Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH VÀ TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN ĐỊA ỐC SÀI GÒN THƯƠNG TÍN 1.1 Lý thuyết chung về đầu tư tài chính 1.1 Khái niệm về đầu tư tài chính Đầu tư tài chính là hoạt động mua bán, chuyển nhượng các loại chứng khoán hoặc mua bán, nhận chuyển nhượng vốn, góp vốn tại/với các doanh nghiệp, cá nhân, tổ chức khác nhằm mục đích hưởng lãi/lợi ích và quyền lợi, nghĩa vụ khác có liên quan. Cần phân biệt hoạt động đầu tư tài chính và hoạt động đầu tư của doanh nghiệp đây là hai khía cạnh khác nhau Hoạt động đầu tư là các khoản chi phí biểu hiện bằng số vốn cho việc mua sắm tài sản, công cụ dụng cụ như: Máy móc, trang thiết bị, quy trình công nghệ (đầu tư vào tài sản cố định),. và đầu tư mua nguyên vật liệu, hàng hoá dự trữ, công cụ, dụng cụ trữ kho. Hoạt động đầu tư luôn gắn liền với hai yếu tố là lợi nhuận và rủi ro.
Lợi nhuận là thu nhập có được từ một khoản đầu tư, thường được biểu thị bằng tỷ lệ phần trăm giữa thu nhập và giá trị khoản đầu tư bỏ ra. Rủi ro được định nghĩa là sự sai biệt của lợi nhuận thực tế so với lợi nhuận kỳ vọng. Có một nguyên tắc trong hoạt động đầu tư là có sự đánh đổi giữa rủi ro và lợi nhuận. Nếu khả năng sinh lời từ hoạt động đầu tư càng lớn thì mức độ rủi ro sẽ càng cao và ngược lại.
Có thể chia hoạt động đầu tư làm 2 mảng lớn: Đầu tư thực: Hoạt động đầu tư vào các tài sản thực sự như Nhà xưởng, tài sản cố định, máy móc thiết bị. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Đầu tư tài chính: Hoạt động đầu tư vốn vào đơn vị khác của một công ty thông qua các hình thức: góp vốn thành lập doanh nghiệp, mua các tài sản tài chính như cổ phiếu, trái phiếu, giấy tờ có giá và các công cụ tài chính khác.2 Các danh mục đầu tư tài chính Khái quát về danh mục đầu tư: Danh mục đầu tư là tập hợp các tài sản thực và tài sản tài chính được nắm giữ bởi một nhà đầu tư. Một danh mục đầu tư bao gồm các tài sản thực, cổ phiếu, trái phiếu và các hợp đồng quyền chọn, các chứng từ có giá khác,… Khi xây dựng một danh mục đầu tư, nhà đầu tư phải thực hiện hai quyết định: Quyết định phân bổ tài sản đầu tư là sự chọn lựa phân bổ vốn vào các loại tài sản tổng quát và quyết định chọn lọc chứng khoán cụ thể là sự lựa chọn loại chứng khoán cá biệt sẽ được đầu tư trong số các tài sản đã chọn. Đối với một nhà đầu tư thì danh mục đầu tư khả thi là danh mục các chứng khoán mà một nhà đầu tư có thể nắm giữ thông qua hoạt động đầu tư mua bán chứng khoán.
Còn danh mục đầu tư hiệu quả là một danh mục khả thi mà khi nắm giữ nó nhà đầu tư sẽ đạt được hoặc là lãi suất kỳ vọng cao nhất với cùng mức độ rủi ro so với các danh mục đầu tư khác, hoặc là có cùng lãi suất kỳ vọng với độ rủi ro nhỏ nhất.3 Ý nghĩa đầu tư tài chính Ngoài việc đẩy mạnh đầu tư phát triển lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh cả về quy mô lẫn chất lượng sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, doanh nghiệp cần phải đẩy mạnh đầu tư tài chính. Hoạt động đầu tư tài chính có một vị trí quan trọng trong hoạt động chung của doanh nghiệp. Việc tăng cường hoạt động đầu tư tài chính có một ý nghĩa rất lớn, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Điều đó thể hiện.
Thông qua các hoạt động đầu tư tài chính cho phép các doanh nghiệp tận dụng mọi nguồn vốn vào lĩnh vực kinh doanh của mình nhắm tới, có thể đạt được LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 mức lợi nhuận cao hơn, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Nhằm mục đích tối đa hoá lợi nhuận 1.4 Nội dung chủ yếu của đầu tư tài chính Đầu tư tài chính của doanh nghiệp là các khoản đầu tư vào các danh mục, loại hình đầu tư khác nhau trong lĩnh vự kinh doanh khác nhau, trong một thời gian nhất định nhằm đem lại khoản tăng trưởng vốn, mở rộng các cơ hội thu lợi nhuận cao và phân tán rủi ro về tài chính. Thực chất của hoạt động đầu tư tài chính của doanh nghiệp là dùng vốn để mua chứng khoán: cổ phiếu, trái phiếu,. hoặc góp vốn vào doanh nghiệp khác dưới hình thức thành lập công ty 100% vốn, góp vốn liên doanh, mua cổ phần, góp vốn với tư cách là một thành viên tham gia quản lý và điều hành công ty liên doanh, công ty cổ phần nhằm chia sẻ lợi ích và trách nhiệm với các doanh nghiệp khác.
