Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý quá trình giảng dạy theo phƣơng thức tín chỉ. Chương 2: Thực trạng quản lý quá trình giảng dạy theo phƣơng thức tín chỉ tại Trung tâm GDQP-AN, ĐHQGHN. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 3: Một số biện pháp quản lý quá trình giảng dạy GDQP - AN theo phƣơng thức tín chỉ tại Trung tâm GDQP - AN, ĐHQG HN. Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH GIẢNG DẠY THEO PHƢƠNG THỨC TÍN CHỈ 1.
Cơ sở lý luận về giảng dạy và quá trình giảng dạy. Giảng dạy (hay còn gọi là dạy học) là quá trình tác động qua lại giữa ngƣời dạy và ngƣời học, nhằm giúp cho ngƣời học lĩnh hội những tri thức khoa học, kỹ năng hoạt động nhận thức và thực tiễn, phát triển các năng lực hoạt động sáng tạo, trên cơ sở đó hình thành thế giới quan và các phẩm chất nhân cách của ngƣời học theo mục tiêu giáo dục ( Xem sơ đồ 1. Hệ mục tiêu giáo dục Mục tiêu giáo dục tổng Xác định đặc trƣng, tính chất, bản quát/chung mang tính định chất của nền giáo dục. Thể hiện triết hƣớng chung hay còn gọi là lí, tƣ tƣởng của giáo dục ,nhu cầu xã mục đích giáo dục (Aim) hội về giáo dục nhƣ: Nền GD XHCN; Giáo dục là quốc sách hàng đầu; giáo dục vì sự phát triển tiến bộ của con ngƣời và xã hội Mục tiêu giáo dục Theo từng cấp bậc học trong hệ thống Theo các cấp /bậc học giáo dục: mầm non, phổ thông, giáo (General goal) dục nghề nghiệp, giáo dục đại học.
Theo các khoá đào tạo, loại hình Mục tiêu đào tạo trƣờng, v.v… thể hiện trong chƣơng ( Goal) 11 trình đào tạo LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Môn học, chƣơng, bài giảng Mối quan hệ tác động qua lại giữa hoạt động giảng dạy trong nhà trƣờng và xã hội Mục tiêu GD Nội dung Phƣơng pháp Đổi mới Bùng nổ cơ chế tiến bộ kinh tế khoa học Hình thức Phƣơng tiện và tăng công nghệ Tổ chức trƣởng kinh tế Kiểm tra – đánh giá quá trình và kết quả (trong ngoài) Xu thế quốc tế hóa Xu hƣớng giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và phát triển cá nhân Sơ đồ 1. Mối quan hệ tác động qua lại giữa hoạt động giảng dạy trong nhà trƣờng và xã hội Trong nhà trƣờng, hoạt động giảng dạy hay dạy học nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục là đào tạo con ngƣời Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tƣởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dƣỡng nhân cách, phẩm 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc (Điều 2 Luật Giáo dục 2005). Quá trình giảng dạy. Quá trình giảng dạy là quá trình triển khai các hoạt động giảng dạy (trên lớp, phòng thí nghiệm, thao trƣờng.) nhằm thực hiện các nhiệm vụ, nội dung giảng dạy với các phƣơng pháp dạy học và hình thức tổ chức phù hợp theo chƣơng trình đào tạo.
Hoạt động giảng dạy là hoạt động mà trong đó dƣới sự tổ chức, điều khiển, của ngƣời dạy (hoạt động dạy) làm cho ngƣời học (hoạt động học) tự giác, tích cực, chủ động tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức học tập của mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ dạy học hƣớng tới đạt đƣợc các mục tiêu dạy học. Giáo dục quốc phòng và an ninh là một bộ phận của quá trình giáo dục tổng thể trong trƣờng đại học, là một trong những con đƣờng để thực hiện mục tiêu giáo dục đại học. Giáo dục quốc phòng và an ninh đƣợc tổ chức trong nhà trƣờng đại học bằng các phƣơng pháp sƣ phạm chung và sƣ phạm quân sự-an ninh đặc thù, nhằm trang bị cho sinh viên hệ thống kiến thức khoa học quốc phòng-an ninh và hình thành hệ thống kỹ năng kỹ-chiến thuật quân sự trong thực tiễn. Sự vận động và phát triển của quá trình giảng dạy là kết quả của quá trình tác động biện chứng giữa các nhân tố mục tiêu, nội dung, phƣơng pháp, hình thức tổ chức, kiểm tra-đánh giá và các điều kiện bảo đảm về cơ sở vật chất, môi trƣờng dạy học.
Muốn nâng cao chất lƣợng quá trình giảng dạy phải nâng cao chất lƣợng của từng thành tố và đồng thời nâng cao chất lƣợng tổng hợp của toàn quá trình.2 Quản lý và các chức năng quản lý. Theo tác giả Ngô Trung Việt, từ quản lý (management) bắt nguồn lừ chữ Latinh "manus" nghĩa là bàn tay. Theo nghĩa gốc, thực hiện quản lý là 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com "nắm vững trong tay", "điều khiển vững tay". Theo một nghĩa nào đó, quản lý là một nghệ thuật khiến ngƣời khác phải làm việc.
