Phân Tích Sự Kiện Giàn Khoan Hải Dương 981 Dưới Góc Nhìn Của Báo Điện Tử Việt Nam và Trung Quốc

Phân tích sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 qua báo điện tử Việt Nam và Trung Quốc, luận văn thạc sĩ USSH cung cấp cái nhìn sâu sắc.

• Tác giả: Nguyễn Tuấn Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Đặng Thị Thu Hƣơng
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Sự Kiện “Giàn Khoan Hải Dƣơng 981” Dƣới Góc Nhìn Của Báo Điện Tử Đối Ngoại Bằng Tiếng Anh Của Việt Nam Và Trung Quốc
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ BÁO ĐIỆN TỬ ĐỐI NGOẠI VÀ SỰ KIỆN “GIÀN KHOAN HẢI DƢƠNG 981”
• 1.1. Các khái niệm liên quan đến đề tài
• 1.2. Sự kiện “giàn khoan Hải Dƣơng 981”
• 1.3. Quan điểm của Đảng, Nhà nƣớc ta về thông tin đối ngoại nói chung và sự kiện “giàn khoan Hải Dƣơng 981” nói riêng
• 1.4. Vai trò của báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh trong sự kiện “giàn khoan Hải Dƣơng 981”
• 1.5. Giới thiệu các tờ báo điện tử trong diện khảo sát
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC ĐƢA TIN CỦA BÁO ĐIỆN TỬ ĐỐI NGOẠI CỦA VIỆT NAM VÀ TRUNG QUỐC
• 2.1. Thực trạng báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam
• 2.2. Tần số tin, bài về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.3. Nội dung thông tin về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.4. Hình thức chuyển tải thông tin về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.5. Tính tương tác trong các bài viết về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.6. Thực trạng báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh của Trung Quốc
• 2.7. Tần số tin, bài về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.8. Nội dung thông tin về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.9. Hình thức chuyển tải thông tin về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.10. Tính tương tác trong các bài viết về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.11. Đánh giá về nội dung thông tin và cách đƣa tin của báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam và Trung Quốc
• 2.11.1. Về nội dung thông tin
• 2.11.2. Về cách đưa tin
• 2.12. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ VẤN ĐỀ RÚT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG BÁO ĐIỆN TỬ ĐỐI NGOẠI VIỆT NAM TRONG ĐẤU TRANH BẢO VỆ CHỦ QUYỀN BIỂN ĐẢO
• 3.1. Đánh giá thành công, hạn chế và bài học kinh nghiệm
• 3.2. Bài học kinh nghiệm. Nguyên nhân thành công và hạn chế
• 3.3. Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng báo điện tử đối ngoại của Việt Nam trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo
• 3.3.1. Giải pháp chung
• 3.3.2. Giải pháp cụ thể
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Sự Kiện Giàn Khoan Hải Dương 981 Từ Báo Điện Tử

Sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 đã gây ra nhiều tranh cãi và phản ứng mạnh mẽ từ cả Việt Nam và Trung Quốc. Đây là một trong những sự kiện nổi bật trong quan hệ Việt - Trung, đặc biệt trong bối cảnh Biển Đông đang ngày càng trở nên phức tạp. Các báo điện tử đã đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải thông tin và quan điểm của hai nước về sự kiện này.

1.1. Giới Thiệu Về Giàn Khoan Hải Dương 981

Giàn khoan Hải Dương 981 được Trung Quốc hạ đặt trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam vào tháng 5 năm 2014. Hành động này đã dẫn đến nhiều cuộc biểu tình và phản đối từ phía Việt Nam, cũng như sự quan tâm từ cộng đồng quốc tế.

1.2. Vai Trò Của Báo Điện Tử Trong Thông Tin Đối Ngoại

Báo điện tử đã trở thành công cụ quan trọng trong việc truyền tải thông tin về sự kiện giàn khoan Hải Dương 981. Các tờ báo như Nhân Dân điện tử và Thanh Niên online đã cung cấp thông tin kịp thời và chính xác, giúp người dân hiểu rõ hơn về tình hình.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Phân Tích Sự Kiện Giàn Khoan

Sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 không chỉ là một vấn đề pháp lý mà còn là một thách thức lớn trong quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Trung Quốc. Việc truyền tải thông tin chính xác và khách quan là rất quan trọng để đảm bảo sự đồng thuận trong dư luận.

2.1. Thách Thức Trong Việc Đưa Tin

Việc đưa tin về sự kiện này gặp nhiều khó khăn do sự khác biệt trong quan điểm giữa hai nước. Các báo điện tử cần phải cân nhắc kỹ lưỡng để tránh gây hiểu lầm và xung đột.

2.2. Tác Động Đến Quan Hệ Việt Trung

Sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 đã làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ Việt - Trung. Các báo điện tử cần phải phản ánh đúng tình hình để không làm leo thang xung đột.

