Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng chống lãng phí và vận dụng trong bối cảnh Việt Nam hiện nay

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh tư tưởng hồ chí minh về phòng chống lãng phí và vận dụng ở việt nam hiện nay, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Hoàng Thanh Lương
• Người hướng dẫn: PGS. Lại Quốc Khánh
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống lãng phí và vận dụng ở Việt Nam hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
• 0.7. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÒNG, CHỐNG LÃNG PHÍ
• 1.1. Quan điểm của Hồ Chí Minh về lãng phí
• 1.2. Quan niệm về lãng phí
• 1.3. Nội dung lãng phí
• 1.4. Nguyên nhân và tác hại của lãng phí
• 1.5. Quan điểm của Hồ Chí Minh về phòng, chống lãng phí
• 1.6. Vai trò của việc phòng, chống lãng phí
• 1.7. Lực lượng tham gia phòng, chống lãng phí
• 1.8. Phương hướng và giải pháp phòng, chống lãng phí
• 1.9. TIỂU KẾT CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÒNG, CHỐNG LÃNG PHÍ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Thực trạng phòng, chống lãng phí ở Việt Nam hiện nay
• 2.2. Nguyên nhân và vấn đề đặt ra
• 2.3. Giải pháp phòng, chống lãng phí ở Việt Nam hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh
• 2.3.1. Các giải pháp cơ bản
• 2.3.2. Các giải pháp cụ thể
• 2.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG II
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng chống lãng phí

Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng chống lãng phí là một phần quan trọng trong hệ thống tư tưởng của Người. Ông đã chỉ ra rằng lãng phí không chỉ là sự tiêu tốn tài sản mà còn là một trong những nguyên nhân dẫn đến tham nhũng và quan liêu. Theo Hồ Chí Minh, việc phòng chống lãng phí là nhiệm vụ của toàn xã hội, không chỉ riêng của chính quyền. Ông nhấn mạnh rằng lãng phí là kẻ thù của nhân dân và của chính phủ, cần phải được nhận diện và ngăn chặn kịp thời.

1.1. Quan điểm của Hồ Chí Minh về lãng phí

Hồ Chí Minh đã định nghĩa lãng phí là sự tiêu tốn không cần thiết, gây tổn hại đến tài sản của nhân dân. Ông cho rằng lãng phí không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế mà còn làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào chính quyền. Việc nhận diện và phòng chống lãng phí là một phần không thể thiếu trong công cuộc xây dựng đất nước.

1.2. Nội dung lãng phí theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Nội dung lãng phí theo tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm nhiều khía cạnh như lãng phí trong quản lý tài chính, lãng phí trong sử dụng tài nguyên và lãng phí trong lao động. Ông nhấn mạnh rằng cần phải có những biện pháp cụ thể để giảm thiểu lãng phí trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

II. Vấn đề lãng phí và thách thức hiện nay tại Việt Nam

Tình trạng lãng phí ở Việt Nam hiện nay đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của đất nước. Lãng phí thường đi kèm với tham nhũng và quan liêu, tạo ra những hệ lụy tiêu cực cho nền kinh tế và xã hội. Việc nhận diện và giải quyết vấn đề này là một thách thức lớn đối với chính quyền và toàn xã hội.

2.1. Thực trạng lãng phí tại Việt Nam

Thực trạng lãng phí tại Việt Nam hiện nay thể hiện qua nhiều hình thức khác nhau, từ lãng phí trong đầu tư công đến lãng phí trong quản lý tài nguyên. Các báo cáo cho thấy rằng tình trạng này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn làm giảm uy tín của chính quyền trong mắt nhân dân.

2.2. Nguyên nhân và vấn đề đặt ra

Nguyên nhân của tình trạng lãng phí ở Việt Nam có thể kể đến như sự thiếu minh bạch trong quản lý tài chính, sự yếu kém trong công tác kiểm tra, giám sát và sự thiếu trách nhiệm của một bộ phận cán bộ. Những vấn đề này cần được giải quyết triệt để để nâng cao hiệu quả công tác phòng chống lãng phí.

