CHƯƠNG 1 : TỔNG QUÁT VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH 1.1/ Những vấn đề chung về cho thuê tài chính 1.1/ Khái niệm : Cho thuê tài chính là một hoạt động tín dụng trung dài hạn. Thông qua việc cho thuê máy móc thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác, bên cho thuê cam kết mua máy móc thiết bị, phương tiện vận chuyển và động sản theo yêu cầu của bên thuê và nắm giữ quyền sở hữu tài sản thuê. Bên đi thuê được sử dụng tài sản thuê và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê đã được 2 bên thoả thuận và không được hủy bỏ hợp đồng trước hạn. Khi kết thúc thời hạn thuê, bên thuê được chuyển quyền sở hữu mua lại hoặc tiếp tục thuê tài sản theo các điều kiện đã thỏa thuận trong hợp đồng thuê.2/ Các chủ thể tham gia trong hoạt động cho thuê tài chính Trong giao dịch cho thuê tài chính, có các chủ thể sau đây tham gia : 1.1/ Bên cho thuê : Bên cho thuê là các công ty cho thuê tài chính, dùng vốn của mình mua các tài sản thiết bị để xác lập quyền sở hữu của mình đối với các tài sản thiết bị đó rồi đem cho thuê để người đi thuê sử dụng trong một thời gian nhất định.
Các công ty cho thuê tài chính được thành lập và được cấp giấy phép hoạt động về cho thuê tài chính. Thời gian hoạt động tối đa của công ty cho thuê tài chính là 70 năm. Theo quy định ở Việt Nam, công ty cho thuê tài chính gồm các loại hình sau : + Công ty cho thuê tài chính do Ngân hàng, công ty tài chính thành lập hoặc do ngân hàng, công ty tài chính cùng với các doanh nghiệp Nhà nước, công ty cổ phần, Công ty TNHH thành lập. + Công ty cho thuê tài chính liên doanh giữa bên Việt Nam là một hoặc nhiều ngân hàng, công ty tài chính, doanh nghiệp (trong đó, nhất thiết phải có ngân hàng hoặc công ty tài chính tham gia) với bên nước ngoài là ngân hàng, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính và tổ chức tài chính quốc tế theo hợp đồng liên doanh.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 13 + Công ty cho thuê tài chính 100% vốn nước ngoài do các ngân hàng, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính nước ngoài thành lập tại Việt Nam bằng 100% vốn của bên nước ngoài. - Quyền của bên cho thuê : + Mua, nhập khẩu trực tiếp tài sản, thiết bị theo yêu cầu của bên thuê. + Yêu cầu bên thuê cung cấp đầy đủ các báo cáo kế toán, các kế hoạch SXKD có liên quan đến việc sử dụng tài sản thuê. + Yêu cầu bên thuê bồi thường mọi thiệt hại do không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo quản, sửa chữa, thanh toán tiền bảo hiểm trong thời hạn cho thuê.
+ Thu hồi tài sản cho thuê và yêu cầu bên thuê phải thanh toán ngay toàn bộ số tiền thuê khi vi phạm hợp đồng cho thuê. - Nghĩa vụ của bên cho thuê : + Ký hợp đồng mua tài sản, thiết bị, hoàn tất các thủ tục nhập khẩu tài sản, thanh toán toàn bộ tiền mua tài sản thiết bị cho thuê. + Bồi thường thiệt hại cho bên thuê trong trường hợp bên cho thuê vi phạm hợp đồng cho thuê.2/ Bên thuê Bên thuê là các tổ chức và cá nhân gồm các loại hình doanh nghiệp, các công ty, xí nghiệp tổ chức kinh tế và cá nhân hộ gia đình có nhu cầu sử dụng tài sản, thiết bị cho các hoạt động SXKD. Bên thuê là người có nhu cầu tài trợ dưới hình thức cho thuê tài chính.
Bất kỳ một loại hình doanh nghiệp nào tồn tại và hoạt động theo luật pháp, có đủ điều kiện và có nhu cầu sẽ được công ty cho thuê tài chính tài trợ bằng cho thuê tài chính. - Quyền của bên thuê: + Được quyền lựa chọn những tài sản thiết bị, thương lượng và thoả thuận với người bán (người cung cấp) về đặc tính kỹ thuật, số lượng, chủng loại, giá cả, vận chuyển, lắp đặt giao nhận, bảo hành, hướng dẫn sử dụng… các tài sản thiết bị mà mình thuê. + Trực tiếp nhận tài sản thiết bị thuê từ người bán, người cung cấp theo thỏa thuận trong hợp đồng mua bán tài sản. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 14 + Được quyền lựa chọn phương án khi kết thúc hợp đồng cho thuê (mua để chuyển quyền sở hữu, tiếp tục thuê, hoặc trả lại tài sản thuê để chấm dứt hợp đồng ).
- Nghĩa vụ của bên thuê : + Sử dụng tài sản thiết bị đúng mục đích đã thoả thuận trong hợp đồng cho thuê; Không được chuyển quyền sử dụng tài sản thuê cho đơn vị hoặc cá nhân khác khi chưa được bên cho thuê đồng ý bằng các văn bản. + Thanh toán tiền thuê theo quy định trong hợp đồng cho thuê tài chính, thanh toán các chi phí có liên quan đến tài sản thuê (thuế nhập khẩu, bảo hiểm,…). + Chịu mọi rủi ro về mất mát hư hỏng đối với tài sản thuê và những rủi ro mà tài sản thuê gây ra đối với các đơn vị và cá nhân khác. + Chịu trách nhiệm bảo dưỡng, sửa chữa tài sản thuê trong thời hạn thuê.