III. Phương Pháp Phân Tích Thông Tin Về Giàn Khoan Hải Dương 981

Để phân tích thông tin về sự kiện giàn khoan Hải Dương 981, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và phân tích nội dung. Việc này giúp hiểu rõ hơn về cách thức mà các báo điện tử đưa tin và phản ánh quan điểm của hai bên.

3.1. Phân Tích Nội Dung Bài Viết

Phân tích nội dung các bài viết từ báo điện tử giúp xác định được quan điểm và cách thức đưa tin của từng bên. Điều này rất quan trọng trong việc hiểu rõ hơn về sự kiện.

3.2. So Sánh Giữa Các Nguồn Thông Tin

So sánh thông tin từ các báo điện tử Việt Nam và Trung Quốc sẽ giúp làm rõ sự khác biệt trong cách tiếp cận và trình bày sự kiện giàn khoan Hải Dương 981.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Phân Tích Sự Kiện Giàn Khoan

Phân tích sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tình hình Biển Đông mà còn cung cấp bài học cho các hoạt động thông tin đối ngoại trong tương lai. Việc này có thể giúp nâng cao chất lượng thông tin và hiệu quả truyền thông.

4.1. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Sự Kiện

Sự kiện này đã chỉ ra rằng việc truyền tải thông tin chính xác và kịp thời là rất quan trọng trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam.

4.2. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Thông Tin

Cần có các giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng thông tin từ báo điện tử đối ngoại, bao gồm việc đào tạo nhân lực và cải thiện quy trình biên tập.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Thông Tin Đối Ngoại

Tương lai của thông tin đối ngoại trong bối cảnh Biển Đông sẽ phụ thuộc vào khả năng của các báo điện tử trong việc cung cấp thông tin chính xác và khách quan. Việc này không chỉ giúp bảo vệ chủ quyền biển đảo mà còn nâng cao hình ảnh của Việt Nam trên trường quốc tế.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Thông Tin Đối Ngoại

Thông tin đối ngoại sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hình ảnh và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

5.2. Hướng Đi Mới Trong Hoạt Động Thông Tin

Cần có những hướng đi mới trong hoạt động thông tin đối ngoại, đặc biệt là trong việc sử dụng công nghệ số để tiếp cận và tương tác với công chúng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự kiện Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa của Việt Nam kéo dài 75 ngày, từ ngày 02/5/2014 đến ngày 15/7/2014, là một trong những cuộc khủng hoảng địa chính trị nghiêm trọng nhất trên Biển Đông trong thập niên 2010. Vị trí hạ đặt cách đảo Tri Tôn thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam 17 hải lý về phía nam và cách đảo Lý Sơn tỉnh Quảng Ngãi khoảng 120 hải lý về phía đông đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam. Đứng trước tình hình Trung Quốc huy động hơn 80 đến hơn 100 tàu thuyền các loại, trong đó có 7 tàu quân sự như tàu hộ vệ tên lửa 534 và tàu tuần tiễu tên lửa tấn công nhanh 753, mặt trận thông tin đối ngoại bằng tiếng Anh nổi lên như một vũ khí tư tưởng sắc bén nhằm bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Nghiên cứu của học viên Nguyễn Tuấn Anh (2015) dưới sự hướng dẫn khoa học của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Thị Thu Hương tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: Đánh giá thực trạng, đối chiếu nội dung, hình thức và chiến lược đưa tin của báo chí điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh giữa Việt Nam và Trung Quốc trong suốt thời gian diễn ra khủng hoảng. Mục tiêu cụ thể của công trình là làm rõ cách thức báo chí tiếng Anh hai nước định hình dư luận quốc tế, hệ thống hóa các quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh truyền thông đối ngoại.

Về mặt ý nghĩa, nghiên cứu đóng góp thiết thực vào việc thực thi Kết luận số 16-KL/TW ngày 14/02/2012 của Bộ Chính trị về Chiến lược phát triển thông tin đối ngoại giai đoạn 2011-2020 và Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 09/02/2007 về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020. Công trình cung cấp hệ thống luận cứ thực chứng giúp tối ưu hóa sức mạnh mềm truyền thông, hướng đến cộng đồng hơn 4,5 triệu người Việt Nam tại 103 quốc gia và vùng lãnh thổ cũng như hàng triệu độc giả quốc tế, tạo đòn bẩy ngoại giao công chúng vững chắc cho sự nghiệp bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng kết hợp chặt chẽ giữa lý luận báo chí truyền thông hiện đại và các quan điểm chính trị - ngoại giao quốc tế. Hai trụ cột lý thuyết cốt lõi được áp dụng gồm:

Thứ nhất, Lý thuyết Ngoại giao công chúng (Public Diplomacy) được định hình bởi Trung tâm Ngoại giao Công chúng Edward R. Murrow thuộc Đại học Tufts và Lý thuyết Sức mạnh mềm (Soft Power) của Joseph Nye. Khung lý thuyết này khẳng định truyền thông đối ngoại là công cụ chiến lược mà các chính phủ sử dụng để tác động trực tiếp lên thái độ, nhận thức của công chúng nước ngoài, từ đó tạo áp lực lên các quyết sách ngoại giao quốc tế. Đồng thời, tác giả vận dụng các luận điểm về quyền lực truyền thông trong chính trị của Doris A. Graber và nguồn gốc chính trị của truyền thông đại chúng của Paul Starr để làm sáng tỏ cách các hãng tin định hình thông điệp chính trị.

