Luận văn thạc sĩ UEH: Phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích và đề xuất giải pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh.

• Tác giả: Đỗ Bích Liên
• Người hướng dẫn: PSG. Phạm Văn Năng
• Trường học: Trường Đại Học Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Phát Triển Hoạt Động Cho Thuê Tài Chính Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH
• 1.1. Sự hình thành và phát triển hoạt động cho thuê tài chính
• 1.2. Khái niệm và đặc điểm của hoạt động cho thuê tài chính
• 1.2.1. Khái niệm
• 1.2.2. Đặc điểm
• 1.3. Các hình thức tài trợ trên thị trường cho thuê tài chính
• 1.3.1. Cho thuê ba bên
• 1.3.2. Cho thuê hai bên
• 1.3.3. Bán và tái cho thuê
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam

Hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể trong những năm qua. Đặc biệt, sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 16/2001/NĐ-CP, thị trường này đã chính thức hình thành và phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, sự phát triển này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của nó. Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa tiếp cận được dịch vụ này, dẫn đến việc chưa khai thác hết lợi ích mà cho thuê tài chính mang lại.

1.1. Lịch sử hình thành hoạt động cho thuê tài chính

Hoạt động cho thuê tài chính đã có lịch sử lâu đời, bắt đầu từ khoảng 5000 năm trước. Tuy nhiên, tại Việt Nam, hoạt động này chỉ thực sự phát triển từ năm 1996. Sự ra đời của các công ty cho thuê tài chính đã mở ra cơ hội mới cho các doanh nghiệp trong việc tiếp cận nguồn vốn.

1.2. Đặc điểm của hoạt động cho thuê tài chính

Cho thuê tài chính là hình thức cho phép bên thuê sử dụng tài sản mà không cần phải đầu tư vốn lớn. Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và nâng cao khả năng cạnh tranh. Hợp đồng cho thuê tài chính thường không thể hủy ngang, đảm bảo quyền lợi cho bên cho thuê.

II. Vấn đề và thách thức trong phát triển cho thuê tài chính

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn này. Ngoài ra, sự thiếu hụt thông tin và kiến thức về cho thuê tài chính cũng là một rào cản lớn.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn

Nhiều doanh nghiệp nhỏ không có đủ tài sản đảm bảo để tiếp cận vốn từ ngân hàng. Điều này khiến họ phải tìm kiếm các giải pháp tài chính khác, trong đó có cho thuê tài chính. Tuy nhiên, việc thiếu thông tin về dịch vụ này đã làm giảm khả năng tiếp cận.

2.2. Thiếu hụt kiến thức về cho thuê tài chính

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa hiểu rõ về lợi ích và quy trình của hoạt động cho thuê tài chính. Điều này dẫn đến việc họ không tận dụng được các cơ hội mà dịch vụ này mang lại, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

III. Phương pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính hiệu quả

Để phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc nâng cao nhận thức và cung cấp thông tin đầy đủ về dịch vụ này là rất quan trọng. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức tài chính.

3.1. Tăng cường truyền thông và giáo dục

Cần tổ chức các chương trình đào tạo và hội thảo để nâng cao nhận thức về cho thuê tài chính cho các doanh nghiệp. Việc này sẽ giúp họ hiểu rõ hơn về lợi ích và quy trình của dịch vụ này.

3.2. Hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức tài chính

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ cho các công ty cho thuê tài chính, tạo điều kiện thuận lợi cho họ hoạt động. Đồng thời, các tổ chức tài chính cũng cần cung cấp thông tin và hỗ trợ cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận dịch vụ này.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về cho thuê tài chính

Nghiên cứu về hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam cho thấy rằng dịch vụ này có tiềm năng lớn trong việc hỗ trợ doanh nghiệp. Các doanh nghiệp đã áp dụng cho thuê tài chính để nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm chi phí đầu tư. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá chính xác hơn về hiệu quả của dịch vụ này.

4.1. Các doanh nghiệp áp dụng cho thuê tài chính thành công

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng cho thuê tài chính để hiện đại hóa thiết bị và công nghệ sản xuất. Điều này giúp họ tiết kiệm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm, từ đó tăng cường sức cạnh tranh trên thị trường.

