Luận văn thạc sĩ về chủ thể hộ gia đình trong hoạt động công chứng tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ VNU phân tích vai trò của hộ gia đình trong hoạt động công chứng tại Việt Nam, chuyên ngành dân sự và tố tụng dân sự.

• Tác giả: Hoàng Giang Linh
• Người hướng dẫn: Ts. Tuấn Đạo Thanh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân sự và Tố tụng Dân sự
• Đề tài: Chủ thể hộ gia đình trong hoạt động công chứng tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG VÀ CHỦ THỂ TRONG HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG
• 1.1. Khái niệm, chức năng, nhiệm vụ, mục đích hoạt động công chứng
• 1.2. Chủ thể trong hoạt động công chứng
• 2. CHƯƠNG 2: CHỦ THỂ HỘ GIA ĐÌNH TRONG HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG
• 2.1. Nguyên nhân hình thành chủ thể hộ gia đình
• 2.2. Khái niệm chủ thể hộ gia đình
• 2.3. Đặc điểm hộ gia đình và xác định thành viên hộ gia đình
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG ĐỐI VỚI CHỦ THỂ HỘ GIA ĐÌNH
• 3.1. Thực trạng chủ thể hộ gia đình trong hoạt động công chứng
• 3.2. Một số giải pháp cụ thể
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chủ thể hộ gia đình trong hoạt động công chứng

Chủ thể hộ gia đình (HGĐ) đóng vai trò quan trọng trong hoạt động công chứng tại Việt Nam. Việc xác định rõ ràng chủ thể này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các thành viên mà còn đảm bảo tính hợp pháp của các giao dịch liên quan đến tài sản chung. Trong bối cảnh pháp luật hiện hành, việc công nhận HGĐ như một chủ thể pháp lý là cần thiết để giải quyết các tranh chấp có thể phát sinh trong quá trình công chứng.

1.1. Khái niệm và vai trò của chủ thể hộ gia đình

Chủ thể hộ gia đình được hiểu là nhóm cá nhân có mối quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng, cùng chung sống và có tài sản chung. Vai trò của HGĐ trong hoạt động công chứng là rất quan trọng, vì nó ảnh hưởng đến quyền lợi và nghĩa vụ của các thành viên trong các giao dịch pháp lý.

1.2. Đặc điểm của hộ gia đình trong công chứng

Hộ gia đình có những đặc điểm riêng biệt như tính đa dạng về thành viên, sự thay đổi liên tục về nhân khẩu, và sự phức tạp trong việc xác định tài sản chung. Những đặc điểm này tạo ra thách thức trong việc thực hiện công chứng các giao dịch liên quan đến HGĐ.

II. Vấn đề và thách thức trong hoạt động công chứng hộ gia đình

Hoạt động công chứng liên quan đến hộ gia đình gặp nhiều vấn đề và thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là việc xác định thành viên hộ gia đình và quyền lợi của họ trong các giao dịch. Điều này có thể dẫn đến tranh chấp và khó khăn trong việc thực hiện các hợp đồng.

2.1. Khó khăn trong việc xác định thành viên hộ gia đình

Việc xác định ai là thành viên của hộ gia đình có thể gặp khó khăn do sự thay đổi liên tục về nhân khẩu. Điều này ảnh hưởng đến quyền lợi và nghĩa vụ của các thành viên trong các giao dịch công chứng.

2.2. Trách nhiệm pháp lý của hộ gia đình trong công chứng

Hộ gia đình có trách nhiệm pháp lý trong việc thực hiện các giao dịch công chứng. Tuy nhiên, việc xác định trách nhiệm này không phải lúc nào cũng rõ ràng, dẫn đến nhiều tranh chấp pháp lý.

III. Phương pháp giải quyết vấn đề công chứng hộ gia đình hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả hoạt động công chứng đối với hộ gia đình, cần áp dụng các phương pháp giải quyết vấn đề một cách hiệu quả. Việc cải thiện quy trình công chứng và tăng cường đào tạo cho công chứng viên là rất cần thiết.

3.1. Cải thiện quy trình công chứng cho hộ gia đình

Cần có quy trình công chứng rõ ràng và minh bạch hơn cho các giao dịch liên quan đến hộ gia đình. Điều này sẽ giúp giảm thiểu tranh chấp và đảm bảo quyền lợi cho các thành viên.