+ Không được dùng tài sản thuê để thế chấp, cầm cố hoặc để bảo đảm cho bất kỳ một nghĩa vụ tài chính nào.3/ Nhà cung cấp Nhà cung cấp là các công ty, các hãng sản xuất hoặc kinh doanh những tài sản thiết bị mà bên thuê cần có để sử dụng (gồm các máy móc thiết bị công nghiệp; các thiết bị trong ngành xây dựng; thiết bị giao thông vận tải, thiết bị văn phòng, thiết bị cơ khí tự động; thiết bị kiểm nghiệm đo lường, các loại động sản khác…). Nhà cung cấp thực hiện việc chuyển giao, lắp đặt tài sản thiết bị theo hợp đồng mua bán, hướng dẫn kỹ thuật cho công nhân vận hành, bảo trì, bảo dưỡng tài sản thiết bị… 1.3/ Đặc điểm cơ bản của cho thuê tài chính + Cho thuê tài chính là loại hình tín dụng tài trợ gần 100% nhu cầu vốn cho bên đi thuê, so với cho vay trung dài hạn người đi vay phải có vốn tự có tham gia vào dự án thì cho thuê tài chính rõ ràng là có lợi hơn, ưu thế hơn. + Người đi thuê (bên đi thuê) là người chủ động hoàn toàn trong việc tìm kiếm và lựa chọn các tài sản thiết bị mà mình cần sử dụng, vì vậy bên cho thuê thật sự yên tâm về mục đích sử dụng vốn của bên thuê. + Bên thuê được quyền chọn mua tài sản thiết bị thuê theo một mức giá xác định trước trong hợp đồng thấp hơn giá trị còn lại của tài sản thiết bị đó.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 15 + Thời hạn cho thuê chiếm phần lớn thời gian hữu dụng của tài sản thiết bị và là thời hạn không thể hủy ngang theo ý muốn chủ quan của các bên liên quan (trừ trường hợp hợp đồng cho thuê bị vi phạm). + Giá cả cho thuê được tính toán và xác định trước và ghi vào phụ lục hợp đồng cho thuê tài chính, bên thuê sẽ trả dần dần hoặc lựa chọn phương thức trả thích hợp với quá trình sử dụng tài sản thuê. + Trong suốt thời hạn của hợp đồng cho thuê tài chính, bên cho thuê tài chính nắm giữ quyền sở hữu tài sản thiết bị, còn bên thuê chỉ có quyền sử dụng các tài sản thiết bị đó.4/ Hợp đồng cho thuê tài chính + Hợp đồng cho thuê tài chính là một loại hợp đồng kinh tế được ký kết giữa công ty cho thuê tài chính (bên cho thuê) với các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế…(bên đi thuê) về việc cho thuê tài sản thiết bị và các loại động sản khác trong một thời gian nhất định, được dùng làm căn cứ pháp lý để thực hiện các nghĩa vụ của các bên liên quan và xử lý các tranh chấp nếu có xảy ra. + Hợp đồng cho thuê tài chính phải đáp ứng các yêu cầu sau : • Phải lập thành văn bản, mỗi bên giữ một bản và có giá trị ngang nhau.
• Phải đăng ký tại cơ quan quản lý hợp đồng nơi công ty cho thuê tài chính đóng trụ sở. • Hợp đồng cho thuê tài chính sau khi đã được ký kết và có hiệu lực thì không được hủy bỏ trước thời hạn. • Hợp đồng có hiệu lực từ ngày được 2 bên thoả thuận trong mọi điều khoản của hợp đồng. • Hợp đồng cho thuê tài chính phải có những nội dung cơ bản sau : - Tên, địa chỉ của bên cho thuê.
- Tên, địa chỉ của bên thuê. - Tên, địa chỉ của người cung cấp. - Tên, địa chỉ của người bảo lãnh (nếu có). - Tài sản, thiết bị cho thuê (tên, ký hiệu, tính năng kỹ thuật,…).
- Địa điểm lắp đặt, sử dụng, cất giữ tài sản thuê. - Giá cả tài sản thuê (giá mua, chi phí liên quan). LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 16 - Thời hạn cho thuê. - Cơ sở và phương pháp tính tiền thuê.
- Quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan. - Chấm dứt hợp đồng trước hạn. - Xử lý khi chấm dứt hợp đồng. - Các điều khoản khác.2/ Các hình thức tài trợ 1.1/ Cho thuê tài chính thông thường a/ Quy trình nghiệp vụ : loại hình này thực hiện theo sơ đồ sau : Bên đi thuê (cá nhân hoặc tổ chức kinh tế) (6) (2) (1) (4a) (5) Nhà cung cấp (4b) Bên cho thuê (nơi SX, phân phối) (3) (công ty cho thuê tài chính) + Bước (1) : Sau khi tham khảo ý kiến của bên cho thuê tài chính, bên đi thuê liên hệ với nhà cung cấp về tài sản thiết bị mà mình cần sử dụng về giá cả, đặc tính kỹ thuật, chuyên gia, đội ngũ công nhân v.v… Nhà cung cấp và bên đi thuê sẽ ký hợp đồng sơ bộ hoặc biên bản thỏa thuận về tất cả các nội dung có liên quan đến tài sản, thiết bị.
+ Bước (2) : Bên đi thuê tiến hành các thủ tục tài trợ tại một công ty cho thuê tài chính thuận lợi nhất : - Đơn xin tài trợ. - Phương án khai thác sử dụng các tài sản đi thuê. - Hồ sơ có liên quan đến tài sản thiết bị mà mình cần thuê (số lượng, chủng loại, tính năng kỹ thuật, vận chuyển lắp đặt, vận hành bảo dưỡng, giá bán), kèm theo hợp đồng sơ bộ (biên bản ghi nhớ) đã được ký với nhà cung cấp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.