Luận văn: Dạy học tích hợp phần Clo và hợp chất Hóa học 10 phát triển năng lực thực tiễn

Luận văn thạc sĩ giáo dục nghiên cứu vnu ued phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn thông qua dạy học các chủ đề tích hợp, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Vũ Thị Thúy Quỳnh
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Kim Giang
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư phạm Hóa học
• Đề tài: Phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn thông qua dạy học các chủ đề tích hợp phần Clo và hợp chất – Hóa học 10
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC VÀO THỰC TIỄN THÔNG QUA DẠY HỌC CÁC CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
• 1.1. Quan điểm DHTH
• 1.2. Khái niệm tích hợp và DHTH
• 1.2.1. Khái niệm tích hợp
• 1.2.2. Khái niệm DHTH
• 2. CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG MỘT SỐ CHỦ ĐỀ DẠY HỌC TÍCH HỢP PHẦN CLO VÀ HỢP CHẤT NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC VÀO THỰC TIỄN CHO HỌC SINH
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển năng lực vận dụng kiến thức hóa học

Phát triển năng lực vận dụng kiến thức hóa học là một trong những mục tiêu quan trọng trong giáo dục hiện đại. Việc dạy học tích hợp không chỉ giúp học sinh hiểu sâu về kiến thức mà còn khuyến khích khả năng áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện nay, khi mà việc học không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn phải gắn liền với thực tiễn cuộc sống.

1.1. Khái niệm năng lực vận dụng kiến thức

Năng lực vận dụng kiến thức là khả năng của học sinh trong việc áp dụng kiến thức đã học vào các tình huống thực tế. Điều này bao gồm việc giải quyết vấn đề, phân tích và đánh giá thông tin, cũng như thực hiện các nhiệm vụ cụ thể trong cuộc sống hàng ngày.

1.2. Tầm quan trọng của dạy học tích hợp

Dạy học tích hợp giúp học sinh liên kết các kiến thức từ nhiều lĩnh vực khác nhau, từ đó phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề. Phương pháp này không chỉ nâng cao chất lượng học tập mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực và sáng tạo.

II. Những thách thức trong việc phát triển năng lực vận dụng kiến thức

Mặc dù việc phát triển năng lực vận dụng kiến thức qua dạy học tích hợp mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng gặp phải không ít thách thức. Giáo viên thường gặp khó khăn trong việc thiết kế bài học tích hợp, cũng như trong việc đánh giá năng lực của học sinh.

2.1. Khó khăn trong thiết kế bài học tích hợp

Việc thiết kế bài học tích hợp đòi hỏi giáo viên phải có kiến thức sâu rộng và khả năng kết nối các chủ đề khác nhau. Nhiều giáo viên vẫn còn lúng túng trong việc lựa chọn nội dung và phương pháp dạy học phù hợp.

2.2. Đánh giá năng lực học sinh

Đánh giá năng lực vận dụng kiến thức của học sinh là một thách thức lớn. Các phương pháp đánh giá truyền thống thường không phản ánh đúng khả năng thực tế của học sinh trong việc áp dụng kiến thức vào thực tiễn.

III. Phương pháp dạy học tích hợp hiệu quả

Để phát triển năng lực vận dụng kiến thức hóa học, cần áp dụng các phương pháp dạy học tích hợp hiệu quả. Các phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện.

3.1. Phương pháp dạy học dự án

Phương pháp dạy học dự án cho phép học sinh thực hiện các dự án thực tế, từ đó áp dụng kiến thức hóa học vào các tình huống cụ thể. Điều này giúp học sinh phát triển kỹ năng làm việc nhóm và khả năng giải quyết vấn đề.

3.2. Phương pháp dạy học hợp tác nhóm

Dạy học hợp tác nhóm khuyến khích học sinh làm việc cùng nhau để giải quyết các vấn đề hóa học. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh học hỏi lẫn nhau mà còn phát triển kỹ năng giao tiếp và lãnh đạo.

