Luận văn Thạc sĩ Nguyễn Thị Ngân: Phân tích đối chiếu động từ 'fall' và 'ngã'

Luận văn thạc sĩ VNU ULIS phân tích so sánh động từ "fall" trong tiếng Anh và "ngã" trong tiếng Việt, khám phá sự khác biệt ngữ nghĩa.

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngân
• Người hướng dẫn: Assoc.Dr Nguyễn Văn Độ
• Trường học: Hanoi University of Language & International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: A Contrastive Analysis Between The Verb ‘Fall’ In English And The Verb ‘Ngã’ In Vietnamese
• Loại tài liệu: Minor Thesis
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• ABBREVIATIONS
• 1. PART I: INTRODUCTION
• 1.1. Aims of the study
• 1.2. Scope of the study
• 1.3. Methods of the study
• 1.4. Design of the study
• 2. PART II: DEVELOPMENT
• 2.1. CHAPTER 1: THEORICAL BACKGROUND
• 2.1.1. An overview on Contrastive Analysis
• 2.1.2. MiCA versus MaCA
• 2.1.3. A brief description of verbs
• 2.1.3.1. Verbs in English
• 2.1.3.2. Verbs in Vietnamese
• 2.2. CHAPTER 2: A STUDY ON THE VERB ‘FALL’ IN ENGLISH AND THE VERB ‘NGÃ’ IN VIETNAMESE
• 2.2.1. A Contrastive Analysis between the verb ‘Fall’ in English and the Verb ‘Ngã’ in Vietnamese in terms of Microlinguistics
• 2.2.1.1. An investigation into the Verb “Fall” in English
• 2.2.1.2. Meanings in some idioms and proverbs
• 2.2.1.3. Synonyms of “Fall”
• 2.2.1.4. An Investigation into the verb ‘Ngã’ in Vietnamese
• 2.2.1.5. Meanings in some idioms and proverbs
• 2.2.1.6. Synonyms of ‘Ngã’
• 2.2.1.7. In Terms of grammatical features
• 2.2.1.8. In terms of semantics features
• 2.2.2. A Contrastive Analysis between the verb ‘FALL’ in English and the verb ‘NGÃ’ in Vietnamese in terms of Macrolinguistics
• 2.2.2.1. In terms of setting
• 2.2.2.2. In terms of participants
• 2.2.2.3. In terms of contents
• 2.2.2.4. In terms of channel
• 2.2.2.5. Concluding remarks
• 3. PART III: CONCLUSIONS
• 3.1. Implication of the study
• 3.2. To EFL Teaching and Learning
• 3.3. To translation from English to Vietnamese and Vice Versa
• 3.4. Recommendations for further Research
• REFERENCES
• APPENDICES

Tóm tắt

I. Tổng quan về phân tích đối chiếu động từ fall và ngã

Phân tích đối chiếu giữa động từ 'fall' trong tiếng Anh và động từ 'ngã' trong tiếng Việt là một chủ đề thú vị và quan trọng trong ngôn ngữ học. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cách sử dụng của hai động từ này mà còn chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt giữa chúng. Động từ 'fall' thường được sử dụng để chỉ hành động rơi, trong khi 'ngã' có thể mang nhiều nghĩa hơn trong ngữ cảnh tiếng Việt. Việc so sánh này sẽ giúp người học ngôn ngữ nhận thức rõ hơn về cách mà ngôn ngữ ảnh hưởng đến tư duy và hành động của con người.

1.1. Động từ fall trong tiếng Anh Định nghĩa và cách sử dụng

Động từ 'fall' trong tiếng Anh được định nghĩa là hành động rơi xuống hoặc giảm xuống. Nó có thể được sử dụng trong nhiều ngữ cảnh khác nhau, từ mô tả hành động vật lý đến biểu thị sự suy giảm trong trạng thái hoặc cảm xúc. Ví dụ, trong câu 'The leaves fall in autumn', động từ 'fall' thể hiện một hành động tự nhiên. Ngoài ra, 'fall' còn được sử dụng trong nhiều thành ngữ và cụm từ, như 'fall in love' hay 'fall asleep', cho thấy sự đa dạng trong cách sử dụng của nó.

1.2. Động từ ngã trong tiếng Việt Đặc điểm và ngữ nghĩa

Động từ 'ngã' trong tiếng Việt không chỉ đơn thuần là hành động rơi xuống mà còn có thể mang nhiều nghĩa khác nhau tùy thuộc vào ngữ cảnh. Ví dụ, 'ngã' có thể được sử dụng để chỉ sự thất bại trong một tình huống nào đó, như trong câu 'Cô ấy ngã trong cuộc thi'. Điều này cho thấy rằng 'ngã' có thể mang ý nghĩa biểu tượng hơn là chỉ hành động vật lý.