4.2. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả cho thuê tài chính

Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ cho thuê tài chính có khả năng tăng trưởng cao hơn so với những doanh nghiệp không sử dụng. Điều này chứng tỏ rằng cho thuê tài chính là một giải pháp hiệu quả cho các doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay.

V. Kết luận và tương lai của hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam

Hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam đang trên đà phát triển, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Tương lai của dịch vụ này phụ thuộc vào việc nâng cao nhận thức và cải thiện các chính sách hỗ trợ từ chính phủ. Nếu được phát triển đúng hướng, cho thuê tài chính sẽ trở thành một công cụ quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp.

5.1. Triển vọng phát triển cho thuê tài chính

Với sự phát triển của nền kinh tế và nhu cầu đầu tư ngày càng tăng, cho thuê tài chính có tiềm năng lớn để phát triển. Các doanh nghiệp cần nhận thức rõ về lợi ích của dịch vụ này để tận dụng tối đa.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ cho thuê tài chính

Chính phủ cần xem xét ban hành các chính sách hỗ trợ cho các công ty cho thuê tài chính, tạo điều kiện thuận lợi cho họ hoạt động. Điều này sẽ giúp thúc đẩy sự phát triển của thị trường cho thuê tài chính tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động cho thuê tài chính (CTTC) tại Việt Nam đã trở thành một kênh tài trợ vốn trung và dài hạn quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) đang gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng do thiếu tài sản đảm bảo và uy tín tín dụng. Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, đến cuối năm 2012, có 12 công ty cho thuê tài chính hoạt động với tổng dư nợ khoảng 15.537 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng nhỏ so với tổng dư nợ tín dụng ngân hàng nhưng đóng vai trò thiết yếu trong việc hỗ trợ đổi mới công nghệ, thiết bị cho DN. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam trong giai đoạn 2010-2012, phân tích các nhân tố ảnh hưởng, đồng thời đề xuất giải pháp phát triển phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và mở rộng thị trường.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các công ty cho thuê tài chính tại hai trung tâm kinh tế lớn là TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, nơi chiếm hơn 90% thị phần hoạt động CTTC. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và các tổ chức tài chính trong việc hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và phát triển dịch vụ cho thuê tài chính, góp phần thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh của DN, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự biến động của thị trường tài chính toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về cho thuê tài chính, bao gồm:

• Lý thuyết về cho thuê tài chính (Financial Leasing Theory): Định nghĩa CTTC là hoạt động cho thuê tài sản trung và dài hạn, trong đó quyền sở hữu tài sản thuộc về bên cho thuê nhưng quyền sử dụng và lợi ích kinh tế chuyển giao cho bên thuê trong suốt thời gian thuê. Hợp đồng không được hủy ngang và thường có điều khoản mua lại tài sản sau khi kết thúc hợp đồng.

• Mô hình quản trị rủi ro trong cho thuê tài chính: Tập trung vào việc đánh giá năng lực tài chính, khả năng trả nợ và thẩm định tài sản thuê nhằm giảm thiểu rủi ro mất vốn cho bên cho thuê.

• Khái niệm về phát triển hoạt động cho thuê tài chính: Đánh giá sự gia tăng về số lượng khách hàng, quy mô dư nợ, đa dạng hóa sản phẩm cho thuê và mức độ hài lòng của khách hàng.

Các khái niệm chính bao gồm: cho thuê tài chính, nợ xấu, nợ quá hạn, quyền sở hữu tài sản, hợp đồng thuê tài chính, và các hình thức cho thuê như cho thuê hai bên, ba bên, bán và tái cho thuê, cho thuê hợp tác.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp từ Ngân hàng Nhà nước, Tổng cục Hải quan, Hiệp hội Cho thuê tài chính Việt Nam, báo cáo của các công ty CTTC và các tài liệu pháp luật liên quan. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát 305 doanh nghiệp tại các tỉnh, thành phố lớn như TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Cần Thơ, An Giang, Bến Tre, Kiên Giang, Vĩnh Long, Trà Vinh, Cà Mau trong giai đoạn 2012.