IV. Ứng dụng thực tiễn của việc dạy học tích hợp

Việc dạy học tích hợp không chỉ mang lại lợi ích trong lớp học mà còn có thể áp dụng vào thực tiễn cuộc sống. Học sinh có thể thấy được sự liên kết giữa kiến thức hóa học và các vấn đề xã hội, môi trường.

4.1. Ví dụ về ứng dụng kiến thức hóa học

Một ví dụ điển hình là việc áp dụng kiến thức hóa học trong việc xử lý nước thải. Học sinh có thể tìm hiểu về các phương pháp xử lý nước và áp dụng kiến thức hóa học để giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường.

4.2. Kết quả nghiên cứu về năng lực vận dụng kiến thức

Nghiên cứu cho thấy rằng học sinh có khả năng vận dụng kiến thức hóa học vào thực tiễn cao hơn khi được dạy theo phương pháp tích hợp. Điều này chứng tỏ rằng dạy học tích hợp là một phương pháp hiệu quả trong việc phát triển năng lực học sinh.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Phát triển năng lực vận dụng kiến thức hóa học qua dạy học tích hợp là một xu hướng tất yếu trong giáo dục hiện đại. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp dạy học tích hợp để nâng cao chất lượng giáo dục.

5.1. Tương lai của dạy học tích hợp

Trong tương lai, dạy học tích hợp sẽ ngày càng được chú trọng hơn trong chương trình giáo dục. Các giáo viên cần được đào tạo để có thể áp dụng hiệu quả các phương pháp dạy học tích hợp.

5.2. Khuyến nghị cho giáo viên

Giáo viên nên thường xuyên cập nhật kiến thức và phương pháp dạy học mới để có thể đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh. Việc chia sẻ kinh nghiệm và tài liệu giảng dạy cũng rất quan trọng trong việc phát triển năng lực vận dụng kiến thức cho học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chuyển đổi từ mô hình giáo dục tiếp cận nội dung sang phát triển phẩm chất và năng lực người học là định hướng cốt lõi theo Nghị quyết 29-NQ/TW và Nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội. Tuy nhiên, trong thực tế giảng dạy môn Hóa học tại các trường trung học phổ thông, phương pháp truyền thụ kiến thức một chiều vẫn chiếm ưu thế, khiến học sinh gặp nhiều khó khăn trong việc gắn kết lý thuyết với đời sống. Khảo sát thực trạng tại tỉnh Nam Định cho thấy có đến 50,000% giáo viên đánh giá năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn là rất quan trọng, nhưng chỉ có 5,000% học sinh đạt mức độ rất tốt ở năng lực này.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lí luận và Phương pháp dạy học bộ môn Hóa học của tác giả Vũ Thị Thúy Quỳnh tập trung giải quyết bài toán trên thông qua đề tài: "Phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn thông qua dạy học các chủ đề tích hợp phần Clo và hợp chất – Hóa học 10". Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là xây dựng hệ thống cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng, thiết kế quy trình và biên soạn 3 chủ đề dạy học tích hợp chuyên sâu, kết hợp xây dựng bộ công cụ đo lường chuẩn hóa nhằm nâng cao năng lực thực hành xã hội cho học sinh.

Nghiên cứu được triển khai trong phạm vi thời gian từ tháng 11/2016 đến tháng 12/2017 tại 2 cơ sở giáo dục là Trường THPT Trực Ninh và Trường THPT Lê Quý Đôn thuộc địa bàn huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn được lượng hóa rõ nét khi cung cấp giải pháp sư phạm đồng bộ, giúp 100% học sinh tham gia thực nghiệm nâng cao hứng thú học tập và tạo bước nhảy vọt về kết quả kiểm tra định lượng lẫn đánh giá năng lực thực tiễn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên nền tảng lý thuyết dạy học tích hợp theo định hướng của UNESCO và thuyết kiến tạo trong giáo dục hiện đại. Tích hợp được xác định theo 3 cấp độ: lồng ghép/liên hệ, vận dụng kiến thức liên môn và hòa trộn xuyên môn. Mô hình nghiên cứu vận dụng các phương pháp dạy học tích cực trọng tâm gồm: dạy học theo dự án với quy trình 6 bước, dạy học theo góc với 4 phong cách học tập đặc trưng (góc quan sát, góc trải nghiệm, góc phân tích, góc áp dụng) và phương pháp sử dụng bài tập hóa học gắn với bối cảnh thực tiễn.

Năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn trong môn Hóa học được cấu thành từ 5 năng lực thành phần rõ rệt:

1. Năng lực hệ thống hóa và phân loại kiến thức hóa học để lựa chọn giải pháp phù hợp với tình huống đời sống.
2. Năng lực phân tích, định hướng tổng hợp các ứng dụng hóa học vào các ngành nghề sản xuất và đời sống xã hội.
3. Năng lực phát hiện các nội dung kiến thức hóa học trong thực phẩm, sinh hoạt, y học, nông nghiệp và môi trường.
4. Năng lực phát hiện vấn đề thực tiễn và giải thích bản chất hiện tượng dựa trên kiến thức hóa học liên môn.
5. Năng lực độc lập, sáng tạo xử lý tình huống thực tế và bước đầu tham gia nghiên cứu khoa học.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập thông qua quá trình điều tra thực tiễn kết hợp thực nghiệm sư phạm. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 20 giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Hóa học và 800 học sinh khối lớp 10 tại hai trường THPT Trực Ninh và THPT Lê Quý Đôn. Phương pháp chọn mẫu được thực hiện theo nguyên tắc phân tầng kết hợp ngẫu nhiên theo cụm lớp, đảm bảo tính tương đồng về năng lực học tập, điều kiện cơ sở vật chất và phân phối chương trình giữa các nhóm lớp thực nghiệm và đối chứng.

Phương pháp phân tích dữ liệu áp dụng toán học thống kê chuyên sâu trong nghiên cứu khoa học giáo dục, bao gồm tính toán điểm số trung bình, độ lệch chuẩn, sai số chuẩn, xây dựng bảng phân phối tần số, tần suất tích lũy và kiểm định giả thuyết thống kê. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm bảo đảm tính khách quan, chuyển hóa các tiêu chí định tính từ bảng kiểm quan sát Rubric 5 mức độ thành các chỉ số định lượng đáng tin cậy. Toàn bộ kế hoạch nghiên cứu, xử lý số liệu và thực nghiệm được hoàn thành chuẩn xác trong khung thời gian từ tháng 11/2016 đến tháng 12/2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng ban đầu trên 20 giáo viên và 800 học sinh tại Nam Định mang lại những phát hiện quan trọng về thực trạng đổi mới phương pháp dạy học:

