Chính sách đối ngoại của Liên bang Nga dưới thời Tổng thống Vladimir Putin

Khám phá chính sách đối ngoại của Liên bang Nga dưới thời Tổng thống V. Putin trong luận văn thạc sĩ từ USSH. Phân tích sâu sắc và toàn diện.

• Tác giả: Nguyễn Hải Vân Anh
• Người hướng dẫn: Ts. Phạm Quang Minh
• Trường học: Trường đại học khoa học xã hội và nhân văn
• Chuyên ngành: Quốc tế học
• Đề tài: Chính sách đối ngoại của liên bang Nga dưới thời tổng thống V.Putin
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 0.3. Mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ LIÊN BANG NGA DƯỚI THỜI TỔNG THỐNG V.
• 1.1. Tình hình thế giới
• 1.2. Tình hình trong nước
• 1.3. Vài nét về con người V.Putin
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA LIÊN BANG NGA DƯỚI THỜI TỔNG THỐNG V.
• 2.1. Quá trình hình thành chính sách đối ngoại
• 2.2. Mục tiêu của chính sách đối ngoại
• 2.3. Những giai đoạn chính trong quá trình hình thành chính sách đối ngoại
• 2.4. Nội dung của chính sách đối ngoại
• 2.4.1. Chính sách đối ngoại “định hướng Âu- Á”
• 2.4.2. Chính sách đối ngoại của Nga với một số đối tác
• 2.4.2.1. Chính sách đối ngoại của Nga đối với SNG
• 2.4.2.2. Chính sách đối ngoại của Nga đối với Châu Âu
• 2.4.2.3. Chính sách đối ngoại của Nga đối với Mỹ
• 2.4.2.4. Chính sách đối ngoại của Nga đối với Châu Á
• 2.4.3. Chính sách đối ngoại linh hoạt, thực dụng
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA LIÊN BANG NGA DƯỚI THỜI TỔNG THỐNG V.
• 3.1. Một số thành tựu
• 3.2. Một số thách thức
• 3.3. Tác động của chính sách đối ngoại của Liên bang Nga dưới thời Tổng thống V.Putin đối với thế giới và khu vực
• 3.4. Triển vọng chính sách đối ngoại của Liên bang Nga
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách đối ngoại của Liên bang Nga dưới thời Tổng thống V

Chính sách đối ngoại của Liên bang Nga dưới thời Tổng thống V. Putin đã trải qua nhiều biến động và thay đổi quan trọng. Từ khi nhậm chức, Putin đã xác định rõ ràng mục tiêu và phương hướng cho chính sách đối ngoại của Nga, nhằm khôi phục vị thế của quốc gia này trên trường quốc tế. Chính sách này không chỉ phản ánh sự cần thiết phải bảo vệ lợi ích quốc gia mà còn thể hiện sự linh hoạt trong quan hệ với các cường quốc khác. Đặc biệt, chính sách 'Định hướng Âu - Á' đã được Putin áp dụng để tạo ra sự cân bằng giữa phương Đông và phương Tây.

1.1. Lịch sử hình thành chính sách đối ngoại của Nga

Chính sách đối ngoại của Nga dưới thời Putin được hình thành từ những năm đầu thế kỷ XXI, trong bối cảnh quốc tế đầy biến động. Sự sụp đổ của Liên Xô đã để lại nhiều thách thức cho Nga, buộc nước này phải tìm kiếm một hướng đi mới. Putin đã kế thừa và điều chỉnh các chính sách của người tiền nhiệm, nhằm phục hồi vị thế của Nga trên trường quốc tế.

1.2. Mục tiêu chính của chính sách đối ngoại Nga

Mục tiêu chính của chính sách đối ngoại Nga dưới thời Putin là bảo vệ lợi ích quốc gia và nâng cao vị thế của Nga trên trường quốc tế. Điều này bao gồm việc thiết lập mối quan hệ chiến lược với các cường quốc như Mỹ, Trung Quốc và các nước châu Âu, đồng thời duy trì sự ổn định trong khu vực.