III. Phương pháp phòng chống lãng phí theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Để phòng chống lãng phí hiệu quả, tư tưởng Hồ Chí Minh đề xuất nhiều phương pháp và giải pháp cụ thể. Ông nhấn mạnh rằng việc giáo dục ý thức tiết kiệm và trách nhiệm trong sử dụng tài sản công là rất quan trọng. Đồng thời, cần có sự tham gia của toàn xã hội trong công tác này.

3.1. Giáo dục và nâng cao nhận thức

Giáo dục và nâng cao nhận thức về lãng phí là một trong những phương pháp quan trọng mà Hồ Chí Minh đề xuất. Cần phải tổ chức các chương trình tuyên truyền, giáo dục để mọi người dân hiểu rõ về tác hại của lãng phí và tầm quan trọng của việc tiết kiệm.

3.2. Tăng cường kiểm tra và giám sát

Tăng cường công tác kiểm tra và giám sát là một biện pháp cần thiết để phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi lãng phí. Cần có các cơ chế kiểm tra độc lập và minh bạch để đảm bảo rằng tài sản công được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng chống lãng phí

Việc ứng dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng chống lãng phí trong thực tiễn hiện nay là rất cần thiết. Các cơ quan nhà nước và tổ chức xã hội cần phải áp dụng những nguyên tắc và phương pháp mà Người đã đề ra để giảm thiểu lãng phí trong mọi lĩnh vực.

4.1. Các giải pháp cụ thể trong thực tiễn

Các giải pháp cụ thể trong thực tiễn bao gồm việc xây dựng các quy định pháp lý chặt chẽ về quản lý tài sản công, tổ chức các cuộc thanh tra định kỳ và tăng cường trách nhiệm của các cá nhân trong việc sử dụng tài sản công.

4.2. Kết quả nghiên cứu và thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng chống lãng phí đã mang lại nhiều hiệu quả tích cực. Nhiều địa phương đã thực hiện thành công các biện pháp tiết kiệm, giảm thiểu lãng phí, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng tài sản công.

V. Kết luận và tương lai của phòng chống lãng phí tại Việt Nam

Kết luận, tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng chống lãng phí vẫn còn nguyên giá trị và tính thời sự trong bối cảnh hiện nay. Việc tiếp tục nghiên cứu và vận dụng tư tưởng này là cần thiết để xây dựng một xã hội công bằng, văn minh và phát triển bền vững.

5.1. Tương lai của công tác phòng chống lãng phí

Tương lai của công tác phòng chống lãng phí tại Việt Nam phụ thuộc vào sự quyết tâm của toàn xã hội trong việc thực hiện các giải pháp mà Hồ Chí Minh đã đề ra. Cần có sự đồng lòng và nỗ lực từ mọi tầng lớp nhân dân để xây dựng một nền kinh tế phát triển bền vững.

5.2. Những thách thức và cơ hội

Những thách thức trong công tác phòng chống lãng phí vẫn còn tồn tại, nhưng cũng có nhiều cơ hội để cải thiện tình hình. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài sản công có thể giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu lãng phí.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lãng phí và phòng, chống lãng phí là vấn đề hệ trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển bền vững của quốc gia. Sau hơn 30 năm tiến hành công cuộc đổi mới (1986–2016), nền kinh tế Việt Nam đã đạt được tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 6,5% đến 7% mỗi năm. Tuy nhiên, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã chỉ rõ tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống cùng tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí vẫn còn diễn biến phức tạp, gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Hồ Chí Minh học với đề tài "Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống lãng phí và vận dụng ở Việt Nam hiện nay" tập trung làm sáng tỏ hệ thống quan điểm lý luận của Chủ tịch Hồ Chí Minh về bản chất, nguyên nhân và tác hại của lãng phí. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của công trình là phân tích thực trạng công tác thực hành tiết kiệm, phòng, chống lãng phí tại Việt Nam trong giai đoạn đổi mới đến năm 2017, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp mang tính chiến lược và khả thi.

