Luận văn Thạc sĩ UEH: Đổi mới và Năng suất trong Doanh nghiệp SMEs tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích ueh innovation and productivity in small and medium enterprises a case study of vietnam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi

• Tác giả: Pham Do Tuong Vy
• Người hướng dẫn: Dr. Vo Hong Duc
• Trường học: University of Economics
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Innovation and Productivity in Small and Medium Enterprises: A Case Study of Vietnam
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENT
• ABBREVIATION
• ABSTRACT
• 1. CHAPTER 1: RESEARCH SCOPE AND DATA
• 1.1. The structure of this study
• 1.2. Schumpeter Theory of Innovation – How does Innovation play its role in economic development?
• 1.3. Productivity: concept and measurements
• 1.4. General productivity determinants
• 1.5. Innovation: concept and measurements. How has the relationship between innovation and firms’ performance been analysed in the literature?
• 1.6. An overview of Vietnamese Small and Medium-sized Enterprises
• 1.7. Research hypotheses and concept measurements. Concept and variable measurements
• 1.8. Total Factor Productivity of Vietnamese SMEs
• 1.9. Total factor productivity from production function estimation of Vietnamese SMEs
• 1.10. Innovation – Firm’s productivity relationship
• 1.11. The relationship between innovation expenditure intensity and firm’s productivity
• 1.12. The relationship between high-quality labor share in total firm’s labor force and their productivity
• 2. CONCLUSION AND POLICY IMPLICATION
• 2.1. Limitation and potential future research
• APPENDIX 1: Empirical studies on general productivity determinants
• APPENDIX 2: Empirical studies on relationship between innovation and firm’s performance
• APPENDIX 3: Durbin – Wu Hausman test for endogeneity
• APPENDIX 4: Durbin – Wu Hausman test for endogeneity

Tóm tắt

I. Tổng quan về Đổi mới sáng tạo và Năng suất trong Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa

Đổi mới sáng tạo và năng suất là hai yếu tố quan trọng trong sự phát triển bền vững của doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) tại Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ khám phá mối quan hệ giữa hai yếu tố này, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế Việt Nam. SMEs chiếm hơn 90% tổng số doanh nghiệp và đóng góp khoảng 40% GDP. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của đổi mới sáng tạo trong việc nâng cao năng suất. Việc cải thiện năng suất không chỉ giúp doanh nghiệp tồn tại mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế quốc gia.

1.1. Định nghĩa và Tầm quan trọng của Đổi mới sáng tạo

Đổi mới sáng tạo được hiểu là quá trình phát triển và áp dụng các ý tưởng mới nhằm cải thiện sản phẩm, dịch vụ hoặc quy trình sản xuất. Tầm quan trọng của đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp nhỏ và vừa không thể phủ nhận, vì nó giúp tăng cường khả năng cạnh tranh và nâng cao năng suất lao động.

1.2. Năng suất trong Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa tại Việt Nam

Năng suất lao động trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam thường thấp hơn so với các doanh nghiệp lớn. Điều này có thể do thiếu nguồn lực, công nghệ lạc hậu và quản lý kém. Việc nâng cao năng suất là một thách thức lớn mà các doanh nghiệp này phải đối mặt.

II. Vấn đề và Thách thức trong Đổi mới sáng tạo tại Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa

Mặc dù đổi mới sáng tạo có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất, nhưng nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc áp dụng các phương pháp đổi mới. Những thách thức này bao gồm thiếu vốn đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, thiếu kiến thức và kỹ năng cần thiết, cũng như sự thiếu hụt trong việc tiếp cận thông tin và công nghệ mới.

2.1. Thiếu vốn và Nguồn lực cho Đổi mới sáng tạo

Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa không có đủ nguồn lực tài chính để đầu tư vào các hoạt động nghiên cứu và phát triển. Điều này dẫn đến việc họ không thể áp dụng các công nghệ mới hoặc cải tiến quy trình sản xuất, từ đó ảnh hưởng đến năng suất.

