Luận văn thạc sĩ UEB: Hoàn thiện quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm tại chợ hạng 1

Luận văn thạc sĩ phân tích ueb hoàn thiện quản lý nhà nước của bộ công thương về an toàn vệ sinh thực phẩm tại các chợ hạng 1, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Lê Thị Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Lệ Thúy
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Hoàn thiện quản lý nhà nước của Bộ Công Thương về an toàn vệ sinh thực phẩm tại các chợ hạng I
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ATVSTP
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu
• 1.2. Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về ATVSTP
• 1.2.1. ATVSTP tại chợ hạng 1
• 1.2.2. Chợ hạng 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA BỘ CÔNG THƯƠNG VỀ ATVSTP TẠI CHỢ HẠNG I GIAI ĐOẠN 2011-2013
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA BỘ CÔNG THƯƠNG VỀ ATVSTP TẠI CÁC CHỢ HẠNG 1

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý nhà nước về an toàn vệ sinh thực phẩm

Quản lý nhà nước về an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Bộ Công Thương. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, việc đảm bảo ATVSTP tại các chợ hạng 1 trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Chợ hạng 1 không chỉ là nơi giao thương hàng hóa mà còn là nơi cung cấp thực phẩm cho một lượng lớn người tiêu dùng. Do đó, việc quản lý hiệu quả ATVSTP tại đây sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

1.1. Khái niệm và vai trò của an toàn vệ sinh thực phẩm

An toàn vệ sinh thực phẩm là việc đảm bảo thực phẩm không gây hại cho sức khỏe con người. Điều này bao gồm việc kiểm soát nguồn gốc thực phẩm, quy trình chế biến và bảo quản thực phẩm. Chợ hạng 1, với quy mô lớn và lượng hàng hóa phong phú, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng.

1.2. Tình hình thực trạng ATVSTP tại các chợ hạng 1

Thực trạng ATVSTP tại các chợ hạng 1 hiện nay còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Nhiều chợ chưa đáp ứng được các tiêu chí về vệ sinh an toàn thực phẩm, dẫn đến nguy cơ ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền nhiễm. Việc thiếu sót trong quản lý và giám sát cũng là một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng này.

II. Những thách thức trong quản lý nhà nước về ATVSTP tại chợ hạng 1

Quản lý nhà nước về ATVSTP tại các chợ hạng 1 đang đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ việc thực hiện các quy định mà còn từ sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và các bên liên quan.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và nhân lực

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt nguồn lực và nhân lực có chuyên môn trong lĩnh vực ATVSTP. Điều này dẫn đến việc quản lý và giám sát không hiệu quả, gây khó khăn trong việc đảm bảo chất lượng thực phẩm tại chợ.

2.2. Nhận thức của người tiêu dùng và thương nhân

Nhận thức của người tiêu dùng và thương nhân về ATVSTP còn hạn chế. Nhiều người vẫn chưa hiểu rõ tầm quan trọng của việc đảm bảo vệ sinh thực phẩm, dẫn đến việc không tuân thủ các quy định và tiêu chuẩn an toàn.

III. Phương pháp cải thiện quản lý nhà nước về ATVSTP tại chợ hạng 1

Để cải thiện quản lý nhà nước về ATVSTP tại các chợ hạng 1, cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng thực phẩm mà còn tăng cường sự tin tưởng của người tiêu dùng.

3.1. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức

Cần tổ chức các khóa đào tạo cho thương nhân và người tiêu dùng về ATVSTP. Việc nâng cao nhận thức sẽ giúp họ hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc đảm bảo vệ sinh thực phẩm và tuân thủ các quy định.

3.2. Cải thiện hệ thống giám sát và kiểm tra

Cần cải thiện hệ thống giám sát và kiểm tra ATVSTP tại các chợ hạng 1. Việc này bao gồm việc tăng cường lực lượng kiểm tra, áp dụng công nghệ mới trong việc giám sát chất lượng thực phẩm và xử lý nghiêm các vi phạm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về ATVSTP tại chợ hạng 1

Nghiên cứu về ATVSTP tại các chợ hạng 1 đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này không chỉ giúp cải thiện chất lượng thực phẩm mà còn nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

4.1. Các mô hình chợ an toàn thực phẩm

Nghiên cứu đã đề xuất một số mô hình chợ an toàn thực phẩm, trong đó có việc phân chia khu vực kinh doanh thực phẩm theo nhóm hàng, nhằm ngăn ngừa ô nhiễm chéo và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

4.2. Đánh giá hiệu quả quản lý nhà nước

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng các biện pháp quản lý nhà nước đã giúp nâng cao chất lượng thực phẩm tại các chợ hạng 1. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục cải thiện và hoàn thiện các chính sách để đạt được hiệu quả cao hơn.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai về ATVSTP tại chợ hạng 1

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy, việc hoàn thiện quản lý nhà nước về ATVSTP tại các chợ hạng 1 là cần thiết và cấp bách. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức, cải thiện hệ thống giám sát và kiểm tra, cũng như phát triển các mô hình chợ an toàn thực phẩm.