• Phương pháp chọn mẫu: Mẫu thuận tiện với cỡ mẫu ban đầu 500 doanh nghiệp, giảm xuống còn 305 do khó khăn trong tiếp cận.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS 18.0 để phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ, đánh giá mức độ hài lòng và các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển CTTC. Phân tích định tính dựa trên tổng hợp tài liệu, phỏng vấn nhóm chuyên gia và doanh nghiệp.

• Timeline nghiên cứu: Từ năm 2010 đến 2012, tập trung phân tích thực trạng, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phát triển.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mạng lưới hoạt động CTTC còn hạn chế: Đến năm 2012, 12 công ty CTTC chủ yếu tập trung tại TP. Hồ Chí Minh (7 công ty) và Hà Nội (5 công ty), chiếm khoảng 90% thị phần. Vốn điều lệ trung bình khoảng 150 tỷ đồng, thấp so với quy mô vốn của các ngân hàng thương mại.

2. Tăng trưởng dư nợ CTTC có xu hướng giảm: Dư nợ CTTC tăng mạnh từ 300 tỷ đồng năm 1998 lên 22.134 tỷ đồng năm 2009, nhưng giảm xuống còn 15.537 tỷ đồng năm 2012, giảm khoảng 30% so với năm 2009. Tỷ lệ nợ xấu trung bình năm 2012 lên tới 35,25%, cao gấp nhiều lần so với tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng thương mại.

3. Phân bổ dư nợ tập trung vào tài sản vận tải: Khoảng 56,1% dư nợ tập trung vào phương tiện vận chuyển, đặc biệt là tàu biển với hơn 8.000 tỷ đồng dư nợ, trong đó các công ty CTTC ALC1, ALC2 và BLC chiếm phần lớn. Tình trạng thị trường vận tải biển khó khăn dẫn đến nợ xấu tăng cao, khó thu hồi tài sản.

4. Khó khăn trong tiếp cận và sử dụng dịch vụ CTTC: Khảo sát 305 doanh nghiệp cho thấy 76,7% doanh nghiệp ưu tiên vay vốn ngân hàng thương mại, chỉ 9,8% quan tâm đến CTTC do thiếu hiểu biết và nhận thức về dịch vụ này.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự phát triển chưa tương xứng của CTTC tại Việt Nam bao gồm hạn chế về vốn điều lệ của các công ty CTTC, mạng lưới phân phối chưa rộng khắp, tỷ lệ nợ xấu cao do quản trị rủi ro còn yếu kém, đặc biệt trong lĩnh vực cho thuê tàu biển. So với các nước như Trung Quốc, Hàn Quốc, Indonesia, Malaysia, Việt Nam còn thiếu khung pháp lý hoàn chỉnh và chính sách hỗ trợ phát triển CTTC. Việc tập trung dư nợ vào các ngành gặp khó khăn làm giảm hiệu quả hoạt động và tăng rủi ro cho các công ty CTTC.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng dư nợ CTTC giai đoạn 1998-2012, bảng phân bổ dư nợ theo loại tài sản và bảng tỷ lệ nợ xấu của các công ty CTTC. So sánh với các nghiên cứu quốc tế cho thấy CTTC là kênh tài trợ hiệu quả, giúp DN đổi mới công nghệ, giảm áp lực vốn, tuy nhiên cần hoàn thiện pháp luật và nâng cao năng lực quản trị rủi ro để phát triển bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý và chính sách hỗ trợ: Cần sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan đến CTTC nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch, bảo vệ quyền lợi các bên tham gia. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước.

2. Tăng cường năng lực tài chính và quản trị rủi ro cho các công ty CTTC: Khuyến khích tăng vốn điều lệ, áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế, nâng cao trình độ chuyên môn cán bộ, xây dựng hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả. Thời gian: 2-3 năm. Chủ thể: Các công ty CTTC, Hiệp hội Cho thuê tài chính Việt Nam.

3. Mở rộng mạng lưới hoạt động và đa dạng hóa sản phẩm: Khuyến khích các công ty CTTC mở rộng chi nhánh ra các địa phương, phát triển các hình thức cho thuê tài chính phù hợp với nhu cầu đa dạng của DN, đặc biệt là DNVVN. Thời gian: 3 năm. Chủ thể: Các công ty CTTC, Hiệp hội.

4. Tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức về CTTC: Tổ chức các chương trình đào tạo, hội thảo, tư vấn cho doanh nghiệp về lợi ích và quy trình sử dụng dịch vụ CTTC nhằm thu hút khách hàng mới. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Hiệp hội Cho thuê tài chính, các công ty CTTC.

5. Phát triển hợp tác quốc tế và thu hút vốn đầu tư nước ngoài: Khuyến khích liên doanh, hợp tác với các công ty CTTC quốc tế để chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực tài chính và quản trị. Thời gian: 3-5 năm. Chủ thể: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các công ty CTTC.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện khung pháp lý, chính sách phát triển CTTC, góp phần thúc đẩy đổi mới công nghệ và phát triển kinh tế.

2. Các công ty cho thuê tài chính và tổ chức tài chính: Giúp hiểu rõ thực trạng, thách thức và cơ hội phát triển CTTC tại Việt Nam, từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và mở rộng thị trường.

3. Doanh nghiệp vừa và nhỏ: Cung cấp thông tin về lợi ích, quy trình và các hình thức cho thuê tài chính phù hợp, giúp DN tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn hiệu quả để đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết, thực trạng và giải pháp phát triển CTTC, hỗ trợ nghiên cứu sâu hơn về lĩnh vực tài chính doanh nghiệp và thị trường vốn.

Câu hỏi thường gặp

1. Cho thuê tài chính là gì và khác gì so với vay vốn ngân hàng?
   Cho thuê tài chính là hình thức tài trợ vốn trung và dài hạn thông qua việc cho thuê tài sản, trong đó bên cho thuê giữ quyền sở hữu tài sản còn bên thuê được quyền sử dụng và trả tiền thuê theo hợp đồng. Khác với vay vốn ngân hàng, CTTC không yêu cầu tài sản thế chấp và không làm ảnh hưởng đến hạn mức vay của DN, giúp DN linh hoạt sử dụng vốn.

2. Ai có thể sử dụng dịch vụ cho thuê tài chính?
   Các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp khó khăn trong tiếp cận vốn vay ngân hàng, có nhu cầu đổi mới máy móc thiết bị, phương tiện vận chuyển đều có thể sử dụng dịch vụ CTTC để nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh.

3. Những rủi ro chính trong hoạt động cho thuê tài chính là gì?
   Rủi ro chủ yếu gồm rủi ro khách hàng không trả được tiền thuê, rủi ro tài sản thuê bị hư hỏng hoặc mất mát, và rủi ro thị trường làm giảm giá trị tài sản. Quản trị rủi ro hiệu quả đòi hỏi thẩm định kỹ năng lực tài chính khách hàng, giám sát sử dụng tài sản và xử lý nợ xấu kịp thời.

4. Lợi ích của cho thuê tài chính đối với doanh nghiệp là gì?
   CTTC giúp DN không phải bỏ vốn lớn mua tài sản cố định, giảm áp lực tài chính, nâng cao năng lực sản xuất, tiết kiệm chi phí và tăng sức cạnh tranh. Ngoài ra, chi phí thuê được khấu trừ trước thuế, giúp giảm thuế thu nhập DN.

5. Tại sao hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam phát triển chậm so với các nước?
   Nguyên nhân gồm mạng lưới hoạt động hạn chế, vốn điều lệ các công ty CTTC còn nhỏ, tỷ lệ nợ xấu cao, khung pháp lý chưa hoàn chỉnh, nhận thức của doanh nghiệp về CTTC còn thấp và thiếu chính sách hỗ trợ phát triển đồng bộ.

Kết luận

• Hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam đã có bước phát triển đáng kể về quy mô và mạng lưới, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về vốn, quản trị rủi ro và phạm vi hoạt động.

• Tỷ lệ nợ xấu cao, đặc biệt trong lĩnh vực cho thuê tàu biển, là thách thức lớn ảnh hưởng đến hiệu quả và sự phát triển bền vững của các công ty CTTC.