2.2. Thiếu Kiến thức và Kỹ năng trong Đổi mới

Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa thiếu kiến thức về quản lý đổi mới và không có đội ngũ nhân viên có kỹ năng cần thiết để thực hiện các hoạt động đổi mới. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh và năng suất của họ trên thị trường.

III. Phương pháp Nâng cao Năng suất qua Đổi mới sáng tạo

Để nâng cao năng suất, các doanh nghiệp nhỏ và vừa cần áp dụng các phương pháp đổi mới sáng tạo hiệu quả. Các phương pháp này có thể bao gồm việc đầu tư vào công nghệ mới, cải tiến quy trình sản xuất và phát triển nguồn nhân lực. Việc áp dụng các chiến lược này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho doanh nghiệp.

3.1. Đầu tư vào Công nghệ Mới

Đầu tư vào công nghệ mới là một trong những cách hiệu quả nhất để nâng cao năng suất. Công nghệ mới giúp tự động hóa quy trình sản xuất, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Doanh nghiệp cần tìm kiếm các nguồn tài trợ và hỗ trợ từ chính phủ để thực hiện điều này.

3.2. Cải tiến Quy trình Sản xuất

Cải tiến quy trình sản xuất có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả. Việc áp dụng các phương pháp Lean hoặc Six Sigma có thể giúp tối ưu hóa quy trình và giảm thiểu lãng phí.

IV. Ứng dụng Thực tiễn và Kết quả Nghiên cứu về Đổi mới và Năng suất

Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam có thể đạt được những kết quả tích cực khi áp dụng các hoạt động đổi mới sáng tạo. Các doanh nghiệp đã đầu tư vào đổi mới thường có năng suất cao hơn và khả năng cạnh tranh tốt hơn. Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc áp dụng các chiến lược đổi mới có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong hiệu suất của doanh nghiệp.

4.1. Kết quả từ Nghiên cứu Trường hợp Doanh nghiệp Việt Nam

Nghiên cứu trường hợp cho thấy rằng các doanh nghiệp nhỏ và vừa đã áp dụng đổi mới sáng tạo có năng suất cao hơn so với những doanh nghiệp không áp dụng. Điều này chứng tỏ rằng đổi mới sáng tạo là yếu tố quyết định trong việc nâng cao năng suất.

4.2. Ảnh hưởng của Đổi mới đến Năng suất Lao động

Đổi mới không chỉ ảnh hưởng đến năng suất tổng thể mà còn có tác động tích cực đến năng suất lao động. Các doanh nghiệp có hoạt động đổi mới thường có đội ngũ nhân viên làm việc hiệu quả hơn và có khả năng thích ứng tốt hơn với thay đổi.

V. Kết luận và Tương lai của Đổi mới sáng tạo trong Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng đổi mới sáng tạo là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao năng suất của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam. Để đạt được sự phát triển bền vững, các doanh nghiệp cần phải chú trọng đến việc đầu tư vào đổi mới và áp dụng các công nghệ mới. Tương lai của doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ phụ thuộc vào khả năng đổi mới sáng tạo của họ.

5.1. Định hướng Chính sách cho Đổi mới sáng tạo

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc đầu tư vào đổi mới sáng tạo. Các chương trình đào tạo và hỗ trợ tài chính sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

5.2. Tương lai của Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa tại Việt Nam

Tương lai của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam sẽ phụ thuộc vào khả năng áp dụng đổi mới sáng tạo. Các doanh nghiệp cần phải chủ động tìm kiếm cơ hội và đầu tư vào công nghệ mới để tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) giữ vai trò là xương sống của nền kinh tế Việt Nam khi chiếm từ 96% đến 98% tổng số doanh nghiệp trong giai đoạn 2006 – 2013. Khối doanh nghiệp này đóng góp xấp xỉ 40% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), thu hút hơn 47% lực lượng lao động trong khu vực doanh nghiệp với hơn 16,09 triệu việc làm vào năm 2012, đồng thời đóng góp từ 34% đến 41% tổng thu ngân sách nhà nước từ thuế và phí. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động và năng suất lao động của các SME Việt Nam vẫn ở mức thấp do công nghệ sản xuất lạc hậu, với tỷ lệ nhập khẩu công nghệ cao chỉ đạt khoảng 10% so với mức bình quân 40% của thế giới, cùng hơn 75% người lao động chưa qua đào tạo kỹ thuật chính quy.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để nâng cao năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) của các doanh nghiệp SME trong điều kiện nguồn lực tài chính và trình độ công nghệ còn nhiều hạn chế. Hoạt động đổi mới sáng tạo từ lâu đã được thừa nhận là động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng năng suất, song việc đo lường tác động định lượng của các hoạt động này tại Việt Nam vẫn còn phân tán và chưa đồng bộ.