3.2. Đào tạo công chứng viên về hộ gia đình

Công chứng viên cần được đào tạo chuyên sâu về các vấn đề liên quan đến hộ gia đình để có thể thực hiện công chứng một cách chính xác và hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về công chứng hộ gia đình

Nghiên cứu về công chứng hộ gia đình đã chỉ ra rằng việc áp dụng đúng quy định pháp luật có thể giúp giảm thiểu tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các thành viên. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc công chứng các giao dịch liên quan đến tài sản chung của hộ gia đình là rất cần thiết.

4.1. Kết quả thực tiễn từ các giao dịch công chứng

Các giao dịch công chứng liên quan đến hộ gia đình đã cho thấy sự cần thiết phải có quy định rõ ràng về quyền lợi và nghĩa vụ của các thành viên. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp và giảm thiểu tranh chấp.

4.2. Những bài học từ thực tiễn công chứng hộ gia đình

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc nâng cao nhận thức về quyền lợi và nghĩa vụ của các thành viên trong hộ gia đình là rất quan trọng để đảm bảo tính hợp pháp của các giao dịch.

V. Kết luận và tương lai của chủ thể hộ gia đình trong công chứng

Chủ thể hộ gia đình trong hoạt động công chứng cần được công nhận và bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Tương lai của chủ thể này phụ thuộc vào việc cải thiện quy định pháp luật và nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò của hộ gia đình trong các giao dịch công chứng.

5.1. Tương lai của công chứng hộ gia đình

Tương lai của công chứng hộ gia đình sẽ phụ thuộc vào việc cải cách pháp luật và quy trình công chứng để phù hợp với thực tiễn xã hội.