• Doanh nghiệp vừa và nhỏ là đối tượng chính hưởng lợi từ dịch vụ CTTC, tuy nhiên nhận thức và khả năng tiếp cận dịch vụ còn hạn chế.

• Bài học kinh nghiệm từ các quốc gia phát triển cho thuê tài chính như Trung Quốc, Hàn Quốc cho thấy vai trò quan trọng của khung pháp lý hoàn chỉnh và chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực tài chính và quản trị rủi ro, mở rộng mạng lưới và truyền thông nâng cao nhận thức nhằm phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam trong giai đoạn tiếp theo.

Next steps: Triển khai nghiên cứu sâu hơn về các mô hình quản trị rủi ro, khảo sát mở rộng đối tượng doanh nghiệp và đánh giá tác động của các chính sách mới.

Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức tài chính cần phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy phát triển hoạt động cho thuê tài chính, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài: Khi nền kinh tế nƣớc ta chuyển sang nền kinh tế thị trƣờng có sự quản lý của Nhà nƣớc thì các doanh nghiệp phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt. Cộng với sự biến động, ảnh hƣởng của cuộc khủng hoảng tài chính – tiền tệ khu vực doanh nghiệp ngày càng gặp nhiều khó khăn, vƣớng mắc mới. Các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, phá sản hàng loạt, bên cạnh đó những doanh nghiệp ngấp nghé đứng bên bờ vực phá sản cũng không ít.

Hiện nay, một trong những thách thức lớn đối với DN nhỏ và vừa của Việt Nam sau khi gia nhập Tổ chức Thƣơng mại Thế giới (WTO) là tiếp tục duy trì vị thế cạnh tranh ngay tại thị trƣờng nội địa và mở rộng thị trƣờng xuất khẩu. Muốn vậy, các DN cần đầu tƣ đổi mới công nghệ, thiết bị, mở rộng sản xuất kinh doanh, định hƣớng phát triển lâu dài và bền vững. Thực tế cho thấy việc đầu tƣ đổi mới máy móc thiết bị, hiện đại hoá công nghệ sản xuất ở các doanh nghiệp sản xuất là một đòi hỏi bức thiết trong bối cảnh hội nhập. Bởi lẽ nếu DN thƣờng xuyên đổi mới máy móc thiết bị công nghệ sản xuất, thƣờng xuyên trang bị mới những tài sản cố định hiện đại thì sẽ có điều kiện nâng cao chất lƣợng sản phẩm, tiết kiệm tối đa các khoản chi phí sản xuất,.

Sản phẩm do DN sản xuất ra vừa có khả năng đáp ứng đƣợc những đòi hỏi khắt khe của thị trƣờng về chất lƣợng sản phẩm cũng nhƣ hình thức mẫu mã, tiết kiệm đƣợc chi phí sản xuất sẽ giảm đƣợc giá bán sản phẩm, đáp ứng đƣợc nhu cầu tiêu dùng trong điều kiện kinh tế hạn hẹp của mọi tầng lớp dân cƣ trong xã hội. Nâng cao chất lƣợng sản phẩm kết hợp với hạ giá bán sẽ làm tăng sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trƣờng. Nhƣng để làm đƣợc điều đó trƣớc hết các doanh nghiệp phải dám đƣơng đầu và vƣợt qua “cửa ải” vốn. Tạo vốn và quay vòng vốn luôn là những bài toán theo đuổi suốt cuộc đời kinh doanh của các DN và việc tìm ra lời giải cho bài toán đó sẽ tạo nên một bản sắc riêng, đồng thời khẳng định vị thế của DN trên thƣơng trƣờng.

Vậy tìm đâu ra nguồn vốn và LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -2- làm thế nào để giải bài toán về vốn một cách hiệu quả nhất? Câu hỏi đó luôn làm đau đầu các doanh nhân. Bởi vì, hiện nay lƣợng vốn dài hạn đầu tƣ cho các dự án này ở các DN Việt Nam là hết sức khiêm tốn. Mỗi khi cần tìm kiếm nguồn vốn cho các kế hoạch kinh doanh kênh tài trợ quen thuộc của các công ty vẫn là đi vay ở các ngân hàng thƣơng mại (NHTM). Tuy nhiên đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các doanh nghiệp mới ra đời không có đủ tài sản đảm bảo cũng nhƣ uy tín thì việc tiếp cận với nguồn vốn vay ngân hàng quả là hết sức khó khăn.