• Khoảng cách giữa nhận thức và năng lực thực tế: Mặc dù 75,000% giáo viên đánh giá năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo và 50,000% đánh giá năng lực vận dụng thực tiễn là rất quan trọng, nhưng có tới 15,000% học sinh bị xếp loại chưa đạt yêu cầu và 20,000% chỉ đạt mức trung bình về năng lực vận dụng thực tiễn.
• Rào cản trong tổ chức dạy học: 90,000% giáo viên chỉ ra rằng khó khăn lớn nhất là quỹ thời gian tiết học bị hạn chế; 90,000% giáo viên gặp lúng túng do chưa có chương trình tích hợp chuẩn; 85,000% phản ánh tình trạng thiếu trang thiết bị, máy móc và hóa chất thí nghiệm.
• Sự mất cân đối về phương pháp giảng dạy: Phương pháp thuyết trình truyền thống vẫn được 70,000% giáo viên sử dụng thường xuyên và 65,000% dùng đàm thoại. Ngược lại, có tới 70,000% giáo viên chưa từng sử dụng dạy học theo dự án, 60,000% chưa từng áp dụng dạy học theo góc và 70,000% chưa từng triển khai các kỹ thuật hiện đại như khăn trải bàn hay mảnh ghép.
• Nhu cầu đổi mới bức thiết từ học sinh: Có đến 90,000% học sinh hoàn toàn đồng ý rằng cần tăng cường các bài tập gắn liền với thực tiễn và 80,000% mong muốn thầy cô đưa nhiều tình huống thực tế vào bài giảng để cùng thảo luận giải quyết.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự chuyển biến tích cực trong thực nghiệm sư phạm là do các chủ đề tích hợp phần Clo và hợp chất được thiết kế gắn liền với các vấn đề bức thiết của địa phương, tiêu biểu như chủ đề "Nước sạch với con người huyện Trực Ninh", "Axit clohiđric với cuộc sống" và "Chất khử trùng – Lợi ích và ảnh hưởng của nó tới môi trường". Khi học sinh được tự mình trải nghiệm qua các góc học tập và giải quyết dự án lọc nước, khử trùng bằng Clo, động lực học tập nội sinh được kích hoạt mạnh mẽ.

Kết quả của đề tài hoàn toàn tương thích và phát triển sâu hơn các kết luận từ nghiên cứu của tác giả Tô Thị Diễm Quyên về chủ đề tích hợp Hóa học - Sinh học, cũng như khung lý thuyết thiết kế tích hợp liên môn của nhóm nghiên cứu Đỗ Hương Trà.

Dữ liệu thực nghiệm được trực quan hóa sinh động thông qua đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra số 1 và số 2. Đồ thị đường lũy tích của các lớp thực nghiệm luôn nằm hoàn toàn về phía bên phải và phía dưới so với đường lũy tích của các lớp đối chứng, minh chứng rõ ràng tỷ lệ điểm khá - giỏi ở lớp thực nghiệm cao vượt trội, trong khi tỷ lệ điểm yếu - kém giảm mạnh. Bên cạnh đó, biểu đồ cột so sánh mức độ phát triển năng lực qua 3 lần đánh giá Rubric định kỳ cho thấy sự dịch chuyển vững chắc của học sinh từ mức 1, mức 2 lên mức 4, mức 5 ở cả 5 tiêu chí thành phần.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nhân rộng mô hình dạy học tích hợp phát triển năng lực vận dụng thực tiễn môn Hóa học, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Chuẩn hóa quy trình thiết kế chủ đề tích hợp 6 bước: Tổ chuyên môn tại các trường THPT cần rà soát lại toàn bộ chương trình, tích hợp các nội dung giao thoa giữa Hóa học, Sinh học, Vật lý và Môi trường. Mục tiêu phấn đấu 100% giáo viên bộ môn xây dựng và vận hành tối thiểu 2 chủ đề tích hợp trong mỗi học kỳ, hoàn thành trong khung thời gian 6 tháng của năm học.
2. Nâng cao năng lực nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên: Ban Giám hiệu nhà trường phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức các khóa tập huấn thực hành về dạy học theo dự án và dạy học theo góc. Mục tiêu là kéo giảm tỷ lệ giáo viên chưa từng sử dụng các phương pháp này từ 70,000% xuống dưới mức 15,000% sau 1 năm học triển khai.
3. Xây dựng ngân hàng bài tập thực tiễn địa phương: Đội ngũ giáo viên bộ môn Hóa học chủ động biên soạn hệ thống bài tập tình huống mở, gắn với các vấn đề nước sinh hoạt, nông nghiệp và xử lý môi trường tại địa bàn. Mục tiêu bổ sung từ 50 đến 100 câu hỏi tình huống thực tế vào kho học liệu dùng chung trong vòng 3 đến 6 tháng.
4. Đa dạng hóa công cụ kiểm tra đánh giá: Chuyển đổi phương thức đánh giá kết quả học tập từ việc phụ thuộc 95,000% vào bài kiểm tra viết sang kết hợp hài hòa giữa đánh giá sản phẩm dự án, hồ sơ học tập cá nhân và phiếu quan sát Rubric. Giáo viên bộ môn là chủ thể thực hiện thường xuyên nhằm thúc đẩy học sinh tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên giảng dạy môn Hóa học tại các trường THPT: Tài liệu cung cấp giáo án mẫu chi tiết của 3 chủ đề tích hợp phần Clo, hướng dẫn cụ thể quy trình tổ chức dạy học theo dự án và dạy học theo góc để ứng dụng trực tiếp trên lớp học.
2. Cán bộ quản lý giáo dục và Tổ trưởng chuyên môn: Tiếp cận khung quy trình 6 bước xây dựng chủ đề tích hợp và hệ thống tiêu chí định lượng chuẩn, phục vụ công tác chỉ đạo đổi mới sinh hoạt chuyên môn và đánh giá giờ dạy giáo viên.
3. Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Sư phạm Hóa học: Luận văn là nguồn tham khảo học thuật giá trị về phương pháp nghiên cứu định lượng, thiết kế công cụ đo lường Rubric và kỹ thuật xử lý dữ liệu điều tra trên tập mẫu 800 học sinh.
4. Tác giả sách giáo khoa và chuyên gia phát triển chương trình: Cung cấp các luận cứ thực tiễn sinh động từ địa phương, minh chứng cho tính khả thi của việc tích hợp liên môn Hóa học với đời sống xã hội trong chương trình giáo dục phổ thông.

