứu hệ thống cây trồng.

Phương pháp xây dựng hệ thống cây trồng. Những căn cứ làm cơ sở cho việc hình thành hệ thống cây trồng hợp lý. Những kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài. Những kết quả nghiên cứu ở nước ngoài.

Những kết quả nghiên cứu ở Việt Nam. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Đối tượng/ vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp.

36 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp. Các mô hình thử nghiệm. Các chỉ tiêu theo rõi.

Phân tích số liệu. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội của vùng bán sơn địa, huyện Chương Mỹ. Điều kiện tự nhiên.

Đánh giá thực trạng hệ thống cây trồng hàng năm và các biện pháp kỹ thuật canh tác đang áp dụng tại vùng bán sơn địa, huyện Chương Mỹ. Tình hình sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật tại vùng Bán sơn địa, huyện Chương Mỹ. So sánh hiệu quả kinh tế của các công thức trồng trọt chính trên các chân đất khác nhau tại vùng Bán sơn địa, huyện Chương Mỹ. Thuận lợi và khó khăn trong sản xuất cây trồng vụ đông trên đất hai lúa ở vùng Bán sơn địa,Chương Mỹ.

Kết quả thử nghiệm một số giống ngô mới trong và kỹ thuật trồng ngô trong công thức luân canh 3 vụ: lúa xuân –lúa mùa – ngô thu đông. Ảnh hưởng của một số giống Ngô đến đặc điểm sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây ngô vụ thu đông. Ảnh hưởng của kỹ thuật trồng đến sinh trưởng của giống Ngô NK4300. Hiệu quả của các mô hình thử nghiệm.

Một số giải pháp góp phần chuyển đổi hệ thống cây trồng trong các năm tới tại vùng bán sơn địa, Chương Mỹ. Giải pháp về cơ chế, chính sách. Giải pháp về giống, vốn. Giải pháp về khoa học kỹ thuật.

Giải pháp về thị trường. Giải pháp về tổ chức thực hiện. Kết luận và kiến nghị .84 Tài liệu tham khảo. 89 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BĐKH Biến đổi khí hậu BVTV Bảo vệ thực vật CCCT Cơ cấu cây trồng CNH-HĐH Công nghiệp hóa-hiện đại hóa CPTG Chi phí trung gian CPVC Chi phí vật chất CS Cộng sự ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long ĐBSH Đồng bằng sông Hồng ĐVDT Đơn vị diện tích GHTT Gieo hạt trực tiếp GR Tổng thu nhập GTGT Giá trị gia tăng GTSX Giá trị sản xuất HTCTr Hệ thống cây trồng HTNN Hệ thống nông nghiệp HTTT Hệ thống trồng trọt HTX Hợp tác xã ICM Quản lý cây trồng tổng hợp IPM Quản lý dịch hại tổng hợp MBCR Tỉ suất lợi nhuận biên NSHK Năng suất hạt khô NXB Nhà xuất bản PPTT Phương pháp truyền thống PTNT Pháttriển Nông thôn RAVC Lãi TB Trung bình TGST Thời gian sinh trưởng TNB Trồng ngô bầu v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TVC Tổng chi phí lưu động UBND Ủy ban nhân dân VAC Vườn –ao – chuồng VC Vườn – chuồng vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4.

Hiện trạng sử dụng đất vùng Bán sơn địa năm 2015. Tình hình biến động đất nông nghiệp tại vùng Bán sơn địa giai đoạn 2010 – 2015( Trung bình 5 năm). Hiệu quả kinh tế của các hệ thống sử dụng đất nông nghiệp. Diện tích, dân số và mật độ dân số vùng Bán sơn địa năm 2015.

Tình hình lao động vùng bán sơn địa, huyện Chương Mỹ. Tốc độ tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2011 – 2015. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế khu vực nghiên cứu giai đoạn 2010 - 2015. Tình hình sản xuất của ngành chăn nuôi của vùng Bán sơn địa giai đoạn 2010 - 2015.

Số lượng trâu bò phân theo đơn vị hành chính năm 2015. Diện tích, năng suất và sản lượng một số cây trồng chính tại khu vực nghiên cứu năm 2011 - 2015. Hệ thống cây trồng vụ Xuân (2016). Hệ thống cây trồng vụ Mùa (2016).

Hệ thống cây trồng vụ Đông (2016). Hiện trạng sử dụng phân bón trên một số cây trồng chính. Lượng phân bón khuyến cáo cho một số loại cây trồng. Hiệu quả kinh tế của các công thức cây trồng trên đất chuyên lúa.

Hiệu quả kinh tế của các công thức cây trồng trên đất 2 Màu - 1 Lúa. Hiệu quả kinh tế của các công thức cây trồng trên đất chuyên Màu. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển. Các yếu tố cấu thành năng suất.

Ảnh hưởng của kỹ thuật trồng đến sinh trưởng của giống Ngô NK4300. Các yếu tố cấu thành năng suất. Hiệu quả kinh tế của các giống Ngô trồng thử nghiệm. Hiệu quả kinh tế của phương pháp trồng Ngô.

Hiệu quả kinh tế của các công thức luân canh khi cải tiến giống Ngô vụ Thu Đông. Sinh khối chất xanh còn lại sau thu hoạch. 79 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ Sơ đồ 2. Các thành phần của hệ thống canh tác.

Các bước nghiên cứu hệ thống cây trồng.6 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Văn Hùng Tên luận văn: Đánh giá hiện trạng và đề xuất chuyển đổi hệ thống cây trồng tại vùng Bán sơn địa, huyện Chương Mỹ -Hà Nội Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60620110 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Đánh giá những thuận lợi, khó khăn của điều kiện tự nhiên, lợi thế kinh tế - xã hội đối với các hệ thống cây trồng chính. - Đánh giá được hiện trạng các hệ thống cây trồng, từ đó chỉ ra được những ưu điểm, nhược điểm để có giải pháp thúc đẩy hay khắc phục. - Xây dựng một số mô hình thử nghiệm về giống cây trồng mới ở vụ Thu Đông để làm cơ sở áp dụng trên diện rộng. - Đề xuất một số giống cây trồng phù hợp, hệ thống cây trồng hợp lý và các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá.

Phương pháp nghiên cứu: * Thu thập thông tin thứ cấp: Đặc điểm khí hậu thời tiết; Hiện trạng sử dụng đất; Tình hình sân số lao động,văn hóa xã hội, cơ sở hạ tầng; Tình hình phát tiển kinh tế của vùng giai đoạn 2010-2015; Hiện trạng cơ cấu cây trồng. * Thu thập thông tin sơ cấp: Sử dụng phiếu điều tra kết hợp phỏng vấn nhanh. Điều tra 3 xã đại diện (xã Trần Phú, Tân Tiến, Nam Phương Tiến), mỗi xã tiến hành điều tra ngẫu nhiên 30 hộ nông dân. * Các mô hình thử nghiệm - Mô hình thử nghiệm trồng một số giống ngô mới (NK4300, NK66 Bt/Gt) vụ thu đông trong công thức luân canh Lúa xuân- Lúa mùa- Ngô thu đông.

- Mô hình đánh giá ảnh hưởng của kỹ thuật trồng đến sinh trưởng của giống Ngô NK4300. Kết quả chính và kết luận: 1. Vùng bán sơn địa, huyện Chương Mỹ hội tụ nhiều lợi thế về vị trí địa lý, điều kiện khí hậu, kinh tế, văn hóa, xã hội để phát triển sản xuất nông nghiệp đa dạng cây trồng, sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp. ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.