Chương 1: TÔNG QUAN VỀ THÔN NỘI RÓI VÀ ĐÌNH, ĐÈN NỘI RÓI. Tổng quan về thôn Ni 12 1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên 12 1. Lịch sử hình thành và phát triển thôn Nội Rối.
Thành phần dân cư và đời sống kinh tế 16 1. Téng quan về đình, đền thôn Nội Rồi 28 1. Đình Nội Rồi 29 1. Đền Nội Rồi.
Sự tích các nhân vật được thờ tại đình, đền Nội Rối. 37 42 Chương 2: DIỄN TRÌNH L HỘI ĐÌNH, ĐÈN NỘI RỒI. Lễ hị h, đền Nội Rối xưa. Lịch lễ hội ee 45 2.
Thành phần tham gia lễ hội. Chuẩn bị lễ hội 47 2. Diễn trình lễ hội s2 2. Lễ hội đình, đền Nội Rối ngày nay 74 2.
Lịch lễ hội oe 74 2. Thành phần tham gia lễ hội. Công tác chuan bi lễ hội T§ 2. Diễn trình lễ hội 76 Tiểu kết „80 Chương 3: GIA TRI, XU HUONG BIEN DOL CUA LE HOI DINH, DEN NOI ROL HIEN NAY VA NHUNG VAN DE DAT RA 81 3.
Giá trị của lễ hội đình, đền Nội Rồi so 8 3. Giá trị giáo dục truyền thống, hướng về nguồn cội 81 3. Giá trị tâm linh. Giá trị cố kết cộng đồng.
Giá trị sáng tạo văn hóa và hưởng thụ văn hóa. Giá trị bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc 89 3. Xu hướng biến đối của lễ hội đình, đền Nội Rối. Xu hướng đơn điệu hóa lễ hội sonst DD 3.
Xu hướng tran tue hóa lễ hội soonest 92 3. Xu hướng quan phương hóa lễ hội 9 3. Xu hướng thương mại hóa lễ hội. Những vấn đề đặt ra cho lễ hội đình, đền Nội Rối hiện nay.
Lưu giữ vốn văn hóa truyền thống. Công tác tô chức, quản lý lễ hội 99 3. Một số ý kiến đóng góp vào việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn. hóa của lễ hội đình, đền Nội Rồi hiện nay.
kết Hee sesseseeooe. TS) KẾT LUẬN 106 TÀI LIỆU THAM KHẢO 108 PHỤ LỤC. „112 DANH MỤC CÁC CHỮ VIET TAT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ BIC Ban tổ chức Gs Giáo sư Nxb Nhà xuất bản PGS Phó giáo sư Tr Trang TW Trung ương UBND Ủy ban Nhân dân VH&TT 'Văn hóa và Thông tin tỉnh thần của cộng đồng người dân nơi đây. Lễ hội đình, đền Nội Rối gắn với tứ vị Đại vương là các tướng thời nhà Lê có công hộ quốc, an dân và ghỉ nhớ công ơn của Liễu Hạnh công chúa- người đã có công lao âm phù đánh giặc, giúp bốn vị Đại vương đẹp giặc cứu nư ớc và được tôn làm Thành hoàng làng.
Lễ hội mang trong mình những giá trị đặc sắc như: giá trị cố kết cộng đồng, giá trị hướng về nguồn cội hay giá trị bảo tổn và phát huy vốn văn hóa. Lễ hội đình, đền Nội Rối ngày nay đã có nhiều biến đôi khác xưa do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan, song nó vẫn giữ được nét độc. đáo riêng, góp phần tạo nên sự đặc sắc, đa dạng trong văn hóa lễ hội của Việt Nam nói chung và vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng nói riêng. Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có một công trình nào nghiên cứu một cách kĩ cảng và có hệ thống về lễ hội này.