Mục tiêu chính của luận văn là xác định và lượng hóa mối quan hệ giữa các hoạt động đổi mới sáng tạo với năng suất nhân tố tổng hợp ở cấp độ doanh nghiệp. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát 10 tỉnh, thành phố trọng điểm gồm Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Hà Tây, Phú Thọ, Nghệ An, Quảng Nam, Khánh Hòa, Lâm Đồng và Long An. Về thời gian, đề tài sử dụng dữ liệu bảng bất cân bằng qua 5 kỳ điều tra định kỳ từ năm 2005 đến năm 2013 trong 6 ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trọng điểm theo Nghị định số 56/2009/ND-CP. Kết quả nghiên cứu mang lại cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc, hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách và lãnh đạo doanh nghiệp tối ưu hóa phân bổ nguồn lực để gia tăng năng suất bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Khung phân tích của nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của các lý thuyết kinh tế học phát triển và kinh tế lượng vi mô:

• Thuyết Đổi mới sáng tạo của Schumpeter (1912, 1942): Đặt nền tảng cho quan điểm "phá hủy sáng tạo" (creative destruction), xem đổi mới công nghệ là động lực đưa nền kinh tế thoát khỏi trạng thái cân bằng tĩnh. Quá trình đổi mới bao gồm 5 dạng: ra mắt sản phẩm mới, áp dụng phương pháp sản xuất mới, khai mở thị trường mới, tìm kiếm nguồn nguyên liệu mới và tái cấu trúc tổ chức ngành thông qua 4 giai đoạn từ phát minh, đổi mới, lan tỏa đến bắt chước.
• Hàm sản xuất Cobb-Douglas và Năng suất nhân tố tổng hợp (TFP): Dựa trên mô hình Solow (1957), sản lượng đầu ra được biểu diễn thông qua vốn, lao động và phần dư Solow đại diện cho trình độ công nghệ, hiệu quả quản trị và năng suất nhân tố tổng hợp.
• Mô hình CDM (Crépon, Duguet & Mairesse, 1998): Giải thích chuỗi liên kết nhân quả từ quyết định đầu tư đổi mới, tạo ra đầu ra đổi mới sáng tạo, cho đến nâng cao hiệu quả kinh tế và năng suất lao động.
• Thuyết Chi phí đại diện (Jensen & Meckling, 1976): Phân tích tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả vận hành, chỉ ra rằng áp lực đòn bẩy tài chính cao có thể gây ra xung đột lợi ích và gia tăng chi phí tài chính, từ đó làm giảm sút năng suất.

Các khái niệm trọng tâm trong nghiên cứu bao gồm: Năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) tính theo giá trị gia tăng, Cường độ chi tiêu đổi mới sáng tạo (tỷ lệ vốn đầu tư vào R&D, nâng cấp thiết bị, mua bằng sáng chế và đào tạo trên tổng vốn đầu tư), và Tỷ lệ lao động chất lượng cao trong tổng biên chế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ 5 vòng khảo sát doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam (2005, 2007, 2009, 2011 và 2013) do Viện Khoa học Lao động và Xã hội (ILSSA - Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) phối hợp cùng Trường Kinh tế Stockholm (SSE) và Đại học Copenhagen thực hiện.

