CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP SINH VIÊN 1. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Trên thế giới Trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý thuyết đo lường - đánh giá trong giáo dục, đặc biệt phát triển mạnh ở Hoa Kỳ và Anh. Các ấn phẩm liên quan đến nó đã được phát hành rộng rãi và có hiệu đính tái bản hàng năm và được nhiều nước trên thế giới đón nhận để sử dụng và tham khảo.
Phần này sẽ đi sâu vào phân tích quá trình phát triển vấn đề nghiên cứu, giới thiệu các ấn phẩm và công trình nghiên cứu có liên quan. Khi phân tích quá trình phát triển đánh giá giáo dục, đề tài đề cập vào 2 nội dung sau: một là sự ra đời và phát triển của lí luận đo lường và đánh giá trong giáo dục; thứ hai là xu hướng phát triển của đánh giá giáo dục hiện nay. Sự ra đời và phát triển của lí luận đo lường và đánh giá trong giáo dục Thời kì Tylor từ 1930-1945 [A2] Sau 1929 nhà giáo dục người Mỹ Tylor trong thực tiễn cải cách phương pháp trắc nghiệm nhà trường đã nhận thấy rằng, trắc nghiệm không thể chỉ coi sách vở là trọng tâm mà phải lấy mục tiêu giáo dục nhất định để chỉ đạo. Trước tiên, giáo viên nên dựa vào chương trình học từ đó căn cứ vào nội dung, phương pháp và những nội dung cốt lõi mà người học cần nắm bắt sẽ được thể hiện qua các mục tiêu của chương trình học: mục tiêu kiến thức, mục tiêu về kĩ năng và mục tiêu giáo dục.
Trắc nghiệm được soạn ra như vậy không những có thể kiểm tra khả năng ghi nhớ của học sinh, còn có thể kiểm tra kĩ năng, kĩ xảo và năng lực giải quyết vấn đề của học sinh. Chính vì vậy Tylor đã sử dụng “trắc nghiệm” vào lĩnh vực giáo dục để đánh giá KQHT. Ở Mỹ, bài thi trắc nghiệm được chấm bằng máy IBM năm 1935, việc thành lập National Council on Measurement in Education (NCME) vào thập niên 50 và ra đời Educational Testing Services (ETS) năm 1947, một ngành công nghiệp trắc nghiệm đã hình thành. Từ đó đến nay ở Mỹ ước tính mỗi năm con số trắc nghiệm tiêu chuẩn hóa cỡ ¼ tỷ và trắc nghiệm do giáo viên soạn lên đến con số 5 tỷ14.
Vào1936, Richardson đã đưa ra lý thuyết khảo thí hiện đại. Ông cũng đã chỉ ra mối liên hệ giữa lí thuyết khảo thí hiện đại (Modern Test Theory) với lí thuyết khảo thí cố điển (Classical Test Theory). 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thời kỳ phát triển ổn định từ 1946-1957 Ở thời kì này nghiên cứu đánh giá giáo dục tuy không có những bước đột phá lớn nhưng nó cũng thu được một số thành tựu mới. Kĩ thuật đánh giá cũng phát triển hơn chủ yếu là phương pháp trắc nghiệm.