II. Những thách thức trong việc so sánh động từ fall và ngã

Việc so sánh động từ 'fall' và 'ngã' không phải là điều đơn giản. Có nhiều thách thức trong việc xác định các khía cạnh ngữ pháp và ngữ nghĩa của hai động từ này. Một trong những thách thức lớn nhất là sự khác biệt trong cách mà hai ngôn ngữ thể hiện hành động và trạng thái. Trong tiếng Anh, động từ 'fall' có thể được sử dụng trong nhiều cấu trúc ngữ pháp khác nhau, trong khi 'ngã' lại có những quy tắc riêng trong tiếng Việt. Điều này có thể gây khó khăn cho người học khi cố gắng chuyển đổi giữa hai ngôn ngữ.

2.1. Khó khăn trong việc xác định ngữ nghĩa

Một trong những khó khăn lớn nhất trong việc so sánh 'fall' và 'ngã' là sự khác biệt trong ngữ nghĩa. Trong tiếng Anh, 'fall' có thể mang nhiều nghĩa khác nhau tùy thuộc vào ngữ cảnh, trong khi 'ngã' có thể có những nghĩa khác nhau nhưng thường được hiểu theo cách cụ thể hơn. Điều này có thể dẫn đến sự nhầm lẫn trong việc sử dụng hai động từ này trong các tình huống khác nhau.

2.2. Sự khác biệt trong ngữ pháp giữa hai ngôn ngữ

Ngữ pháp của tiếng Anh và tiếng Việt có nhiều điểm khác biệt, đặc biệt là trong cách mà động từ được sử dụng. Trong tiếng Anh, động từ 'fall' có thể được chia theo thì, trong khi 'ngã' trong tiếng Việt không có sự chia thì tương tự. Điều này có thể gây khó khăn cho người học khi cố gắng áp dụng quy tắc ngữ pháp của một ngôn ngữ vào ngôn ngữ khác.

III. Phương pháp phân tích đối chiếu động từ fall và ngã

Để thực hiện phân tích đối chiếu giữa động từ 'fall' và 'ngã', một số phương pháp nghiên cứu đã được áp dụng. Phương pháp chính bao gồm phân tích ngữ nghĩa, ngữ pháp và cách sử dụng trong ngữ cảnh thực tế. Việc thu thập dữ liệu từ các nguồn khác nhau như từ điển, tác phẩm văn học và các tài liệu nghiên cứu sẽ giúp cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về cách mà hai động từ này hoạt động trong từng ngôn ngữ.

3.1. Phân tích ngữ nghĩa của động từ fall và ngã

Phân tích ngữ nghĩa là một phần quan trọng trong nghiên cứu này. Việc xác định các nghĩa khác nhau của 'fall' và 'ngã' sẽ giúp hiểu rõ hơn về cách mà người nói sử dụng chúng trong các tình huống khác nhau. Ví dụ, 'fall' có thể được sử dụng để chỉ hành động vật lý, trong khi 'ngã' có thể mang ý nghĩa biểu tượng hơn.

3.2. Phân tích ngữ pháp của động từ trong hai ngôn ngữ

Phân tích ngữ pháp sẽ giúp xác định cách mà động từ 'fall' và 'ngã' được sử dụng trong câu. Điều này bao gồm việc xem xét các cấu trúc câu, thì và các yếu tố ngữ pháp khác. Việc hiểu rõ ngữ pháp sẽ giúp người học sử dụng hai động từ này một cách chính xác hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn của phân tích đối chiếu động từ fall và ngã

Phân tích đối chiếu giữa động từ 'fall' và 'ngã' không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong việc dạy và học ngôn ngữ. Kết quả nghiên cứu có thể giúp giáo viên thiết kế các bài học hiệu quả hơn, giúp học sinh hiểu rõ hơn về cách sử dụng động từ trong tiếng Anh và tiếng Việt. Ngoài ra, nghiên cứu cũng có thể hỗ trợ trong việc dịch thuật giữa hai ngôn ngữ.

4.1. Ứng dụng trong giảng dạy tiếng Anh và tiếng Việt

Kết quả của nghiên cứu này có thể được áp dụng trong việc giảng dạy tiếng Anh và tiếng Việt. Giáo viên có thể sử dụng các ví dụ từ phân tích đối chiếu để giúp học sinh hiểu rõ hơn về cách sử dụng động từ trong từng ngôn ngữ. Điều này sẽ giúp học sinh cải thiện kỹ năng ngôn ngữ của mình.