Thứ hai, Lý thuyết Thiết lập chương trình nghị sự (Agenda-Setting Theory) và Khung truyền thông (Framing Theory) trong báo chí học. Các lý thuyết này được sử dụng để phân tích cách thức các cơ quan báo chí lựa chọn, nhấn mạnh và cấu trúc các sự kiện thực địa thành các thông điệp có định hướng.

Bên cạnh đó, tác giả chuẩn hóa 4 khái niệm nền tảng:

• Thông tin đối ngoại: Hoạt động thông tin truyền bá đường lối, chính sách, thành tựu đất nước ra thế giới và tranh thủ sự ủng hộ quốc tế.
• Báo điện tử đối ngoại: Loại hình báo chí đa phương tiện hoạt động trên mạng Internet, tích hợp văn bản, âm thanh, hình ảnh và video nhằm phục vụ công chúng xuyên biên giới.
• Vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa: Khái niệm pháp lý xác lập theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).
• Tính tương tác truyền thông: Khả năng phản hồi hai chiều giữa cơ quan xuất bản và độc giả toàn cầu thông qua hệ thống mạng xã hội và diễn đàn trực tuyến.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu khảo sát của luận văn được thu thập từ 4 cơ quan báo chí điện tử đối ngoại lớn của hai quốc gia: Báo Nhân Dân điện tử và Báo Thanh Niên online đại diện cho Việt Nam; Thời báo Hoàn Cầu (Global Times) và Nhật báo Trung Quốc (China Daily) đại diện cho Trung Quốc.

Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ (census sampling) đối với toàn bộ các tin, bài xuất bản bằng tiếng Anh phản ánh trực tiếp sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 trong đúng 75 ngày (từ 02/5/2014 đến 15/7/2014). Tổng cỡ mẫu phía Việt Nam ghi nhận 322 tác phẩm báo chí, bao gồm 248 bài trên Báo Nhân Dân điện tử và 74 bài trên Báo Thanh Niên online, kết hợp đối chiếu với hàng trăm bài viết từ hai nhật báo tiếng Anh của Trung Quốc.

Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Luận văn sử dụng phương pháp phân tích nội dung (content analysis) kết hợp định tính và định lượng, phương pháp phân tích thông điệp báo chí và phương pháp so sánh đối chiếu logic. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đo lường chính xác các biến số thực nghiệm: tần số xuất bản theo ngày, cơ cấu thể loại báo chí (tin nhanh, phóng sự, xã luận, ý kiến chuyên gia), phương thức sử dụng đa phương tiện (ảnh chụp hiện trường, video thực địa), và vị trí bố trí các công cụ tương tác mạng xã hội. Toàn bộ quy trình nghiên cứu được triển khai đồng bộ từ việc thu thập dữ liệu thứ cấp, xử lý định lượng đến tổng kết bài học kinh nghiệm trong năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát định lượng trên 322 tác phẩm báo chí tiếng Anh của Việt Nam và các ấn phẩm đối sánh của Trung Quốc đã mang lại những phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, có sự chênh lệch lớn về tần số xuất bản và cường độ thông tin giữa các cơ quan báo chí. Báo Nhân Dân điện tử tiếng Anh xuất bản tổng cộng 248 tin bài, chiếm 77% tổng lượng tin bài khảo sát tại Việt Nam, đạt tần suất trung bình 3,3 bài/ngày và cao điểm lên tới 9 bài/ngày. Ngược lại, Báo Thanh Niên online tiếng Anh đăng tải 74 tin bài, chiếm 23% tổng lượng, đạt mức trung bình gần 1 bài/ngày với các ngày cao điểm đạt từ 5 đến 6 bài. Dữ liệu này phản ánh vai trò cơ quan ngôn luận của Đảng với trách nhiệm dẫn dắt và cung cấp thông tin liên tục về lập trường chính nghĩa của Việt Nam.

