Chương 1: Một số vấn đề về quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng. Chương 2: Thực trạng về quản lí quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I Chương 3: Biện pháp quản lí quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 15 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH RÈN LUYỆN KỶ LUẬT CỦA SINH VIÊN TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG 1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Kỷ luật là một hiện tượng xã hội thuộc kiến trúc thượng tầng, có tính tất yếu khách quan của sự tồn tại trong lịch sử xã hội loài người.
Ngay từ khi con người mới hình thành, cuộc sống cá nhân từng con người đã bị chi phối bởi tập thể, mặc dù lúc đó trình độ tổ chức xã hội còn quá sơ khai, đơn giản, cũng vì sự tồn tại, phát triển và duy trì cuộc sống của cộng đồng, con người đã phải suy nghĩ tìm tòi và đặt ra được những qui tắc, qui ước, qui định về cách thức sử sự và hoạt động của cộng đồng và các thành viên trong một tập thể để gắn vào cộng đồng buộc các thành viên trong cộng đồng phải tuân thủ các nguyên tắc đã được đề ra đó chính là kỷ luật. Kỷ luật được hình thành và được con người chấp nhận như là một trật tự hành vi nhất định giữa những con người với nhau và được coi là công cụ hữu hiệu nhất bảo đảm cho quyền lợi và công việc của họ, đó chính là tính kỷ luật của cộng đồng có sự ràng buộc cấu kết các hoạt động của các thành viên trong một tổ chức xã hội với nhau để duy trì sự tồn tại và phát triển. Qua nghiên cứu về kỷ luật, bản chất và các thuộc tính của kỷ luật V.I Lênin khẳng định: “Sự sản xuất tinh thần cũng biến đổi theo sự sản xuất vật chất, những tư tưởng thống trị của một thời đại bao giờ cũng là những tư tưởng của giai cấp thống trị. Trong xã hội có giai cấp, giai cấp thống trị sử dụng kỷ luật như một thứ vũ khí, công cụ, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của mình” [28.
Đối với chế độ xã hội chủ nghĩa, kỷ luật được xây dựng trên cơ sở thái độ tự giác có ý thức của mỗi cá nhân và tính tập thể của cả cộng đồng xã hội, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 16 như vậy khác hẳn về bản chất so với kỷ luật dưới chế độ CNTB, kỷ luật xã hội chủ nghĩa là kỷ luật tự giác, nghiêm minh, dựa trên nguyên tắc dân chủ, bình đẳng và bảo vệ lợi ích của mọi tầng lớp trong xã hội đặc biệt là tầng lớp những người lao động. Nhờ có tính kỷ luật cao đã tập hợp được những người lao động, tạo sự thống nhất thành một khối vững chắc, tạo cho họ có được suy nghĩ và hành động đúng đắn, biết chấp hành đúng các nội qui, từ đó tạo động lực thúc đẩy mạnh mẽ thực hiện tốt các công việc được giao, kỷ luật còn tạo ra tính gắn bó liên kết mật thiết giữa con người, cộng đồng và xã hội, là cơ sở để trải nghiệm tính thực thi của một tổ chức hoặc con người, là thước đo giá trị và chất lượng, bao giờ cũng được gắn bó để xây dựng cho con người luôn phát triển, đề cao đảm bảo quyền lợi chính đáng của con người. Đối với quân đội mang đặc thù hoạt động riêng của mình, thực hiện các chức năng bảo vệ là chủ yếu nên tính kỷ luật có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo nên sức mạnh trong quân đội, nề nếp tác phong chiến sĩ đặc biệt là sự thống nhất từ cấp trên đến cấp dưới. Do vậy mới có thể hoàn thành được các nhiệm vụ được giao.
Kỷ luật quân đội cách mạng là kỷ luật nghiêm khắc, dựa trên cơ sở của tính ý thức, tính tự giác chấp hành các qui định của điều lệnh, điều lệ quân đội, pháp luật của nhà nước, mệnh lệnh của người chỉ huy. Đây chính là cái khác biệt căn bản giữa kỷ luật của quân đội các nước XHCN với kỷ luật quân sự của quân đội các nước TBCN. Kỷ luật quân sự của quân đội các nước XHCN là kỷ luật công bằng và nghiêm minh với tất cả các quân nhân với nhau từ người có chức vụ cao nhất trong quân đội đến người có quân hàm thấp nhất, tất cả mọi quân nhân đều phải thực hiện đúng chức trách và nhiệm vụ của mình, được khen thưởng và sử phạt đúng theo điều lệnh và pháp luật qui định, kỷ luật được xây dựng trên cơ sở những những nguyên tắc thống nhất, dưới lòng tin tưởng vào tổ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 17 chức lãnh đạo, tính độc lập chủ động sáng tạo và kinh nghiệm được rút ra từ cuộc chiến tranh. Việt Nam ta ngay từ khi các triều đại phong kiến được thành lập, những người trị vì đất nước họ đã nghĩ ra cách thành lập những đội vệ sĩ, những đoàn quân để bảo vệ tổ quốc, những nhà lãnh đạo quân đội họ đã tự ý thức được mình và đã nhìn ra được sức mạnh của kỷ luật đối với các hoạt động của chiến sĩ, nên trong quá trình tổ chức và thực hiện nhiệm vụ của mình họ luôn chú trọng việc rèn luyện kỷ luật cho cấp dưới của mình, theo các vị vua như Trần Hưng Đạo thì người cầm quân phải có tầm nhìn xa trông rộng mới có thể rèn luyện được chiến sĩ của mình mình, những tư tưởng rèn luyện kỷ luật cho binh sĩ của các nhà quân sự thời phong kiến đã chứng tỏ cho ta thấy rằng muốn xây dựng được một quân đội mạnh, có kỷ luật nghiêm thì cần có tầm nhìn xa trông rộng, chọn đúng hình thức, cách thức tổ chức và duy trì rèn luyện quân đội, luôn giáo dục củng cố tăng cường rèn luyện kỷ luật, mới xây dựng một quân đội mạnh, đảm bảo đủ sức mạnh chiến thắng được kẻ thù.
