phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung luận văn dự kiến gồm 3 chương. Ngoài ra, luận văn sẽ có phụ lục phiếu khảo sát, các bảng số liệu về đánh giá thực trạng công tác đào tạo nhân lực Du lịch của Trường Cao đẳng Kỹ thuật Khách sạn và Du lịch. Dự kiến 3 chương của luận văn như sau: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận chung về chất lượng đào tạo nhân lực du lịch; 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 2.
Thực tra ̣ng chất lượng đào tạo nhân lực du lịch tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Khách sạn và Du lịch; và Chƣơng 3. Giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực du lịch tại các trường cao đẳng du lịch trên địa bàn tỉnh Hải Dương trong thời gian tới 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG ĐÀO TẠO NHÂN LỰC DU LỊCH 1. Các khái niệm, thực chất, nội hàm của việc nâng cao chất lƣợng đào tạo nhân lực du lịch 1. Đặc điểm nguồn nhân lực Việt Nam có nguồn nhân lực dồi dào, là nước có dân số đông thứ hai Đông nam Á và thứ 13 thế giới ở thập niên 90 nước ta có 35 triệu lao động đến đầu thế kỷ 21 là 40 triệu lao động.
Do dân số tăng nhanh từ trước cho nên nguồn nhân lực tiếp tục tăng với tốc độ cao. Hàng năm có từ 1 đến 1,2 triệu lao động gia tăng. Nguồn nhân lực trẻ tăng nhanh là một lợi thế đối với sự phát triển của đất nước. Nó đảm bảo yếu tố cơ bản cho đầu tư phát triển, phát triển theo chiều rộng và chiều sâu.
Lao động trẻ có sức bật nhanh thuận lợi cho sự phát triển chuyên môn, có sức khỏe dồi dào đáp ứng yêu cầu phát triển sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước. Tỷ lệ lao động được đào tạo chuyên môn, kỹ thuật vẫn còn thấp kém phần lớn là lao động phổ thông. Ở nước ta đi lên từ xuất phát điểm rất thấp, đồng thời trãi qua các cuộc chiến tranh kéo dài, đầu tư cho giáo dục đào tạo vẫn còn hạn hẹp do đó chất lượng nguồn nhân lực bị hạn chế do không được đào tạo. Tỷ lệ lao động không qua đào tạo chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng số lao động.
Năm 2010 tỷ lệ lao động không có chuyên môn kỹ thuật chiếm 62% cả nước. Trong đó ở nông thôn chiếm 74%. Điều này có ảnh hưởng rất lớn không tốt đối với quá trình CNH-HĐH và hội nhập quốc tế của nước ta. Nó tạo ra khoảng cách giữa nước ta với các nước khác trong khu vực và trên toàn thế giới.
Lực lượng lao động không đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước, không làm chủ được các công nghệ hiện đại tiên tiến của thế giới, không cạnh tranh được với thị trường lao động của khu vực và trên thế giới do đó nó sẽ kìm hãm sự phát triển của đất nước. Cơ cấu nguồn nhân lực Việt Nam vẫn còn rất lạc hậu so với thế giới, đặc biệt so với các nước phát triển. Người 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lao động Việt Nam còn tập trung quá nhiều ở khu vực nông nghiệp, chiếm tới 52,5%. Đào tạo và phát triển trở nên cần thiết do môi trường kinh doanh ngày càng biến đổi, cạnh tranh cao để thích ứng với môi trường ngày càng trở thành nhiệm vụ quan trọng của các nhà quản trị nguồn nhân lực.
Phát triển nguồn nhân lực theo nghĩa rộng là tổng thể các hoạt động học tập có tổ chức được tiến hành trong những khoảng thời gian nhất định để tạo ra sự thay đổi về hành vi nghề nghiệp cho người lao động. Đào tạo và phát triển là tiến trình nỗ lực cung cấp cho nhân viên những thông tin, kỹ năng và sự thấu hiểu về tổ chức công việc trong tổ chức cũng như mục tiêu. Đào tạo và phát triển được thiết kế để giúp đỡ, hỗ trợ nhân viên tiếp tục có những đóng góp tích cực cho tổ chức. Thù lao: Đánh giá thành tích là cơ sở quan trọng cho việc phát triển hệ thống thù lao hợp lý.
Có 2 loại là thù lao trực tiếp (tức tiền lương) và thù lao gián tiếp (tức là các dạng lợi ích khác nhau cho người lao động). Ý nghĩa của thù lao không chỉ đơn giản là đảm bảo cho nhân viên thực hiện các nhiệm vụ của mình mà thông qua đó làm động lực cho sự nỗ lực của nhân viên, sự vươn lên khẳng định vai trò của họ vì mục tiêu chung. Bản chất nguồn nhân lực du lịch Nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng quyết định sự thành công hay không thành công trong sự phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia. Để phát triển du lịch cũng cần có nhiều nguồn lực, trong đó nguồn lực nhân lực được đánh giá là một trong những yếu tố quyết định trong sự phát triển của ngành.