Quy trình chọn mẫu và xử lý dữ liệu được tiến hành nghiêm ngặt:

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tổng hợp từ 8.945 quan sát ban đầu thuộc 6 phân ngành chế tạo lớn (thực phẩm, chế biến gỗ, cao su - plastic, khoáng phi kim, kim loại đúc sẵn và sản xuất đồ nội thất), chiếm gần 70% tổng số doanh nghiệp khảo sát. Tỷ lệ lặp lại của mẫu qua các kỳ điều tra đạt khoảng 80%.
• Khử nhiễu ngoại lai: Áp dụng tiêu chuẩn thống kê loại bỏ các quan sát có giá trị vượt quá 2 độ lệch chuẩn so với giá trị trung bình về tuổi thọ doanh nghiệp và quy mô tài sản, đưa quy mô mẫu phân tích cuối cùng về mức 8.374 quan sát (với 3.116 quan sát ngành thực phẩm, 1.997 ngành kim loại và 1.235 ngành gỗ).
• Quy trình ước lượng 2 giai đoạn:
  • Giai đoạn 1: Ước lượng TFP theo phương pháp bán tham số Levinsohn và Petrin (2003). Lý do lựa chọn là khắc phục triệt để hiện tượng nội sinh và thiên lệch đồng thời do mối tương quan giữa quyết định lựa chọn đầu vào (vốn, lao động) với các cú sốc năng suất không quan sát được, sử dụng chi phí đầu vào trung gian làm biến đại diện.
  • Giai đoạn 2: Áp dụng mô hình hồi quy GMM hệ thống (System GMM) cho dữ liệu bảng động để lượng hóa ảnh hưởng của cường độ đổi mới và lao động kỹ thuật cao đến TFP, đồng thời kiểm soát độ trễ năng suất, quy mô, tuổi thọ doanh nghiệp và cơ cấu nợ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả thực nghiệm từ mô hình kinh tế lượng trên mẫu 8.374 quan sát đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

1. Cường độ chi tiêu đổi mới sáng tạo tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến TFP: Các khoản đầu tư trực tiếp vào nghiên cứu phát triển (R&D), đổi mới máy móc thiết bị, mua bằng sáng chế và đào tạo nguồn nhân lực giúp doanh nghiệp SME gia tăng đáng kể hiệu quả chuyển hóa đầu vào thành giá trị gia tăng.
2. Tỷ lệ lao động chất lượng cao là động lực gia tăng năng suất rõ nét: Sự hiện diện của đội ngũ kỹ sư, kỹ thuật viên chuyên nghiệp và cấp quản lý có trình độ đại học tạo ra mức đóng góp tích cực vào TFP, nâng cao năng lực hấp thu công nghệ mới của doanh nghiệp so với nhóm sử dụng lao động phổ thông chiếm tới hơn 70% biên chế.
3. Tính trễ và tính duy trì của năng suất (Productivity Persistence): Hệ số hồi quy của biến TFP trễ một thời kỳ mang giá trị dương và có ý nghĩa thống kê ở mức 1%. Điều này chứng minh năng suất quá khứ là nền tảng quyết định năng suất hiện tại, thể hiện quá trình tích lũy học hỏi và năng lực nội tại của doanh nghiệp qua thời gian.
4. Tác động phân kỳ của quy mô và cấu trúc vốn: Quy mô doanh nghiệp đo bằng logarit tự nhiên của tổng tài sản có hệ số dương với TFP, khẳng định lợi thế kinh tế theo quy mô. Ngược lại, tỷ lệ nợ trên tổng tài sản tác động tiêu cực đến năng suất, trong khi biến tuổi thọ doanh nghiệp không cho thấy sự ảnh hưởng mang ý nghĩa thống kê.

Thảo luận kết quả

Cơ chế tác động của đổi mới sáng tạo lên TFP của SME Việt Nam hoạt động thông qua việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và cắt giảm hao hụt nguyên vật liệu. Kết quả này hoàn toàn nhất quán với các bằng chứng thực nghiệm quốc tế tại Hà Lan và Ý, khẳng định rằng dù trong nền kinh tế chuyển đổi có mức đầu tư cho R&D chưa cao, các khoản chi tiêu đổi mới không chính thức vẫn mang lại thặng dư năng suất vượt trội.