Thời kì này đã xuất hiện trắc nghiệm tiêu chuẩn hóa toàn quốc mới.Lindquist, Tylor và một số người khác đã xây dựng cơ cấu phục vụ trắc nghiệm trong đánh giá giáo dục và trắc nghiệm giáo dục thời gian này phát triển tương đối rộng rãi. Năm 1949, Tyler đã viết một cuốn sách rất nổi tiếng, trình bày chi tiết về việc thiết kế chương trình học và lí luận đánh giá của ông Năm 1956, B.Bloom và đồng sự đã tiến hành phân loại mục tiêu giáo dục trong lĩnh vực nhận thức, nó có tác dụng quan trọng trong lí luận đánh giá giáo dục và hoàn thiện việc học tập. Thời kì hưng thịnh từ 1958-1972 Năm 1961 đã có hơn 2000 chương trình trắc nghiệm chuẩn ở Mỹ Năm 1963 đã xuất hiện công trình nghiên cứu của Gheeberich dùng máy tính để xử lý các kết quả trắc nghiệm trên diện rộng.Fisher hiệu trưởng trường y Clin ở Anh đã công bố bảng đối chiếu tiêu chuẩn với nội dung chủ yếu là các ví dụ và việc trình bày bài tương ứng với trình độ chất lượng tập viết, ghép chữ, số học, và các môn khoa học khác, đồng thời quy định tiêu chuẩn tính điểm theo thang điểm 5. Đây là lần thử sớm nhất sử dụng phương pháp khoa học nghiên cứu vấn đề đo lường trong giáo dục.Linquist đã cho ra đời công trình nghiên cứu nổi tiếng là “The Impact of machenis on Educational Measuarement” do trường đại học ở Chicago phát hành năm 1969.
Thời kì này có nhiều công trình nghiên cứu phát triển rất nhanh và rộng lớn chủ yếu đi sâu vào nghiên cứu những kĩ thuật cơ bản về đo lường trong giáo dục. Họ đi sâu vào làm rõ từng dạng câu hỏi trắc nghiệm và phân tích những ưu và nhược điểm của nó. Công trình đi sâu vào việc viết câu hỏi trắc nghiệm rất nổi tiếng của S.Osterlind Thời kì chuyên nghiệp hóa từ 1973 đến nay Nghiên cứu và phát triển đánh giá giáo dục, nảy sinh ra yêu cầu cần có tạp chí chuyên nghiệp để tiện hơn cho các nhà đánh giá trao đổi thông tin về công tác đánh giá trong giáo dục và các tạp chí này ra đời vào những năm 70: như tạp chí “thông 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tin đánh giá”, tạp chí “nghiên cứu đánh giá”,. Ở thời kì này, trong quá trình đánh giá KQHT của học sinh/ sinh viên, người giáo viên ngày càng nhận thức được tầm quan trọng trong kỹ thuật đánh giá.
Xu hướng phát triển đánh giá giáo dục hiện nay Mở rộng phạm vi đánh giá Như trên đã trình bày từ trước những năm 60 của thế kỉ này, đa số đánh giá đều nhằm vào việc đánh giá việc học tập của học sinh, sinh viên. Từ giữa những năm 60 trở lại đây, phạm vi đánh giá đã mở rộng đến đánh giá nội dung và phương pháp. Cùng với sự phát triển của sự nghiệp đánh giá giáo dục, lí luận và phương pháp đánh giá đã và đang được coi trọng. Phát triển đánh giá quá trình và tự đánh giá Trước khi Scriven đưa ra khái niệm đánh giá quá trình vào năm 1967, đánh giá giáo dục thường chú trọng đến việc xếp hạng cao thấp.
Sau này, đánh giá giáo dục ngày càng nhấn mạnh vào chương trình học, phát triển việc lập kế hoạch giáo dục và cải thiện quá trình giáo dụcv. Trong công tác đánh giá giáo dục, nhấn mạnh người bị đánh giá tự phân tích; người đánh giá và người bị đánh giá không ngừng đối thoại trong toàn bộ quá trình đánh giá để chỉnh sửa các quan điểm cá nhân, điều chỉnh nội dung.để kết luận đánh giá đó có được sự thống nhất. Coi trọng việc kết hợp giữa đánh giá định tính và định lượng Đánh giá giáo dục yêu cầu ứng dụng phương pháp số học để phân tích quá trình và kết quả giáo dục. Khuynh hướng đánh giá hiện nay là lượng hóa chính xác người học nên đánh giá đi theo chiều hướng khách quan hóa, khoa học hóa và đã có bước tiến lớn.