Có khá nhiều khái niệm khác nhau về nguồn nhân lực tùy theo góc độ tiếp cận nghiên cứu, như: - “Nguồn nhân lực là nguồn lực con người của những tổ chức (với quy mô, loại hình, chức năng khác nhau) có khả năng và tiềm năng tham gia vào quá trình phát triển của tổ chức cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, khu vực, thế giới” [23, tr.256] 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - “Nguồn nhân lực là tổng thể các yếu tố bên trong và bên ngoài của mỗi cá nhân bảo đảm nguồn sáng tạo cùng các nội dung khác cho sự thành công, đạt được mục tiêu của tổ chức” [24, tr. Phạm Minh Hạc, “Nguồn nhân lực cần được hiểu là số dân và chất lượng con người, bao gồm cả thể chất và tinh thần, sức khỏe và trí tuệ, năng lực, phẩm chất và đạo đức của người lao động. Nó là tổng thể nguồn nhân lực hiện có thực tế và tiềm năng được chuẩn bị sẵn sàng để tham gia phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia hay một địa phương nào đó”[11, tr. Vậy, khi nói đến nguồn nhân lực, người ta bàn đến số lượng, chất lượng, cơ cấu, sự đáp ứng với yêu cầu của thị trường lao động.
Chất lượng nguồn nhân lực phản ánh trong trình độ kiến thức, kỹ năng và thái độ của người lao động. Do đó, có thể hiểu: Nguồn nhân lực du lịch là bao gồm những lao động trực tiếp hoặc gián tiếp tạo ra những sản phẩm du lịch phục vụ nhu cầu của con người và nhu cầu phát triển xã hội. Cơ cấu nguồn nhân lực du lịch có thể phân thành 3 nhóm sau đây: - Nhóm lao động có chức năng quản lý nhà nước về du lịch: Nhóm lao động này bao gồm những người làm việc trong các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch từ Trung ương xuống địa phương như: Tổng cục Du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, thành phố, phòng Văn hóa – Thông tin cấp huyện… Bộ phận lao động này chiếm tỉ trọng không lớn trong toàn bộ nhân lực du lịch song đây là bộ phận nhân lực có trình độ cao, có hiểu biết tương đối toàn diện và có trình độ chuyên môn về du lịch. Những kiến thức của họ ở tầm vĩ mô thuộc lĩnh vực quản lý Nhà nước - Nhóm lao động có chức năng đào tạo, nghiên cứu về du lịch: Nhóm lao động này bao gồm những người làm việc trong các cơ sở giáo dục đào tạo như cán bộ giảng dạy, nghiên cứu ở các trường đại học, cao đẳng, trung cấp và cán bộ nghiên cứu ở các viện khoa học về du lịch.
Đây là bộ phận nhân lực có trình độ học vấn cao và có trình độ chuyên môn sâu nhất trong toàn bộ nhân lực du lịch đặc biệt trong các trường đại học, cao đẳng và viện nghiên cứu, bao gồm đội ngũ các Giáo sư, phó 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ, cử nhân…Họ có kiến thức khá toàn diện và sâu sắc về lĩnh vực du lịch. Họ có chức năng đào tạo, nghiên cứu khoa học về du lịch, có vai trò to lớn trong việc phát triển du lịch. Hay nói cách khác, họ có nhiệm vụ hết sức cao cả là nhiệm vụ “trồng người”. Số lượng và chất lượng nguồn nhân lực hiện tại, tương lai có đáp ứng được yêu cầu phát triển của ngành du lịch hay không có sự tác động lớn của những người làm công tác đào tạo.
Có thể nói, họ như “cỗ máy cái” trong quá trình sản xuất. Do vậy bộ phận này càng phải được đào tạo bài bản, lâu dài, hướng tới đạt trình độ khu vực và thế giới. Mặt khác, họ phải có năng khiếu và đạo đức sư phạm cũng như khả năng độc lập nghiên cứu khoa học cao - Nhóm lao động có chức năng kinh doanh du lịch: Nhóm lao động này gồm các lao động quản lý trong lĩnh vực kinh doanh du lịch (gồm lãnh đạo của các doanh ngiệp, khách sạn, công ty lữ hành du lịch…) và các lao động chức năng trực tiếp cung cấp dịch vụ cho khách trong doanh nghiệp du lịch (như: lao động thuộc nghề lễ tân, buồng, bàn, bar, bếp, hướng dẫn viên du lịch…). Phát triển nguồn nhân lực du lịch là những hoạt động nhằm tăng cường số lượng và nâng cao chất lượng, hiệu quả làm việc của lực lượng lao động đang và sẽ làm việc trực tiếp trong ngành du lịch, bao gồm: lao động thuộc các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch và các đơn vị sự nghiệp trong ngành từ trung ương đến địa phương, lao động trong các doanh nghiệp du lịch gồm đội ngũ cán bộ quản trị kinh doanh, đội ngũ lao động nghiệp vụ trong các khách sạn - nhà hàng, công ty lữ hành, vận chuyển du lịch., lao động làm công tác đào tạo du lịch trong các trường dạy nghề, trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng và đại học 1.
Khái niệm về chất lượng “Chất lượng” là một thuật ngữ gây nhiều tranh cãi. Với một số người, “chất lượng” cũng giống như “cái đẹp” vốn “nằm trong mắt của người thưởng thức”. Những người này cho rằng chất lượng chỉ là vấn đề tương đối, trong khi một số khác cho rằng chất lượng bao gồm nhiều thành tố xác định khác nhau; nói cách khác chất lượng là một cái gì đó hoàn toàn khách quan. Từ chất lượng (quality) bắt nguồn từ từ „qualis‟ trong tiếng Latin, có nghĩa là “loại gì”.
Đây là một từ đa nghĩa 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com và nhiều hàm ý, một khái niệm khó nắm bắt (Pfeffer and Coote, 1991).