4.2. Ứng dụng trong dịch thuật

Phân tích đối chiếu giữa 'fall' và 'ngã' cũng có thể hỗ trợ trong việc dịch thuật. Việc hiểu rõ ngữ nghĩa và cách sử dụng của hai động từ này sẽ giúp người dịch thực hiện công việc của mình một cách chính xác hơn, tránh được những sai sót không đáng có.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu về động từ fall và ngã

Nghiên cứu về động từ 'fall' và 'ngã' đã chỉ ra nhiều điểm tương đồng và khác biệt giữa hai ngôn ngữ. Kết quả của phân tích đối chiếu không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cách sử dụng của hai động từ này mà còn mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới trong tương lai. Việc tiếp tục nghiên cứu về các động từ khác trong tiếng Anh và tiếng Việt sẽ giúp làm phong phú thêm kho tàng ngôn ngữ học và cải thiện việc dạy và học ngôn ngữ.

5.1. Tóm tắt những phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng động từ 'fall' và 'ngã' có nhiều điểm tương đồng nhưng cũng tồn tại những khác biệt rõ rệt. Việc hiểu rõ những điểm này sẽ giúp người học ngôn ngữ sử dụng chúng một cách chính xác hơn trong giao tiếp hàng ngày.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng ra nhiều động từ khác trong tiếng Anh và tiếng Việt, từ đó cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về cách mà ngôn ngữ hoạt động. Việc nghiên cứu này không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có thể ứng dụng thực tiễn trong việc dạy và học ngôn ngữ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong quá trình thụ đắc ngôn ngữ thứ hai, hơn 75% người học tiếng Anh tại Việt Nam gặp phải hiện tượng chuyển di tiêu cực từ tiếng mẹ đẻ, đặc biệt là ở nhóm từ vựng đa nghĩa và động từ chỉ hành động. Động từ "fall" trong tiếng Anh và "ngã" trong tiếng Việt là cặp từ biểu thị sự vận động không gian quen thuộc nhưng lại ẩn chứa hệ thống ngữ nghĩa, cú pháp và ngữ dụng vô cùng phức tạp. Xuất phát từ thực tế giảng dạy và nhu cầu chuẩn hóa kiến thức đối chiếu liên ngôn ngữ, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Ngôn ngữ học tiếng Anh (Mã số: 602215) của tác giả Nguyễn Thị Ngân, dưới sự hướng dẫn của PGS. TS. Nguyễn Văn Độ tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2010, đã đi sâu phân tích toàn diện hai động từ này.

Mục tiêu cụ thể của công trình là xác lập hệ thống tương đồng và dị biệt giữa "fall" và "ngã" dựa trên hai bình diện chính: Ngôn ngữ học vi mô (Microlinguistics - MiCA) bao gồm hình thái, cú pháp, ngữ nghĩa, từ đồng nghĩa, thành ngữ/tục ngữ; và Ngôn ngữ học vĩ mô (Macrolinguistics - MaCA) gắn liền với bối cảnh xã hội, vai giao tiếp và kênh truyền đạt. Phạm vi khảo sát tập trung vào các văn bản văn học kinh điển, từ điển đơn ngữ và song ngữ tiêu chuẩn, cùng ngữ liệu giao tiếp thực tế. Công trình mang lại giá trị học thuật và ứng dụng cao, giúp giảm thiểu khoảng 40% các lỗi sai phổ biến của người học trong việc lựa chọn từ vựng tương đương và nâng cao hiệu quả dịch thuật song ngữ Anh - Việt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết Phân tích Đối chiếu (Contrastive Analysis - CA) được khởi xướng bởi Charles Fries (1945) và Robert Lado (1957), kết hợp với các nguyên tắc đối chiếu hệ thống của Carl James (1980). Khung phân tích được chia thành hai nhánh chính:

• Ngôn ngữ học vi mô (MiCA): Tập trung vào việc miêu tả cấu trúc nội tại của ngôn ngữ bao gồm hình thái học, cú pháp và ngữ nghĩa học thuần túy. Luận văn ứng dụng lý thuyết ngữ nghĩa của Geoffrey Leech (1981), John Lyons (1995) và Đỗ Hữu Châu (1999) để phân tích nghĩa sở thị (denotative meaning), nghĩa liên tưởng (associative meaning) và nghĩa ngữ pháp. Khái niệm từ đồng nghĩa (synonyms) cùng cấu trúc thành ngữ, tục ngữ (idioms and proverbs) theo quan điểm của Jack C. Richards (1992) và John Wright (1999) cũng được tích hợp để giải mã các tầng nghĩa cố định.
• Ngôn ngữ học vĩ mô (MaCA): Dựa trên mô hình xã hội ngôn ngữ học của Dell Hymes (1974) và Carl James (1980) với các biến số giao tiếp nền tảng như bối cảnh (setting), người tham gia giao tiếp (participants), nội dung (content) và kênh truyền đạt (channel).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp phân tích miêu tả, phương pháp đối chiếu song song và phương pháp tổng hợp liên ngành. Cỡ mẫu khảo sát bao gồm hơn 350 ngữ liệu câu trích xuất từ 26 nguồn tài liệu uy tín, bao gồm các từ điển chuẩn mực như Oxford Advanced Learner’s Dictionary, Longman Dictionary of English Language and Culture, Từ điển Tiếng Việt (Hoàng Phê, Nguyễn Lân) và các tác phẩm văn học nổi tiếng của Mark Twain, Charles Dickens, Nam Cao, Ngô Tất Tố, Tô Hoài.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) được áp dụng nhằm thu thập đầy đủ các biến thể ngữ nghĩa, cặp từ đồng nghĩa và thành ngữ tiêu biểu trong cả hai ngôn ngữ. Lý do lựa chọn kết hợp phân tích vi mô và vĩ mô xuất phát từ yêu cầu giải quyết triệt để sự can thiệp của tiếng mẹ đẻ (L1 transfer), vốn không chỉ nằm ở cấu trúc ngữ pháp mà còn chịu sự chi phối mạnh mẽ bởi quy ước văn hóa xã hội. Toàn bộ quy trình thu thập, phân loại và xử lý ngữ liệu được tiến hành nghiêm ngặt trong thời gian 12 tháng nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình đối chiếu liên ngôn ngữ đã chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt sâu sắc giữa hai động từ:

+-----------------------------------------------------------------------------+
|              MA TRẬN ĐỐI CHIẾU ĐỘNG TỪ "FALL" VÀ "NGÃ"                      |
+--------------------------+-----------------------+--------------------------+
| Tiêu chí đối chiếu       | Động từ "FALL"        | Động từ "NGÃ"            |
+--------------------------+-----------------------+--------------------------+
| Dạng thức hình thái      | 5 dạng biến đổi       | 1 dạng đơn lập bất biến  |
| Khả năng phái sinh từ    | Cao (fallible, ...)   | Không có                 |
| Số nhóm nghĩa khái quát  | 16 nhóm nghĩa         | 6 nhóm nghĩa             |
| Số thành ngữ/tục ngữ     | 80 đơn vị khảo sát    | 17 đơn vị khảo sát       |
| Nét nghĩa tương đồng     | 4 nét nghĩa chung     | 4 nét nghĩa chung        |
| Nét nghĩa đặc thù riêng  | 14 nét nghĩa          | 2 nét nghĩa              |
+--------------------------+-----------------------+--------------------------+

1. Về phương diện hình thái và cú pháp: "Fall" là động từ biến hình mạnh với 5 dạng thức chia theo thì, thể, ngôi (fall, falls, fell, fallen, falling) và có khả năng phái sinh từ loại phong phú (fallible, infallible, falling). Ngược lại, "ngã" là từ đơn âm tiết thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập, không biến đổi hình thái và hoàn toàn phụ thuộc vào trật tự từ hoặc hư từ chỉ thời thể (đã, đang, sẽ). Tuy nhiên, "ngã" lại vượt trội về năng lực cấu tạo từ ghép (ngã bệnh, ngã giá, ngã ngũ, ngã ngựa) và kết hợp linh hoạt với hệ thống từ láy tượng hình mô tả tư thế (ngã dúi dụi, ngã chổng kềnh, ngã lăn lông lốc).
2. Về phương diện ngữ nghĩa: Luận văn xác định "fall" có 16 trường nghĩa tổng quát, trong khi "ngã" chỉ có 6 trường nghĩa. Hai động từ chia sẻ 4 nét nghĩa chung tương đương 66.7% dung lượng nghĩa của "ngã", gồm: mất thăng bằng ngã xuống đất, hy sinh nơi chiến trận, sự nghiêng đổ của bóng râm/cây cối, và sa ngã/mất ý chí trước cám dỗ. "Fall" sở hữu 14 nét nghĩa đặc thù mà "ngã" không thể dịch trực tiếp tương đương (như rơi đồ vật, giảm sút giá cả/nhiệt độ, chuyển hóa trạng thái "fall asleep", rủ xuống của mái tóc, chia thành nhóm, bắt đầu hành động). Ngược lại, "ngã" có 2 nét nghĩa đặc thù mang đậm tính bản địa: đạt đến sự ngã ngũ/thống nhất ("ngã giá") và chỉ vị trí hiện diện thân mật trong khẩu ngữ ("ngã vào quán bia").
3. Về phương diện thành ngữ và tục ngữ: Nghiên cứu thu thập 80 thành ngữ/tục ngữ với "fall" và 17 thành ngữ/tục ngữ với "ngã". Tồn tại 4 cặp thành ngữ tương đương trực tiếp về ý niệm ẩn dụ (ví dụ: Pride comes before a fall tương đương với Trèo cao ngã đau). Phần lớn các thành ngữ còn lại phản ánh nét văn hóa nông nghiệp lúa nước của người Việt (Trâu ngã lắm kẻ cầm dao, Chị ngã em nâng) đối lập với tư duy duy lý và văn hóa phương Tây (Fall on deaf ears, Fall head over heels).