Trong những trƣờng hợp nhƣ vậy, việc đi thuê tài chính là một giải pháp vô cùng tối ƣu và cũng là nơi mà các nguồn mới của sự cạnh tranh liên tục nổi lên và là nơi cần thiết để đáp ứng sự mong đợi của khách hàng cao và cạnh tranh trong một thế giới toàn cầu. Những lợi ích mà nghiệp vụ CTTC mang lại là rất lớn, nó làm giảm những khó khăn về nguồn vốn đầu tƣ của doanh nghiệp, tạo điều kiện để các doanh nghiệp tiếp cận với thiết bị và công nghệ hiện đại. Do đó, có thể nói CTTC là một thị trƣờng đầy tiềm năng ở nƣớc ta. Tuy nhiên, thực tế cho thấy sự phát triển của loại hình tín dụng này tại VN lại chƣa tƣơng xứng với những tiềm năng vốn có của nó, không có nhiều doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ tài chính này để tài trợ cho các hoạt động đầu tƣ của họ.

Mặc dù thị trƣờng thuê mua đã có mặt tại Việt Nam đã hơn 15 năm nhƣng thực sự CTTC là một khái niệm còn khá mới mẻ với nhiều doanh nghiệp, các lý thuyết cũng nhƣ các tài liệu liên quan đến dịch vụ cho thuê còn ít, tính đa dạng phong phú chƣa cao, không đáp ứng đƣợc nhu cầu tìm hiểu của đông đảo giới quan tâm, đặc biệt là các doanh nghiệp có nhu cầu thuê mua. Trƣớc tình hình cấp thiết đó nên tác giả chọn đề tài: “Phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu của mình. Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu tổng quan lý luận về hoạt động cho thuê tài chính, tầm quan trọng của nó đến nền kinh tế nói chung và nội tại hoạt động doanh nghiệp nói riêng. Đồng thời đƣa các bài học kinh nghiệm đã và đang đƣợc thực hiện trên thế giới.

Đánh giá LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -3- khái quát thực trạng hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam trong những năm qua. Từ đó đề xuất các giải pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu: Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam với thời gian từ năm 2010 – 2012. Phƣơng pháp nghiên cứu:  Phƣơng pháp định tính:  Dùng các số liệu thu thập, sơ đồ, bảng biểu có liên quan để đánh giá thực trạng của hoạt động cho thuê tài chính cũng nhƣ các nhân tố tác động đến việc phát triển dịch vụ CTTC.

 Xây dựng bảng câu hỏi nghiên cứu và tiến hành nghiên cứu sơ bộ định tính bằng phỏng vấn nhóm 10 ngƣời, thời gian 20 – 30 phút/đáp viên, nhằm đánh giá sơ bộ giá trị nội dung của thang đo. Kết quả này dùng làm cơ sở cho việc phân tích thực trạng hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam.  Quy trình chọn mẫu: Mẫu đƣợc chọn theo phƣơng pháp thuận tiện với cỡ mẫu ban đầu là 500 doanh nghiệp, tuy nhiên do những khó khăn trong việc tiếp xúc và phỏng vấn nên giảm xuống còn 305 doanh nghiệp.  Thông tin cần thu thập: dựa trên bảng câu hỏi đã đƣợc thiết kế.