Thứ hai, sự khác biệt rõ rệt về quy trình sản xuất và cơ cấu thể loại. Báo Nhân Dân điện tử tiếng Anh duy trì 100% nguồn tin biển đảo từ các ấn phẩm chính thống trong tòa soạn, trong đó khoảng 90% nội dung là dịch thuật - biên tập nâng cao từ bản tiếng Việt và 10% do phóng viên tự viết. Báo tập trung mạnh vào tin tường thuật chính sách, phát ngôn ngoại giao và hoạt động pháp lý quốc tế. Trong khi đó, Thanh Niên online tập trung khai thác các bài bình luận sâu (chuyên mục Opinions), phỏng vấn chuyên gia quốc tế và phản ánh thực địa của lực lượng Cảnh sát biển, Kiểm ngư. Phía Trung Quốc, Global Times (sở hữu mạng lưới hơn 350 phóng viên tại 90 quốc gia và dự án đầu tư truyền thông 45 tỷ Nhân dân tệ, tương đương 6,6 tỷ USD) và China Daily (phát hành trên 500.000 bản/ngày) chủ yếu áp đặt các khung diễn ngôn đơn phương nhằm biện minh cho hành vi sai trái.

Thứ ba, sự bùng nổ về lưu lượng truy cập và ứng dụng đa phương tiện. Trong giai đoạn cao điểm, lượng tin bài đối ngoại về biển đảo của Thông tấn xã Việt Nam tăng từ 20-35% lên mức 70%, lượt truy cập trang ngoại ngữ tăng gấp 2 đến 3 lần, đạt gần 50.000 lượt/ngày với 145.000 lượt xem trang. Báo chí Việt Nam đã tích cực sử dụng video và hình ảnh chân thực về các vụ tàu Trung Quốc phun vòi rồng, đâm chìm tàu cá Đà Nẵng ngày 26/5/2014 cách giàn khoan 17 hải lý. Tuy nhiên, tính tương tác qua mạng xã hội (Facebook, Twitter) trên giao diện báo chí Việt Nam còn ở mức cơ bản so với hệ thống diễn đàn tiếng Anh quy mô lớn của China Daily.

Thảo luận kết quả

Các kết quả nghiên cứu cho thấy báo chí đối ngoại tiếng Anh của Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc vai trò mũi nhọn thông tin, truyền tải trung thực tinh thần tuyên bố của lãnh đạo cấp cao: "không đánh đổi chủ quyền lấy hữu nghị viển vông". Việc đưa tin kịp thời về hơn 30 cuộc giao thiệp ngoại giao, các công hàm gửi Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc và đối thoại Shangri-La tháng 6/2014 đã tranh thủ được sự ủng hộ mạnh mẽ từ Mỹ, Nhật Bản, Philippines, EU và cộng đồng quốc tế.

Nguyên nhân dẫn đến thành công là sự chỉ đạo nhất quán từ Bộ Chính trị, Ban Bí thư và sự phối hợp đồng bộ giữa đấu tranh ngoại giao, pháp lý và thực địa. Hạn chế chủ yếu xuất phát từ nguồn lực công nghệ, tỷ lệ tin bài tự viết bằng tiếng Anh còn thấp, quy trình kiểm duyệt nhiều tầng nấc làm giảm tốc độ cạnh tranh thông tin tức thời so với các tập đoàn truyền thông quốc tế.

Về mặt trình bày học thuật, các số liệu trong luận văn được mô hình hóa trực quan thông qua các biểu đồ đường thể hiện tần số xuất bản 75 ngày, biểu đồ tròn phân bổ tỷ lệ thể loại báo chí và các bảng thống kê so sánh mức độ tích hợp video, hình ảnh minh họa giữa hai nước. Kết quả này bổ sung và khẳng định tính đúng đắn của các nghiên cứu trước đây về truyền thông đối ngoại của Đặng Thị Thu Hương (2011) và Văn Nghiệp Chúc (2012).

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát thực chứng, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính hành động nhằm nâng cao chất lượng báo điện tử đối ngoại Việt Nam:

Thứ nhất, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và tối ưu hóa nền tảng số. Hành động: Nâng cấp toàn diện hệ thống quản trị nội dung (CMS), ứng dụng công nghệ phân phối dữ liệu đám mây và đặt máy chủ dự phòng tại Bắc Mỹ và Tây Âu nhằm tăng tốc độ truy cập từ nước ngoài lên 150% trong giai đoạn 2016-2020. Chủ thể thực hiện: Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì, phối hợp với các cơ quan báo chí đối ngoại trọng điểm.

Thứ hai, chuyển đổi mô hình sản xuất nội dung đa phương tiện. Hành động: Tái cơ cấu quy trình xuất bản, giảm tỷ lệ dịch thuật thụ động từ 90% xuống dưới 60%, tăng tỷ lệ bài phân tích độc lập, infographic, phóng sự truyền hình internet và video đa ngữ lên ít nhất 40% trong lộ trình 2 năm. Chủ thể thực hiện: Ban Biên tập Báo Nhân Dân điện tử, Báo Thanh Niên, Thông tấn xã Việt Nam và Đài Tiếng nói Việt Nam.