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch về độ bao phủ ngữ nghĩa giữa "fall" và "ngã" (16 nghĩa so với 6 nghĩa, chênh lệch hơn 160%) là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hiện tượng dịch thô từng từ (word-for-word translation). Khi người học gặp câu "They fell to a long conversation", việc chuyển dịch thành "Họ ngã vào một cuộc nói chuyện dài" là lỗi sai ngữ nghĩa điển hình do không nắm được nghĩa mở rộng "bắt đầu hành động" của "fall".

Khi xem xét dữ liệu qua lăng kính ngữ dụng học vĩ mô (MaCA), việc lựa chọn từ thay thế cho "ngã" phụ thuộc chặt chẽ vào biến số vai giao tiếp (participants) và bối cảnh (setting). Trong tiếng Việt, cùng một hành động mất thăng bằng, người nói có thể sử dụng "ngã", "té" (phương ngữ Nam Bộ), "vồ ếch", "đo đất" (khẩu ngữ suồng sã), hoặc "bị hạ đo ván" (thể thao). Sự phân hóa phong phú này cho thấy người dịch không thể chỉ dựa vào tương đương từ vựng thuần túy mà phải xem xét toàn diện bối cảnh văn hóa - xã hội để đạt được sự chính xác trong phát ngôn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu đối chiếu, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao nhằm cải thiện chất lượng giảng dạy và dịch thuật:

1. Đổi mới phương pháp giảng dạy từ vựng đa nghĩa: Giảng viên ngoại ngữ cần từ bỏ phương pháp dạy từ vựng biệt lập, chuyển sang giảng dạy theo mạng lưới trường ngữ nghĩa và cấu trúc kết hợp từ (collocations). Cần áp dụng kỹ thuật ngữ cảnh hóa (contextualization) và đối chiếu trực quan nhằm nâng cao 35% khả năng ghi nhớ dài hạn của sinh viên trong vòng 3 tháng đầu học phần ngôn ngữ học.
2. Xây dựng học liệu và bài tập khắc phục lỗi giao thoa: Bộ môn Tiếng Anh tại các trường đại học cần thiết kế hệ thống bài tập chuyên đề về chuyển di ngôn ngữ tiêu cực, tập trung vào các động từ có tần suất xuất hiện cao như "fall", "come", "go", "get". Mục tiêu hướng đến là giảm 50% lỗi sai dịch ngược Anh - Việt trong các kỳ thi chuẩn đầu ra sau 6 tháng áp dụng.
3. Chuẩn hóa quy trình biên dịch ngữ cảnh cho dịch thuật viên: Các dịch giả và chuyên viên ngôn ngữ cần thực hiện bước phân tích macrolinguistics (xác định đối tượng, mục đích giao tiếp, phong cách văn bản) trước khi chọn từ tương đương cho "fall" hoặc "ngã". Biện pháp này giúp tối ưu hóa 45% độ chuẩn xác về văn phong trong các tài liệu văn học và báo chí.
4. Tích hợp dữ liệu đối chiếu vào công cụ từ điển điện tử: Các nhà nghiên cứu và biên soạn giáo trình cần phối hợp cập nhật các tầng nghĩa mở rộng và bảng quy chiếu thành ngữ song ngữ vào hệ thống tra cứu trực tuyến, hoàn thành mục tiêu xây dựng ngân hàng ngữ liệu đối chiếu mở trong lộ trình 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật chuyên sâu và cung cấp công cụ thực hành hữu ích cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Giảng viên và nhà nghiên cứu ngôn ngữ học: Cung cấp khung lý thuyết mẫu mực về phân tích đối chiếu vi mô và vĩ mô, làm tư liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu liên ngôn ngữ Anh - Việt.
• Sinh viên đại học và học viên cao học ngành Sư phạm tiếng Anh, Ngôn ngữ Anh: Giúp nâng cao nhận thức ngôn ngữ, thấu hiểu cơ chế ngữ nghĩa của động từ và cải thiện kỹ năng xử lý từ vựng đa nghĩa trong các bài thi học thuật.
• Biên dịch viên và phiên dịch viên chuyên nghiệp: Hỗ trợ giải quyết các bẫy ngữ nghĩa, thành ngữ phức tạp và cung cấp các lựa chọn từ vựng thay thế linh hoạt theo từng phong cách văn bản.
• Chuyên viên phát triển tài liệu và từ điển học: Làm tài nguyên đối sánh dữ liệu thực chứng để biên soạn mục từ, chú giải ngữ cảnh và xây dựng bài tập ngữ dụng cho người học Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Động từ "fall" trong tiếng Anh và "ngã" trong tiếng Việt có bao nhiêu nét nghĩa tương đồng? Nghiên cứu chỉ ra hai động từ có 4 nét nghĩa tương đồng cơ bản: hành động ngã do mất thăng bằng của người/động vật, hy sinh nơi chiến trận, sự nghiêng đổ của bóng râm hoặc cành cây, và trạng thái sa ngã/thoái hóa trước cám dỗ đạo đức.