Là một người con được sinh ra và lớn lên ở mảnh đất tươi đẹp này, với mong muốn tìm hiểu sâu hơn giá trị văn hóa truyền thống. của quê hương mình, từ đó mong muốn đề xuất một số giải pháp bảo tổn, tôi da chon dé tai “Lễ hội đình, đền Nội Rối, xã Bắc Lý, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam” làm luận văn tốt nghiệp của mình. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Một số công trình của các nhà nghiên cứu trong nước vẻ lễ hội cổ truyền, phong tục tập quán của nước ta như: Cuốn Việt Nam phong tục (công bố lầ năm 1915) của tác giả Phan kế inh, cung cấp cho người đọc sự hiểu biết về các phong tục ở Việt Nam: phong tục trong gia tộc (cha mẹ với con, anh em, chị em, phụng sự tổ tông, đạo làm con.), phong tục hương đảng (sự thần, việc tế tự, nhập tịch, đại hội, chùa chiền, văn từ văn chỉ.), phong tục xã hội (vua tôi, thày trò, bầu bạn, quan dân, chủ khách, chính trị, văn chương. Cuốn cổ truyền của Viện Văn hóa dân gian (do PGS.
Lê Trung 'Vũ chủ biên), viết về tín ngưỡng, hội lễ và lễ tiết. Lễ hội Việt Nam trong sự phát triển du lich (2004) do TS. Dương Văn Sáu chủ biên, đây là cuốn sách nghiên cứu có hệ thống vẻ lễ hội tại Việt nam và lễ hội trong phát triển du lịch hiện nay. Cuốn Tìm về Hà Nội qua lễ hội truyền thống, Th.s Phạm Thị Thanh Quy (chủ biên) và Hội Gi \ợ ở đền Phù Đồng và đền Sóc của Viện Văn hóa nghệ thuật Việt Nam cũng là các công trình nghiên cứu sâu sắc và có tính lí luận cao về các lễ hội truyền thống ở khu vực Hà Nội.
Bằng chứng cứ văn bản thần tích, truyền thuyết, các bài ca tụng của nhiều đời, các di tích phụng thờ và các nghỉ thức tế lễ hội hè, có thê khẳng định công chúa Liễu Hạnh có một vị trí rất quan trọng trong tâm thức dân. gian người Việt. Đã có nhiều công trình nghiên cứu, nhiều bài viết về Mẫu cũng như những nơi thờ tự Người. Tuy nhiên tại thôn Nội Rối có một điểm độc đáo là Mẫu Liễu Hạnh được thờ phụng tại đình chứ không thờ ở đền hay.
phủ như những nơi khác. Những tập hợp bước đầu hiện có một số công trình, iéu viết ở các góc độ khác nhau như: Cuốn Lễ hội Hà Nam do Sở Văn hóa Thẻ thao và Du lịch Hà Nam xuất bản năm 2009 đưa ra những thông tin co ban vé cum di tích, cũng như những nét chính và một số hình ảnh về lễ hội diễn ra vào tháng Ba âm lịch hàng năm. tại nơi đây Trong Hồ sơ cụm di tích đình, đền Nội Rối của Bảo tàng Hà Nam có. trình bày những thông tin sơ bộ liên quan tới di tích và lễ hội của đình, đền theo những tiêu chí chung của một hồ sơ di tích.
Tuy chỉ dừng lại ở mức độ khảo tả nhưng cũng cung cấp cho người đọc những thông tin chung nhất về di tích. 'Tư liệu điều tra về Hán Nôm của đình, đền Nội Rối được lưu giữ tại Viện nghiên cứu Hán- Nôm (trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Quốc gia). Trong Văn bản kiểm kê phổ thông di tích thing 6 năm 1977 của Bảo tàng tỉnh Hà Nam đã thông báo về kết quả của quá trình khảo sát, đánh giá khái quát về công trình kiến trúc nghệ thuật, đồ thờ tự ở di tích và lễ hội đình, đền. Văn bản này hiện đang được lưu giữ tại kho tư liệu Bảo tầng Hà Nam.