Thứ ba, chuẩn hóa và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực làm báo đối ngoại. Hành động: Tổ chức thường niên các chương trình đào tạo chuyên sâu về luật biển quốc tế (UNCLOS 1982), ngoại giao công chúng và kỹ năng biên tập báo chí tiếng Anh bản ngữ; phấn đấu 100% biên tập viên chuyên trang đối ngoại đạt chứng chỉ nghiệp vụ truyền thông quốc tế trước năm 2018. Chủ thể thực hiện: Hội Nhà báo Việt Nam, Khoa Báo chí và Truyền thông thuộc Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn phối hợp Học viện Ngoại giao.

Thứ tư, thiết lập cơ chế phản ứng nhanh và mở rộng tương tác mạng xã hội. Hành động: Xây dựng trung tâm xử lý khủng hoảng truyền thông trực tuyến, tích hợp đồng bộ các kênh phân phối trên các mạng xã hội toàn cầu, đặt chỉ tiêu tăng tỷ lệ tương tác và chia sẻ thông điệp chính nghĩa đạt trên 35% tổng lượng độc giả vào năm 2017. Chủ thể thực hiện: Ban Chỉ đạo Công tác Thông tin đối ngoại Trung ương phối hợp các tòa soạn báo điện tử đối ngoại.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và dữ liệu thực chứng của luận văn mang lại giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách đối ngoại: Cán bộ tại Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Ngoại giao, Bộ Thông tin và Truyền thông có thể ứng dụng các số liệu thực tế về 75 ngày khủng hoảng để hoàn thiện chiến lược ngoại giao công chúng, thể chế hóa Nghị định số 72/2015/NĐ-CP ngày 07/9/2015 của Chính phủ về quản lý hoạt động thông tin đối ngoại.

2. Ban biên tập, phóng viên và biên tập viên báo điện tử: Đội ngũ làm báo đối ngoại tại Báo Nhân Dân, Báo Quân đội Nhân dân, VietnamPlus, VOV, Thanh Niên có thể sử dụng các phân tích về kỹ thuật viết tin tiếng Anh, quy trình hiệu đính bản ngữ và kinh nghiệm khai thác nguồn tin chuyên gia quốc tế để nâng cao tính cạnh tranh thông tin.

3. Nhà nghiên cứu, giảng viên chuyên ngành Báo chí - Truyền thông và Quan hệ Quốc tế: Các học giả có thể khai thác khung lý thuyết ngoại giao công chúng, mô hình phân tích nội dung định lượng và bộ dữ liệu 322 tác phẩm báo chí để làm tài liệu giảng dạy, phục vụ các công trình nghiên cứu chuyên sâu về truyền thông chính trị và an ninh biển đảo.

4. Học viên cao học và sinh viên đại học khối ngành Khoa học Xã hội: Người học ngành Báo chí học, Truyền thông Quốc tế, Đông phương học và Luật Quốc tế có thể tham khảo phương pháp luận khoa học, cách thức thu thập dữ liệu hiện trường và kỹ thuật so sánh đối chiếu văn bản báo chí để thực hiện các đề tài nghiên cứu tốt nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Mục tiêu trọng tâm của luận văn nghiên cứu về sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 là gì? Luận văn tập trung khảo sát, so sánh và đánh giá toàn diện nội dung, phương thức đưa tin bằng tiếng Anh của báo chí điện tử Việt Nam và Trung Quốc trong suốt 75 ngày căng thẳng trên thực địa. Mục tiêu cốt lõi là làm rõ hiệu quả bảo vệ chủ quyền biển đảo bằng công cụ truyền thông và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng báo điện tử đối ngoại Việt Nam.

2. Cỡ mẫu và phạm vi khảo sát của đề tài được xác định như thế nào? Tác giả đã thu thập toàn bộ 322 tin bài tiếng Anh từ hai báo điện tử lớn của Việt Nam (248 bài trên Báo Nhân Dân điện tử và 74 bài trên Báo Thanh Niên online) cùng hệ thống bài viết đối sánh trên China Daily và Global Times của Trung Quốc từ ngày 02/5/2014 đến 15/7/2014.

3. Đâu là điểm khác biệt then chốt giữa Báo Nhân Dân điện tử và Báo Thanh Niên online khi đưa tin sự kiện? Báo Nhân Dân điện tử đóng vai trò cơ quan ngôn luận chính thống, phát hành trung bình 3,3 bài/ngày với nguồn tin chuẩn xác tuyệt đối từ văn bản nhà nước. Báo Thanh Niên online phát hành trung bình gần 1 bài/ngày nhưng đẩy mạnh các bài bình luận chuyên sâu, phỏng vấn học giả quốc tế và ứng dụng hình thức tương tác hiện đại.