5.1. Đề xuất chính sách và giải pháp

Cần đề xuất các chính sách và giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về ATVSTP tại chợ hạng 1. Điều này bao gồm việc tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng và các bên liên quan.

5.2. Tương lai của ATVSTP tại chợ hạng 1

Tương lai của ATVSTP tại chợ hạng 1 sẽ phụ thuộc vào sự nỗ lực của các cơ quan chức năng, thương nhân và người tiêu dùng. Việc xây dựng một môi trường kinh doanh an toàn và bền vững sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ------------------- LÊ THỊ THANH THÚY “HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC CỦA BỘ CÔNG THƢƠNG VỀ AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM TẠI CÁC CHỢ HẠNG I” LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH Hà Nội - 2015 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ------------------- LÊ THỊ THANH THÚY “HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC CỦA BỘ CÔNG THƢƠNG VỀ AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM TẠI CÁC CHỢ HẠNG I” Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THỊ LỆ THÚY Xác nhận của cán bộ hƣớng dẫn Xác nhận của chủ tịch Hội đồng chấm luận văn Hà Nội - 2015 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả Lê Thị Thanh Thúy LỜI CẢM ƠN Trong khoảng thời gian thực hiện đề tài luận văn tốt nghiệp: “Hoàn thiện quản lý nhà nước của Bộ Công Thương về ATVSTP tại các chợ hạng 1” do đây là vấn đề mới, tôi đã gặp nhiều khó khăn trong vấn đề thu thập dữ liệu. Tuy nhiên, với sự nỗ lực của bản thân và sự hƣớng dẫn, giúp đỡ tận tình của nhiều thầy cô, cán bộ và các anh chị đi trƣớc mà tôi đã hoàn thành luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ Quản lý kinh tế của mình. Tôi muốn gửi lời cảm ơn chân thành tới: - Cô giáo hƣớng dẫn TS. Nguyễn Thị Lệ Thúy đã tận tình hƣớng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. - Các thầy cô trong khoa Sau đại học trƣờng Đại học Kinh tế, ĐHQGHN. - Các cô, chú, anh chị em, đồng nghiệp, lãnh đạo Vụ, Cục Bộ Công Thƣơng, các Sở Công Thƣơng; Bộ Nông nghiệp phát triển nông thôn; Cục An toàn thực phẩm, đã giúp đỡ tôi trong quá trình hoàn thiện đề tài Luận văn tốt nghiệp này. - Gia đình, ngƣời thân và bạn bè đã động viên, giúp đỡ tôi. Mặc dù đã cố gắng, nỗ lực để hoàn thành tốt luận văn nhƣng do thời gian, kiến thức và các điều kiện có hạn nên luận văn không tránh khỏi những sai sót. Kính mong nhận đƣợc sự thông cảm và đóng góp ý kiến của các thầy cô và bạn đọc. Xin chân thành cảm ơn! Học viên Lê Thị Thanh Thúy DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TT Chữ viết tắt Giải nghĩa 1 ATVSTP An toàn vệ sinh thực phẩm 4 ATTP An toàn thực phẩm 5 NĐTP Ngộ độc thực phẩm 3 QLTT Quản lý thị trƣờng 2 UBND Ủy ban nhân dân i DANH MỤC BẢNG BIỂU TT Số hiệu Tên bảng Trang 1 Bảng Thực trạng chợ hạng 1 ở Việt Nam (2011- 39 3.1 2013) 2 Bảng Thực trạng mô hình chợ thí điểm ATTP ở 40 3.2 Việt Nam (2011-2013) ii DANH MỤC SƠ ĐỒ TT Số hiệu Tên sơ đồ Trang Sơ đồ Cơ cấu tổ chức Bộ Công Thƣơng 1 34 3.1 Cơ cấu tổ chức hệ thống quản lý ATVSTP Sơ đồ 2 tại chợ hạng 1 57 3.1 iii DANH MỤC HÌNH ẢNH TT Số hiệu Tên biểu đồ Trang Biều đồ 42 1 Thực trạng nguồn thực phẩm kinh doanh tại chợ 3.1a 