Nhưng nhìn vào trình độ phát triển của khoa học kỹ thuật hiện nay, muốn lượng hóa toàn bộ các yếu tố của quá trình giáo dục là điều không thể vì vậy một số phương pháp đánh giá định tính vẫn cần thiết trong đánh giá giáo dục. Đối với các yếu tố trong giáo dục có thể lượng hóa, trong quá đánh giá vẫn cần quy trình “định tính- định lượng- định tính”, để có được kết quả đánh giá đảm bảo độ tin cậy và có hiệu lực. Coi trọng rèn luyện người đánh giá Một người làm công tác đánh giá giáo dục đủ tiêu chuẩn không chỉ là người có tư tưởng chính trị cứng rắn mà còn phải có năng lực công tác và sức khỏe tốt. Ngoài ra, người đánh giá ít nhất cũng phải hiểu được các kiến thức cơ bản về đánh giá trong giáo dục, có năng lực đo lường và nghiên cứu các phương diện giáo dục và các 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quan hệ của nó, hiểu khá sâu về các nhân tố ảnh hưởng đằng sau giáo dục và đối với người bị đánh giá; có năng lực giao tiếp tốt; nhân cách tốt; có năng lực tổ chức và có tinh thần trách nhiệm.
Để đạt được những yêu cầu trên, người làm công tác đánh giá nhất thiết phải được đào tạo bồi dưỡng. Coi trọng công tác đánh giá lại đánh giá Đối với việc đánh giá lại đánh giá, việc xem xét lại toàn bộ hoạt động đánh giá đó có khoa học và phù hợp với yêu cầu không từ đó suy đoán kết quả đánh gía có đáng tin cậy và có hiệu quả hay không? Cho đến nay, những người nghiên cứu về đánh giá đã đưa ra rất nhiều tiêu chuẩn đánh giá lại đánh giá: hiệu quả sử dụng (xem đánh giá có phục vụ và áp dụng cho nhu cầu thực tế); tính khả thi (đảm bảo đánh giá được thực hiện và tiết kiệm); tiêu chuẩn hợp lí (đảm bảo đánh giá là hợp pháp và hợp với lí luận); tiêu chuẩn chính xác (đảm bảo nhân viên đánh giá là người có chuyên môn, có thể cung cấp báo cáo và truyền đạt các thông tin đánh giá chính xác) Trong xu thế hội nhập với nền tri thức chung của nhân loại, với sự áp dụng khoa học công nghệ hiện đại vào quá trình thi và KTĐG KQHT của sinh viên, các trường Đại học và Cao đẳng trên thế giới đã áp dụng tin học vào quá trình thi - kiểm tra đánh giá chất lượng học tập của sinh viên nhằm nâng cao chất lượng trong dạy và học: họ sử dụng lí thuyết khảo thí cổ điển, hiện đại, thuyết mô hình đáp ứng, các phần mềm SPSS, phần mềm Quest, phần mềm Conquest,.để phân tích và xử lí các kết quả thi của học sinh, sinh viên. Năm 1982 Lord và các đồng nghiệp của ông ta tại ETS đã chỉnh sửa lần 2 và cho đời Mô hình Logist. Hambleton và Hariharan Swaminathan đã cho tái bản lần thứ hai cuốn Item Response Theory [B11] vào năm 1985 cuốn sách gồm 14 nội dung chính và đây là cuốn sách mà các nhà nghiên cứu lí luận về đánh giá trong giáo dục và các giáo viên thường xuyên đánh gía kết quả học tập của học sinh, sinh viên cho rằng nó rất hữu ích cho công việc của họ.
Cũng trong thời gian này, những thành tựu khoa học làm thay đổi quan niệm về đánh giá trong giáo dục. Các quan niệm này đã thể hiện như sau: Đánh giá mục tiêu dạy học theo tiêu chí (Criterion-referenced test/ assessment) cần sử dụng phổ biến và giữ vai trò chủ đạo so với đánh giá theo chuẩn (Norm- referenced test/assessment) là dựa trên đánh giá học sinh này với học sinh khác - Việc đánh giá phải phù hợp với lí luận dạy học hiện đại và vai trò chủ động tích 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.