4. Luận văn đã dựa trên những cơ sở pháp lý và văn kiện chính trị nào? Đề tài dựa trên các căn cứ luật pháp quốc tế như UNCLOS 1982, Tuyên bố DOC 2002, cùng các văn kiện chỉ đạo của Đảng và Nhà nước Việt Nam như Kết luận 16-KL/TW năm 2012 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 09-NQ/TW năm 2007 và Nghị định 72/2015/NĐ-CP của Chính phủ.

5. Hạn chế lớn nhất của báo chí điện tử đối ngoại Việt Nam trong đợt tuyên truyền này là gì? Hạn chế lớn nhất được chỉ ra là tỷ lệ dịch thuật bài viết từ tiếng Việt còn chiếm tỷ trọng quá cao (khoảng 90% ở báo Đảng), số lượng bài điều tra, phóng sự viết trực tiếp bằng tiếng Anh còn ít và mức độ tích hợp công cụ chia sẻ mạng xã hội toàn cầu chưa bắt kịp các hãng truyền thông lớn.

Kết luận

• Khẳng định vị thế xung kích của báo chí điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh như một thành tố cốt lõi của sức mạnh mềm quốc gia trong bảo vệ chủ quyền biển đảo.
• Cung cấp bức tranh toàn cảnh và hệ thống hóa 322 tác phẩm báo chí đối ngoại của Việt Nam trong 75 ngày đấu tranh phản đối giàn khoan Hải Dương 981.
• Vạch rõ sự đối lập giữa chiến lược truyền thông dựa trên công lý, luật pháp quốc tế UNCLOS 1982 của Việt Nam với truyền thông áp đặt dư luận của Trung Quốc.
• Xác lập hệ thống 4 nhóm giải pháp thực tiễn về công nghệ, nhân lực, nội dung đa phương tiện và mạng xã hội cho giai đoạn phát triển mới.
• Đóng góp nguồn ngữ liệu và luận cứ khoa học chuẩn mực cho công tác nghiên cứu báo chí học và thực thi chính sách ngoại giao công chúng tại Việt Nam.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là làm sáng tỏ vai trò chuyển tải lập trường chính nghĩa của Việt Nam ra thế giới, biến thông tin đối ngoại thành cầu nối tranh thủ sự đồng thuận quốc tế rộng rãi. Về lộ trình tiếp theo, các cơ quan báo chí và cơ quan quản lý cần khẩn trương hiện thực hóa các giải pháp nâng cấp hạ tầng số và đào tạo nhân lực trong giai đoạn 2016-2020. Độc giả, nhà nghiên cứu và các cơ quan truyền thông hãy chủ động khai thác triệt để các bài học kinh nghiệm từ luận văn này để xây dựng thế trận truyền thông đối ngoại biển đảo ngày càng vững chắc, chủ động và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đảng và Nhà nƣớc ta luôn quan tâm chỉ đạo công tác TTĐN, coi đây là một trong những bộ phận quan trọng trong công tác lãnh đạo của Đảng. Kết luận số 16- KL/TW ngày 14 ngày 02 năm 2012 của Bộ Chính trị về chiến lƣợc phát triển thông tin đối ngoại giai đoạn 2011-2020, xác định rõ: “Công tác TTĐN là bộ phận rất quan trọng trong công tác tuyên truyền và công tác tư tưởng của Đảng ta, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng chuyên trách là nòng cốt”. Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, công tác TTĐN đã đạt đƣợc những thành tựu to lớn, có ý nghĩa quan trọng trong tuyên truyền quan điểm, đƣờng lối, chính sách của Đảng, Nhà nƣớc, thành tựu phát triển kinh tế - xã hội, hình ảnh đất nƣớc, con ngƣời Việt Nam cho bạn bè quốc tế, ngƣời Việt Nam ở nƣớc ngoài; thành tựu đạt đƣợc của nhân dân thế giới, nhất là những quốc gia có quan hệ đối tác với Việt Nam, tạo đƣợc sự đồng thuận của bạn bè quốc tế, tiếp tục, ủng hộ, giúp đỡ nhân dân ta xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội, đấu tranh chống quan điểm sai trái, thù địch, góp phần bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững chủ quyền biển đảo, biên giới lãnh thổ, vùng trời Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nƣớc, nhân dân và chế độ XHCN.

