BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ---------------------------- ĐỖ THU HẰNG TÁC ĐỘNG CỦA CÁC YẾU TỐ VĨ MÔ ĐẾN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60.01 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THỊ UYÊN UYÊN TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn Thạc sĩ Kinh tế với đề tài “Tác động của các yếu tố vĩ mô đến thị trường chứng khoán Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên.
Các số liệu được tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau, kết quả trong luận văn là trung thực và chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi sẽ chịu trách nhiệm về nội dung tôi đã trình bày trong luận văn này.HCM, ngày 30 tháng 07 năm 2014 Tác giả luận văn Đỗ Thu Hằng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TÓM TẮT .1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI. Lý do nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. Kết cấu đề tài .4 CHƢƠNG 2: NHỮNG BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CÁC YẾU TỐ VĨ MÔ ĐẾN THỊ TRƢỜNG CHỨNG KHOÁN. Tỷ giá hối đoái. Giá trị sản xuất công nghiệp.
Nghiên cứu tại Việt Nam .18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp nghiên cứu. Các bước thực hiện. Mô tả biến và nguồn dữ liệu.
Giả thuyết về mối quan hệ giữa các nhân tố vĩ mô và tỷ suất sinh lợi chứng khoán .29 CHƢƠNG 4: NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA CÁC YẾU TỐ VĨ MÔ ĐẾN THỊ TRƢỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM. Kiểm định và điều chỉnh hiệu ứng thời vụ (Seasonal Adjustment). Kiểm định tính dừng (Unit root test). Xác định độ trễ tối ưu cho mô hình.
Kiểm định tính bền vững của mô hình. Kiểm định hiện tượng tự tương quan. Mô hình VAR. Kiểm định Granger.
Phân tích hàm phản ứng đẩy. Phân rã phương sai (Variance Decomposition): .62 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN. Kết luận về kết quả nghiên cứu. Hạn chế của đề tài.
Những gợi ý và hướng nghiên cứu tiếp theo .68 TÀI LIỆU THAM KHẢO .1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Tóm tắt các kết quả nghiên cứu trước đây Bảng 3.1: Dự kiến xu hướng tác động của các biến đến chỉ số VN-Index Bảng 4.1: Kết quả kiểm định hiệu ứng thời vụ của các biến Bảng 4.2: Kết quả kiểm định tính dừng của các biến Bảng 4.3: Kết quả kiểm định độ trễ Bảng 4.4: Kết quả kiểm định tính bền vững Bảng 4.5: Kết quả kiểm định hiện tượng tự tương quan Bảng 4.6: Kết quả hồi quy mô hình VAR Bảng 4.7 Kết quả kiểm định Granger trong VAR Bảng 4.8: Kết quả phân tích phân rã phương sai LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4.1: Kết quả kiểm định tính bền vững Biểu đồ 4.2: Phản ứng của VN-Index đối với cú sốc của các biến số kinh tế LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT - ADF: Augmented Dickey-Fuller – Phương pháp Dickey-Fuller bổ sung - CPI: Consumer Price Index - chỉ số giá tiêu dùng - EX: Exchange Rate – Tỷ giá hối đoái - IMF: International Monetary - Quỹ tiền tệ quốc tế - IIP: Index of Industrial Production – Giá trị sản xuất công nghiệp - IR: Interest rate - Lãi suất - M2: Cung tiền - USD: đô la Mỹ - VAR: Vector Autoregession – Tự hồi quy véc-tơ - VND: đồng Việt Nam - VN-Index (VNI): Chỉ số giá chứng khoán Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 TÓM TẮT Bài nghiên cứu nhằm xem xét tương tác giữa các biến số kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán. Các nhân tố vĩ mô được sử dụng như lạm phát, tỷ giá hối đoái, cung tiền, chỉ số sản xuất công nghiệp, giá vàng, và lãi suất để phân tích tác động của chúng đến thị trường chứng khoán Việt Nam trong khoảng thời gian từ tháng 01/2006 đến tháng 12/2013. Bài nghiên cứu sử dụng mô hình VAR để phân tích dữ liệu chuỗi thời gian được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau.
Kiểm định nhân quả Granger và mô hình tự hồi quy Vector cho thấy chỉ có nhân tố lạm phát, giá trị sản xuất công nghiệp và tỷ giá hối đoái có tác động đến chỉ số VN- Index. Bên cạnh đó, kiểm định nhân quả cũng cho thấy chỉ số VN-Index không phải là chỉ báo hàng đầu cho các nhân tố kinh tế vĩ mô và nền kinh tế vì chỉ số VN-Index chỉ không có tác động nhân quả hai chiều đến các biến số vĩ mô. Từ đó cho thấy thị trường Việt Nam là không hiệu quả dẫn đến việc hấp thụ thông tin không tốt và chưa thể truyền tải tất cả thông qua chỉ số giá chứng khoán. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1.
