Luận văn thạc sĩ ueb đầu tư trực tiếp nước ngoài tại hà nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueb đầu tư trực tiếp nước ngoài tại hà nội, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Trương Tuấn Anh
• Người hướng dẫn: PGS, TS Nguyễn Xuân Thiên
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh tế đối ngoại
• Đề tài: Đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHỦ YẾU
• 1.1. Nhu cầu về vốn cho sự nghiệp CNH, HĐH của Hà Nội
• 1.2. Nhu cầu về vốn là tất yếu đối với Hà Nội trong phát triển kinh tế
• 1.3. Hà Nội cần nhiều vốn để đẩy nhanh tiến trình CNH, HĐH và phát triển nhanh xứng tầm với vị thế của một thành phố - Thủ đô
• 1.4. Hà Nội tăng cường mở rộng thu hút FDI là phù hợp với xu thế và thực trạng hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI
• 2.1. FDI phân theo hình thức đầu tư
• 2.2. 100% vốn nước ngoài
• 2.3. Hợp đồng hợp tác kinh doanh
• 2.4. FDI phân theo lĩnh vực đầu tư
• 2.5. Bất động sản
• 2.6. Nông – Lâm nghiệp và Thuỷ sản
• 2.7. Tài chính – Ngân hàng
• 2.8. FDI theo đối tác đầu tư
• 2.8.1. Nhà đầu tư là các công ty, tổ chức từ các nước Đông Nam Á
• 2.8.2. Nhà đầu tư là các công ty, tổ chức từ các nước Đông Bắc Á
• 2.8.3. Nhà đầu tư là các công ty, tổ chức từ các nước Châu Âu
• 2.8.4. Các nước khác (Mỹ, Canada)
• 2.9. Đánh giá về vấn đề thu hút và sử dụng FDI tại Hà Nội và những vấn đề đặt ra
• 2.9.1. Những thành công
• 2.9.2. Những hạn chế, tồn tại và những vấn đề đặt ra
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM TĂNG CƯỜNG THU HÚT FDI VÀO HÀ NỘI
• 3.1. Thực hiện chặt chẽ các quy định luật pháp, chính sách và công tác quy hoạch đầu tư toàn diện cho thành phố
• 3.2. Đa dạng hóa các hình thức thu hút đầu tư phù hợp và tăng cường quản lý các dự án FDI
• 3.3. Thiết lập các hệ thống cơ quan xúc tiến đầu tư trong và ngoài nước với FDI đại diện cho thành phố
• 3.4. Phối kết hợp với các tỉnh, thành phố lân cận nhằm hợp tác xây dựng các khu liên hợp, công nghiệp, chợ xuất và dịch vụ
• 3.5. Khuyến khích thu hút vốn FDI vào ngành Công nghiệp
• 3.6. Khuyến khích thu hút vốn FDI vào ngành Nông-lâm nghiệp
• 3.7. Các giải pháp khác
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Hà Nội

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của Hà Nội. Thành phố này không chỉ là trung tâm chính trị mà còn là một trong những điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài. Sự gia tăng FDI không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân. Tuy nhiên, để thu hút được nhiều hơn nữa, Hà Nội cần phải cải thiện môi trường đầu tư và chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp nước ngoài.

1.1. Đặc điểm nổi bật của môi trường đầu tư tại Hà Nội

Môi trường đầu tư tại Hà Nội có nhiều đặc điểm nổi bật như vị trí địa lý thuận lợi, hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện và chính sách hỗ trợ đầu tư hấp dẫn. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần khắc phục như thủ tục hành chính phức tạp và sự cạnh tranh từ các địa phương khác.

1.2. Tình hình thu hút FDI trong những năm gần đây

Trong những năm gần đây, Hà Nội đã thu hút được một lượng lớn vốn FDI từ nhiều quốc gia khác nhau. Các lĩnh vực đầu tư chủ yếu bao gồm bất động sản, công nghiệp chế biến và dịch vụ. Tuy nhiên, sự tăng trưởng này vẫn chưa đạt được tiềm năng tối đa do một số yếu tố cản trở.

