Luận văn thạc sĩ: Đánh giá tăng trưởng doanh nghiệp FDI và trong nước ngành cà phê

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích sự khác biệt về tăng trưởng giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước trong ngành hàng cà phê.

Chuyên ngành

Chính sách công

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận văn thạc sĩ

2014

84
1
0

Phí lưu trữ

30 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

TÓM TẮT

1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ

1.1. Bối cảnh nghiên cứu

1.2. Tình hình tăng trưởng chung của các doanh nghiệp

1.3. Bối cảnh ngành hàng cà phê. Tính cấp thiết của đề tài

1.4. Câu hỏi nghiên cứu

1.5. Mục tiêu nghiên cứu

1.6. Phương pháp, đối tượng, phạm vi nghiên cứu

1.7. Đóng góp mới kỳ vọng của luận văn

1.8. Cấu trúc luận văn

2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KHUNG PHÂN TÍCH

2.1. Lý thuyết tăng trưởng doanh nghiệp

2.2. Thông tin bất cân xứng

2.3. Khung phân tích

3. CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TRƯỚC VÀ NGUỒN SỐ LIỆU

3.1. Tổng quan các bài nghiên cứu trước

3.2. Nghiên cứu “Informality and the playing field in Vietnam’s business sector”

3.3. Nghiên cứu “Các nhân tố tác động đến tăng trưởng của DN khu vực tư nhân ở một số tỉnh phía bắc và phía nam” - đề tài nghiên cứu cấp bộ

3.4. Nghiên cứu “Foreign Investment in Developing Countries: Does it Crowd in Domestic Investment?” (Manuel R. Agosin and Ricardo Mayer, 2000)

3.5. Nguồn số liệu

3.5.1. Thông tin thứ cấp

3.5.2. Thông tin sơ cấp

4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH VÀ NHỮNG PHÁT HIỆN

4.1. Thực trạng lấn át của doanh nghiệp FDI đối với doanh nghiệp trong nước

4.2. Doanh nghiệp FDI lấn át doanh nghiệp trong nước về thị trường xuất khẩu

4.3. Doanh nghiệp trong nước khó khăn, nợ xấu tăng cao. Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng DN FDI lấn át DN trong nước trong ngành cà phê

4.4. FDI có lợi thế về kinh nghiệm trong ngành cà phê

4.5. Bất cân xứng thông tin trên thị trường cà phê

4.6. Tác động yếu tố vĩ mô

4.6.1. Khung khổ pháp lý nhiều bất ổn và nhiều yếu kém

4.6.2. DN trong nước có chi phí vốn cao nhưng chi phí quản lý thấp hơn DN FDI

4.6.3. FDI có lợi thế về thị trường hơn DN trong nước

4.6.4. FDI có phương thức kinh doanh tốt hơn

5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN & KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH

5.1. Khuyến nghị chính sách

5.2. Hạn chế của đề tài

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Phụ lục 01: Tốc độ tăng trưởng của các thành phần kinh tế giai đoạn 2010-2012

Phụ lục 02: Diện tích, năng suất, sản lượng cà phê Việt Nam 1980-2011

Phụ lục 03: Khối lượng, kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam 1996 - 2012