 Công cụ thu thập dữ liệu: phỏng vấn trực tiếp dựa trên bảng câu hỏi đƣợc thiết kế sẵn.  Phƣơng pháp phân tích và xử lý số liệu: Đề tài sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu tổng hợp, thống kê, phân tích và so sánh. Nghiên cứu sử dụng phần mềm SPSS 18.0 trong phân tích dữ liệu nghiên cứu. Kết cấu đề tài: Với những nội dung đã đƣợc đề cập nhƣ trên, đề tài gồm 03 chƣơng nhƣ sau:  CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -4-  CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM.  CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -5- CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH 1.1 Sự hình thành và phát triển hoạt động cho thuê tài chính Hình thức tài trợ thông qua cho thuê tài sản đã có lịch sử khá lâu đời khoảng 5000 năm trƣớc và diễn ra trong hầu hết mọi lĩnh vực hoạt động kinh doanh, thuộc nhiều lĩnh vực trên thế giới, ngƣời ta đã tìm đƣợc những chứng cớ về sự tồn tại của một công ty thuê khoảng năm 1800 trƣớc Công nguyên ở Babylonia và những ngƣời Hy Lạp cổ là những ngƣời đầu tiên phát triển hình thức cho thuê lại các khu mỏ và cho thuê nhà băng. Hợp đồng cho thuê nhà băng đầu tiên đƣợc ký vào năm 370 trƣớc Công nguyên cho các tài sản bao gồm: tên của nhà băng, các khoản cầm cố, các văn phòng và nhân viên.

Tuy nhiên, trong suốt lịch sử tồn tại các giao dịch thuê tài sản thời cổ đã không có sự thay đổi lớn về tính chất giao dịch. Một trong những điều luật đầu tiên nhắc tới thuê mua ở Liên hiệp Anh là Đạo luật xứ Wales đƣợc soạn thảo vào năm 1284, Đạo luật đã sử dụng những điều luật về đất đai sẵn có làm khung pháp lý cho việc thuê các tài sản nhƣ các thiết bị nông nghiệp. Cùng với sự phát triển của hệ thống đƣờng sắt vào giữa thế kỷ 19, các doanh nghiệp nhỏ cũng đầu tƣ vốn vào các toa tàu chở than và sau đó cho các công ty mỏ thuê lại, các hợp đồng thuê thƣờng cho ngƣời thuê quyền đƣợc mua thiết bị sau khi hết thời hạn hợp đồng. Hoạt động thuê mua đã có sự gia tăng đáng kể về số lƣợng và chủng loại thiết bị, tài sản cho thuê.

Đến đầu thập niên 50 của thế kỉ 20, giao dịch thuê mua đã có những bƣớc phát triển nhảy vọt, nhất là tại Hoa Kỳ. Cho thuê tài chính với những hình thức nhƣ hiện nay bắt nguồn từ Hoa Kỳ, công ty cho thuê đầu tiên của Hoa Kỳ đƣợc thành lập bởi Henry Shofeld vào năm 1952, cty đƣợc thành lập để phục vụ ngành vận tải đƣờng sắt. Sau đó nghiệp vụ cho thuê phát triển sang châu Âu và đã đƣợc ghi vào luật thuê mua của Pháp vào năm 1960. Chỉ tính riêng tại Mỹ, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -6- tổng số vốn thiết bị cho thuê năm 1987 ƣớc tính lên tới 107,9 tỷ USD và có tốc độ gia tăng 7% mỗi năm.

Hoạt động dich vụ cho thuê tài chính đã đƣợc sử dụng tại hơn 80 quốc gia chủ yếu là các nƣớc đang phát triển với khối lƣợng dƣ nợ cho thuê trên 500 tỷ USD tƣơng đƣơng khoảng 12,5% đầu tƣ tƣ nhân của thế giới. Hiện nay, đây là một hình thức tài trợ đƣợc sử dụng rộng rãi nhất ở Mỹ với số dƣ nợ cho thuê tài chính tăng tƣơng đƣơng khoản 140 tỷ USD mỗi năm, đáp ứng 1/3 nhu cầu đầu tƣ thiết bị của cả nƣớc Mỹ, chiếm khoảng 25% - 30% tổng số tiền tài trợ cho các giao dịch mua bán thiết bị hàng năm, Tập đoàn General Motor của Mỹ còn cho thuê cả máy vi tính. Tiếp đó phải kể đến sự phát triển hoạt động cho thuê tài chính ở Hàn Quốc là 17 tỷ USD, ở Thái Lan 3 tỷ USD, ở Trung Quốc khoảng 1. Nguyên nhân chính thúc đẩy các hoạt động cho thuê tài chính phát triển nhanh là do nó có tính chất an toàn cao, tiện lợi và hiệu quả cho các bên giao dịch.