mở đầu cho văn học thiếu nhi nước nhà. Nền văn học 15 dành riêng cho trẻ em lúc bấy giờ được Đảng, Nhà nước quan tâm và phát triển. Những tờ báo như Thiếu Sinh, Thiếu Niên, Tuổi Trẻ…trở thành những người bạn thân thiết đối với các bạn nhỏ. Những sách báo này góp phần tích cực vào bồi dưỡng những đức tính tốt, những tình cảm cao đẹp của các em nhỏ.
Những nội dung hấp dẫn đã trở thành vốn quý ban đầu cho nền văn học thiếu nhi. Năm 1948, Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam đã tổ chức một bộ phận văn học dành cho thiếu nhi do nhà văn Tô Hoài và Hồ Trúc - Bí thư trung ương Đoàn phụ trách. Một loại sách dành riêng cho trẻ em mang tên Kim Đồng được ra đời do nhà xuất bản Văn Nghệ ban hành được đông đảo bạn đọc nhỏ thích thú. Tuy ban đầu nội dung sách còn đơn giản và số lượng còn ít ỏi nhưng phần nào giúp các bạn nhỏ thêm yêu cuộc sống, yêu đất nước, bồi dưỡng tâm hồn trẻ thơ của các em giàu cảm xúc hơn.
Năm 1955- 1964 là thời kì miền Bắc xây dựng xã hội chủ nghĩa, miền Nam kháng chiến chống Mĩ. Miền Bắc hòa bình đã đem lại những điều kiện thuận lợi cho văn học thiếu nhi phát triển. Ngày 17- 6- 1957, nhà xuất bản Kim Đồng được thành lập, mở ra một giai đoạn phát triển cho văn học thiếu nhi Việt Nam. Việc sáng tác những tác phẩm dành cho trẻ em được nhiều ngành quan tâm.
Hàng loạt các tác phẩm lấy trẻ em làm trung tâm, nội dung là những đóng góp của các em vào cuộc kháng chiến bảo vệ đất nước được ra đời. Đội ngũ sáng tác ngày càng được hình thành và bổ sung thêm rất nhiều, vì vậy số lượng và chất lượng tác phẩm viết cho các em ngày càng được nâng lên. Đề tài phản ánh phong phú và đa dạng hấp dẫn, ngoài đề tài kháng chiến các đề tài như sinh hoạt, lao động, học tập, lịch sử cũng được đề cập. Có thể nói, giai đoạn này Văn học thiếu nhi phát triển khá toàn diện và phong phú.
Cũng trong gian đoạn này, năm 1961 nhà xuất bản Văn học cho ra đời Tuyển tập thơ văn cho thiếu nhi 1945-1960. Đây là tuyển tập thơ văn thiếu nhi đầu tiên đánh dấu thành tựu ban đầu. Văn học thiếu nhi thời kì kháng chiến chống Mĩ năm 1965-1975 phát triển khá mạnh. Lúc này xuất hiện rất nhiều cây bút tài năng, nội dung phản ánh cũng rất phong phú.
Sau năm 1975, xã hội Việt Nam có những biến đổi và thay đổi 16 toàn diện. Văn học thiếu nhi giai đoạn này có sự phát triển mạnh và phong phú cùng với nền văn học dân tộc. Sau đại hội Đảng lần thứ V dường như tất cả các nhà văn được “cởi trói” bởi những ràng buộc. Văn học thiếu nhi mười năm đầu thời kì đổi mới các nhà văn vẫn còn nhiều trăn trở và tìm tòi.
Vì vậy giai đoạn này được đánh giá chưa tạo được sự chuyển biến rõ ràng. Đến giai đoạn từ 1986 đến nay, sau đại hội Đảng lần thứ VI văn học nói chung và văn học thiếu nhi nói riêng có bước chuyển biến mạnh. Các nhà văn được tự do viết theo cá tính của mình không còn bị ràng buộc như những giai đoạn trước. Đội ngũ sáng tác cho thiếu nhi được bổ sung thêm nhiều và được xã hội quan tâm hơn.