Phạm vi nghiên cứu bao quát các trước tác, bài nói, bài viết của Hồ Chí Minh trong giai đoạn kháng chiến và kiến quốc từ năm 1945 đến năm 1969, đồng thời liên hệ sâu sắc với thực tiễn quản lý kinh tế - xã hội tại Việt Nam đến năm 2017. Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc lượng hóa tổn thất nguồn lực công, nâng cao hiệu quả phân bổ ngân sách nhà nước và củng cố trên 95% niềm tin của các tầng lớp nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và bộ máy chính quyền.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin về tái sản xuất xã hội, quản lý nhà nước và xây dựng văn hóa đạo đức mới. Đồng thời, luận văn vận dụng trực tiếp hệ tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng với cốt lõi là bốn chuẩn mực: Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư.

Khung lý thuyết của đề tài xoay quanh 4 khái niệm trung tâm:

1. Lãng phí: Được tiếp cận dưới góc độ đạo đức học và pháp lý theo Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013, xác định lãng phí là sự hao phí vô ích các nguồn lực về vốn, tài sản, lao động và thời gian.
2. Tiết kiệm: Mặt đối lập tích cực của lãng phí, là phương thức tích lũy nguồn lực nhằm tái đầu tư mở rộng sản xuất xã hội.
3. Chủ nghĩa cá nhân: Căn nguyên sâu xa, nguồn gốc nội tại đẻ ra thói hư tật xấu và lối sống xa hoa, phung phí.
4. Bệnh quan liêu: Môi trường dung dưỡng, ấp ủ và che chở cho tham nhũng, lãng phí nảy nở trong bộ máy công quyền.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ toàn bộ 15 tập trong bộ sách Hồ Chí Minh Toàn tập, hệ thống văn kiện Đại hội Đảng từ khóa VI đến khóa XII, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013, cùng các báo cáo tổng kết thực tiễn tư pháp và nội chính giai đoạn 1986–2016 của Ban Nội chính Trung ương.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Tác giả kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp nghiên cứu logic và lịch sử để phân tích sự phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh qua từng mốc thời gian. Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu, thống kê xã hội học và so sánh thực tiễn được lựa chọn nhằm đảm bảo tính khách quan, khoa học và làm sáng tỏ bản chất các hiện tượng lãng phí.

Về quy mô khảo sát, luận văn thực hiện phương pháp chọn mẫu mục đích chuyên gia đối với 100% các tác phẩm, bài phát biểu điển hình của Hồ Chí Minh về đề tài tiết kiệm (hơn 50 văn bản từ năm 1945 đến năm 1969) và chọn lọc mẫu dữ liệu từ hơn 30 báo cáo quản lý tài chính công tại các bộ, ngành và địa phương tiêu biểu. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đối chiếu chuẩn xác giữa lý luận kinh điển và thực tiễn thi hành chính sách trong điều kiện kinh tế thị trường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, luận văn chỉ ra rằng lãng phí thời gian và sức lao động diễn ra phổ biến do sự yếu kém trong quản lý, bố trí nhân lực và thói quen hội họp hình thức. Các số liệu lịch sử và thực tiễn cho thấy nhiều cuộc khai hội đáng lẽ chỉ diễn ra trong 1 ngày bị kéo dài từ 3 đến 5 ngày, làm lãng phí từ 200% đến 400% thời gian công tác. Hiện tượng người lao động rời vị trí làm việc trước 10 đến 15 phút mỗi ca đã làm suy giảm hàng nghìn giờ công lao động hữu ích mỗi năm.

Thứ hai, lãng phí ngân sách và tài sản công gây ra những thiệt hại kinh tế đặc biệt nghiêm trọng, làm mất đi phần lớn thành quả lao động. Số liệu thống kê trong các bài phát biểu của Hồ Chí Minh chỉ rõ: trong giai đoạn 1956–1961, khối lượng tài sản bị thất thoát do tham ô, lãng phí có giá trị tương đương việc xây dựng 10 công trình đại thủy nông Bắc Hưng Hải, hoặc 5 nhà máy cơ khí quy mô trung bình, hoặc các khu nhà ở 4 tầng đáp ứng chỗ ở cho 1 vạn người dân. Tại công trường đá Sơn Tây, cán bộ công nhân tiết kiệm được hơn 6 triệu đồng nhưng lại để xảy ra lãng phí, tham ô khoảng 3 triệu đồng, làm triệt tiêu đúng 50% tổng thành tích thi đua.