Phụ lục 04: Danh sách doanh nghiệp được khảo sát

Phụ lục 05: Bản câu hỏi khảo sát doanh nghiệp cà phê FDI

Phụ lục 06: Bản câu hỏi khảo sát doanh nghiệp cà phê trong nước

Phụ lục 07: Danh sách các công ty/tập đoàn FDI kinh doanh cà phê VN

Phụ lục 08: Phương thức giao ngay

Phụ lục 09: Phương thức trừ lùi chốt giá sau

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM ---------------------------- HOÀNG MINH QUỐC TIẾN ĐÁNH GIÁ SỰ KHÁC BIỆT VỀ TĂNG TRƯỞNG GIỮA DOANH NGHIỆP FDI VÀ DOANH NGHIỆP TRONG NƯỚC: TÌNH HUỐNG NGÀNH HÀNG CÀ PHÊ LUẬN VĂN THẠC SỸ CHÍNH SÁCH CÔNG TP. Hồ Chí Minh – Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ---------------------------- CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT HOÀNG MINH QUỐC TIẾN ĐÁNH GIÁ SỰ KHÁC BIỆT VỀ TĂNG TRƯỞNG GIỮA DOANH NGHIỆP FDI VÀ DOANH NGHIỆP TRONG NƯỚC: TÌNH HUỐNG NGÀNH HÀNG CÀ PHÊ Chuyên ngành: Chính sách công Mã số: 60340402 LUẬN VĂN THẠC SỸ CHÍNH SÁCH CÔNG NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS.VŨ THÀNH TỰ ANH TP. Hồ Chí Minh – Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh hay Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright. Hồ Chí Minh, ngày …… tháng… năm 2014 Tác giả luận văn Hoàng Minh Quốc Tiến LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể ban giảng viên Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright đã tận tình truyền đạt kiến thức trong suốt quá trình tôi tham gia học tập tại đây. Tôi xin chân thành cảm ơn TS. Vũ Thành Tự Anh, giảng viên trực tiếp hướng dẫn tận tình để tôi thực hiện luận văn này. Tôi cũng xin cảm ơn những bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã trực tiếp hay gián tiếp ủng hộ, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập tại Fulbright và thực hiện luận văn. Bên cạnh đó tôi cũng không quên sự giúp đỡ, hỗ trợ nhiệt tình của lãnh đạo, trưởng/phó phòng của các DNXNK cà phê (Công ty Simexco, Công ty Olam Việt Nam, Công ty Nedcoffee…), Cục Hải quan tỉnh Đắk Lắk, Cục Thống Kê tỉnh Đắk Lắk,… đã hỗ trợ về thông tin và số liệu để tôi có thể hoàn thành luận văn này. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iii TÓM TẮT Đề tài “đánh giá sự khác biệt trong tăng trưởng giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp trong nước: Tình huống ngành hàng cà phê” được viết trong bối cảnh doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tăng trưởng tốt hơn so với khối doanh nghiệp trong nước về sản lượng công nghiệp, giá trị sản xuất công nghiệp, kim ngạch xuất khẩu… trong suốt giai đoạn 2010-2012. Luận văn lựa chọn nghiên cứu sâu về ngành cà phê - nơi có sự tham gia đầy đủ của các thành phần kinh tế và cũng là nơi có dấu hiệu doanh nghiệp đầu tư nước ngoài lấn át các doanh nghiệp trong nước. Đề tài áp dụng khung lý thuyết về các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng của doanh nghiệp. Bằng phương pháp nghiên cứu định tính, với nguồn số liệu thứ cấp từ các cơ quan Nhà nước và dữ liệu sơ cấp từ điều tra khảo sát, tác giả lần lượt so sánh các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng của doanh nghiệp cho hai khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp trong nước để tìm ra nguyên nhân tạo nên sự khác biệt trong tăng trưởng, hay tạo nên sự lấn át của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đối với khu vực doanh nghiệp trong nước. Kết quả nghiên cứu cho thấy, các nhân tố về điều kiện vĩ mô, các yếu tố đầu vào (lao động, vốn), năng lực quản lý (thể hiện qua phương thức kinh doanh), điều kiện thị trường là bốn trong số các nhân tố quan trọng dẫn đến sự khác biệt trong tăng trưởng của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp trong nước. Cụ thể, trong khi doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không bị tác động bởi việc tăng lãi suất, thì doanh nghiệp trong nước bị ảnh hưởng nghiêm trọng; doanh nghiệp đầu tư nước ngoài có chi phí vốn rẻ hơn, nhưng chi phí quản lý lại cao hơn. Do đó, xét về tổng chi phí các yếu tố đầu vào sản xuất thì doanh nghiệp trong nước có phần lợi thế hơn doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có phương thức kinh doanh tốt hơn nhờ lợi thế về thông tin thị trường và kinh nghiệm trong quản trị rủi ro. Bên cạnh đó, xét về thị trường thì doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có lợi thế hơn, nhờ chủ động về thị trường và có sẵn các mối làm ăn kinh doanh đã hình thành lâu đời, do đó doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có thị trường ổn định hơn, có thể thương lượng hợp đồng với giá tốt hơn, và lợi thế trong cạnh tranh về giá hơn doanh nghiệp trong nước. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iv Kết luận, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lấn át doanh nghiệp trong nước nhờ có lợi thế cạnh tranh tốt hơn trong việc thu mua cà phê nguyên liệu trên thị trường. Tuy nhiên lợi ích các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài mang lại cho thị trường cà phê Việt Nam là tương đối tích cực, vì vậy đề tài nghiên cứu đã đưa ra những khuyến nghị chính sách nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp trong nước, thay vì đưa ra những chính sách hạn chế sự phát triển thị trường của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài như một số chính sách hiện nay của Chính phủ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com v MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT . viii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU . ix DANH MỤC CÁC HỘP . ix DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ . x CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ . Bối cảnh nghiên cứu . Tình hình tăng trưởng chung của các doanh nghiệp . Bối cảnh ngành hàng cà phê. Tính cấp thiết của đề tài . Câu hỏi nghiên cứu . Mục tiêu nghiên cứu . Phương pháp, đối tượng, phạm vi nghiên cứu . Đóng góp mới kỳ vọng của luận văn . Cấu trúc luận văn . 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KHUNG PHÂN TÍCH. Lý thuyết tăng trưởng doanh nghiệp . Thông tin bất cân xứng . Khung phân tích . 8 CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TRƯỚC VÀ NGUỒN SỐ LIỆU. Tổng quan các bài nghiên cứu trước . 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nghiên cứu “Informality and the playing field in Vietnam’s business sector” . Nghiên cứu “Các nhân tố tác động đến tăng trưởng của DN khu vực tư nhân ở một số tỉnh phía bắc và phía nam” - đề tài nghiên cứu cấp bộ. Nghiên cứu “Foreign Investment in Developing Countries: Does it Crowd in Domestic Investment?” (Manuel R. Agosin and Ricardo Mayer, 2000) . Nguồn số liệu . Thông tin thứ cấp . Thông tin sơ cấp. 13 CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH VÀ NHỮNG PHÁT HIỆN . Thực trạng lấn át của doanh nghiệp FDI đối với doanh nghiệp trong nước . Doanh nghiệp FDI lấn át doanh nghiệp trong nước về thị trường xuất khẩu . Doanh nghiệp trong nước khó khăn, nợ xấu tăng cao. Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng DN FDI lấn át DN trong nước trong ngành cà phê . FDI có lợi thế về kinh nghiệm trong ngành cà phê . Bất cân xứng thông tin trên thị trường cà phê. Tác động yếu tố vĩ mô . Khung khổ pháp lý nhiều bất ổn và nhiều yếu kém . DN trong nước có chi phí vốn cao nhưng chi phí quản lý thấp hơn DN FDI . FDI có lợi thế về thị trường hơn DN trong nước. FDI có phương thức kinh doanh tốt hơn . 35 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN & KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH . Khuyến nghị chính sách . Hạn chế của đề tài . 44 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 52 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vii Phụ lục 01: Tốc độ tăng trưởng của các thành phần kinh tế giai đoạn 2010-2012 . 52 Phụ lục 02: Diện tích, năng suất, sản lượng cà phê Việt Nam 1980-2011 . 52 Phụ lục 03: Khối lượng, kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam 1996 - 2012 . 54 Phụ lục 04: Danh sách doanh nghiệp được khảo sát . 54 Phụ lục 05: Bản câu hỏi khảo sát doanh nghiệp cà phê FDI . 55 Phụ lục 06: Bản câu hỏi khảo sát doanh nghiệp cà phê trong nước . 61 Phụ lục 07: Danh sách các công ty/tập đoàn FDI kinh doanh cà phê VN . 67 Phụ lục 08: Phương thức giao ngay. 70 Phụ lục 09: Phương thức trừ lùi chốt giá sau . 70 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com viii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tên tiếng Anh Tên tiếng Việt BCEC Buonmathuot Coffee Exchange Trung tâm Giao dịch Cà phê Buôn Ma Center Thuột CIF Cost Insurance Freight Tiền hàng, bảo hiểm và cước phí vận chuyển CN Công nghiệp DN Doanh nghiệp DNNN Doanh nghiệp nhà nước DNTN DN tư nhân DNTNTM Doanh nghiệp Tư nhân Thương mại FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài FOB Free On Board Hợp đồng xuất khẩu bên bán có trách nhiệm đến khi hàng lên boong tàu GSO General Statistic Office Tổng Cục Thống kê ICO International Coffee Organization Hiệp hội cà phê thế giới LIFFE The London International Financial Sở giao dịch hàng hóa London Futures and Options Exchange M&A Mergers And Acquisitions Sát nhập & thâu tóm NK Nhập khẩu PTBF Price to be fixed Chốt giá USD United State Dollar Đồng Đô la Mỹ VICOFA Hiệp hội cà phê ca cao Việt Nam UBND Ủy ban Nhân dân VAT Value Added Tax Thuế giá trị gia tăng VN Việt Nam VNĐ Việt Nam Đồng WASI The Western Highland Agriculture Viện khoa học kỹ thuật Nông Lâm & Forestry Science Institute Nghiệp Tây Nguyên XK Xuất khẩu XNK Xuất nhập khẩu LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ix DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 4.1: Danh sách các doanh nghiệp cà phê có nợ xấu lớn .2: Mức trừ lùi hợp đồng XK của Simexco và Vinacafe Buôn Ma thuột (1/2007) . 23 DANH MỤC CÁC HỘP Hộp 1.1: Định nghĩa thuật ngữ "lấn át" . 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com x DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1.1: Tốc độ tăng trưởng của khu vực kinh tế trong nước và FDI giai đoạn 2005-2009 .2: Tốc độ tăng trưởng của khu vực kinh tế trong nước và FDI giai đoạn 2010-2012 .1: Kim ngạch XK & Khối lượng XK cà phê giai đoạn 1996-2012 .2: Tỷ lệ xuất khẩu cà phê của doanh nghiệp FDI .3: Khối lượng thu mua của một số DN FDI niên vụ 2009/2010 - 2010/2011 .

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