II. Vấn đề và thách thức trong thu hút FDI tại Hà Nội

Mặc dù Hà Nội đã có nhiều nỗ lực trong việc thu hút FDI, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Các nhà đầu tư nước ngoài thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin và thủ tục đầu tư. Hơn nữa, sự thiếu đồng bộ trong chính sách và quy định cũng gây khó khăn cho các doanh nghiệp. Để cải thiện tình hình, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

2.1. Những khó khăn trong thủ tục đầu tư

Thủ tục đầu tư tại Hà Nội vẫn còn phức tạp và mất nhiều thời gian. Điều này khiến cho nhiều nhà đầu tư nước ngoài cảm thấy không hài lòng và có thể chọn các địa điểm khác để đầu tư.

2.2. Sự cạnh tranh từ các địa phương khác

Hà Nội không phải là địa điểm duy nhất thu hút FDI. Các tỉnh thành khác như Hồ Chí Minh, Bình Dương cũng đang có những chính sách hấp dẫn để thu hút vốn đầu tư. Điều này tạo ra áp lực lớn cho Hà Nội trong việc cải thiện môi trường đầu tư.

III. Phương pháp và giải pháp tăng cường thu hút FDI vào Hà Nội

Để tăng cường thu hút FDI, Hà Nội cần áp dụng nhiều phương pháp và giải pháp khác nhau. Việc cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường hỗ trợ cho các doanh nghiệp nước ngoài là rất cần thiết. Ngoài ra, cần có các chương trình xúc tiến đầu tư hiệu quả để quảng bá hình ảnh của Hà Nội đến các nhà đầu tư quốc tế.

3.1. Cải thiện môi trường đầu tư

Cải thiện môi trường đầu tư là một trong những yếu tố quan trọng nhất để thu hút FDI. Hà Nội cần tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và thuận lợi cho các nhà đầu tư.

3.2. Đơn giản hóa thủ tục hành chính

Đơn giản hóa thủ tục hành chính sẽ giúp các nhà đầu tư tiết kiệm thời gian và chi phí. Cần có các biện pháp cụ thể để giảm thiểu các bước không cần thiết trong quy trình đầu tư.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về FDI tại Hà Nội

Nghiên cứu về FDI tại Hà Nội đã chỉ ra rằng việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Các dự án FDI đã tạo ra nhiều việc làm và cải thiện cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, cần có những đánh giá cụ thể để xác định hiệu quả của các dự án này.

4.1. Các dự án FDI tiêu biểu tại Hà Nội

Một số dự án FDI tiêu biểu tại Hà Nội đã mang lại những kết quả tích cực, như các dự án trong lĩnh vực bất động sản và công nghiệp chế biến. Những dự án này không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần nâng cao chất lượng hạ tầng.

4.2. Đánh giá hiệu quả của FDI đối với kinh tế Hà Nội

Đánh giá hiệu quả của FDI đối với kinh tế Hà Nội cho thấy rằng vốn đầu tư nước ngoài đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế của thành phố. Tuy nhiên, cần có những biện pháp để tối ưu hóa lợi ích từ FDI.

V. Kết luận và tương lai của đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Hà Nội

Kết luận, đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Hà Nội có vai trò rất quan trọng trong việc phát triển kinh tế. Tuy nhiên, để thu hút được nhiều hơn nữa, cần có những cải cách mạnh mẽ trong chính sách và môi trường đầu tư. Tương lai của FDI tại Hà Nội phụ thuộc vào khả năng cải thiện các vấn đề hiện tại và tạo ra một môi trường đầu tư hấp dẫn hơn.