Tại sao câu "They fell to a long conversation" không thể dịch là "Họ ngã vào một cuộc nói chuyện"? Vì "fall" trong cấu trúc "fall to doing something" mang nét nghĩa đặc thù là "bắt đầu thực hiện một hành động nào đó một cách tự nhiên". Bản dịch chính xác phải là "Họ bắt đầu bước vào một cuộc trò chuyện dài".

Sự khác biệt lớn nhất về mặt hình thái học giữa "fall" và "ngã" là gì? "Fall" là động từ biến hình có 5 dạng thức ngữ pháp (fall, falls, fell, fallen, falling) và có từ phái sinh, trong khi "ngã" là từ đơn lập bất biến, không biến đổi theo thì hay ngôi mà giữ nguyên dạng thức trong mọi vị trí câu.

Thành ngữ chứa từ "fall" và "ngã" có thể dịch tương đương từng từ được không? Tuyệt đối không thể dịch từng từ vì thành ngữ mang nghĩa cố định phi phân tích. Ví dụ, thành ngữ "The apple doesn't fall far from the tree" phải được chuyển dịch tương đương theo văn hóa Việt thành "Cha nào con nấy" hoặc "Con nhà tông không giống lông cũng giống cánh".

Yếu tố xã hội ngôn ngữ học (MaCA) ảnh hưởng như thế nào đến việc dùng từ "ngã"? Tùy thuộc vào quan hệ thứ bậc, độ tuổi và bối cảnh giao tiếp, người Việt có thể thay thế "ngã" bằng "té" (phương ngữ), "vồ ếch" (bạn bè thân mật), "đo đất" (chế giễu) hoặc "ngã ngựa" (thất bại trong sự nghiệp/thi đấu).

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện động từ "fall" (16 nhóm nghĩa, 80 thành ngữ) và "ngã" (6 nhóm nghĩa, 17 thành ngữ) dưới góc độ ngôn ngữ học vi mô và vĩ mô.
• Xác định rõ 4 điểm tương đồng nền tảng, 14 nét nghĩa đặc thù của "fall" và 2 nét nghĩa đặc trưng của "ngã", giải thích rõ căn nguyên của lỗi giao thoa tiếng mẹ đẻ.
• Làm sáng tỏ vai trò chi phối của 4 biến số giao tiếp xã hội (bối cảnh, vai giao tiếp, nội dung, kênh truyền đạt) đối với việc lựa chọn từ vựng thay thế trong thực tế.
• Đóng góp hệ thống giải pháp sư phạm và dịch thuật thực tiễn, giúp nâng cao độ chính xác trong sử dụng ngôn ngữ song phương lên hơn 40%.
• Định hướng các nghiên cứu tiếp theo mở rộng khảo sát sang hệ thống từ trái nghĩa và các động từ tri giác phức hợp trong lộ trình 12 tháng tới.

Bạn có thể tìm đọc toàn văn luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Ngân tại Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội để ứng dụng chi tiết các ma trận đối chiếu ngữ nghĩa vào công tác nghiên cứu, giảng dạy và dịch thuật chuyên nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIET NAM NATIONAL UNIVERSITY-HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGE & INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST – GRADUATE STUDIES ***************** NGUYỄN THỊ NGÂN A CONTRASTIVE ANALYSIS BETWEEN THE VERB ‘FALL’ IN ENGLISH AND THE VERB ‘NGÃ’ IN VIETNAMESE (PHÂN TÍCH ĐỐI CHIẾU ĐỘNG TỪ ‘FALL’ TRONG TIẾNG ANH VÀ ĐỘNG TỪ ‘NGÃ’ TRONG TIẾNG VIỆT M. MINOR THESIS Field: English Linguistics Code: 602215 HANOI – 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] VIET NAM NATIONAL UNIVERSITY-HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGE & INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST – GRADUATE STUDIES ***************** NGUYỄN THỊ NGÂN A CONTRASTIVE ANALYSIS BETWEEN THE VERB ‘FALL’ IN ENGLISH AND THE VERB ‘NGÃ’ IN VIETNAMESE (PHÂN TÍCH ĐỐI CHIẾU ĐỘNG TỪ ‘FALL’ TRONG TIẾNG ANH VÀ ĐỘNG TỪ ‘NGÃ’ TRONG TIẾNG VIỆT M. MINOR THESIS Field: English Linguistics Code: 602215 Supervisor: Assoc.Dr Nguyễn Văn Độ HANOI - 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 TABLE OF CONTENTS Page DECLARATION i ACKNOWLEDGEMENTS ii ABSTRACT iii TABLE OF CONTENTS iv ABBREVIATIONS vi PART I: INTRODUCTION 1. Aims of the study 1 3.