Thứ ba, sự thiếu khoa học trong lập kế hoạch và định mức kinh tế kỹ thuật làm tăng gấp đôi chi phí đầu tư. Điển hình như dự án tu sửa đường giao thông ban đầu dự tính cần 100 dân công, 1 tấn gạo trong 10 ngày; nhưng do tính toán sai lệch trong chỉ đạo thực tế đã tiêu tốn tới 200 dân công, 2 tấn gạo và kéo dài trong 20 ngày, làm đội chi phí lên mức 100%.

Thứ tư, lãng phí trong sinh hoạt xã hội và tiêu dùng dân cư còn nặng nề do tàn dư phong tục cũ. Điển hình tại huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An năm 1960, các đợt liên hoan ăn mừng được mùa tại 20 xã đã tiêu tốn tới 123 con lợn, 8 con bò và 3 con bê, chưa kể hàng nghìn ngày công lao động bị hao phí.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện trên khẳng định quan điểm của Hồ Chí Minh: "Quan liêu, tham ô, lãng phí là tội ác". Nguyên nhân sâu xa của tình trạng này xuất phát từ căn bệnh chủ nghĩa cá nhân, tư tưởng coi nhẹ tài sản công và sự buông lỏng kiểm tra, giám sát của các cơ quan quản lý. Khi so sánh với các công trình nghiên cứu của Vũ Thị Nhài năm 2008 và Vũ Viết Thiệu năm 2012 về thực hành tiết kiệm trong đầu tư xây dựng, luận văn làm sâu sắc hơn cơ chế liên hoàn giữa ba căn bệnh: quan liêu sinh ra tham ô, và tham ô luôn đồng hành cùng lãng phí.

Toàn bộ dữ liệu nghiên cứu về các loại hình lãng phí (thời gian, nhân lực, của công) có thể được trực quan hóa thông qua bảng đối chiếu định mức và biểu đồ tròn phân bổ thiệt hại. Qua đó, mô hình quản trị nguồn lực công cho thấy việc thất thoát tài chính từ 10% đến 20% trong các dự án đầu tư công không chỉ làm chậm tiến độ hạ tầng mà còn làm suy giảm năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống lãng phí tại Việt Nam:

1. Nâng cao nhận thức chính trị và giáo dục đạo đức công vụ: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền sâu rộng với nguyên tắc "Giáo dục là chính, trừng phạt là phụ". Các cấp ủy Đảng và cơ quan hành chính cần tổ chức học tập thường xuyên, phấn đấu 100% cán bộ, công chức hoàn thành chương trình bồi dưỡng chuẩn mực Cần, Kiệm, Liêm, Chính trước năm 2020.

2. Cải cách hành chính và tinh gọn bộ máy: Rà soát, cắt giảm tối thiểu 25% đến 30% các cuộc họp hành không cần thiết; xóa bỏ các tầng nấc trung gian tại công sở. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý văn bản để tiết kiệm ít nhất 20% thời gian xử lý thủ tục hành chính giai đoạn 2018–2025.

3. Hoàn thiện khung khổ pháp lý và siết chặt kỷ cương tài chính: Rà soát, chuẩn hóa hệ thống định mức chi tiêu công theo Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013 và Kết luận số 21-KL/TW của Hội nghị Trung ương 5 khóa XI. Mục tiêu đặt ra là kiểm soát và giảm thiểu 15% đến 20% chi phí vượt định mức trong mua sắm tài sản công và đầu tư xây dựng cơ bản.

4. Phát huy vai trò giám sát của nhân dân và xã hội: Thiết lập cơ chế giám sát minh bạch thông qua Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội. Đảm bảo công khai 100% các dự án đầu tư công và ngân sách địa phương để nhân dân trực tiếp tham gia phát hiện, tố giác các hành vi lãng phí.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang giá trị ứng dụng cao cho nhiều nhóm đối tượng:

1. Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên hoạch định chính sách công: Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận vững chắc giúp xây dựng các quy định định mức, tiêu chuẩn sử dụng ngân sách, tài sản công và tối ưu hóa quy trình quản lý hành chính.

2. Giảng viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Lý luận chính trị, Hồ Chí Minh học: Tài liệu đóng vai trò là nguồn tham khảo toàn diện, có giá trị học thuật cao phục vụ công tác giảng dạy, biên soạn giáo trình và phát triển các đề tài khoa học liên quan.