5.1. Triển vọng phát triển FDI tại Hà Nội

Triển vọng phát triển FDI tại Hà Nội là rất khả quan nếu thành phố có những chính sách phù hợp và hiệu quả. Việc cải thiện môi trường đầu tư sẽ thu hút nhiều nhà đầu tư hơn.

5.2. Những khuyến nghị cho chính sách FDI

Cần có những khuyến nghị cụ thể cho chính sách FDI tại Hà Nội, bao gồm việc đơn giản hóa thủ tục, tăng cường hỗ trợ cho doanh nghiệp và cải thiện cơ sở hạ tầng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giữ vai trò là đòn bẩy chiến lược thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và hiện đại hóa hạ tầng đô thị tại Việt Nam. Trong bức tranh kinh tế quốc gia giai đoạn 1988 - 2007, Hà Nội chỉ chiếm 3,9% dân số và 0,3% diện tích lãnh thổ nhưng đã đóng góp tới 8,4% GDP, 14,9% thu ngân sách nhà nước và thu hút 14,1% tổng vốn FDI đăng ký của cả nước. Riêng năm 2007, Hà Nội bứt phá vươn lên dẫn đầu toàn quốc với số vốn FDI đăng ký đạt 2,5 tỷ USD, chiếm 11,8% tổng vốn đầu tư của cả nước, đưa GDP bình quân đầu người đạt 31,8 triệu đồng/năm.

Tuy nhiên, môi trường đầu tư của Thủ đô vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng khi chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) sụt giảm mạnh từ vị trí 14/42 năm 2005 xuống vị trí 40/64 năm 2006. Khảo sát của Ngân hàng Thế giới và Tổng cục Thống kê cũng xếp Hà Nội ở vị trí 50/63 về độ hấp dẫn môi trường kinh doanh. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm đặt ra là làm rõ thực trạng thu hút, cơ cấu và hiệu quả sử dụng dòng vốn FDI trong hai thập kỷ (1988 - 2007), từ đó tìm ra nguyên nhân của sự thiếu hụt giải ngân và rào cản hành chính.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về FDI đô thị, đánh giá toàn diện các chỉ số dòng vốn FDI tại Hà Nội trước thời điểm mở rộng địa giới hành chính năm 2008, đồng thời xây dựng hệ thống giải pháp gia tăng quy mô và chất lượng dòng vốn đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học để tối ưu hóa nhu cầu vốn hạ tầng ước tính 180.000 tỷ đồng giai đoạn 2011 - 2020, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế cho Thủ đô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai lý thuyết nền tảng trong kinh tế quốc tế:

• Khung lý thuyết Chiết trung OLI của John Dunning: Giải thích động lực đầu tư quốc tế dựa trên 3 trụ cột gồm Lợi thế sở hữu độc quyền (Ownership Advantages - O), Lợi thế địa điểm của nước tiếp nhận đầu tư (Location Advantages - L), và Lợi thế nội bộ hóa giao dịch (Internalization Advantages - I). Khung lý thuyết này giúp làm rõ các yếu tố cấu thành sức hút của Hà Nội về vị trí địa chính trị, chất lượng lao động và quy mô thị trường.
• Lý thuyết Vòng đời sản phẩm quốc tế của Raymond Vernon: Phân tích quá trình chuyển dịch sản xuất của các tập đoàn đa quốc gia từ các quốc gia phát triển sang các thị trường đang phát triển nhằm tối ưu hóa chi phí vận hành và kéo dài chu kỳ sinh lợi của sản phẩm công nghệ.