Khi biểu diễn mối quan hệ giữa phương pháp ước lượng và hệ số co giãn đầu vào qua các bảng số liệu so sánh, kết quả cho thấy ước lượng OLS truyền thống có xu hướng đánh giá quá cao hệ số của lao động và vốn do bỏ qua cú sốc năng suất nội sinh. Việc áp dụng thuật toán Levinsohn – Petrin đã điều chỉnh hệ số co giãn của lao động từ mức trung bình khoảng 0,55 – 0,65 ở mô hình OLS xuống mức phản ánh chính xác hơn sự đóng góp của đầu vào trung gian trong các ngành chế biến thực phẩm và sản xuất kim loại.

Về cấu trúc tài chính, tác động tiêu cực của đòn bẩy nợ phản ánh thực tế khó khăn trong tiếp cận vốn tín dụng chính thức của các SME tại Việt Nam. Do thiếu tài sản bảo đảm và thông tin tài chính minh bạch, nhiều doanh nghiệp phải gánh chịu chi phí lãi vay cao, tạo ra gánh nặng dòng tiền và làm phân tán nguồn lực dành cho việc tối ưu hóa hiệu quả vận hành.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết luận thực nghiệm, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy năng suất khu vực SME:

1. Thiết lập quỹ tài trợ đổi mới công nghệ chuyên biệt cho SME: Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng Bộ Tài chính triển khai gói hỗ trợ bù lãi suất từ 2% đến 3%/năm cho các khoản vay đầu tư hiện đại hóa máy móc và mua bản quyền sáng chế. Mục tiêu nâng tỷ lệ chi tiêu cho đổi mới sáng tạo trong khối SME lên mức tối thiểu 5% tổng doanh thu trong giai đoạn 2026 – 2028.
2. Chuẩn hóa và mở rộng các chương trình đào tạo nghề kỹ thuật cao: Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) tổ chức các khóa liên kết đào tạo ngắn hạn tại doanh nghiệp, hướng tới nâng tỷ lệ lao động kỹ thuật có chứng chỉ trong các ngành chế tạo từ mức 25% hiện nay lên ít nhất 50% trước năm 2028.
3. Tái cấu trúc đòn bẩy tài chính và kiểm soát tỷ lệ nợ an toàn: Ban điều hành các doanh nghiệp SME cần chủ động tái cơ cấu dòng tiền, duy trì tỷ lệ nợ trên tổng tài sản ở ngưỡng an toàn dưới 50%, hạn chế sử dụng nợ vay ngắn hạn chi phí cao cho các dự án đổi mới công nghệ dài hạn, hoàn thành mục tiêu cân bằng tài chính trong vòng 12 đến 18 tháng tới.
4. Thúc đẩy liên kết cụm ngành nhằm tối ưu hóa quy mô sản xuất: Bộ Công Thương chủ trì xây dựng các cụm công nghiệp chuyên ngành cho 6 nhóm ngành chế tạo trọng điểm, tạo điều kiện cho khoảng 30% doanh nghiệp vừa mở rộng quy mô tài sản và gia nhập sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu trong lộ trình 2026 – 2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và phương pháp tiếp cận của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Các nhà hoạch định chính sách kinh tế: Các chuyên viên tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Khoa học và Công nghệ, và Ngân hàng Nhà nước có thể sử dụng các chỉ số định lượng về TFP để xây dựng khung chính sách tín dụng ưu đãi và chương trình hỗ trợ chuyển giao công nghệ phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
• Chủ doanh nghiệp và giám đốc điều hành SME: Cung cấp góc nhìn thực tiễn về việc phân bổ ngân sách cho R&D, quản trị nguồn nhân lực chất lượng cao và kiểm soát đòn bẩy tài chính nhằm tối đa hóa năng suất biên trên từng đồng vốn đầu tư.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh ngành Kinh tế học: Tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình xử lý kinh tế lượng vi mô chuyên sâu, đặc biệt là kỹ thuật ước lượng hàm sản xuất bằng phương pháp Levinsohn – Petrin và mô hình GMM hệ thống trên phần mềm Stata.
• Các tổ chức phát triển quốc tế và hiệp hội ngành nghề: Các tổ chức như UNDP, ADB, WB và VINASME có thêm bằng chứng thực nghiệm vững chắc để đánh giá hiệu quả của các dự án tài trợ nâng cao năng lực cạnh tranh cho khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao phương pháp Levinsohn – Petrin lại tối ưu hơn OLS và Fixed Effects trong tính toán TFP?