II. Những thách thức trong chính sách đối ngoại của Nga hiện nay

Chính sách đối ngoại của Liên bang Nga dưới thời Tổng thống V. Putin không chỉ gặp phải những thách thức từ bên ngoài mà còn từ chính nội bộ. Sự cạnh tranh giữa các cường quốc, đặc biệt là Mỹ và EU, đã tạo ra nhiều áp lực cho Nga. Bên cạnh đó, các vấn đề như khủng hoảng Ukraine và các lệnh trừng phạt kinh tế đã làm gia tăng khó khăn cho chính sách đối ngoại của Nga.

2.1. Tác động của khủng hoảng Ukraine đến chính sách đối ngoại

Khủng hoảng Ukraine đã làm gia tăng căng thẳng giữa Nga và phương Tây, dẫn đến việc áp dụng các lệnh trừng phạt kinh tế. Điều này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế Nga và làm suy yếu vị thế của nước này trên trường quốc tế.

2.2. Sự cạnh tranh với các cường quốc khác

Sự trỗi dậy của các cường quốc như Trung Quốc và Ấn Độ đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Nga cần phải điều chỉnh chính sách đối ngoại để duy trì vị thế của mình trong bối cảnh này, đồng thời tìm kiếm các cơ hội hợp tác mới.

III. Phương pháp và chiến lược trong chính sách đối ngoại của Nga

Chính sách đối ngoại của Nga dưới thời Tổng thống V. Putin được xây dựng dựa trên các phương pháp và chiến lược linh hoạt. Nga đã áp dụng nhiều biện pháp khác nhau để đạt được mục tiêu của mình, từ việc thiết lập các liên minh chiến lược đến việc tham gia vào các tổ chức quốc tế.

3.1. Chiến lược Định hướng Âu Á

Chiến lược 'Định hướng Âu - Á' của Putin nhằm tạo ra sự cân bằng giữa các mối quan hệ với phương Tây và phương Đông. Điều này giúp Nga duy trì sự linh hoạt trong chính sách đối ngoại và bảo vệ lợi ích quốc gia.

3.2. Tăng cường quan hệ với các đối tác chiến lược

Nga đã nỗ lực tăng cường quan hệ với các đối tác chiến lược như Trung Quốc và Ấn Độ. Những mối quan hệ này không chỉ giúp Nga mở rộng ảnh hưởng mà còn tạo ra các cơ hội hợp tác kinh tế và an ninh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu chính sách đối ngoại của Nga

Chính sách đối ngoại của Liên bang Nga dưới thời Tổng thống V. Putin đã đạt được một số thành tựu nhất định. Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận rằng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Việc nghiên cứu và đánh giá chính sách này là cần thiết để hiểu rõ hơn về vị thế của Nga trong bối cảnh quốc tế hiện nay.

4.1. Thành tựu trong quan hệ quốc tế

Nga đã đạt được một số thành tựu trong việc thiết lập các mối quan hệ chiến lược với các cường quốc. Điều này giúp Nga khôi phục một phần vị thế của mình trên trường quốc tế và tạo ra các cơ hội hợp tác mới.

4.2. Đánh giá tác động của chính sách đối ngoại

Chính sách đối ngoại của Nga đã có tác động lớn đến tình hình khu vực và thế giới. Tuy nhiên, những thách thức từ bên ngoài và nội bộ vẫn đang đặt ra nhiều câu hỏi về khả năng duy trì và phát triển chính sách này trong tương lai.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chính sách đối ngoại Nga

Chính sách đối ngoại của Liên bang Nga dưới thời Tổng thống V. Putin đã trải qua nhiều giai đoạn và thay đổi. Trong bối cảnh hiện tại, việc duy trì và phát triển chính sách này là rất quan trọng để đảm bảo lợi ích quốc gia và vị thế của Nga trên trường quốc tế. Triển vọng tương lai của chính sách đối ngoại Nga sẽ phụ thuộc vào khả năng điều chỉnh và thích ứng với những biến động của tình hình thế giới.

5.1. Những yếu tố ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại trong tương lai

Các yếu tố như sự thay đổi trong quan hệ quốc tế, tình hình kinh tế và chính trị trong nước sẽ ảnh hưởng lớn đến chính sách đối ngoại của Nga trong tương lai. Việc nắm bắt và điều chỉnh kịp thời sẽ giúp Nga duy trì vị thế của mình.