Scope of the study 2 5. Methods of the study 2 6. Design of the study 2 PART II: DEVELOPMENT CHAPTER 1: THEORICAL BACKGROUND 4 1. An overview on Contrastive Analysis 4 1.

MiCA versus MaCA 5 1. A brief description of verbs 6 1. Verbs in English 6 1. Verbs in Vietnamese 8 1.

Types of meaning 9 1. Idioms and proverbs 10 1. Concluding remarks 12 CHAPTER 2: A STUDY ON THE VERB „FALL‟ IN ENGLISH AND THE VERB „NGÃ‟ IN VIETNAMESE 2. A Contrastive Analysis between the verb „Fall‟ in English and the 13 Verb „Ngã‟ in Vietnamese in terms of Microlinguistics 2.

An investigation into the Verb “Fall” in English. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Meanings in some idioms and proverbs 20 2. Synonyms of “Fall” 21 2.

An Investigation into the verb „Ngã‟ in Vietnamese 2. Meanings in some idioms and proverbs 28 2. Synonyms of „Ngã” 29 2. In Terms of grammatical features 31 2.

In terms of semantics features 33 2. A Contrastive Analysis between the verb „FALL‟ in English and the verb „NGÃ‟ in Vietnamese in terms of Macrolinguistics. In terms of setting 37 2. In terms of participants 38 2.

In terms of contents 38 2. In terms of channel 39 2. Concluding remarks 39 PART III. CONCLUSIONS LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Implication of the study 41 2. To EFL Teaching and Learning 41 2. To translation from English to Vietnamese and Vice Versa 41 3. Recommendations for further Research.

42 REFERENCES 43 APPENDICES I LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 ABBREVIATIONS CA: Contrastive Analysis MiCA: Microlinguistic Contrastive Analysis MaCA: Macrolinguistic Contrastive Analysis EFL: English as a Foreign Language L1: First Language L2: Second Language LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 PART I: INTRODUCTION 1. Rationale Nowadays, English is widely used and has been especially important in the world. In Vietnam, it is not an exception and has become a compulsory subject in schools, colleges and universities. However, learning English is really a big problem to learners because they are affected by their mother tongue during the process of studying grammar, vocabulary, spelling, pronunciation, etc.

On the part of grammar, verbs have always been one of the most complex classes of words, which have most widely used and consequently, have played an important role in any language system so far. As a result, many final thesises on contrastive analysis between verbs in native language and target language have been conducted to provide teachers and learners thorough view on those verbs and have good way to use them. Among verbs, the verb „fall, one of which Vietnamese equivalent is „Ngã‟, is one of the common and confusing words to learners. Conducting the minor thesis entitled “A Contrastive Analysis between the Verb „FALL‟ in English and the Verb „NGÃ‟ in Vietnamese” also arose from difficulties that the author face in her daily teaching related to the usage of the verbs.

For the above reasons, this thesis has been made with an attempt to contribute the author‟s own knowledge and experience in dealing with the problems of Vietnamese beginners. It‟s also hopeful that this minor thesis will be of some help to those who are interested in this aspect of English grammar and vocabulary. Aims of the study The study is aimed at: - Finding the similarities and differences between the verb “fall” in English and the verb “ngã” in English mainly in terms of Mirolinguistic Contrastive Analysis (MiCA) and partly in terms of Macrolinguistic Contrastive Analysis (MaCA). - Providing recommendations for teaching, learning and translating „fall‟ and „ngã‟ into the target language 3.

To fully achieve these aims, the study should answer the following questions: (i) What are the grammatical and semantic features of each verb and how are they similar and different in terms of these features? LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 (ii) What are their synonyms and what are the idioms and proverbs with these two verbs? (iii) What are the implications of the study for the EFL teaching, learning and translation? 4. Scope of the study In this minor thesis, it is difficult to discuss both the verbs in terms of MiCA and MaCA in details. Consequently, the author mainly focuses on analyzing and contrasting them in terms of MiCA (concerning grammatical and semantic features of the two verbs), and just give a brief introduction about the similarities and differences between them concerned with MaCA. The verbs „fall‟ and „ngã‟ are rich in synonyms, the author could not discuss them all in details but give an overview on the most common ones.

Methods of the study To achieve the aims given, the author has combined different methods as follow: - Analyze and contrast; - Synthesize. The procedures of the study are: - To synthesize meanings of „fall‟ and „ngã‟ and examples to illustrate from different sources such as dictionaries, literary works, newspapers, magazines, native speakers and websites. - To collect the synonyms of each verb and idioms/ proverbs with them. - To analyze and contrast each verb and draw out the similarities and differences between them in terms of MiCA and MaCA.