Phương pháp Levinsohn – Petrin giải quyết triệt để vấn đề nội sinh phát sinh khi doanh nghiệp tự điều chỉnh mức sử dụng lao động và vốn dựa trên cú sốc năng suất không quan sát được. Khác với OLS bị thiên lệch tham số hoặc Fixed Effects bỏ qua các biến động năng suất theo thời gian, kỹ thuật này sử dụng chi phí đầu vào trung gian để kiểm soát cú sốc, đảm bảo ước lượng TFP không thiên lệch trên mẫu 8.374 quan sát.

Chi tiêu đổi mới sáng tạo trong nghiên cứu được định nghĩa gồm những khoản mục nào?

Căn cứ hướng dẫn của Sổ tay Oslo, chi tiêu đổi mới sáng tạo không chỉ bó hẹp trong hoạt động R&D chính thức mà bao gồm 4 thành phần thực tế: chi phí đầu tư nghiên cứu và phát triển nội bộ, chi phí mua sắm bằng sáng chế hoặc bản quyền công nghệ, chi phí mua máy móc thiết bị mới phục vụ sản xuất, và ngân sách đào tạo nâng cao tay nghề người lao động.

Nguyên nhân nào khiến đòn bẩy tài chính tác động tiêu cực đến năng suất của SME Việt Nam?

Theo lý thuyết chi phí đại diện, các doanh nghiệp SME thường phải vay vốn với lãi suất cao và chịu áp lực trả nợ lớn. Khi tỷ lệ nợ trên tổng tài sản gia tăng, doanh nghiệp phải ưu tiên dòng tiền để thanh toán nghĩa vụ nợ thay vì tái đầu tư vào quy trình sản xuất hay đào tạo lao động, dẫn đến sụt giảm hiệu quả chuyển hóa đầu vào thành sản lượng thực tế.

Tuổi thọ của doanh nghiệp có tạo ra lợi thế năng suất rõ rệt hay không?

Kết quả thực nghiệm trong 6 ngành chế tạo cho thấy tuổi đời của doanh nghiệp không có mối quan hệ mang ý nghĩa thống kê với mức TFP. Điều này chứng minh rằng việc hoạt động lâu năm trên thị trường không tự động mang lại năng suất cao hơn nếu doanh nghiệp duy trì công nghệ cũ kỹ và không chủ động thực hiện đổi mới sáng tạo.

Tỷ lệ lao động chất lượng cao thúc đẩy TFP của SME qua những kênh truyền dẫn nào?

Lao động chất lượng cao đóng vai trò là tài sản cốt lõi giúp doanh nghiệp tăng cường năng lực hấp thu công nghệ mới, giảm thời gian chết của máy móc và tối ưu hóa việc phân bổ nguyên vật liệu. Trong bối cảnh hơn 75% lao động SME chưa qua đào tạo chính quy, việc nâng cao tỷ lệ nhân sự có chuyên môn tạo ra bước nhảy vọt về hiệu suất vận hành.

Kết luận

• Đổi mới sáng tạo thông qua chi tiêu mua sắm thiết bị, R&D và đào tạo là động lực thực chứng thúc đẩy trực tiếp năng suất nhân tố tổng hợp của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam.
• Nguồn nhân lực chất lượng cao và quy mô tài sản lớn tạo ra lợi thế kép, nâng cao hiệu quả kinh tế theo quy mô và tối ưu hóa quy trình chế tạo trong 6 phân ngành trọng điểm.
• Năng suất có tính duy trì cao qua các kỳ, trong khi cơ cấu nợ vay quá mức tạo ra áp lực tài chính làm suy giảm năng lực vận hành của doanh nghiệp.
• Phương pháp bán tham số Levinsohn – Petrin kết hợp hồi quy GMM hệ thống trên tập dữ liệu 8.374 quan sát giai đoạn 2005 – 2013 cung cấp khung lượng hóa chuẩn xác, loại bỏ triệt để các sai số nội sinh trong nghiên cứu kinh tế học thực nghiệm.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cần thiết cho các nhà quản lý trong việc ưu tiên đầu tư công nghệ và chuẩn hóa kỹ năng người lao động để bứt phá năng suất trong giai đoạn phát triển mới.