Bên cạnh đó, nghiên cứu làm rõ các khái niệm then chốt: Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Môi trường đầu tư (Investment Climate), Doanh nghiệp liên doanh (Joint Venture), Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài (Wholly Foreign-Owned Enterprise), và Hợp đồng hợp tác kinh doanh (Business Cooperation Contract - BCC).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ Tổng cục Thống kê, Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, cùng các báo cáo chuyên đề của Ngân hàng Thế giới từ năm 1988 đến hết ngày 31/12/2007.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu khảo sát toàn bộ mẫu tổng thể gồm 8.684 dự án FDI còn hiệu lực trên phạm vi cả nước với tổng vốn 85,05 tỷ USD, trong đó đi sâu phân tích chi tiết dữ liệu của hơn 530 dự án FDI đăng ký hoạt động trực tiếp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ đảm bảo tính đại diện tuyệt đối và bao quát toàn diện các ngành kinh tế.
• Phương pháp phân tích: Tác giả kết hợp phương pháp duy vật biện chứng, thống kê mô tả, phân tích định lượng cơ cấu tỷ trọng, so sánh đối chiếu chuỗi thời gian và tổng hợp hệ thống. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm bóc tách chính xác mối quan hệ giữa biến động chính sách pháp lý với tốc độ gia tăng vốn thực tế, giúp lượng hóa được khoảng cách giữa vốn đăng ký và vốn thực hiện qua từng thời kỳ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực chứng giai đoạn 1988 - 2007 làm sáng tỏ 4 phát hiện cốt lõi về bức tranh FDI tại Hà Nội:

1. Cơ cấu hình thức đầu tư nghiêng về liên doanh: Hình thức liên doanh chiếm tỷ trọng lớn nhất với 48,6% tổng vốn đầu tư (tương đương 6,117 tỷ USD với 202 dự án). Hình thức 100% vốn nước ngoài bám sát ở mức 45,8% (đạt 5,765 tỷ USD), trong khi hình thức Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) chỉ chiếm 5,6% (đạt 705 triệu USD).
2. Hiệu suất giải ngân vốn thực tế đạt mức thấp: Tỷ lệ vốn thực hiện so với vốn đăng ký của các dự án liên doanh chỉ đạt bình quân 35,8% trong suốt giai đoạn nghiên cứu. Mức độ giải ngân có sự chênh lệch lớn giữa các năm, phần lớn vốn đăng ký tăng đột biến vào cuối năm 2007 nhưng tiến độ triển khai thực địa diễn ra chậm chạp.
3. Phân bổ ngành mất cân đối nghiêm trọng: Dòng vốn FDI tập trung áp đảo vào lĩnh vực Bất động sản và Hạ tầng đô thị với các siêu dự án như Khu đô thị Nam Thăng Long (2,11 tỷ USD), Khu đô thị Bắc Thăng Long (236 triệu USD), Trấn Sông Hồng (240 triệu USD). Lĩnh vực Công nghiệp chế biến, chế tạo ghi nhận sự hiện diện của các tập đoàn lớn như Canon (176 triệu USD), Yamaha Motor (80,2 triệu USD), Daewoo (177,4 triệu USD). Ngược lại, lĩnh vực Nông - Lâm - Thủy sản chỉ thu hút lượng vốn nhỏ giọt với quy mô vài triệu USD mỗi dự án.
4. Nguồn gốc đối tác tập trung cao độ: Các đối tác thuộc khu vực Đông Bắc Á (Nhật Bản, Hàn Quốc) và ASEAN chiếm thị phần chi phối. Điển hình tại Khu công nghiệp Thăng Long, các doanh nghiệp Nhật Bản đã lấp đầy 80% diện tích đất cho thuê ngay trong giai đoạn 1 với quy mô 121 ha.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện trên phản ánh rõ thực trạng môi trường đầu tư tại Thủ đô. Tỷ lệ giải ngân 35,8% phản ánh rào cản lớn về giải phóng mặt bằng, thủ tục thẩm định dự án kéo dài và sự thiếu đồng bộ của hạ tầng khung. Việc Hà Nội tụt 26 bậc trên bảng xếp hạng PCI năm 2006 (xuống hạng 40) phản ánh tình trạng cơ chế "xin - cho", sự chênh lệch giá thuê đất giữa 5 khu công nghiệp tập trung (gồm Thăng Long, Sài Đồng A, Sài Đồng B, Nội Bài, Đài Tư với tổng diện tích 784 ha) và chi phí tiếp cận đất đai cao.

