BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -------------------- VŨ THỊ XUÂN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC TÁC ĐỘNG ĐẾN BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM Ở SÀN GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -------------------- VŨ THỊ XUÂN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC TÁC ĐỘNG ĐẾN BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM Ở SÀN GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ NGÀNH: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS. NGUYỄN THỊ NGỌC TRANG TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.Hồ Chí Minh, ngày 10 tháng 10 năm 2013 Tác giả VŨ THỊ XUÂN LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG TÓM TẮT CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU. 1 CHƢƠNG 2: KHUNG PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC ĐẾN BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC CÔNG TY .1 Các nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới về chính sách cổ tức tác động lên biến động giá cổ phiếu.2 Giả thuyết nghiên cứu. 9 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP LUẬN VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU .1 Dữ liệu nghiên cứu .2 Các biến nghiên cứu .1 Biến động giá chứng khoán (P_vol) .2 Tỷ suất cổ tức (D_Yield) .3 Tỷ lệ chi trả cổ tức (Payout) .4 Quy mô công ty (Size) .5 Biến động lợi nhuận (E_Vol). 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.6 Nợ dài hạn trên tổng tài sản (Debt) .7 Tốc độ tăng trƣởng của tổng tài sản (Growth).3 Phƣơng pháp nghiên cứu .4 Mô hình nghiên cứu.
18 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Thống kê mô tả các biến .2 Phân tích tƣơng quan giữa các biến .3 Kết quả hồi quy dữ liệu bảng của mô hình .1 Hồi quy với biến chính sách cổ tức .2 Hồi quy thêm vào các biến kiểm soát .4 Thảo luận kết quả nghiên cứu. 42 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN .1 Kết luận về kết quả nghiên cứu .2 Hạn chế và hƣớng nghiên cứu. 45 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 47 PHỤ LỤC : DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU.
49 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT HOSE : Sàn giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh HNX : Sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội P_vol : Biến động giá cổ phiếu D_yield : Tỷ suất cổ tức Payout : Tỷ lệ chi trả cổ tức E_vol : Biến động lợi nhuận Size : Quy mô công ty Debt : Nợ dài hạn trên tổng tài sản Growth : Tốc độ tăng trƣởng tài sản LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 4.1 Thống kê mô tả Bảng 4.2 Phân tích tƣơng quan Bảng 4.1 Kết quả hồi quy của phƣơng trình: P_volit = a*D_yieldit + b*Payoutit + €it Bảng 4.2 Kết quả hồi quy của phƣơng trình: P_volit = a*D_yieldit + b*Payoutit + c*Sizeit + d*E_volit + e*Debtit + h*Growthit + €it Bảng 4.3 Kết quả hồi quy của phƣơng trình: P_volit = a *D_yieldit + b*Sizeit + c*E_volit +d *Debtit + e* Growthit + €it Bảng 4.4 Kết quả hồi quy của phƣơng trình: P_volit = a*Payoutit + b*Sizeit + c*E_volit + d*Debtit + e*Growthit + €it LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TÓM TẮT Chính sách cổ tức vẫn còn là một chủ đề đƣợc nghiên cứu rất nhiều trong lĩnh vực tài chính. Sau giải Nobel kinh tế của Laureate Modigliani và Miller (1958) nhiều tác giả khác đã nghiên cứu về chính sách cổ tức. Nghiên cứu này phân tích chính sách cổ tức tác động đến biến động giá cổ phiếu tại các công ty niêm yết ở Việt Nam. Bài nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (Panel Data) đƣợc hồi quy theo ba phƣơng pháp là Pooled Regression, Fixed Effects Model và Random Effects Model nhằm giải thích tác động của chính sách cổ tức lên biến động giá cổ phiếu trong thời gian 5 năm từ 2008– 2012 với mẫu nghiên cứu gồm 69 công ty phi tài chính niêm yết trên sàn chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và sàn chứng khoán Hà Nội (HNX).
Mô hình nghiên cứu thực nghiệm mối tƣơng quan giữa biến động giá cổ phiếu với hai thƣớc đo chính của chính sách cổ tức là tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức. Mô hình hồi quy đƣợc mở rộng bằng cách thêm các biến kiểm soát bao gồm: biến quy mô công ty, biến biến động lợi nhuận, biến nợ dài hạn trên tổng tài sản, biến tốc độ tăng trƣởng tài sản. Kết quả của nghiên cứu cho thấy quan hệ nghịch có ý nghĩa giữa biến động giá cổ phiếu với tỷ suất cổ tức. Từ khóa: Biến động giá cổ phiếu, tỷ suất cổ tức, tỷ lệ chi trả cổ tức, biến động lợi nhuận, chính sách cổ tức, dữ liệu bảng.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -1- CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU Chính sách cổ tức là một trong ba quyết định tài chính quan trọng trong doanh nghiệp. Trên thế giới có rất nhiều nghiên cứu về chính sách cổ tức nhƣng đây vẫn là đề tài gây nhiều tranh luận. Chính sách cổ tức không chỉ là nguồn mang lại thu nhập cho các nhà đầu tƣ mà còn là tín hiệu về hiệu quả hoạt động của công ty. Chính sách cổ tức quan trọng cho các nhà quản lý tài chính trong việc chi trả cổ tức và thực hiện đầu tƣ.