Lý do nghiên cứu Sau thời gian hình thành và đi vào hoạt động, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có những bước phát triển nhanh chóng, góp phần vào sự phát triển nền kinh tế của đất nước. Tuy nhiên, trong những năm gần đây biến động của các nhân tố kinh tế vĩ mô đã tác động rất lớn đến thị trường chứng khoán làm cho thị trường chứng khoán trải qua nhiều cơn biến động mạnh, đặc biệt cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính đã ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của thị trường chứng khoán. Việc dự đoán xu hướng phát triển của nền kinh tế để dự đoán xu thế phát triển chung của thị trường chứng khoán cũng như tìm hiểu và lý giải những tác động của các nhân tố vĩ mô tới sự biến động của thị trường chứng khoán đóng vai trò hết sức quan trọng. Chính vì lý do đó, tác giả chọn đề tài “Tác động của các yếu tố vĩ mô đến thị trƣờngchứng khoán Việt Nam”.
Mục tiêu nghiên cứu Đề tài nghiên cứu tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô như lạm phát, sản xuất công nghiệp, tỷ giá hối đoái, giá vàng, cung tiền, lãi suất đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán tại Việt Nam trong giai đoạn từ tháng 01/2006 đến tháng 10/2013. Dựa vào kết quả kiểm định xác định các nhân tố tác động chủ yếu đến thị trường chứng khoán giúp cho nhà đầu tư nhận định việc đầu tư hiệu quả hơn. Từ mục tiêu nghiên cứu trên, bài nghiên cứu sẽ tập trung giải quyết các vấn đề sau: - Xác định xem liệu có tồn tại mối quan hệ giữa các nhân tố kinh tế vĩ mô và chỉ số giá chứng khoán của TTCK Việt Nam hay không? - Trong trường hợp có tồn tại mối quan hệ thì nhân tố vĩ mô nào có ảnh hưởng lớn nhất đến chỉ số giá chứng khoán và mức độ ảnh hưởng của chúng ra sao? LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phƣơng pháp nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu là các nhân tố kinh tế vĩ mô như chỉ số giá tiêu dùng đại diện cho biến số lạm phát, chỉ số sản xuất công nghiệp, tỷ giá hối đoái, giá vàng, cung tiền, lãi suất và tỷ suất sinh lợi chứng khoán VN-Index.
Dữ liệu được sử dụng trong mô hình là loại dữ liệu chuỗi thời gian. Dữ liệu được thu thập theo tháng và bắt đầu từ tháng 01/2004 đến tháng 10/2013. Dữ liệu về chỉ số giá tiêu dùng, cung tiền, lãi suất được lấy từ Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế IMF, dữ liệu sản xuất công nghiệp được thu thập từ thông tin thống kê hàng tháng của Cục Thống Kê, giá vàng và tỷ giá hối đoái được thu thập từ cơ sở dữ liệu của Ngân Hàng ACB, chỉ số VN-Index lấy từ website cophieu68. Bài nghiên cứu sử dụng mô hình VAR để xem xét mối liên hệ giữa các nhân tố kinh tế vĩ mô và thị trường chứng khoán Việt Nam.
Tác giả sử dụng Microsoft Excel để tính toán dữ liệu và lọc các dữ liệu cần thiết. Sau đó, sử dụng phần mềm Eviews 6.0 để phân tích dữ liệu và chạy mô hình hồi quy. Ý nghĩa đề tài Thị trường chứng khoán Việt Nam đã có bước phát triển rất nhanh, tuy nhiên cuộc khủng hoảng kinh tế đã tác động rất lớn làm cho thị trường chứng khoán sụt giảm nhanh chóng. Chính Phủ đã đưa ra các chính sách để ổn định kinh tế vĩ mô nhằm mục tiêu ổn định nền kinh tế nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng, đến nay thị trường chứng khoán đã dần ổn định.
Kết quả nghiên cứu sẽ giúp giải thích tốt hơn sự thay đổi của các nhân tố vĩ mô tác động như thế nào đến tỷ suất sinh lợi của chứng khoán. Từ đó góp phần tạo cơ sở cho nhà đầu tư phân tích giá chứng khoán trên thị trường. Ngoài racó thể sử dụng các biến kinh tế vĩ mô như một yếu tố để dự đoán chỉ số giá chứng khoán. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Kết cấu đề tài Đề tài bao gồm các chương sau: Chƣơng 1: Giới thiệu đề tài. Trình bày những nội dung cơ bản về đề tài, nêu lên mục tiêu và các vấn đề nghiên cứu, giới thiệu về phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu để thực hiện đề tài. Chƣơng 2: Những bằng chứng thực nghiệm về tác động của các yếu tố vĩ mô đến thị trƣờng chứng khoán. Trong chương này, tác giả tóm tắt các nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam về tác động của các yếu tố vĩ mô đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán.
Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chương này mô tả phương pháp nghiên cứu, phương trình hồi quy và cách thức thu thập, xử lý số liệu. Chƣơng 4: Nghiên cứu tác động của các yếu tố vĩ mô đến thị trƣờng chứng khoán Việt Nam. Tác giả tiến hành kiểm định mô hình nghiên cứu ở Việt Nam,phân tích kết quả nghiên cứu đạt được.
Chƣơng 5: Kết luận. Chương này tổng kết lại các vấn đề nghiên cứu, nêu lên những hạn chế và hướng phát triển của đề tài. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 CHƢƠNG 2: NHỮNG BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CÁC YẾU TỐ VĨ MÔ ĐẾN THỊ TRƢỜNG CHỨNG KHOÁN Mối quan hệ giữa các yếu tố kinh tế vĩ mô và chỉ số giá chứng khoán đã được nghiên cứu từ lâu.