3. Học viên cao học và sinh viên các ngành Xã hội học, Luật học, Quản lý nhà nước: Cung cấp phương pháp luận nghiên cứu khoa học, cách tiếp cận tài liệu lịch sử và kỹ năng phân tích thực tiễn sinh động.

4. Lãnh đạo các doanh nghiệp nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập: Ứng dụng các bài học về thực hành tiết kiệm, quản trị thời gian và sức lao động nhằm nâng cao năng suất sản xuất và ngăn chặn thất thoát vốn kinh doanh.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao Hồ Chí Minh nhận định lãng phí có khi còn nguy hại hơn tham ô? Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, tham ô gây tổn hại trực tiếp nhưng lãng phí diễn ra phổ biến hơn ở mọi lúc, mọi nơi, từ cá nhân đến tập thể. Một dự án đầu tư sai lầm hoặc buông lỏng quản lý có thể làm tiêu tán hàng triệu đồng ngân sách, gây thiệt hại tài chính lớn gấp nhiều lần hành vi tham ô nhỏ lẻ.

Hồ Chí Minh phân loại các dạng lãng phí cơ bản nào trong đời sống xã hội? Hồ Chí Minh chỉ rõ ba dạng lãng phí căn bản gồm: lãng phí sức lao động (do tổ chức kém, phân công sai người), lãng phí của cải vật chất (làm hư hỏng nguyên vật liệu, phá rừng, tiêu xài phung phí), và lãng phí thời gian (do thói quen họp hành kéo dài từ 3 đến 5 ngày, làm việc trễ giờ).

Quan điểm "kết hợp giữa xây và chống" trong phòng, chống lãng phí có ý nghĩa gì? Phương châm này xác định "xây" là bồi dưỡng đạo đức cách mạng, giáo dục ý thức quý trọng mồ hôi nước mắt của nhân dân; "chống" là đấu tranh bài trừ bệnh quan liêu, tham ô. Việc giáo dục phòng ngừa là chính nhưng vẫn phải trừng phạt nghiêm khắc những đối tượng ngoan cố theo đúng kỷ cương pháp luật.

Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013 kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh ở điểm nào? Luật năm 2013 kế thừa sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh khi định nghĩa lãng phí không chỉ giới hạn ở tiền bạc mà mở rộng sang các lĩnh vực quản lý vốn, tài sản, lao động, thời gian lao động và tài nguyên thiên nhiên vượt định mức quy định của Nhà nước.

Nhân dân đóng vai trò gì trong công tác phòng, chống lãng phí theo tư tưởng Hồ Chí Minh? Hồ Chí Minh khẳng định "cách mạng là sự nghiệp của quần chúng". Phòng, chống lãng phí chỉ thực sự thành công khi phát huy dân chủ, dựa vào tai mắt và sự giám sát trực tiếp của toàn thể nhân dân để kiểm soát quyền lực và bảo vệ tài sản công.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa một cách khoa học, toàn diện hệ thống quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phòng, chống lãng phí trên cả ba phương diện: sức lao động, thời gian và tiền của.
• Làm rõ mối quan hệ bản chất giữa chủ nghĩa cá nhân, bệnh quan liêu và tình trạng thất thoát nguồn lực công, khẳng định chống lãng phí phải gắn liền với thực hành tiết kiệm.
• Đánh giá khách quan thực trạng công tác phòng, chống lãng phí tại Việt Nam qua 30 năm đổi mới (1986–2016) bằng những số liệu và cứ liệu lịch sử cụ thể.
• Đề xuất 4 hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp giữa giáo dục đạo đức công vụ, cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện thể chế pháp lý và phát huy quyền giám sát của nhân dân.
• Đóng góp nguồn tài liệu khoa học chuẩn xác, có giá trị lý luận và thực tiễn cao cho công tác nghiên cứu, giảng dạy chuyên ngành Hồ Chí Minh học và khoa học chính trị.