Tuỳ theo các cách tiếp cận mà ta có các quan điểm khác nhau về quản lý. Thông thƣờng khi đƣa ra khái niệm quản lý các tác giả thƣờng gắn với một loại hình quản lý cụ thể: F.Taylor (1856 - 1915) - đƣợc đánh giá là cha đẻ của thuyết "Quản lý khoa học", định nghĩa "Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn ngƣời khác làm và sau đó khiến họ đƣợc hoàn thành công việc tốt nhất và rẻ nhất".Fayol (1841-1925) coi quản lý là một loại công việc đặc thù, ông đã nói về nội hàm của khái niệm nhƣ sau: "quản lý tức là lập kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra". Fayol còn chứng minh đƣợc rằng khoa học quản lý - "quản lý hành chính", không những cần thiết cho các các tổ chức công nghiệp và hãng kinh doanh mà có thể áp dụng với mọi loại hình tổ chức, kể cả cơ quan của Chính phủ vì quản lý ở một tổ chức đều có chung những chức năng trên.Follet (1868-1933) cho rằng trong công việc quản lý cần chú trọng tới những ngƣời lao động với toàn bộ đời sống của họ, cả yếu tố kinh tế lẫn yếu tố tinh thần và tình cảm. Theo Bà "Quản lý là nghệ thuật khiến cho công việc đƣợc thực hiện thông qua ngƣời khác".Bamard (1886 - 1961) quan tâm đến đối tƣợng quản lý là các cá nhân con ngƣời đơn nhất và coi tổ chức nhƣ một hệ thống mở tức là nhấn mạnh đến mối liên hệ hữu cơ giữa các bộ phận với hệ thống, giữa hệ thống với môi trƣờng đặc thù của tổ chức và đối tƣợng của quản lý không phải là hoạt động của các cá nhân hoặc bộ phận mà là một hệ thống - tổ chức nhất định.
Do vậy "Quản lý không phải là công việc của tổ chức mà là công việc chuyên môn duy trì hoạt động của tổ chức. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tác giả Trần Kiểm lại cho rằng: "Quản lý là những tác động có định hƣớng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tƣợng bị quản lý trong tổ chức để vận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định" Theo Nguyễn Quốc Chí: "Quản lý giáo dục là đƣợc hiểu nhƣ việc thực hành đầy đủ các chức năng kế hoạch hoá, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra trên toàn bộ các hoạt động giáo dục và tất nhiên cả những cấy phần tài chính và vật chất của các hoạt động đó nữa". Tác giả Đặng Quốc Bảo định nghĩa: "QLGD theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lƣợng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác giáo dục thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội". Theo các tác giả, quản lý là sự tác động có định hƣớng của ngƣời quản lý lên đối tƣợng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt đƣợc mục tiêu đặt ra.
Quản lý là một trong những hoạt động vừa khó khăn vừa phức tạp lại có ý nghĩa trong sự phát triển hay trì trệ của mọi tổ chức. Quản lý đúng đắn sẽ giúp cho các tổ chức hạn chế các nhƣợc điểm của mình, liên kết gắn bó mọi con ngƣời trong tổ chức, tạo niềm tin, sức mạnh và truyền thống của tổ chức. Các chức năng cơ bản của quản lý. Với tƣ cách là yếu tố quan trọng không thể thiếu đƣợc trong việc duy trì và phát triển một tổ chức, quản lý có bốn chức năng: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra.
Lập kế hoạch là chức năng cơ bản nhất trong các chức năng của quản lý ví nó gắn liền với việc lựa chọn chƣơng trình hành động trong tƣơng lai và các chức năng còn lại của quản lý cũng phải dựa trên nó. Nhà công tác lập kế hoạch, ngƣời lãnh đạo của hệ thống sẽ tổ chức, điều khiển và kiểm tra nhằm đảm bảo việc thực hiện các mục tiêu thông qua trong kế hoạch. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Lập kế hoạch là một phƣơng pháp tiếp cận hợp lý để đạt tới các mục tiêu định trƣớc. Vì phƣơng pháp tiếp cận này không tách rời khỏi môi trƣờng, nên việc lập kế hoạch phải xét tới bản chất của môi trƣờng mà các yếu tố quyết định và hành động của việc lập kế hoạch đƣợc dự kiến để hoạt động trong đó.
Lập kế hoạch là quyết định trƣớc xem phải làm gì, làm nhƣ thế nào, khi nào làm và ai làm. Nó đòi hỏi ngƣời lãnh đạo của tổ chức phải xác định các chiến lƣợc đƣờng lối một cách có ý thức và đƣa ra các quyết định dựa trên sự hiểu biết và những đánh giá thận trọng. Tổ chức là quá trình phân công và phối hợp các nhiệm vụ và nguồn lực để đạt đƣợc các mục tiêu đã vạch ra. Đó là sự liên kết giữa các cá nhân trong, những quá trình, những hoạt động trong hệ thống nhằm thực hiện mục đích đề ra trên cơ sở các nguyên tắc và quy tắc của hệ thống.
Chức năng tổ chức còn là chức năng hình thành cơ cấu tổ chức quản lý cùng các mối quan hệ giữa chung. Cơ cấu tổ chức quản lý là hình thức phân công nhiệm vụ trong lĩnh vực quản lý, có tác động đến quá trình hoạt động của hệ thống quản lý. Cơ cấu tổ chức quản lý, một mặt phản ánh cơ cấu trách nhiệm của mỗi ngƣời trong hệ thống, mặt khác có tác động tích cực trở lại đến việc phát triển của hệ thống nếu tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc tổ chức quản lý. Chỉ đạo có nguồn gốc từ hai thuật ngữ: lãnh đạo và điều hành.
Chỉ đạo vừa có ý nghĩa chỉ thị để điều hành, vừa là tác động ảnh hƣởng tới hành vi, thái độ của các thành viên trong tổ chức trên cơ sở sử dụng đúng các quyền lực của ngƣời quản lý.