Trong nghiên cứu, dữ liệu được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột chồng thể hiện tương quan giữa vốn đăng ký và vốn thực hiện lũy kế từ 1988 đến 2007, kết hợp bảng danh mục 20 dự án quy mô lớn nhằm phân tách dòng vốn theo từng nhóm ngành dịch vụ, công nghiệp và bất động sản. So với Thành phố Hồ Chí Minh (chiếm 27,6% số dự án và 20% tổng vốn cả nước), Hà Nội đứng thứ hai về tổng vốn (14,9%) nhưng kém hơn về độ linh hoạt hành chính và tốc độ giải phóng mặt bằng, đòi hỏi một chiến lược tái cấu trúc toàn diện.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa dòng vốn FDI vào Hà Nội đến năm 2020:

1. Đột phá cải cách thủ tục hành chính và đất đai:
   • Hành động: Triển khai triệt để cơ chế "một cửa liên thông", chuẩn hóa quy trình tiếp nhận hồ sơ theo tiêu chuẩn ISO, rút ngắn tối thiểu 40% thời gian thẩm định cấp phép đầu tư và giao đất.
   • Target metric: Nâng hạng chỉ số PCI của Hà Nội vào top 15 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước trước năm 2015.
   • Chủ thể thực hiện: Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài nguyên và Môi trường.
2. Hiện đại hóa kết cấu hạ tầng kỹ thuật và nâng cao tỷ lệ lấp đầy KCN:
   • Hành động: Bố trí cân đối 50.000 tỷ đồng vốn ngân sách và ODA cho giai đoạn 2006 - 2010 và huy động 180.000 tỷ đồng cho giai đoạn 2011 - 2020 để hoàn thiện các trục giao thông vành đai, hệ thống xử lý nước thải tập trung.
   • Target metric: Tăng tỷ lệ đất dành cho giao thông đô thị từ 7% lên 15 - 20%, đảm bảo tỷ lệ lấp đầy tại 5 khu công nghiệp hiện hữu đạt trên 95% đến năm 2015.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Giao thông Vận tải, Ban Quản lý các Khu công nghiệp và Chế xuất Hà Nội.
3. Đa dạng hóa hình thức đầu tư và nâng cao hiệu suất giải ngân:
   • Hành động: Khuyến khích mạnh mẽ các hình thức M&A, hợp đồng BOT, BTO, BT trong phát triển hạ tầng và năng lượng; thắt chặt kiểm tra, thu hồi giấy phép đối với các dự án "chậm triển khai", giữ đất đầu cơ.
   • Target metric: Nâng tỷ lệ vốn thực hiện/vốn đăng ký bình quân hàng năm từ 35,8% lên tối thiểu 60% giai đoạn 2011 - 2020.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Cục Thuế thành phố Hà Nội.
4. Định hướng thu hút dòng vốn chất lượng cao vào công nghệ và dịch vụ:
   • Hành động: Ưu tiên cấp phép các dự án công nghệ sinh học, tự động hóa, công nghệ thông tin và dịch vụ tài chính ngân hàng có giá trị gia tăng lớn từ các quốc gia EU, Mỹ và Nhật Bản.
   • Target metric: Đạt tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng dịch vụ chất lượng cao trên 15%/năm, thu hút thêm 2 - 3 tỷ USD vốn FDI công nghệ cao mỗi năm.
   • Chủ thể thực hiện: Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại, Du lịch Hà Nội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban Quản lý các Khu công nghiệp và Chế xuất sử dụng số liệu của hơn 530 dự án để xây dựng quy hoạch thu hút FDI, điều chỉnh khung giá thuê đất và cải thiện chỉ số cạnh tranh PCI.
2. Các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học: Chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Quản lý kinh tế và Kinh tế đối ngoại sử dụng tài liệu như một nghiên cứu điển hình về phương pháp phân tích chuỗi dữ liệu FDI 20 năm (1988 - 2007) và kiểm chứng mô hình lý thuyết Chiết trung OLI.
3. Doanh nghiệp trong nước và đối tác liên doanh: Nắm bắt đặc điểm dòng vốn, thế mạnh tài chính và công nghệ của đối tác ngoại (như Nhật Bản chiếm 80% KCN Thăng Long) để đàm phán hợp đồng liên doanh, liên kết chuỗi cung ứng sản xuất.
4. Nhà đầu tư nước ngoài và các định chế tài chính quốc tế: Đánh giá tổng quan về hạ tầng, mức độ ổn định kinh tế (GDP tăng trưởng 12,07% năm 2007) và cơ chế ưu đãi thuế để xây dựng chiến lược gia nhập thị trường Thủ đô hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Giai đoạn 1988 - 2007, Hà Nội chiếm vị thế như thế nào trong thu hút FDI tại Việt Nam?
Hà Nội giữ vị trí thứ 2 toàn quốc với 14,9% tổng vốn FDI đăng ký (khoảng 12,58 tỷ USD), chỉ xếp sau Thành phố Hồ Chí Minh (20%). Đặc biệt năm 2007, Hà Nội đứng đầu cả nước về thu hút FDI đăng ký mới với 2,5 tỷ USD, đóng góp vào mức tăng trưởng GDP 12,07% của thành phố.