Căn cứ vào mục đích và thời hạn, hoạt động đầu tư tài chính của doanh nghiệp được chia thành hai loại: Đầu tư tài chính ngắn hạn và đầu tư tài chính dài hạn Đầu tư tài chính ngắn hạn: Là hoạt động đầu tư vốn cho việc mua các chứng khoán có thời hạn thu hồi dưới một năm, hoặc trong các chu kỳ kinh doanh (như tín phiếu kho bạc, kỳ phiếu ngân hàng,…) hoặc mua bán chứng khoán (như cổ phiếu, trái phiếu) để kiếm lời và các hoạt động đầu tư tài chính khác dưới một năm. Hoạt động đầu tư tài chính ngắn hạn của doanh nghiệp bao gồm những nội dung cơ bản sau: - Các hoạt động mua bán chứng khoán ngắn hạn: Phản ánh các khoản mua cổ phiếu, trái phiếu và tín phiếu có thời hạn thu hồi vốn dưới một năm, với mục đích bán ra bất cứ lúc nào để kiếm lời. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 - Chứng khoán ngắn hạn bao gồm cả chứng khoán đầu tư dài hạn được mua vào và bán ra ở thị trường chứng khoán mà có thể thu hồi vốn trong thời hạn không qua một năm. - Cổ phiếu có thể giao dịch trên thị trường chứng khoán.
- Trái phiếu bao gồm: Trái phiếu công ty, tín phiếu kho bạc, kỳ phiếu ngân hàng và chứng khoán có giá trị khác. Như vậy, chứng khoán đầu tư tài chính ngắn hạn chính là giá mua thực tế của mỗi loại chứng khoán. Giá thực tế bao gồm: Giá mua + chi phí mua (nếu có) như chi phí môi giới, giao dịch cung cấp thông tin lệ phí, phí ngân hàng. - Các hoạt động cho vay vốn ngắn hạn: là các khoản vốn mà doanh nghiệp cho các đơn vị khác vay với thời hạn không quá một năm.
- Các hoạt động mua bán ngoại tệ ngắn hạn - Các hoạt động đầu tư tài chính ngắn hạn khác như: Góp vốn liên doanh, liên kết ngắn hạn thời gian thu hồi dưới một năm. Đầu tư tài chính dài hạn: Là các hoạt động đầu tư vào việc mua bán các chứng khoán có thời hạn thu hồi trên một năm, đầu tư vào doanh nghiệp 100% vốn liên doanh bằng tiền, bằng hiện vật, mua cổ phiếu, đầu tư khác có thời hạn thu hồi vốn trong thời gian trên một năm. Điều đó có nghĩa là đầu tư tài chính dài hạn là một chỉ tiêu tổng hợp, phản ánh giá trị của các loại đầu tư tài chính dài hạn tại thời điểm lập báo cáo. Hay nói một cách khác, đầu tư tài chính dài hạn là các khoản vốn mà doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực kinh doanh có thời hạn trên một năm, nhằm tạo ra lợi tức lâu dài cho doanh nghiệp Hoạt động đầu tư tài chính dài hạn bao gồm những nội dung chủ yếu sau: - Các hoạt động mua bán chứng khoán dài hạn: Phản ánh giá trị các khoản đầu tư cho việc mua bán các cổ phiếu và trái phiếu có thời hạn trên một năm tại thời điểm lập báo cáo và có thể bán ra lúc nào với mục đích thu lợi nhuận.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 - Các hoạt động đầu tư cổ phiếu, trái phiếu dài hạn bao gồm cổ phiếu doanh nghiệp là chứng chỉ xác nhận góp vốn của chủ sở hữu vào doanh nghiệp đang hoạt động hoặc bắt đầu thành lập. Doanh nghiệp mua cổ phần được hưởng cổ tức theo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Đồng thời, chủ sở hữu cũng phải chịu rủi ro khi doanh nghiệp hoạt động thua lỗ, giải thể, phá sản theo điều lệ doanh nghiệp và luật phá sản doanh nghiệp. Cổ phần doanh nghiệp có thể là cổ phần thường và cổ phần ưu đãi.
Mỗi cổ đông có thể mua một hoặc nhiều cổ phần. - Trái phiếu là chứng chỉ vay nợ có kỳ hạn và có lãi do Nhà nước hoặc doanh nghiệp, hay tổ chức phát hành nhằm huy động vốn cho việc đầu tư phát triển. Có ba loại trái phiếu: Trái phiếu chính phủ: Là chứng chỉ vay nợ của chính phủ do Bộ tài chính phát hành dưới các hình thức: Trái phiếu kho bạc, trái phiếu công trình, trái phiếu xây dựng tổ quốc. Trái phiếu địa phương: Là chứng chỉ vay nợ của các chính quyền tỉnh, thành phố phát hành.
Trái phiếu công ty: Là chứng chỉ vay nợ do doanh nghiệp phát hành nhằm vay vốn để mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh và đổi mới trang thiết bị, công nghệ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Giá trị chứng khoán đầu tư tài chính dài hạn được xác định là giá trị thực tế (giá gốc) bằng giá mua +chi phí mua gổm chi phí môi giới, giao dịch, lệ phí và phí ngân hàng. Góp vốn vào các công ty khác: Là một hoạt động đầu tư tài chính mà doanh nghiệp đầu tư vốn vào doanh nghiệp khác để nhận được khoản lợi tức từ hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc khoản lỗ theo tỷ lệ phần vốn góp. Vốn góp của doanh nghiệp bao gồm tất cả các loại tài sản, vật tư, máy móc, thiết bị, công cụ dụng cụ.5 Vai trò của đầu tư tài chính Đứng trên góc độ toàn nền kinh tế thì việc đầu tư tài chính được xem là kênh phân phối vốn giữa các doanh nghiệp có tác dụng điều phối vốn từ doanh nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 này sang doanh nghiệp khác để khai thác nguồn vốn một cách hiệu quả vào hoạt động sản xuất kinh doanh của nền kinh tế.