Sinh viên về học GDQP tại các trung tâm GDQP không chỉ nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng về quốc phòng, an ninh và bảo vệ Tổ quốc, mà còn cần phải giúp sinh viên làm quen với môi trường quân đội, ý thức chấp hành kỷ luật quân sự, quy định của đơn vị. Do đó quá trình rèn luyện kỷ luật, điều lệnh phải nghiêm túc, chu đáo, cụ thể và thường xuyên liên tục, nội dung giáo dục phải thiết thực, luôn bám sát vào đường lối, quan điểm chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, diều lệnh của quân đội, rèn luyện kỷ luật cho sinh viên mục đích chính là hoàn thiện phẩm chất nhân cách, tính tự chủ trong mọi công việc, để có kỷ luật tự giác nghiêm minh thì mỗi sinh viên phải tích tực, tự giác, tự học tập, tự rèn luyện bản thân mình. Trong quá trình học tập và LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 18 rèn luyện không phải diễn ra một cách tùy tiện, không có tự phát mà phải có một kế hoạch hành động chính xác có hiệu quả và thiết thực, luôn gắn chặt việc học tập và rèn luyện kỷ luật để xây dựng cho sinh viên giỏi cả lý thuyết và thực hành nhằm nâng cao kỷ luật tự giác của bộ đội. Việc rèn luyện kỷ luật cho sinh viên không chỉ đơn thuần giúp cho họ có kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo mà còn tạo cho sinh viên luôn có khả năng, thói quen hành vi kỷ luật đúng đắn, do vậy trong quá trình rèn luyện kỷ luật cho sinh viên không được quá cứng nhắc theo điều lệnh mà phải biến tấu một cách thật mềm dẻo và linh hoạt, bám sát điều kiện thực tiễn của đời sống xã hội hiện tại, biết tiếp thu có chắt lọc những tinh hoa của nhân loại và truyền thống lịch sử quí báu của dân đó chính là nền tảng, cốt lõi để xây dựng tính kỷ luật tự giác nghiêm minh cho sinh viên, đó là “kỷ luật tự giác và nghiêm minh”.
Thực tiễn hoạt động rèn luyện kỷ luật của sinh viên ở các trung tâm GDQP đã cho thấy, khi sinh viên chưa tự đặt ra được mục đích cụ thể về việc chấp hành kỷ luật, chưa có ý thức tự giác thực hiện một cách nghiêm túc thì cán bộ, chỉ huy các cấp cần thực hiện nghiêm chỉnh các qui định, đó chính là hình ảnh sống trực tiếp tác động vào cấp dưới của mình thông qua những hình ảnh thực tiễn, điều đó có tác dụng rất tốt với sinh viên, giúp họ hình thành thái độ và hành vi mẫu mực, kiên quyết thực hiện nhiệm vụ của người chỉ huy giao cho ở mọi lúc, mọi nơi. Qua nghiên cứu và tìm hiểu những tư tưởng của những nhà quân sự nước ngoài, tư tưởng giáo dục binh sĩ của các triều đại phong kiến Việt Nam, đặc biệt khi đọc và tìm hiểu tư tưởng quân sự về rèn luyện kỷ luật của chủ tịch Hồ Chí Minh cho thấy, đó là những giá trị rất sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn, những tư tưởng ấy mãi mãi là kim chỉ nam cho các hoạt động rèn luyện kỷ luật quân sự LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 19 nói chung và của sinh viên tại các trung tâm GDQP nói riêng. Nhận thức rõ những tư tưởng về rèn luyện kỷ luật quân sự chính là cơ sở để đề xuất quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật cho sinh viên các trường cao đẳng và đại học trên toàn nước đang theo học GDQP ở các trung tâm giáo dục quốc phòng. Thực chất rèn luyện kỷ luật đó chính là thực hiện điều lệnh và các qui định trong môi trường quân đội một cách nghiêm túc và chính xác.
Trong môi trường quân đội muốn rèn luyện kỷ luật được tốt trước hết chúng ta phải nâng cao được ý thức, có thái độ đúng đắn, xây dựng được thói quen hành vi trong rèn luyện, có trách nhiệm cao trong thực hiện nhiệm vụ, đó là những tiêu chí cơ bản để tiến hành. Muốn có hiệu quả cao thì chúng ta phải tiến hành sắp xếp nó đi theo một quá trình từ thấp đến cao, dễ đến khó, đơn giản đến phức tạp, ngay từ đầu khi tiến hành phải hết sức khoa học, cụ thể, thiêt thực ( bao gồm từ việc xác định mục tiêu rèn luyện, nội dung, phương pháp, hình thức rèn luyện kỷ luật ).