Hình thức đầu tư FDI nào chiếm tỷ trọng lớn nhất tại Hà Nội trong giai đoạn nghiên cứu?
Hình thức liên doanh chiếm ưu thế với 48,6% tổng vốn đầu tư (6,117 tỷ USD), tiếp theo là 100% vốn nước ngoài với 45,8% (5,765 tỷ USD) và Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) chiếm 5,6% (705 triệu USD). Nhiều dự án liên doanh quy mô lớn tập trung vào khu đô thị và dịch vụ như Nam Thăng Long (2,11 tỷ USD).

Tại sao chỉ số năng lực cạnh tranh (PCI) của Hà Nội lại sụt giảm mạnh vào năm 2006?
Chỉ số PCI của Hà Nội tụt từ vị trí 14/42 năm 2005 xuống 40/64 năm 2006 do quy trình giải phóng mặt bằng phức tạp, thời gian cấp phép kéo dài, cơ chế giá thuê đất giữa 5 khu công nghiệp thiếu đồng nhất và thứ hạng môi trường kinh doanh chỉ đạt 50/63 theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới.

Nhu cầu vốn đầu tư hạ tầng của Hà Nội đến năm 2020 được dự báo ra sao?
Thành phố ước tính nhu cầu vốn phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị giai đoạn 2006 - 2010 vào khoảng 50.000 tỷ đồng (tương đương 3 tỷ USD) và giai đoạn 2011 - 2020 lên tới khoảng 180.000 tỷ đồng, đòi hỏi huy động mạnh mẽ các nguồn lực FDI, ODA và vốn tư nhân.