5.2. Đề xuất cải cách pháp luật về công chứng hộ gia đình

Cần có những đề xuất cải cách pháp luật để bảo vệ quyền lợi của hộ gia đình trong các giao dịch công chứng, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động công chứng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT HOÀNG GIANG LINH CHỦ THỂ HỘ GIA ĐÌNH TRONG HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC Hà Nội – 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT HOÀNG GIANG LINH CHỦ THỂ HỘ GIA ĐÌNH TRONG HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Luật dân sự và tố tụng dân sự Mã số:60 38 01 03 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. TUẤN ĐẠO THANH Hà Nội – 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của mình, các số liệu, tư liệu sử dụng trong Luận văn là trung thực, có xuất xứ rõ ràng, những ý kiến nêu trong Luận văn là sự tổng hợp của quá trình nghiên cứu được định hướng và là ý tưởng của riêng tôi. Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội. Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể bảo vệ Luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn! TÁC GIẢ Hoàng Giang Linh LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT BLDS Bộ luật Dân sự BLTTDS Bộ luật Tố tụng Dân sự CCV Công chứng viên HGĐ Hộ Gia đình LCC Luật Công chứng LHNVGĐ Luật Hôn nhân và Gia đình PCC Phòng công chứng QHPL Quan hệ pháp luật TCHNCC Tổ chức hành nghề công chứng THT Tổ hợp tác UBND Uỷ ban nhân dân VPCC Văn phòng công chứng VBQPPL Văn bản quy phạm pháp luật LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Mục lục Lời mở đầu Chƣơng I.Hoạt động công chứngvàChủ thể trong hoạt động công chứng 5 1.1 Khái niệm, chức năng,nhiệm vụ,mục đích hoạt động công chứng .2 Chủ thể trong hoạt động công chứng . 30 Chƣơng II. Chủ thể hộ gia đình trong hoạt động công chứng .1Nguyên nhân hình thành chủ thể hộ gia đình.2 Khái niệm chủ thể hộ gia đình .3Đặc điểm hộ gia đình và xác định thành viên hộ gia đình . 65 Chƣơng III. Thực trạngvà giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động công chứng đối với chủ thể hộ gia đình .1 Thực trạng chủ thể hộ gia đình trong hoạt động công chứng .2 Một số giải pháp cụ thể . 105 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 106 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỞ ĐẦU 1 Đặt vấn đề 1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Chủ thể HGĐ là một trong những nội dung được tranh luận khá nhiều trong giới luật học, đôi khi, các chuyên gia về luật vẫn còn nhầm lẫn giữa chủ thể HGĐ và Gia đình hoặc không thể xác định được thời điểm hình thành và chấm dứt chủ thể này.Bên cạnh đó, việc xác định tài sản chung của HGĐ cũng là nội dung rất phức tạp dẫn đến hậu quả là việc áp dụng pháp luật vào thực tế thiếu chính xác, qua đó không thấy được bản chất của giao dịch,vì vậy các hợp đồng, giao dịch liên quan đến chủ thể HGĐ luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ tranh chấp. Trong hoạt động công chứng,HGĐ là một chủ thể rất khó xác định bởi luật quy định chưa cụ thể.Bên cạnh đó,HGĐ thường có nhiều thành viên với thời điểm nhập, tách, sinh, tử khác nhau… dẫn đến việc xác định thành viên HGĐ rất phức tạp do thiếu căn cứ pháp lý. Chính vì lí do đó, trong hoạt động công chứng việc xác định thành viên hộ và thời điểm hình thành tài sản nhằm quyết định những thành viên nào đủ điều kiện tham gia vào hợp đồng, giao dịch là vấn đề tiên quyết để hợp đồng, giao dịch có hiệu lực theo quy định của pháp luật . Những câu hỏi đặt ra cần phải trả lời khi nghiên cứu Luận văn này là: - Lịch sử hình thành pháp luật công chứng. - Khái niệm, đặc điểm công chứng. - Nguyên nhân hình thành HGĐ. - Khái niệm, đặc điểm HGĐ. - Mối quan hệ giữa công chứng và HGĐ. - Hợp đồng, giao dịch liên quan đến tài sản của HGĐ. - Quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của thành viên HGĐ. 2 Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu tổng quát - Phân tích những quan điểm, ý kiếnkhác nhau để khẳng định sự cần thiết của chủ thể HGĐ trong thực tế hiện nay. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Đóng góp những khuyến nghị từ quá trình hoạt động nghề nghiệp liên quan đến chủ thể HGĐ, qua đó nhằm áp dụng các quy định về HGĐ phù hợp các nguyên tắc của pháp luật trong thực tiễn.2 Mục tiêu cụ thể Xác định chủ thể HGĐ trong pháp luật dân sự. Xác định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của HGĐ trong hoạt động thực tiễn, trong đó có hoạt động công chứng, chứng thực. Xác định thành viên HGĐ, tài sản HGĐ theo quy định của pháp luật, qua đó tháo gỡ vướng mắc liên quan đến chủ thể HGĐ trong hoạt động thực tiễn.3 Tính mới và những đóng góp của đề tài HGĐ (và THT) có vị trí khiêm tốn trong tổng thể các quy định của BLDS.Tuy nhiên,HGĐ có vai tròrất quan trọng trong đời sống nông thôn Việt Nam, bởi vậy, mỗi khi sửa đổi, bổ sung BLDS thì nội dung vềchủ thể HGĐđược thảo luận với nhiều ý kiến như loại bỏ hay tiếp tục quy định chủ thể HGĐlà chủ thể QHPL dân sự. Trước