5.2. Tầm quan trọng của chính sách đối ngoại đối với sự phát triển của Nga

Chính sách đối ngoại không chỉ ảnh hưởng đến vị thế của Nga trên trường quốc tế mà còn có tác động lớn đến sự phát triển kinh tế và xã hội trong nước. Do đó, việc nghiên cứu và đánh giá chính sách này là rất cần thiết.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ LIÊN BANG NGA DƯỚI THỜI TỔNG THỐNG V. Tình hình thế giới Sau khi hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước ở Đông Âu tan rã, một trật tự thế giới mới đang được hình thành. Ngày 31 tháng 12 năm 1991, Liên Xô - cường quốc hàng đầu trên thế giới trong hệ thống quốc tế hai cực đã sụp đổ. Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lịch sử thế giới hiện đại.

Liên Xô sụp đổ đồng nghĩa với sự kết thúc của cuộc Chiến tranh lạnh kéo dài trong nhiều năm giữa hai siêu cường trên thế giới là Liên Xô và Mỹ - đại diện cho hai 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chế độ xã hội khác nhau, một bên là Tư bản chủ nghĩa và một bên là Xã hội chủ nghĩa. Thế giới chuyển từ trật tự hai cực sang một trật tự mới chưa xác định với sự nổi trội của Mỹ. Sau khi Liên Xô tan rã, Mỹ có cơ hội thực hiện chính sách đơn phương của mình. Tuy nhiên, trong những năm cuối của thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI, thế giới được chứng kiến sự vươn lên mạnh mẽ của những nền kinh tế mới.

Giờ đây, sức mạnh của Mỹ đang bị cạnh tranh bởi Liên minh Châu Âu, Nhật Bản, Ấn Độ và Trung Quốc. EU đang được xem như là một trung tâm quyền lực kinh tế, chính trị thế giới, với GDP xấp xỉ Mỹ. Các chỉ số khác như tỷ trọng thương mại toàn cầu hay thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của EU cũng vượt trội các trung tâm khác. Năm 2004, EU chiếm tỷ trọng 40,6% xuất khẩu và 45,2% đầu tư trực tiếp nước ngoài [50, tr.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đang nổi lên như là một cường quốc mới. Mặc dù, hiện tại Trung Quốc chỉ chiếm 3,5% GDP và 4% thương mại thế giới, nhưng Trung Quốc đang có một tiềm năng sức mạnh khổng lồ. Các nhà nghiên cứu khẳng định: “Nếu tính theo PPP thì Trung Quốc đã chiếm 10% GDP thế giới, đứng thứ hai sau Mỹ. Nếu với tốc độ tăng trưởng 6-9% thì Trung Quốc sẽ vượt Nhật Bản và Châu Âu trong việc góp phần vào tăng trưởng kinh tế thế giới ngay năm 2008” [26, tr.

Bên cạnh Trung Quốc, Ấn Độ cũng đang có những bước phát triển nhanh chóng trên tất cả các lĩnh vực. Vai trò của Ấn Độ liên quan nhiều tới phát triển dịch vụ trong lĩnh vực công nghệ thông tin và các dịch vụ hiện đại, tức là các nước đang phát triển [52, tr. Những trung tâm quyền lực này đang đe dọa tới vị trí đứng đầu của Mỹ trong nền kinh tế, chính trị thế giới, đồng thời cũng đang cạnh tranh với nhau để củng cố vị thế của mình. Từ sự vươn lên mạnh mẽ của những nền kinh tế mới trên thế giới đã chứng minh cho một xu thế mới hiện này là thế giới sẽ chuyển mạnh từ chạy đua về quân sự, tranh giành những khoảng trống quyền lực sang cạnh tranh về kinh tế chiếm lĩnh thị trường.