Các nhà nghiên cứu, chuyên gia phân tích chính sách và chủ doanh nghiệp có thể khai thác sâu hơn khung phân tích kinh tế lượng và hệ thống dữ liệu thực nghiệm của đề tài để ứng dụng vào công tác hoạch định chiến lược và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM – THE NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS INNOVATION AND PRODUCTIVITY IN SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES: A CASE STUDY OF VIETNAM By PHAM DO TUONG VY MASTER OF ART IN DEVELOPMENT ECONOMICS HCMC, NOVEMBER 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] University of Economics International Institute of Social Study Ho Chi Minh City The Hague Vietnam The Netherlands VIETNAM – THE NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS INNOVATION AND PRODUCTIVITY IN SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES: A CASE STUDY OF VIETNAM by Pham Do Tuong Vy A Thesis Submitted in Partial Fulfilment of the Requirements for the Degree of Master of Art in Development Economics Academic Supervisor: Dr. Vo Hong Duc HCMC, NOVEMBER 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DECLARATION I hereby declare that this thesis entitled “Innovation and Productivity in Small and Medium sized Enterprises: A case study of Vietnam”, which is written and submitted by me in accordance with the requirement for the degree of Master of Art in Development Economics to the Vietnam – The Netherlands Programme. This is my original work and all sources of knowledge carried in this thesis have been duly acknowledged. HCMC, November 2016 PHẠM ĐỖ TƯỜNG VY LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT I would like to take this opportunity to express my deepest gratitude for the help, support and encouragement of the following people, who have contributed to the completion of this thesis in their very own ways.

Above all, I would like to express my immeasurable appreciation to my supervisor – Dr. Võ Hồng Đức for his precious time, support and advices to make this thesis completed. Furthermore, I would like to send my great thanks to all the lecturers and staffs at the Vietnam – The Netherlands Programme for their knowledge and supports during my time joining in the program. In specific, I am extremely grateful to Dr.

Phạm Khánh Nam and Dr. Trương Đăng Thụy for their valuable guidance and support in the courses and thesis writing process. To all of my friends in Class 21 and my colleagues at TPF, I could never thankful enough for your encouragement and support until the very end of this thesis. Last but not least, my deepest thanks and love to my parents, who have always been beside me.

Without their unconditional love, none of this would have been possible. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABBREVIATION 2SLS Two Stage Least Squares. CDM Crépon, Duguet and Mairesse. FE Fixed Effect.

GMM Generalized Method of Moments. GSO General Statistic Office. IV Instrument Variables. LP Levinsohn and Petrin.

OLS Ordinary Least Squares. OP Olley and Parker. R&D Research and Development. SMEs Small and Medium-sized Enterprises.

TFP Total Factor Productivity. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT The majority of enterprises in Vietnam is categorized as small and medium sized (SMEs) firms which play an important role to the sustainable growth of the Vietnamese economy. As such, improving the productivity of the SMEs is essentially needed and this request becomes a crucial mission for the governments. It is generally accepted that innovation and technology improvement are key drivers of productivity (Bartelsman & Doms, 2000).

However, they have not been well-acknowledged by the SMEs in Vietnam even though their huge contribution to firm’s productivity is unarguable. This study aims to examine the relationship between innovation and productivity in the Small and Medium-sized Enterprises (SMEs) in Vietnam. To establish and quantify this relationship, this study employs the two-stage process: (i) the estimation of total factor productivity for each firm; and (ii) a determination of an innovation – productivity relationship. In the first stage, total factor productivity is estimated based on production function using the input and output approach.

However, firms might adjust their input level according to expected productivity shock. As such, a potential endogeneity caused by possible relationship between input decision and productivity shocks (unobserved productivity shock) might exist. To deal with this problem of endogeneity, an approach developed by Levinsohn and Petrin is applied to estimate firm’s total productivity.