Các đối tác quốc tế nào dẫn đầu dòng vốn FDI đầu tư vào Hà Nội?
Các quốc gia thuộc khu vực Đông Bắc Á (Nhật Bản, Hàn Quốc) và ASEAN chiếm tỷ trọng lớn nhất. Điển hình tại Khu công nghiệp Thăng Long, các tập đoàn đa quốc gia Nhật Bản như Canon (176 triệu USD), Toto, Denso đã thuê tới 80% quỹ đất công nghiệp giai đoạn đầu.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện 20 năm thu hút FDI tại Hà Nội (1988 - 2007), khẳng định dòng vốn FDI đóng góp 14,1% tổng vốn đăng ký quốc gia và giữ vai trò trụ cột thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế Thủ đô.
• Nghiên cứu chỉ rõ cơ cấu đầu tư tập trung vào hình thức liên doanh (48,6%) và 100% vốn nước ngoài (45,8%), đồng thời phát hiện điểm nghẽn lớn khi tỷ lệ giải ngân vốn thực tế của các dự án liên doanh chỉ đạt bình quân 35,8%.
• Đánh giá thẳng thắn sự tụt dốc của chỉ số năng lực cạnh tranh PCI (tụt xuống hạng 40 năm 2006), chỉ ra nguyên nhân cốt lõi từ thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng và giá thuê đất KCN.
• Hệ thống hóa danh mục giải pháp đồng bộ về cải cách cơ chế "một cửa", hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật với nhu cầu vốn 180.000 tỷ đồng đến năm 2020 và chuyển dịch thu hút FDI sang công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ giá trị gia tăng lớn.
• Đóng góp nguồn tư liệu học thuật thực chứng sâu sắc, tạo nền tảng định hướng cho các chính sách xúc tiến đầu tư FDI của Hà Nội trong kỷ nguyên hội nhập WTO và mở rộng không gian phát triển đô thị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHỦ YẾU 1. Nhu cầu về vốn cho sự nghiệp CNH, HĐH của Hà Nội 1.1 Nhu cầu về vốn là tất yếu đối với Hà Nội trong phát triển kinh tế Vèn lµ yÕu tè c¨n b¶n nhÊt ®Ó thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ. Hµ Néi còng nh− bÊt cø tØnh, thµnh phè nµo trong n−íc lu«n mong muèn vµ cã nhu cÇu thùc sù vÒ vèn ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ. H¬n n÷a, Hµ Néi lµ thµnh phè – Thñ ®«, trung t©m ChÝnh trÞ – Kinh tÕ – V¨n ho¸ cña c¶ n−íc, nªn nhu cÇu vÒ vèn ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ cña thµnh phè ®Ó xøng tÇm víi vÞ thÕ ®ã lµ ®Æc biÖt cÇn thiÕt.

HiÖn nay, hoµ cïng víi sù héi nhËp ph¸t triÓn kinh tÕ quèc tÕ cña ®Êt n−íc, Hµ Néi lu«n ®−îc §¶ng vµ Nhµ n−íc hÕt søc quan t©m thÓ hiÖn b»ng c¸c chÝnh s¸ch, quyÕt ®Þnh riªng ®èi víi sù ph¸t triÓn chung cña Hµ Néi, trong ®ã kinh tÕ lµ lÜnh vùc −u tiªn träng ®iÓm. VÒ phÝa thµnh phè Hµ Néi, ñy ban nh©n d©n (UBND) thµnh phè cïng c¸c Së ban ngµnh liªn quan trùc thuéc thµnh phè lu«n tiÕp thu vµ thùc hiÖn theo ®−êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n−íc nh»m ®¹t ®−îc môc tiªu ®Ò ra. Bªn c¹nh ®ã, thµnh phè còng kh«ng ngõng nç lùc nghiªn cøu vµ häc hái kinh nghiÖm thu hót vèn ®Çu t− cña c¸c tØnh, thµnh phè lín kh¸c nh−: thµnh phè Hå ChÝ Minh, B×nh D−¬ng, H¶i Phßng. ®Ó vËn dông hîp lý vµo Hµ Néi.