Bước tiếp theo, các cơ quan quản lý và đơn vị nghiên cứu cần tiếp tục cụ thể hóa các giải pháp nêu trên vào chương trình hành động hàng năm, đẩy mạnh chuyển đổi số trong kiểm soát chi tiêu công. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và học viên hãy tham khảo, vận dụng sáng tạo những giá trị cốt lõi của luận văn vào thực tiễn công tác nhằm chung tay xây dựng nền hành chính công minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 2 chƣơng và 4 tiết 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NỘI DUNG Chƣơng 1 TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÒNG, CHỐNG LÃNG PHÍ 1. Quan điểm của Hồ Chí Minh về lãng phí 1. Quan niệm về lãng phí Hồ Chí Minh không đƣa ra một định nghĩa hoàn chỉnh về lãng phí, nhƣng Ngƣời tiếp cận vấn đề này một cách khá toàn diện, và qua đó, ta cũng có thể thấy đƣợc quan niệm của Ngƣời về lãng phí. Thứ nhất, Hồ Chí Minh tiếp cận vấn đề lãng phí từ hiện thực cuộc sống, những biểu hiện trong xã hội.

Theo Hồ Chí Minh, lãng phí là hiện tƣợng đang tồn tại khá phổ biến trong xã hội. Sở dĩ là hiện tƣợng phổ biến vì mọi ngƣời đều có thể gây lãng phí ít hay nhiều, trực tiếp hay gián tiếp. Nếu nhƣ tham ô gắn chặt với sự tồn tại và phát triển của bộ máy nhà nƣớc và quyền lực công, thì lãng phí lại hoàn toàn có thể xảy ra ngoài Nhà nƣớc, tách khỏi bộ máy quản lý, cai trị, khỏi cơ quan quyền lực. Chính vì lẽ đó, phạm vi gây ra lãng phí rộng lớn, không phân biệt chủ thể gây ra hành vi, trình độ chính trị, không kể quốc gia đó giàu hay nghèo, đang ở trình độ phát triển kinh tế nhƣ thế nào; xảy ra ở mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, nó tồn tại và phát triển thƣờng xuyên hàng ngày hàng giờ và đụng chạm đến lợi ích của hầu hết dân cƣ.

Hồ Chí Minh chỉ rõ “Không phải là không nắm tiền, nắm quyền trong tay thì không là phí, là lạm. Nhƣng có tiền trong tay thì trực tiếp lãng phí và dễ thấy” [56, tr. Có nhiều dạng lãng phí khác nhau nhƣng xét về mặt lợi ích, hành vi gây ra lãng phí có hai dạng cơ bản đó là lãng phí tổn hại đến lợi ích riêng của cá nhân và lãng phí tổn hại đến lợi ích chung của tập thể, cộng đồng. Trong tƣ tƣởng Hồ Chí Minh, Ngƣời đặc biệt quan tâm và nhấn mạnh đến dạng lãng phí gây tổn hại đến lợi ích chung, coi đó là căn bệnh nguy hiểm, gây ra hậu quả hết sức tai hại về mặt kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội, cản trở sự phát triển đi lên của xã hội.

Trong nhiều bài nói chuyện, bài báo, bài viết Hồ Chí Minh đã đề cập cụ thể đến những hành vi lãng phí: Chẳng hạn nhƣ ngƣời nấu ăn cho tập thể, chức và 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quyền chỉ là nấu ăn, nhƣng có thể lãng phí. Không khéo bố trí, xếp đặt nấu nƣớng là đi đến lãng phí. Hoặc nhƣ giao thông công chính sửa một con đƣờng tính cho đúng nhu cầu mấy thƣớc, cần 100 dân công, 1 tấn gạo và trong 10 ngày. Nhƣng vì tính không đúng nên phải dùng 200 dân công, 2 tấn gạo, 20 ngày.

Đây cũng là lãng phí. Lãng phí có thể xảy ra do sự chủ quan của con ngƣời khi không biết bảo vệ của cải, vật dụng, sử dụng không cẩn thận, giữ gìn không sạch sẽ để chóng hỏng. Đây là lãng phí nhỏ, nhƣng cộng lại cả một cơ quan, cả một ngành, mọi nơi sẽ thành lãng phí rất to, dân gian thƣờng có câu “tích tiểu thành đại”. Từ những biểu hiện lãng phí, Hồ Chí Minh kết luận rằng: “Lãng phí là mất đi, đáng lẽ tiền và sức đó đem vào tăng gia sản xuất nay đem vào việc vô ích là lãng phí” [56, tr.