Cuốn Lịch sử Đảng bộ xã Bắc Ly của UBND xã Bắc Lý (201 1) đã cung. cấp những thông tin sơ bộ vẻ lịch sử thành lập, dân cư, kinh tế của xã Bắc Lý nói chung và thôn Nội ối nói riêng. Đây là những thông tin cần thiết để tác giả luận văn có thể tìm hiểu sâu hơn về thôn Nội Rối, thu thập được những thông tin bé ich trong quá trình hoàn thành luận văn. Tap “7ục thờ Đức Mẫu Liễu- Đức Thánh Trần”, NXB Văn hóa — Thông tin nói đến sự thần thánh hóa của Mẫu Liễu Hạnh và các lễ hội tôn thờ Người.
Trong “Nhận điện bản sắc văn hóa qua lễ hội truyền thống người Việt", 2011, tác giả Nguyễn Quang Lê đề cập đến tin ngưỡng và lễ hội tôn thờ Mẫu Liễu Hạnh, tìm hiểu về vai trò, vị trí của Người trong lòng người dân Việt từ xưa đến nay. Nhìn chung tài liệu viết về đình, đền Nội Rối còn khá ít oi tuy nhiên đây là những tài liệu quý giá để nghiên cứu về lễ hội đình, đền Nội Rồi 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu về lễ hội đình, đền Nội Rồi xưa và nay nhằm mục đích tìm ra những giá trị của lễ hội và nhận diện những xu hướng biến đổi của lễ hội ngày nay, từ đó đề xuất một số giải pháp để bảo tồn và phát huy những giá trị đó trong giai đoạn hiện nay.
Nhiệm vụ nghiên cứu Nghiên cứu tổng quan về thôn Nội Rối, xã Bắc Lý và hai công trình kiến trúc đình, đền thôn Nội Rồi. Nghiên cứu lễ hội đình, đền Nội Rồi xưa và nay nhằm làm rõ một số vấn đề cơ bản sau: Thời gian diễn ra lễ hội và lịch lễ hội, chuẩn bị lễ hội; Nghiên cứu. diễn trình, các nghỉ lễ, các trò chơi, trò diễn và sinh hoạt văn hóa trong lễ hội. Nghiên cứu các mặt giá trị của lễ hội.
Nhận diện những xu hướng biến đôi của lễ hội đình, đền Nội Rối hiện nay, đồng thời đề xuất một số giải pháp. về bảo tồn và phát huy các giá trị của lễ hội. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 41. Đối tượng nghiên cứu Lễ hội truyền thống đình, đền Nội Rối xưa và nay.
Phạm vỉ nghiên cứu Không gian nghiên cứu: Thôn Nội Rối, xã Bắc Lý, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam và cụm di tích đình, đền Nội Rồi Thời gian nghiên cứu: LỄ hội trước nhưng năm 1945 và từ năm 1945 đến nay (Tác giả khảo sát lễ hội năm 2013). Phương pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu liên ngành của văn hóa học như: văn hóa dân gian, lịch sử, phương pháp phân tích, tổng hợp, mô. tả quan sát, quay phim chụp ảnh. Sử dụng phương pháp phân tích tai liệu: Tìm và đọc một số tài liệu cần thiết để có những hiểu biết, kiến thức về bản chất của lễ hội, lịch sử vận hành lễ hội ở Việt Nam, cái chung và cái riêng của từng lễ hội.
Tìm hiểu một số lễ hội cụ thể để từ đó áp dụng kiến thức vào việc nghiên cứu luận văn. 14 Những ngày đầu có gió mùa Đông Bắc thường có gió cấp 4, cấp 5. Mùa hè, hướng gió thịnh hành là Đông Nam, tần suất 50-70%. Đầu hè thường xuất hiện gió Tây Nam khô nóng, Nhìn chung, thôn Nội Rối có một vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên khá thuận lợi cho việc phát triển kinh tế, văn hóa.
Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, huyện Lý Nhân đang có những bước tiến khá mạnh mẽ, đổi mới toàn bộ bộ mặt của huyện. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng. được nâng cao. Lịch sứ hình thành và phát triễn thôn Nội Rồi Theo cuốn Phú Nội phụng sự thẳn tích còn ghi lại tại đình Nội Rồi thi thôn Nội Rối, xã Bắc Lý xưa kia vốn là một roi đất nằm ở ven sông Hồng.