Các nhà văn tự đổi mới chính mình trong việc tìm tòi những đề tài và hướng viết mới để phù hợp với nhu cầu của bạn đọc. Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Vũ Hùng 1. Đôi nét về tác giả Vũ Hùng Trong đội ngũ những nhà văn tâm huyết viết cho thiếu nhi có một nhà văn đã dành cả cuộc đời của mình để viết những trang văn về thiên nhiên, núi rừng và muông thú cho độc giả nhỏ tuổi đó là Vũ Hùng. Vũ Hùng sinh năm 1931, tại làng Láng, quận Cầu Giấy, Hà Nội.
Ông xuất thân trong một gia đình viên chức nhỏ. Giai đoạn trước cách mạng tháng Tám ông học trường Bưởi nay là trường Trung học phổ thông Chu Văn An- một ngôi trường công lập ở Hà Nội. Khi đang học năm thứ hai chuyên khoa Toán, ở độ tuổi hai mươi , năm 1950 Vũ Hùng nhập ngũ. Ông theo học hai trường đó là Thủy quân Việt Nam (khóa 2) và Khoa Thông tin trường Lục quân Trần Quốc Tuấn (khóa 7).
Sau khóa học Vũ Hùng được chuyển qua Lào. Sau 7 năm sống ở Lào Vũ Hùng đã đổi khác, trở thành người yêu gia đình, yêu bạn bè và yêu cuộc sống xung quanh hơn. Ông từng phát biểu nếu không được sống một thời gian ở Lào chắc ông sẽ viết với một tư tưởng khác bây giờ. Vũ Hùng đã đi rất nhiều nơi, từ những khu rừng sâu thẳm đến những bãi biển dài vô tận.
Vũ Hùng là một chiến sĩ sống nhiều năm trên dãy núi Trường Sơn, giữa những bầy thú, giữa những làng săn, những người thợ săn… đi nhiều và hiểu nhiểu. Có thể nói, những năm tháng đầy nhọc nhằn, nơi miền núi nghèo xa xôi ấy đã giúp tác giả tích lũy cho mình một vốn 17 sống dào dạt để phục vụ cho sự nghiệp văn chương. Nhà văn đã tận dụng những vị trí của mình để quan sát cuộc sống từ mọi phương diện. Ông đi khắp nơi, đi không mệt mỏi, làm việc không biết chán, để rồi nhờ đó những trải nghiệm, những ý tưởng về lẽ sống ngày càng dày dặn cứ ngùn ngụt dâng cao trong tâm hồn.
Và rồi, những trang văn giàu tính nhân sinh, nhân văn của ông ra đời thấm đẫm tấm lòng tha thiết với cuộc sống. Những phong tục tập quán của đồng bào dân tộc thiểu số và những tập tính của nhiều loài thú đã đi vào trang văn của ông. Vũ Hùng đã từng trải qua nhiều vị trí và môi trường công tác. Ông phụ trách Đài trưởng Đài Vô tuyến điện của Trung đoàn quân tình nguyện Việt Nam tại Trung Lào, phóng viên khoa học kĩ thuật của báo Quân đội nhân dân, biên tập viên của Nhà xuất bản Ngoại văn và Nhà xuất bản Văn học.
Ông nguyên là Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế- Bộ Văn hóa. Năm 1989 ông sang Pháp định cư, đến tháng 5 năm 2014 ông lại trở về Việt Nam sinh sống với gia đình tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ở những giai đoạn trước mảng văn học thiếu nhi chưa thực sự được quan tâm và chú ý nhưng có thể nói Vũ Hùng là một nhà văn viết cho thiếu nhi một cách kiên trì và cần mẫn. Bởi vậy ông cũng gặp không ít khó khăn trong việc chọn lựa con đường sáng tác cho riêng mình.
Ấn tượng với bạn bè khi nhắc tới Vũ Hùng đó là một người kiệm lời, sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ khó khăn và hoàn thành tốt mọi việc. Trong mối quan hệ với mọi người ông là một người thân thiện và cởi mở. Trong cuộc nói chuyện với phóng viên báo Mới nhà văn Vũ Hùng từng nói: “Tác phẩm văn học sống lâu hơn nếu viết theo chủ nghĩa nhân văn. Tôi nghĩ như vậy vì từ bé tôi cũng đã đọc những sách mà điều đọng lại trong tôi lâu nhất là những quyển sách nhân bản.