Trong gần 30 năm đổi mới và hội nhập sâu rộng với khu vực và thế giới, công tác thông tin, tuyên truyền về biển đảo, luôn đƣợc Đảng và Nhà nƣớc ta lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, có chiến lƣợc lâu dài, quyết sách chỉ đạo đúng đắn, định hƣớng quan trọng. Bên cạnh thông tin về tình hình kinh tế - xã hội của đất nƣớc, những thông tin chuyên đề, phóng sự - điều tra, tin tức nóng hổi về biển đảo đã và đang trở thành chủ đề thu hút sự quan tâm của dƣ luận ở trong nƣớc và ngoài nƣớc, nhất là ngƣời Việt Nam sinh sống ở nƣớc ngoài. Đây là vấn đề thiêng liêng, hệ trọng, thể hiện lòng yêu nƣớc, ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc Việt Nam XHCN. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thời gian gần đây, tình hình Biển Đông vốn đã khá phức tạp kể từ khi Trung Quốc sử dụng vũ lực đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa, một số đảo trên quần đảo Trƣờng Sa của Việt Nam, lại càng trở nên phức tạp và căng thẳng hơn với sự kiện Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dƣơng 981 trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam (viết tắt là sự kiện “giàn khoan Hải Dƣơng 981”).

Trƣớc bối cảnh diễn biến nhanh, phức tạp, khó lƣờng và nóng bỏng của sự kiện “giàn khoan Hải Dƣơng 981”, BĐT đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam đã thể hiện vai trò là vũ khí sắc bén, có hiệu quả của Đảng và Nhà nƣớc trong cuộc đấu tranh với hành động sai trái của Trung Quốc ở Biển Đông. Bằng những thông tin khách quan, chính xác, kịp thời, có tính thuyết phục cao, BĐT đối ngoại bằng tiếng Anh đã cung cấp cho bạn bè quốc tế, ngƣời Việt Nam sống ở nƣớc ngoài có thông tin tin cậy, hiểu rõ hơn quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nƣớc về CQBĐ của Việt Nam. Từ đó, hình thành các cuộc mít tinh, tuần hành ở khắp nơi trên thế giới ủng hộ Việt Nam, phản đối và yêu cầu Trung Quốc rút giàn khoan ra khỏi vùng biển nƣớc ta. Việc phát huy vai trò của công tác TTĐN bằng tiếng Anh về chủ quyền biển đảo nói chung và sự kiện “giàn khoan Hải Dƣơng 981” nói riêng là vô cùng cần thiết, cấp bách.

Cùng với các loại hình báo chí hiện nay, BĐT đối ngoại bằng tiếng Anh có thế mạnh vƣợt trội trong lĩnh vực TTĐN của Việt Nam. Mục đích của TTĐN bằng tiếng Anh là truyền tải lập trƣờng, quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nƣớc Việt Nam đến với bạn bè quốc tế, tranh thủ sự ủng hộ, đồng tình của nhân dân thế giới; định hƣớng tƣ tƣởng cho ngƣời Việt Nam ở nƣớc ngoài, nâng cao trách nhiệm của mỗi công dân với Tổ quốc, với việc bảo vệ CQBĐ; đƣa TTĐN trở thành “sức mạnh mềm”, mũi tiến công đầu tiên trên mặt trận đấu tranh bảo vệ Tổ quốc. Nghiên cứu sự kiện Trung Quốc hạ đặt trái phép “giàn khoan Hải Dƣơng 981” trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam trên các trang BĐT bằng tiếng Anh là một hƣớng nghiên cứu cần thiết của báo chí học, góp thêm một tiếng nói “tƣ vấn” cho hoạt động TTĐN ngày càng có chất lƣợng, hiệu quả hơn; góp 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phần khẳng định vai trò, vị trí quan trọng của BĐT đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam trong cuộc đấu tranh bảo vệ CQBĐ, đồng thời, góp phần tìm hiểu cách thức đƣa tin về vụ việc “giàn khoan Hải Dƣơng 981” của báo chí đối ngoại của Trung Quốc, từ đó, rút ra bài học kinh nghiệm và giải pháp cho việc truyền thông đối ngoại bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam giai đoạn phát triển mới. Chính vì vậy, tác giả luận văn chọn đề tài nghiên cứu “Sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981” dưới góc nhìn của báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam và Trung Quốc” làm đề tài luận văn cao học ngành báo chí của mình.