Thứ hai, lãng phí được Hồ Chí Minh tiếp cận trong quan hệ với mặt đối lập của nó là tiết kiệm. Lãng phí có nghĩa là trái với tiết kiệm. Thời của Hồ Chí Minh sống và hoạt động, đất nƣớc Việt Nam còn nghèo nàn, lạc hậu, chiến tranh chống giặc ngoại xâm, bảo vệ và thống nhất Tổ quốc. Đó là những năm tháng gạo châu củi quế, mọi ngƣời phải thắt lƣng buộc bụng dồn sức tất cả vì sự nghiệp chống giặc ngoại xâm.

Vì lẽ đó, tiết kiệm là một chủ trƣơng và biện pháp hữu hiệu trong mọi hành xử của con ngƣời và tổ chức. Kiệm tức là tiết kiệm sức lao động, tiết kiệm thì giờ, tiết kiệm tiền của của dân, của nƣớc, của bản thân mình; phải tiết kiệm từ cái to đến cái nhỏ, nhiều cái nhỏ cộng lại thành cái to; không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi, không phô trƣơng hình thức, không liên hoan chè chén bù khú. CẦN với KIỆM, phải đi đôi với nhau, nhƣ hai chân của con ngƣời. CẦN mà không KIỆM, “thì làm chừng nào xào chừng ấy”.

Cụ Khổng Tử nói: “Ngƣời sản xuất nhiều, ngƣời tiêu xài ít. Làm ra mau, dùng đi chậm thì của cải luôn luôn đầy đủ” [54, tr.112] - Hồ Chí Minh đã dẫn lại lời của cổ nhân để nhắc nhở cán bộ. Tƣ tƣởng của Hồ Chí Minh luôn thống nhất với hành động của Ngƣời. Trong suốt cuộc đời, Hồ Chí Minh đã cần cù lao động không bỏ phí một phút, một giây.

Ngƣời sắp xếp một cách khoa học mọi công việc của mình để tận dụng thì giờ cho 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dân, cho nƣớc. Ngƣời tiết kiệm trong ăn, ở, mặc, chi tiêu hằng ngày. Ngƣời vẫn thƣờng xuyên có sổ tiết kiệm từ dành dụm tiền lƣơng, tiền nhuận bút để mua quà tặng mọi ngƣời, nhất là quà cho các cháu thiếu niên, nhi đồng, các cụ già, những ngƣời đau yếu, bệnh tật. Hồ Chí Minh thƣờng viết trên những tờ giấy viết hoặc in một mặt, còn một mặt trắng.

Chỉ thị thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân tháng 12-1944 đƣợc Hồ Chí Minh viết trên vỏ bao thuốc lá. Đó là một chỉ thị cực kì quan trọng, và đúng nhƣ dự đoán của Ngƣời trong những lời viết ở vỏ bao thuốc lá đó: Tuy lúc đầu quy mô của nó còn nhỏ, nhƣng tiền đồ của nó rất vẻ vang. Nó là khởi điểm cho giải phóng quân, nó có thể đi suốt từ Nam chí Bắc, khắp đất nƣớc Việt Nam. Những trang viết Tài liệu Tuyệt đối bí mật (sau này gọi là bản Di chúc) bắt đầu từ năm 1965 của Hồ Chí Minh nhiều tờ đƣợc viết trên mặt giấy của bản tin Thông tấn xã Việt Nam.

Hồ Chí Minh ăn cơm không để rơi một hạt, thức ăn vừa đủ là do ý thức tiết kiệm và sự tôn trọng lao động của nhân dân. Ngƣời kêu gọi mọi ngƣời tiết kiệm từng đồ vật, từng mảnh giấy ở công sở và Ngƣời luôn gƣơng mẫu thực hành. Ngƣời thƣờng chơi chữ rằng, đừng biến tiết kiệm thành tiết canh. Tiết kiệm, theo Hồ Chí Minh, còn là tiết kiệm cả thời gian, là tăng năng suất lao động chứ không phải bớt xén thời gian làm việc Hồ Chí Minh đã thực hiện tinh thần tiết kiệm một cách nghiêm khắc nhất nhƣng đây không phải là chủ nghĩa khổ hạnh tôn giáo, mà là nguyên tắc khoa học và chuẩn mực giá trị đạo đức, xuất phát từ cái tâm của một con ngƣời “ăn không ngon, ngủ không yên khi đồng bào còn chịu khổ”.