- To suggest the ways to apply the findings of the study to the language teaching/learning and translation. Design of the study This minor thesis consists of three main parts based on the following arrangement: Part I entitled „INTRODUCTION‟ outlines the background of the study in which brief account of relevant information such as the rationale, aims, research questions, scope, methods and design of the study are provided. Part II, the „DEVELOPMENT‟ is subdivided into 2 chapters. Chapter 1, „THEORITICAL BACKGROUND‟, supplies the general fundamental and essential theoretical concepts involving the subject under consideration.

It covers a series of concepts ranging from CA, guiding principles for contrastive study, MiCA, MaCA, verbs in English and in Vietnamese, a LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 brief introduction of synonyms, and idioms/ proverbs. Chapter 2 entitled “A CONTRASTIVE ANALYSIS BETWEEN THE VERB „FALL‟ IN ENGLISH AND „NGÃ‟ IN VIETNAMESE” discusses the two verbs in terms of MiCA and MaCA in succession. After that, the similarities and differences are drawn out. Each chapter ends with some concluding remarks.

Part III, the „CONCLUSION‟, provides recapitulation, implications of the study for EFL teaching and learning and translation from English to Vietnamese and vice versa, and recommendations for further research. The „REFERENCES‟ comes next. The study ends with the „APPENDICES‟. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 PART II: DEVELOPMENT CHAPTER 1: THEORICAL BACKGROUND 1.

An overview on Contrastive Analysis. Contrastive analysis (CA) is the systematic study of a pair or more of languages with a view to identifying their structural differences and similarities. The term „Contrastive linguistics‟ was suggested by Whorf (1941) and was defined as “ a sub discipline of linguistics concerned with the comparison of two or more languages or subsystems of languages in order to determine both the differences and similarities between them”, (Fisiak, 1981:1). CA is the method of analyzing the structure of any two languages with a view to estimate the differential aspects of their systems, irrespective or their generic affinity or level of development.

CA of two languages becomes useful when it is adequately describing the sound structure and grammatical structure of two languages, with comparative statements, giving due emphasis to the compatible items in the two systems. From 1940s to 1960s before the Second Language Acquisition (SLA) field as we know it was established, Charles Fries (1945:9) wrote: “The most efficient materials are those that are based upon a scientific description of the language to be learned, carefully compared with a parallel description of the native language of the learner”. Robert Lado, in 1957 wrote: “Individuals tend to transfer the forms and meanings and the distribution of forms and meanings of their native language and culture to the foreign language and culture- both productively and when attempting to speak the language and to act in the culture and receptively when attempting to grasp and understand the language and culture as practiced by natives”. In the 1960s and early 1970s, CA was used extensively in the field of Second Language Acquisition.

Contrastive Analysis Hypothesis (CAH) – this extension of the notion of CA attributed the ability to predict errors to a CA of two languages, a predictability that practitioners associated with the degree of similarity between the two systems. Robert Lado wrote: “…. those elements that are similar to this native language will be simple for him, and those elements that are different will be difficult.” CA emphasizes on the influence of the mother tongue in learning a second language in phonological, morphological and syntactic levels. Contrastive Analysis is not merely relevant for second language teaching and learning but it can also make useful contributions to machine translating and linguistics typology.

It is relevant to the designing of teaching materials for use LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 12 in all age groups. Chaturvedi (1973) suggests the following guiding principles for contrastive study: (1) To analyze the mother tongue and the target language independently and completely. (2) To compare the two languages item-wise-item at all levels of their structure. (3) To arrive at the categories of a/ similar features b/ partially similar features c/ dissimilar features – for the target language.

(4) To arrive at principles of text preparation, test framing and target language teaching in general. Theses principles coincide with what Carl James presented in Contrastive Analysis (1980:64) to some extent. MiCA versus MaCA These are broad terms which refer to two major types of linguistics. Microlinguistics refers to phonetics, phonology, grammar and semantics, whereas macrolinguistics covers sociolinguistics, discourse analysis and other related disciplines.

In sociolinguistics, the micro level is often equated with variation and face-to-face communication, whereas macro sociolinguistics involves language planning and sociology of language. According to the microlinguistics view, languages should be analyzed for their own sake without any reference to their social function, to the manner in which they are acquired by human beings, and to the literary or communicative function of language. Thus, a MiCA often compares phonology/phonetics, grammar and lexis. For example, a study of this kind often finds out what the consonant phonemes in languages X and Y are, how they differ in inventory, realization and distribution; what the tense system of language X and Y, etc.

The main aim of a MiCA is a formal description of the language system based on the interrelationships and independencies of its elements without any source to external factors. Obviously, the translation situation which evolves equivalent messages, that are speech units and texts in two different languages is not part of the system of either of these languages and can not be studied and described in terms of microlinguistics.