2 Biểu đồ Thực trạng mặt hàng thực phẩm kinh doanh tại chợ 43 3.1b 3 Biều đồ Thực trạng về thiết bị kiểm tra 44 3.2 Biểu đồ Thực trạng học vấn của thƣơng nhân tại chợ 4 46 3.3a Thực trạng hiểu biết pháp luật về TVSTP của Biểu đồ 3 thƣơng nhân tại chợ 47 3.3b Biểu đồ 6 Thực trạng công tác tập huấn về ATVSTP 49 3.3c iv MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài ATVSTP là vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt đối với sức khỏe con ngƣời và xã hội. Thực phẩm an toàn đóng góp to lớn trong việc cải thiện sức khoẻ con ngƣời, chất lƣợng cuộc sống và chất lƣợng giống nòi. ATVSTP không chỉ ảnh hƣởng trực tiếp, thƣờng xuyên đến sức khỏe mà còn liên quan chặt chẽ đến năng suất, hiệu quả phát triển kinh tế, thƣơng mại, du lịch và an sinh xã hội. Đảm bảo an toàn thực phẩm góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xoá đói giảm nghèo và hội nhập quốc tế. Việc đƣợc tiếp cận với thực phẩm an toàn đang trở thành quyền cơ bản đối với mỗi con ngƣời. Ở Việt Nam, chợ là một trong những loại hình kinh doanh thƣơng mại, có vai trò lớn trong hệ thống phân phối hàng hóa. Từ khi có Nghị định 02 (2003) đến nay, cả nƣớc đã xây mới 1.544 chợ, cải tạo nâng cấp đƣợc 2.375 chợ các loại (các loại chợ đƣợc xây dựng mới và đƣợc cải tạo nâng cấp chủ yếu là chợ hạng III), nâng tổng số chợ trong cả nƣớc đến nay khoảng 8.729 chợ (trong đó có 236 chợ hạng I, chiếm tỷ lệ 2,76%; 935 chợ hạng II chiếm tỷ lệ 10,94%; 7.593 chợ hạng III chiếm tỷ lệ 86,30%), trong đó chợ nông thôn chiếm khoảng 77,38%. Chợ không chỉ có ý nghĩa về kinh tế, mà còn là một nét văn hóa, truyền thống. Hơn 70% dân số của nƣớc ta, đặc biệt là ở các vùng nông thôn, vùng núi, vùng sâu vùng xa, chƣa hợp với các loại hình thƣơng mại hiện đại. Hơn nữa hệ thống chợ có vị trí, vai trò quan trọng đối với thƣơng mại trong nƣớc và đời sống, sinh hoạt của ngƣời dân. Hiện tại, lƣợng hàng hóa lƣu thông qua chợ chiếm tỷ trọng trên 40%, đặc biệt đối với thực phẩm tƣơi sống chủ yếu là mua bán qua chợ. Không thể thay thế chợ bằng các loại hình thƣơng mại hiện đại khác, vì vậy công tác bảo 1 đảm vệ sinh an toàn thực phẩm tại các chợ ngày càng trở nên quan trọng. Chợ hạng 1 là chợ có quy mô lớn, có những chợ hoạt động đặc thù về thực phẩm nhƣ chợ đầu mối, là nơi phát luồng hàng đi các chợ dân sinh, do đó thực hiện tốt quản lý nhà nƣớc đối với hệ thống chợ hạng 1 sẽ góp phần rất lớn trong việc thực hiện mục tiêu mà Đảng và nhà nƣớc đề ra: “thực phẩm an toàn từ trang trạng đến bàn ăn”. Bộ Công Thƣơng có nhiệm vụ quản lý nhà nƣớc về ATVSTP tại chợ; thực hiện chức năng quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động của chợ, trong đó có việc xây dựng qui hoạch và ban hành cơ chế, chính sách về phát triển và quản lý chợ, quản lý ATVSTP tại chợ. Trong thời gian qua, công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm nói chung đã có tiến bộ và đạt đƣợc nhiều kết quả. Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nƣớc về ATVSTP tại chợ còn nhiều bất cập và lùng túng dẫn đến những bức xúc trong dƣ luận. Nhận thức đƣợc điều này, trên cơ sở kết hợp lý luận với thực tiễn, các kiến thức đã đƣợc học và với kinh nghiệm công tác tại Bộ Công Thƣơng, học viên đã chọn đề tài nghiên cứu: “Hoàn thiện quản lý nhà nước của Bộ Công Thương về ATVSTP tại các chợ hạng 1” làm Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành quản lý kinh tế. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài - Mục tiêu nghiên cứu: Đề tài thực hiện để hƣớng tới những mục tiêu sau: + Xây dựng đƣợc khung lý thuyết về quản lý nhà nƣớc của bộ công thƣơng về ATVSTP tại chợ hạng 1. + Nghiên cứu, phân tích và đánh giá đƣợc thực trạng quản lý của Bộ Công Thƣơng về ATVSTP tại các chợ hạng 1ở Việt Nam. 2 + Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về ATVSTP tại các chợ hạng 1 của Bộ Công Thƣơng đến năm 2020. - Nhiệm vụ nghiên cứu: + Khái quát lý luận quản lý nhà nƣớc ATVSTP tại chợ; + Phân tích thực trạng ATVSTP tại chợ hạng I, thực trạng quản lý nhà nƣớc về ATVSTP tại chợ; tìm ra những vấn đề cần giải quyết trong việc quản lý ATVSTP tại chợ; những khó khăn vƣớng mắc trong quá trình quản lý nhà nƣớc về ATVSTP tại chợ của Bộ Công Thƣơng; từ đó đƣa ra các giải pháp, kiến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà nƣớc từ Trung ƣơng đến địa phƣơng về công tác quản lý ATVSTP tại chợ, hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về ATVSTP tại chợ nói chung và của Bộ Công Thƣơng nói riêng. Các câu hỏi đặt ra trong nghiên cứu Câu hỏi lớn: Làm thế nào để hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về ATVSTP của Bộ Công Thƣơng tại chợ hạng I? Câu hỏi liên quan: - Thực trạng quản lý nhà nƣớc của Bộ Công Thƣơng về ATVSTP tại chợ hạng I nhƣ thế nào? - Những ƣu điểm, hạn chế và nguyên nhân trong công tác quản lý nhà nƣớc của Bộ Công Thƣơng về ATVSTP tại chợ hạng I là gì? - Giải pháp để thúc đẩy vai trò quản lý nhà nƣớc của Bộ Công Thƣơng về an toàn thực phẩm tại chợ hạng I nhƣ thế nào? 4. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Quản lý nhà nƣớc của Bộ Công Thƣơng về - Phạm vi nghiên cứu 3 + Về nội dung: Nghiên cứu nội dung quản lý nhà nƣớc của Bộ Công Thƣơng theo quy trình quản lý. + Về thời gian: Đề tài thu thập dữ liệu giai đoạn 2011-2013; Đề xuất giải pháp đến năm 2020. Kết cấu của luận văn Luận văn ngoài phần mở đầu, kết luận đƣợc kết cấu thành 4 chƣơng, cụ thể nhƣ sau: Chương 1. Tổng quan nghiên cứu, cơ sở lý luận quản lý nhà nước về ATVSTP; Chương 2. Phương pháp nghiên cứu; Chương 3. Thực trạng quản lý nhà nước của Bộ Công Thương về ATVSTP tại chợ hạng I giai đoạn 2011-2013; Chương 4. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước của Bộ Công Thương về ATVSTP tại các chợ hạng 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ATVSTP 1.1 Tổng quan nghiên cứu Học viên đã tìm hiểu một số công trình nghiên cứu trƣớc liên quan đến chợ cũng nhƣ ATVSTP tại chợ nhƣ sau: - Dự án: “Khảo sát, đánh giá thực trạng môi trƣờng tại các chợ đô thị, đề xuất giải pháp và quy chế, văn bản pháp quy bảo vệ môi trƣờng tại các chợ đô thị Việt Nam” do Viện Nghiên cứu thƣơng mại, Bộ Công Thƣơng thực hiện năm 2010. Dự án tập trung nghiên cứu thực trạng hoạt động của các chợ tại Việt Nam và những xu hƣớng có tác động, ảnh hƣởng tới môi trƣờng chính. Đánh giá tác động và ảnh huởng của ô nhiễm môi trƣờng tại các chợ, từ đó đề xuất các giải pháp, mô hình quản lý chợ theo hƣớng bền vững.