Tiết kiệm trong tƣ tƣởng Hồ Chí Minh hoàn toàn trái ngƣợc với sự hà tiện, keo kiệt, bủn xỉn. Khi không nên tiêu xài thì một đồng cũng không nên tiêu. Khi có việc đáng làm, việc có lợi cho đồng bào, cho Tổ quốc, thì dù bao nhiêu công, tốn bao nhiêu của, cũng phải lo cho đƣợc. Nhƣ thế mới đúng là kiệm.

Việc đáng tiêu không tiêu là bủn xỉn, chứ không phải là kiệm. Nhƣ vậy, thực hành tiết kiệm tức là phòng, chống lãng phí. Đây là mối quan hệ biện chứng và xuyên suốt trong tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về phòng, chống lãng phí. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thứ ba, Hồ Chí Minh tiếp cận lãng phí dưới góc độ đạo đức, theo đó, lãng phí là biểu hiện của cái “Ác” đối nghịch với đạo đức cách mạng, là kẻ thù ngăn trở sự nghiệp cách mạng của nhân dân Việt Nam.

Sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong tƣ tƣởng Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Theo Ngƣời, nƣớc đƣợc độc lập mà dân không đƣợc hƣởng tự do, hạnh phúc thì độc lập ấy chẳng có nghĩa lý gì. Suy đến cùng, mục đích cách mạng của Hồ Chí Minh xuất phát từ con ngƣời và mục tiêu cao nhất cũng hƣớng đến con ngƣời. Cuộc đời của Hồ Chí Minh là cuộc đời của một con ngƣời hành động mà mọi hành động đều xuất phát từ nhân dân tức là toàn dân, là dân tộc.

Ngƣời hƣớng tới nhân dân, hòa trong nhân dân, hóa vào nhân dân, lấy sức mạnh từ lực lƣợng đoàn kết của nhân dân, mƣu sự bền vững từ khối đồng tâm nhất trí, đoàn kết, đồng thuận của muôn dân. Hồ Chí Minh xoay quanh chữ dân trong phát triển, trong sự hoàn thiện, hoàn hảo của con ngƣời và cuộc sống. Chính vì lẽ ấy, xã hội xã hội chủ nghĩa mà Hồ Chí Minh xây dựng đặt lợi ích của nhân dân lên tối thƣợng. “Mục đích của chủ nghĩa xã hội là gì? Nói một cách giản đơn và dễ hiểu là: Không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, trƣớc hết là nhân dân lao động” [64, tr.

“Không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân” là một đặc trƣng quan trọng, thậm chí đƣợc Hồ Chí Minh coi là quy luật kinh tế xã hội chủ nghĩa: “Quy luật cơ bản của kinh tế xã hội chủ nghĩa là thoả mãn những nhu cầu vật chất và văn hóa ngày càng cao của nhân dân lao động, trái ngƣợc hẳn với nền kinh tế của chủ nghĩa tƣ bản lũng đoạn, một nền kinh tế dựa vào sự bóc lột giai cấp công nhân ngày càng nặng nề, sự bần cùng hóa quần chúng lao động và sự cƣớp bóc các dân tộc bị nô dịch” [62, tr. Để thực hiện mục tiêu ấy “tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm” là phƣơng thức chủ yếu, đồng thời là nhiệm vụ trọng tâm bậc nhất. Gia tăng sản xuất, thực hành tiết kiệm thể hiện mối quan hệ biện chứng giữa Cần và Kiệm. Cần, Kiệm với Hồ Chí Minh không chỉ đơn thuần là cách thức lao động để tạo ra của cải vật chất dồi dào cho xã hội mà còn là đạo đức không thể thiếu trong xã hội mới.

Kiệm là tôn trọng sức lao động, mồ hôi và nƣớc mắt của nhân dân. Vì lẽ đó, lãng phí là trái ngƣợc với tiết kiệm, là trái với đạo đức. Muốn 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] xây dựng chủ nghĩa xã hội thành công, mọi ngƣời cần có tinh thần làm chủ tốt, phải đề cao tinh thần trách nhiệm.