Câu hỏi thường gặp

Mục tiêu chính của việc dạy học tích hợp phần Clo và hợp chất lớp 10 là gì?

Mục tiêu cốt lõi là gắn kết các kiến thức lý thuyết về tính chất hóa học, phản ứng oxi hóa - khử của Clo với các ứng dụng thực tế như khử trùng nước sinh hoạt, sản xuất axit clohiđric và bảo vệ môi trường, từ đó phát triển toàn diện năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn cho học sinh.

Vì sao năng lực vận dụng thực tiễn của học sinh trước thực nghiệm còn thấp?

Khảo sát 20 giáo viên cho thấy 70,000% giáo viên vẫn quen dùng phương pháp thuyết trình truyền thống, 90,000% bị áp lực hạn chế về thời gian tiết dạy và thiếu hệ thống bài tập tình huống thực tiễn, khiến học sinh thiếu cơ hội cọ xát với các bài toán đời sống.

Quy trình thiết kế chủ đề tích hợp trong luận văn gồm những bước nào?

Quy trình chuẩn hóa gồm 6 bước: (1) Rà soát nội dung chương trình, (2) Xác định tên và chủ đề dạy học, (3) Xác định mục tiêu năng lực, (4) Xây dựng nội dung chi tiết, (5) Thiết lập tiêu chí và công cụ đánh giá, (6) Biên soạn câu hỏi định hướng và thử nghiệm sư phạm.

Ưu điểm vượt trội của dạy học theo góc trong môn Hóa học là gì?

Dạy học theo góc cho phép học sinh tiếp cận cùng một mục tiêu kiến thức thông qua 4 phong cách học tập khác nhau (quan sát, trải nghiệm thí nghiệm, phân tích lý thuyết, áp dụng thực tế), giúp học sinh tự chủ lựa chọn góc học tập phù hợp với sở trường cá nhân.

Luận văn sử dụng công cụ nào để đo lường năng lực học sinh?