Vì vậy lựa chọn chính sách cổ tức thích hợp cho công ty là một trong những quyết định quan trọng nhất của nhà quản lý. Chính sách cổ tức là một trong những nghiên cứu phổ biến trong nghiên cứu tài chính trong hơn 50 năm qua, nó xử lý nhiều vấn đề nhƣ chi phí đại diện, hiệu ứng khách hàng và định giá cổ phiếu. Chính sách cổ tức đề cập đến quyết định chi trả cổ tức cho cổ đông và lợi nhuận giữ lại để tái đầu tƣ vào những dự án mới. Với một số lƣợng lớn các nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới vẫn còn tồn tại những kết quả đối nghịch về mối quan hệ giữa chi trả cổ tức và biến động giá cổ phiếu, đề tài này vẫn đang đƣợc thảo luận và điều tra.
Trong thời gian qua trên sàn chứng khoán Việt Nam, chính sách cổ tức đã đƣợc các nhà đầu tƣ chú trọng nhƣng đồng thời các doanh nghiệp vẫn chƣa có hiểu biết sâu sắc về tầm quan trọng của chính sách cổ tức trong công tác tài chính. Bài nghiên cứu dựa trên khung phân tích lý thuyết và thực nghiệm về chính sách cổ tức trên thế giới để đƣa ra những phân tích, đánh giá về chính sách cổ tức với hai thƣớc đo chính là tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức tác động đến biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam từ đó đề ra những giải pháp để xây dựng những chính sách cổ tức phù hợp cho các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới. Xuất phát từ thực tế này, tác giả đã chọn đề tài nghiên cứu: “Chính sách cổ tức tác động đến biến động giá cổ phiếu: Bằng chứng thực nghiệm ở sàn giao dịch chứng khoán Việt Nam” cho nghiên cứu của mình. Mục tiêu của nghiên cứu này là xem xét tác động của chính sách cổ tức tới biến LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -2- động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết ở thị trƣờng chứng khoán Việt Nam.
Để đạt đƣợc mục tiêu nghiên cứu, tác giả tập trung nghiên cứu thực nghiệm mô hình kiểm định tác động của chính sách cổ tức tới biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh và sàn chứng khoán Hà Nội. Nghiên cứu thực nghiệm tác động của chính sách cổ tức tới biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Hồ Chí Minh và sàn chứng khoán Hà Nội để trả lời câu hỏi chính sách cổ tức có tác động đến biến động giá cổ phiếu của các công ty ở Việt Nam không. Từ đó bài nghiên cứu này đƣa ra những vấn đề nghiên cứu sau: – Từ nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới về mối quan hệ giữa chính sách cổ tức tới biến động giá cổ phiếu, câu hỏi đặt ra ở Việt Nam có tồn tại mối quan hệ giữa chính sách cổ tức với biến động giá cổ phiếu của các công ty hay không? – Mô hình nghiên cứu nào phù hợp để nghiên cứu thực nghiệm mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Hồ Chí Minh và sàn chứng khoán Hà Nội? Nghiên cứu này sử dụng hồi quy dữ liệu bảng (Panel Data) của 69 công ty đƣợc niêm yết trong khoảng thời gian từ 2008- 2012 trên sàn chứng khoán Hồ Chí Minh và sàn chứng khoán Hà Nội với ba phƣơng pháp đƣợc sử dụng là Pooled Regression, mô hình các ảnh hƣởng cố định (Fixed Effects Model) và mô hình các ảnh hƣởng ngẫu nhiên (Random Effects Model). Bài nghiên cứu thêm vào một số biến kiểm soát bao gồm biến quy mô công ty, biến biến động lợi nhuận, biến nợ dài hạn trên tổng tài sản, biến tốc độ tăng trƣởng tài sản.
Kết quả nghiên cứu cho thấy mối tƣơng quan âm có ý nghĩa giữa tỷ suất cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Ngoài ra ta còn thấy mối tƣơng quan âm có ý nghĩa giữa biến quy mô công ty và biến động giá cổ phiếu. Mối tƣơng quan dƣơng có ý nghĩa giữa nợ dài hạn trên tổng tài sản và tốc độ tăng trƣởng tài sản với biến động giá cổ phiếu. Ngoài phần cam đoan, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục biểu mẫu, luận văn gồm 5 chƣơng: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -3- Chƣơng 1: Giới thiệu về đề tài.
Ở chƣơng này tác giả làm rõ lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu và các vấn đề cần nghiên cứu trong đề tài. Chƣơng 2: Khung phân tích tác động của chính sách cổ tức lên biến động giá cổ phiếu của các công ty. Trong chƣơng này tác giả trình bày và hệ thống hóa một số nghiên cứu thực nghiệm trƣớc đây trên thế giới có liên quan về tác động của chính sách cổ tức tác động đến biến động giá cổ phiếu.