Vì sức mạnh kinh tế là nhân tố hàng đầu quyết định sức mạnh tổng hợp của mỗi quốc gia, đóng vai trò quyết định vị thế của mỗi nước trên trường quốc tế, nên Liên bang Nga sẽ càng khó khăn hơn trong việc lấy lại vị trí cường quốc của Liên Xô trước đây. Trong những thập niên gần đây, “toàn cầu hoá” đã trở thành một trong những thuật ngữ được nhắc đến nhiều nhất. Toàn cầu hoá được biết đến hiện nay với những đặc điểm nổi bật là sự lưu chuyển tự do các dòng hàng hoá, dịch vụ, vốn, công nghệ, lao động ngày càng tăng, là sự hình thành các mạng lưới sản xuất quốc tế với vai trò chi phối các công ty 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] xuyên quốc gia, là sự cạnh tranh giữa các quốc gia và các khu vực. Tham gia toàn cầu hoá các quốc gia có thể nhanh chóng hội nhập và tiếp cận thị trường thế giới, qua đó hình thành đồng bộ các thể chế kinh tế thị trường trên quy mô toàn cầu.

Ngoài ra, các quốc gia khi tham gia vào quá trình toàn cầu hóa còn có khả năng tiếp cận được những thành quả sáng tạo về khoa học công nghệ, về tổ chức quản lý, về sản xuất và kinh doanh. Từ đó, thúc đẩy sự cải cách sâu rộng của nền kinh tế quốc gia và cả sự hợp tác khu vực để các quốc gia có thể nâng cao khả năng cạnh tranh trong nền kinh tế thế giới. Tuy nhiên, toàn cầu hoá cũng đặt ra hàng loạt nguy cơ và thách thức đối với các quốc gia, nhất là các quốc gia đang phát triển và kém phát triển. Do yêu cầu của toàn cầu hoá là đòi hỏi các nước phải dỡ bỏ các luật lệ bảo hộ kinh tế, các hàng rào thuế quan và phi thuế quan, cũng như các rào cản khác về đầu tư, tài chính, kỹ thuật, thể chế,.

nên những quốc gia này luôn luôn phải chịu sức ép nặng nề của các dòng hàng hoá, dịch vụ, công nghệ nhập khẩu và những chấn động khu vực và toàn cầu, trong đó, nguy cơ lớn nhất là những chấn động về tài chính tiền tệ. Từ đó, toàn cầu hóa làm trầm trọng thêm sự bất công xã hội, đào sâu hố ngăn cách giàu nghèo trong từng quốc gia và giữa các quốc gia với nhau. Hòa bình, hợp tác, phát triển được xem là xu hướng chính trong quan hệ quốc tế hiện nay. Một cuộc chiến tranh thế giới là khó xảy ra.

Nhưng chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, xung đột dân tộc, tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động can thiệp lật đổ, còn xảy ra ở nhiều nơi với tính chất phức tạp ngày càng tăng và khó dự đoán diễn biến trên quy mô toàn cầu. Cục diện thế giới là bất ổn, phức tạp, không thái bình, căng thẳng, luôn xáo trộn với sự bùng nổ của các cuộc chiến tranh, xung đột cục bộ dưới nhiều hình thức, cả về an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống [51, tr. Đồng thời, thế giới cũng đang phải đối diện với những nguy cơ gây bất ổn như chủ nghĩa khủng bố, chủ nghĩa dân tộc cực đoan, chủ nghĩa ly khai, chủ nghĩa phát xít mới, nạn buôn lậu vũ khí, các tổ chức mafia và tội phạm quốc tế đang ngày càng gia tăng trên phạm vi toàn cầu. Những nguy cơ này hiện đang trở thành mối đe dọa lớn nhất đối với hoà bình và an ninh của toàn nhân loại.

Đây là những đặc điểm nổi bật của tình hình quốc tế trong những năm cuối của thế kỷ XX đầu thế kỷ XXI. Những thay đổi và biến động khó lường này của tình hình quốc tế đều có tác động đối với tất cả các quốc gia. Mỗi quốc gia phải có sự điều chỉnh trong chiến 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lược đối ngoại của mình cho phù hợp với tình hình mới. Liên bang Nga cũng không nằm ngoài xu thế đó.