Lịch sử nghiên cứu liên quan đến đề tài Nghiên cứu về hoạt động TTĐN trên một số phƣơng tiện thông tin đại chúng là việc không hoàn toàn mới, đã có một số công trình nghiên cứu tiêu biểu và đƣợc công bố nhƣ sau: - Công trình nghiên cứu của các tác giả nƣớc ngoài: “Media Power in Politics” (Sức mạnh của truyền thông trong chính trị) của Doris A.Graber năm 2000; “The Creation of The Media: Political Origins of Modern Communications” (Sáng tạo phƣơng tiện truyền thông đại chúng: nguồn gốc chính trị của các phƣơng tiện liên lạc hiện đại) của Paul Starr, New York, Basic Books, năm 2004; “Phương tiện truyền thông trong kỷ nguyên công nghệ thông tin” của Sayling Wen, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2002; “Đưa tin thời toàn cầu hoá” của Anya Schifrin và Amer Bisat, Nxb Văn hoá thông tin, Hà Nội, 2004;. Đây là những nghiên cứu mang tính lý luận về thông tin đại chúng trong thời đại công nghệ số, có tính chất khái quát cao. - Công trình nghiên cứu của các tác giả trong nƣớc: “Sử dụng Internet trong công tác TTĐN ở Trung Quốc” của Đào Vân Anh, Tạp chí TTĐN, số (29) 8/2006; “Những nhiệm vụ chủ yếu của công tác TTĐN nhằm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu Toàn quốc lần thứ XI của Đảng” của Phạm Gia Khiêm, Tạp chí TTĐN, số(85) 4/2011; “Một số vấn đề cần quan tâm trong TTĐN trên báo chí hiện nay” của Nguyễn Hồng Vinh, Tạp chí TTĐN, số (87) 6/2011; “Báo chí điện tử với 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hoạt động TTĐN: Cơ hội và thách thức” của Doãn Thị Thuận, Tạp chí TTĐN, số (92) 11/2011;“Báo chí với thông tin quốc tế” của Đỗ Xuân Hà, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội, 1999; “Báo chí và Ngoại giao” của TS. Dƣơng Văn Quảng, Nxb Thế giới, 2002; “Truyền thông đại chúng trong công tác TTĐN của Việt Nam hiện nay” của Phạm Minh Sơn và Nguyễn Thị Quế, Nxb Chính trị - Hành chính, 2009;.

Những công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến những vấn đề của báo chí đối ngoại, đặc biệt là BĐT đối ngoại của Việt Nam, nhƣng chƣa nghiên cứu về BĐT đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam và Trung Quốc. - Các đề tài, luận văn nghiên cứu có liên quan đến báo chí và TTĐN đã đƣợc công bố: “Hoạt động truyền thông đại chúng trong công tác TTĐN của Việt Nam hiện nay” của PGS. Phạm Minh Sơn, đề tài khoa học cấp Bộ, năm 2007; “Đặc điểm báo chí đối ngoại Việt Nam thời kì 1995-2000” của Đặng Thị Thu Hƣơng, luận văn thạc sĩ, năm 2011; “Công tác TTĐN trên BĐT Việt Nam hiện nay” của Trần Vĩnh Tiến, đề tài nghiên cứu khoa học, năm 2007; “BĐT ĐCSVN với nhiệm vụ TTĐN” của Phạm Đức Thái, luận văn thạc sĩ, năm 2011;“TTĐN trên truyền hình Việt Nam hiện nay” của Nguyễn Thị Mai Hoa, luận văn thạc sĩ, năm 2011;“Nâng cao chất lượng và hiệu quả thông tin của bản tin đối ngoại Thông tấn xã Việt Nam” của Trần Thuý Hà, khoá luận tốt nghiệp, năm 2002;. Nghiên cứu về tranh chấp chủ quyền biển đảo là vấn đề mang tính lịch sử, do đó các tài liệu nghiên cứu về đề tài này khá nhiều và đa dạng, nổi bật là những công trình nghiên cứu sau: “Chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa” của Mc Gendreau - Monique Chemillier, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 1998; “Cơ sở pháp lý về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa” của Trần Văn Kha, năm 1984; “Cuộc tranh chấp Việt-Trung về hai quần đào Hoàng Sa và Trường Sa” của Lƣu Văn Lợi, năm 1995; “Quá trình xác lập chủ quyền của Việt Nam tại quần đào Hoàng Sa và Trường Sa” của TS.

Nguyễn Nhã, năm 2003; “Biển Đông và hải đảo Việt Nam” của nhiều tác giả, năm 2010; “Bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý: Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam” của nhiều 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tác giả, năm 2011; “Người Việt với biển” của Nguyễn Văn Kim, Nxb Thế giới, năm 2011;“Vấn đề chủ quyền biển đảo Việt Nam qua một số BĐT Anh ngữ” của Nguyễn Thị Quỳnh Nga, luận văn thạc sĩ, năm 2014; “So sánh phương thức tuyên truyền về Biển Đông giữa báo chí Việt Nam và báo chí Trung Quốc” của Văn Nghiệp Chúc, luận văn thạc sĩ, năm 2012;. Đầu tháng 5 năm 2014, Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dƣơng 981 trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam đã làm nóng dƣ luận trong và ngoài nƣớc. Các nhà nghiên cứu, chuyên gia, học giả, nhà làm luật… trong và ngoài nƣớc đồng loạt lên tiếng phản đối hành động phi pháp của Trung Quốc. Trong đó có một số công trình nghiên cứu về sự kiện này đƣợc công bố nhƣ: “Hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 của Trung Quốc trong vùng biển Việt Nam dưới góc nhìn của công luận quốc tế” của Nguyễn Ngọc Ánh, tạp chí Quan hệ Quốc phòng, số 27 quý III năm 2014;.