Nếu văn học nghệ thuật mà khuyến khích cái độc ác, sự chen lấn chà đạp lẫn nhau… những các cái ấy sẽ làm ghê sợ chứ không đọng lại trong người đọc. Nếu ta nói về tình yêu, tình thương, về quan hệ tốt đẹp giữa người với nhau thì. tác phẩm sẽ tồn tại lâu hơn” (Cảo Thơm, 2014). Vũ Hùng luôn cần mẫn truyền 18 những tình yêu của mình cho độc giả nhí.
Bạn đọc thích tác phẩm của Vũ Hùng không chỉ là khám phá được những điều mới lạ mà ẩn sau mỗi câu chuyện là những bài học nhân văn sâu sắc. Ngay cả những bạn học lớn tuổi cũng rất thích đọc truyện của nhà văn Vũ Hùng. Trên hành trình sáng tạo nghệ thuật, Vũ Hùng luôn cần cù, bền bỉ đi vào cuộc sống. Nhà văn gặp gỡ, lặng lẽ ghi chép để rồi khiêm nhường chuyển hóa những hiểu biết về thiên nhiên, núi rừng và muông thú lên những trang viết.
Với những tác phẩm của mình, Vũ Hùng đã lần lượt đặt ra những vấn đề đời sống qua các nhân vật đó là những con thú. Chúng không chỉ hành động theo bản năng mà có gì đó còn bí ẩn chưa được giải mã. Chủ nghĩa nhân đạo trong tác phẩm của Vũ Hùng được thể hiện rất rõ. Đó cũng chính là lý do vì sao những đứa con tinh thần của ông ngày càng lớn lên, đồ sộ, lừng lững đứng vào hàng ngũ những tác phẩm của các nhà văn nước nhà.
Trong thời đại hiện nay, khi đối tượng bạn đọc trẻ em đã có nhiều thay đổi về tâm lý và thị hiếu, thì càng có những đòi hỏi cao hơn về lương tâm, vốn sống và trách nhiệm của người cầm bút. Mỗi khi sáng tác cho các em, Vũ Hùng phải luôn ý thức rằng mình là một kỹ sư tâm hồn, một nhà giáo dục, nhà khoa học và nhà tâm lý. Hơn ba mươi năm viết sách, Vũ Hùng đã viết được hơn bốn mươi cuốn dành cho thiếu nhi, với nhiều cuốn đã được dịch ra tiếng Anh, Pháp, Nga. Vũ Hùng đã hai lần được hội nhà văn Việt Nam trao giải thưởng cho tác phẩm Sao Sao năm 1982 và Sống giữa bầy voi năm 1988.
Đây có thể xem là sự đền đáp xứng đáng cho những cống hiến của nhà văn “thuộc về một thế hệ đã dốc hết sức mình cho lý tưởng”. Dẫu ở tuổi 88 nhưng nhà văn Vũ Hùng vẫn miệt mài trên con đường văn chương nghệ thuật, đơn giản chỉ bởi, với nhà văn, thêm một trang viết được hình thành là thêm một sự đóng góp cho cuộc đời này. Năm 2016 bộ sách gồm 12 cuốn dành cho thiếu nhi của Vũ Hùng do nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành đã nhận giải ở hạng mục giải vàng Sách Hay. Đến năm 2017, bộ tác phẩm văn học thiếu nhi gồm 18 cuốn của ông được vinh danh tại giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2017.
Bộ sách viết về muông thú, núi rừng và thiên nhiên 19 có giá trị giáo dục trẻ em ở nhiều thế hệ. Cùng với thời gian, ông đã được đông đảo các bạn thiếu nhi biết đến và tìm đọc tác phẩm. Đó chính là phần thưởng xứng đáng nhất cho nhà văn không ngừng miệt mài trên con đường sáng tạo với mục đích nâng cao tâm hồn cho trẻ thơ.