Nước Nga dưới thời V.Putin cần phải nhanh chóng đề ra được một chính sách đối ngoại giúp đất nước có thể ổn định được tình hình chính trị, khôi phục nền kinh tế đang bị suy thoái nghiêm trọng và đặc biệt là phải tìm được vị trí xứng đáng trong việc hình thành một trật tự thế giới mới. Tình hình trong nước Năm 2000, V.Elsin chọn làm người kế tục sự nghiệp, trở thành Tổng thống thứ hai của Liên bang Nga. Ngay từ khi mới nhậm chức, V.Putin đã phải đối diện với muôn vàn khó khăn và thách thức. * Về chính trị: Đặc điểm nổi bật của nền chính trị Nga trong thập niên 90 là sự mất ổn định và sự đối đầu tranh giành quyền lực giữa các thế lực.

Cuộc chính biến tháng 8 năm 1991 ở Liên Xô thất bại.Elsin thâu tóm mọi quyền lực, đẩy nhanh sự tan rã của Liên Xô. Tháng 12 năm 1991, Tổng thống ba nước Nga, Bêlarút, Ucraina ký Hiệp ước tại Bêlarút tuyên bố sự cáo chung của Liên Xô và sự ra đời của cộng đồng các quốc gia độc lập - SNG. Liên bang Nga trở thành người thừa kế Liên Xô cũ. Chính quyền Nga do B.Elsin làm Tổng thống chuyển nhanh sang nền kinh tế thị trường tự do, đẩy mạnh việc tư nhân hoá, tạo dựng chế độ dân chủ đa nguyên, đa đảng, cộng hoà tổng thống, tập trung nhiều quyền lực cho tổng thống.Elsin cũng đề ra chính sách đối ngoại “định hướng Đại Tây Dương” với mục tiêu đưa nước Nga nhanh chóng hội nhập với phương Tây và phục hồi vị thế cường quốc của Liên bang Nga trên trường thế giới.

Cuộc đấu tranh tranh giành quyền lực diễn ra gay gắt trong chính quyền mới của nước Nga, mâu thuẫn giữa B.Elsin, đại diện cho cơ quan hành pháp mới và Chủ tịch Xô viết tối cao Khasbulatov, đại diện cho hệ thống cơ quan lập pháp cũ, đẩy đến cao điểm thành cuộc xung đột vũ trang đẫm máu tháng 10 năm 1993. Kết quả là hệ thống Xô viết cũ từ Trung ương đến địa phương bị xoá bỏ. Đối thủ chính trị của B.Elsin đã bị loại bỏ và quyền lực của B.Elsin được củng cố. Ngày 12 tháng 12 năm 1993, B.Elsin tổ chức trưng cầu dân ý, thông qua Hiến pháp và bầu Quốc hội mới.

Nước Nga theo chế độ cộng hoà tổng thống với Quốc hội liên bang 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] gồm hai viện là Thượng viện (Hội đồng liên bang) và Hạ viện (Duma quốc gia). Với chế độ này, quyền lực tập trung chủ yếu trong tay Tổng thống. Tổng thống đã dàn xếp với các lực lượng chính trị ký kết thoả ước cam kết không dùng vũ lực để giành chính quyền, thay đổi một số thành phần chính phủ, đưa một số người có quan điểm cải cách ôn hoà vào chính phủ để giảm bớt sức ép của phe đối lập đối với chính phủ và Tổng thống. Tổng thống trực tiếp chỉ huy các Bộ Quốc phòng, An ninh, Ngoại giao, Nội vụ.

Tuy nhiên, do ảnh hưởng của tình hình kinh tế và việc đưa quân vào Chechnya (12-1994), uy tín của Tổng thống và chính phủ sụt giảm nghiêm trọng. Trong nội bộ chính phủ và giữa các phe phái diễn ra sự phân hoá gay gắt. Tháng 6 năm 1995, Duma ra Nghị quyết bất tín nhiệm chính phủ Chernomyrdin. Để tránh đổ vỡ, hơn nữa tương quan lực lượng chưa đủ áp đảo, hai bên đã đi đến sự thoả hiệp với nhau.

Tổng thống phải cách chức Bộ trưởng An ninh, Nội vụ và Bộ trưởng phụ trách các vấn đề dân tộc và chính sách khu vực, còn chính phủ Chernomyrdin được tiếp tục duy trì.