luận văn này, học viên được tiếp cận các quan điểm, ý kiến về chủ thể HGĐ như sau: - Đề tài Quyền sử dụng đất của Hộ gia đình,cá nhân dưới khía cạnh quyền tài sản tư theo pháp luật Việt Nam, Luận văn thạc sĩcủa tác giả Nguyễn Thị Thập,đã bảo vệ thành công năm 2010, người hướng dẫn khoa học là Tiến sĩ Nguyễn Quang Tiến; - Đề tài Pháp luật về thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa Hộ gia đình, cá nhân ở Việt Nam, Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Nắng Mai,đã bảo vệ thành công năm 2011, người hướng dẫn khoa học là Tiến sĩ Doãn Thị Hồng Nhung; - Đề tài Thế chấp quyền sử dụng đất của Hộ gia đình - Thực tiễn áp dụng tại Ngân hàng thương mại quốc tế Việt Nam - Đề xuất giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật, Luận văn thạc sĩcủa tác giả Phùng Văn Hiếu,đã bảo vệ thành công năm 2012, ngườihướng dẫn khoa học là PGS. Tiến sĩ Lê Thị Thu Thủy… Những luận văn trước dùcó nêu vềchủ thể HGĐvà có liên quan đến công chứng, chứng thực nhưng mục đích không phải xác định rõ chủ thể đặc thù này mà 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chủ yếu nghiên cứuthế chấp, thủ tục chuyển nhượng, hoặc quyền sử dụng đất có đối tượngchủ thể HGĐ.Bên cạnh đó, có sách chuyên khảo:“Chủ thể quan hệ pháp luật dân sự” của Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Điện phân tích chủ thể QHPLdân sự, nhưng không xem xét về nguồn gốc hình thành chủ thể HGĐ. Tại Luận văn này, học viênnghiên cứu về khởi nguồn hình thành chủ thể HGĐ, bên cạnh đó là thời điểm xác định thành viên, thời điểm hình thành tài sản dẫn đến thực hiện quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của thành viên HGĐ.Luận văn đi vào trọng tâm làm rõ chủ thể HGĐ và xem xét HGĐ trong mối quan hệ với lĩnh vực công chứng,qua đó đóng góp những ý kiến hoàn thiện chủ thể này trong quá trình áp dụng, thực hiện pháp luật. Vì những lí do trên, cá nhân, tổ chức cũng như những chủ thể thực hiện công việc liên quan đến HGĐphải hiểu được những vấn đề cơ bản, mang tính định hướng mới có thể giải quyết đúng vấn đề.Hy vọng Luận văn có thể góp phần nhỏ nhằm hoàn thiện những khiếm khuyết của chủ thể HGĐ trong quá trình áp dụng pháp luật.4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Luận văn nghiên cứu được tiến hành đối với chủ thểQHPLdân sự, cụ thể làHGĐ trong hoạt động công chứng. Phạm vi nghiên cứu là chủ thể HGĐvà pháp luật công chứng trong các văn bản luật của Việt Nam từ năm 1945 đến nay.5 Nội dung, địa điểm và phƣơng pháp nghiên cứu 1.1 Nội dung nghiên cứu - Pháp luật về chủ thể HGĐ. - Pháp luật về công chứng.2 Địa điểm nghiên cứu Sự thay đổi địa giới hành chính từ nông thôn lên thành thị kéo theo HGĐ trong phố, trong khi đó bản chất của chủ thể HGĐ là nhóm cá nhân có mối quan hệ về hôn nhân, huyết thống và/hoặc nuôi dưỡng, cùng chung sống, có tài sản chung qua đó thực hiện sản xuất trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp là chủ yếu.3Phƣơng pháp nghiên cứu 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Việc nghiên cứu được tác giảthực hiện từ góc độ lịch sử về quy định pháp luật liên quan đến HGĐ,cũng như sự hình thành củachủ thể HGĐtrong mối quan hệ với các chủ thể khác trong xã hội. Tác giả áp dụng phương pháp nghiên cứu cụ thể là phân tích, tổng hợp, lịch sử, so sánh, thống kê. Tác giả nghiên cứu chủ thể HGĐ dưới góc nhìn của một CCV, qua đó xác định những giao dịch của HGĐ phải đảm bảo yếu tố chủ thể bên cạnh các tiêu chí khác như:Thỏa thuận, tự nguyện, bình đẳng, thiện chí và trung thực. Từ hình thức bên ngoài là văn bản công chứng, học viên nghiên cứu thành viên HGĐ được xác định trên tiêu chí nào?Quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của thành viên HGĐ cũng như người đại diện HGĐ cóthẩm quyền tới đâu.Mặt khác, khi tham gia giao dịch thì tài sản là phần không thể thiếu bởi HGĐ phải có mối gắn kết liên quan đến tài sản chung.Vì vậy,xác định thời điểm hình thành tài sản, xác định thành viên HGĐ vô cùng quan trọng đểđảm bảo hiệu lực văn bản công chứng,hạn chế tranh chấp giữa các bên. Kết cấu Luận văn Chương I.Hoạt động công chứng và Chủ thể trong hoạt động công chứng. Chương II. Chủ thể hộ gia đình trong hoạt động công chứng. Chương III. Thực trạngvà giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động công chứng đối với chủ thể hộ gia đình. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG I HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG VÀ CHỦ THỂ TRONG HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG 1. Khái niệm, chức năng,nhiệm vụ vàmục đíchhoạt động công chứng 1.1 Khái niệm Sau Cách mạng tháng Tám thành công, Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập, hoạt động công chứng, chứng thực từ đó có những khởi đầu mới như Nhà nước bổ nhiệm CCV người Việt Nam thay thế cho CCV người Pháp, đồng thời bãi bỏ một số quy định không phù hợp với bản sắc văn hóa người Việt.Bên cạnh đó,Nhà nước ban hành một số quy định sơ khai về hoạt động công chứng, chứng thực.