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ 2 bài kiểm tra định lượng chuẩn hóa sau thực nghiệm với bảng kiểm quan sát của giáo viên và phiếu tự đánh giá của học sinh dựa trên khung Rubric 5 tiêu chí thành phần của năng lực vận dụng kiến thức thực tiễn.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận vững chắc về dạy học tích hợp và chuẩn hóa khung 5 thành tố của năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn trong môn Hóa học.
• Khảo sát thực trạng khách quan trên 20 giáo viên và 800 học sinh, chỉ ra sự cần thiết cấp bách của việc chuyển đổi phương pháp dạy học truyền thống.
• Thiết kế thành công 3 chủ đề tích hợp chuyên sâu phần Clo và hợp chất theo quy trình 6 bước khoa học, có tính ứng dụng thực tiễn cao tại địa phương.
• Xây dựng trọn bộ công cụ đánh giá năng lực gồm 2 đề kiểm tra chuẩn hóa và hệ thống Rubric quan sát định tính chuyển đổi sang thang điểm định lượng.
• Thực nghiệm sư phạm chứng minh phương án đề xuất giúp nâng cao vượt bậc kết quả học tập và phát triển phẩm chất tự lực, sáng tạo của học sinh khối 10.

Trong giai đoạn 1 đến 2 năm học tới, mô hình dạy học tích hợp này cần tiếp tục được mở rộng sang các chương khác như Oxi - Lưu huỳnh, Nitơ - Photpho tại các trường THPT trên phạm vi toàn quốc. Các thầy cô giáo và nhà nghiên cứu quan tâm có thể ứng dụng trực tiếp tài liệu này để nâng cao chất lượng giáo dục thực chất trong nhà trường phổ thông.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương. Chƣơng 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của vấn đề phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn thông qua dạy học các chủ đề tích hợp Chƣơng 2: Xây dựng một số chủ đề DHTH phần Clo và hợp chất nhằm phát triển năng lực VDKTVTT cho HS Chƣơng 3: Thực nghiệm sư phạm 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC VÀO THỰC TIỄN THÔNG QUA DẠY HỌC CÁC CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP 1. Quan điểm DHTH 1.

Khái niệm tích hợp và DHTH 1. Khái niệm tích hợp Tích hợp là một khái niệm rộng, không chỉ dùng trong lĩnh vực lí luận dạy học. Tích hợp (Tiếng Anh, tiếng Đức: Integration) có nguồn gốc từ tiếng La tinh: Integration với nghĩa là xác lập cái chung, cái toàn thể, cái thống nhất trên cơ sở những bộ phận riêng lẻ. Khái niệm DHTH Theo UNESCO, DHTH được định nghĩa như sau: “Dạy học tích hợp là một cách trình bày các khái niệm và nguyên lí khoa học cho phép diễn đạt sự thống nhất cơ bản của tư tưởng khoa học, tránh nhấn quá mạnh hoặc quá sớm sự sai khác của các khoa học khác nhau” [17] DHTH là định hướng dạy học trong đó GV tổ chức, hướng dẫn để HS biết huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng,… thuộc nhiều lĩnh vực (môn học/hoạt động giáo dục) khác nhau nhằm giải quyết các nhiệm vụ học tập; thông qua đó hình thành những kiến thức và kĩ năng mới; phát triển được những năng lực cần thiết.

Những nguyên tắc lựa chọn nội dung tích hợp ở nhà trường phổ thông “(1) Đảm bảo mục tiêu giáo dục, hình thành và phát triển các năng lực cần thiết cho người học Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp HS phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho HS tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng bảo Tệ tổ quốc. [30, điều 27] Trong Đề án Đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông cho sau năm 2015 ở Việt Nam, phát triển năng lực người học là một định hướng quan trọng, được khẳng định. Theo định hướng này, giáo dục không đơn thuần chỉ trang bị kiến 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thức, kĩ năng cho HS mà còn chú ý hơn vào việc phát triển năng lực người học (bao gồm những năng lực chung và năng lực đặc thù). Như vậy, việc lựa chọn các nội dung các bài học/chủ đề tích hợp phải hướng tới việc phát triển những năng lực cần thiết của người lao động để đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.