Trong giai ®o¹n hiÖn nay – giai ®o¹n ®Èy m¹nh CNH, H§H cña c¶ n−íc, nhu cÇu vÒ vèn cña Hµ Néi cµng trë nªn rÊt cÊp thiÕt. §iÒu nµy yªu cÇu l·nh ®¹o thµnh phè Hµ Néi cïng c¸c së ban ngµnh ph¶i cã nç lùc cao, tËp trung h¬n n÷a trong viÖc thu hót vµ sö dông hiÖu qu¶ c¸c nguån vèn thu hót ®−îc, nhÊt lµ vèn FDI, ®ång thêi vËn dông s¸ng t¹o, triÖt ®Ó c¸c chÝnh s¸ch mµ §¶ng vµ Nhµ n−íc 6 ®· ®−a ra hç trî cho Hµ Néi th× nhiÖm vô vµ môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ ®Ò ra míi ®¹t ®−îc hiÖu qu¶ vµ thµnh c«ng nh− mong muèn.2 Hà Nội cần nhiều vốn để đẩy nhanh tiến trình CNH, HĐH và phát triển nhanh xứng tầm với vị thế của một thành phố - Thủ đô Nhu cầu vốn đầu tư cho hạ tầng cơ sở của Hà Nội nói riêng và của cả nước nói chung là rất lớn. Hằng năm, Nhà nước luôn dành một phần khá lớn từ nguồn vốn cho đầu tư, đặc biệt là vốn ngân sách cho xây dựng cơ bản (XDCB) đối với các dự án về hạ tầng. Trong 5 năm, từ 2001 đến 2005, tổng vốn đầu tư XDCB từ ngân sách được thực hiện là 16.143 tỷ đồng, tăng 155,5% so giai đoạn 1996-2000, trong đó vốn ODA (ODA – Official Development Assistance – Hỗ trợ Phát triển chính thức) là 2.873 tỷ đồng, chiếm 17,8% và vốn ngân sách địa phương là 13.270 tỷ đồng, chiếm 82,2%.

Chỉ riêng đầu tư cho hạ tầng trong 5 năm này, thành phố đã đầu tư khoảng 7.456 tỷ đồng (chưa có vốn ODA), chiếm 71,5% vốn trong nước. Trong thời gian qua, ngân sách thành phố tập trung đầu tư cho các công trình hạ tầng cơ sở như: đường giao thông, cấp nước, thoát nước, bãi chôn lấp rác thải, hỗ trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật ngoài hàng rào các khu công nghiệp (KCN), hạ tầng kỹ thuật xung quanh các hồ. Thành phố đang chỉ đạo đẩy mạnh công tác xã hội hoá trong đầu tư và khai thác quản lý các lĩnh vực hạ tầng cơ sở như bến bãi đỗ xe, cấp nước, thu gom và vận chuyển rác thải. Nhu cầu vốn đầu tư cho các công trình hạ tầng quan trọng cho giai đoạn từ nay đến năm 2010 khoảng 50.000 tỷ đồng (tương đương 3 tỷ đô la Mỹ - USD); cho giai đoạn 2011 – 2020 khoảng 180.

Phát triển hạ tầng cơ sở kỹ thuật đô thị là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của thành phố trong giai đoạn 2006 – 2010. Tuy nhiên các nguồn vốn đầu tư đang mất cân đối lớn đòi hỏi phải được sự quan tâm đặc biệt ưu tiên tập trung 7 vốn đầu tư của các ngành, các cấp từ Trung ương đến địa phương mới có thể giải quyết, thực hiện hiệu quả và thành công vấn đề này. Hà Nội tăng cường mở rộng thu hút FDI là phù hợp với xu thế và thực trạng hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước 1.1 Chủ trương và định hướng thu hút FDI NghÞ quyÕt cña Bé ChÝnh trÞ sè 15-NQ/TW vÒ ph−¬ng h−íng nhiÖm vô ph¸t triÓn Thñ ®« Hµ Néi trong thêi kú 2001 – 2010 ®· chØ râ, Thñ ®« Hµ Néi lµ tr¸i tim cña c¶ n−íc, ®Çu n·o ChÝnh trÞ – Hµnh chÝnh quèc gia, trung t©m lín vÒ v¨n ho¸, khoa häc, gi¸o dôc, kinh tÕ vµ giao dÞch quèc tÕ. VÒ vÞ trÝ ®Æc biÖt quan träng ®ã, Thñ ®« Hµ Néi sÏ cã nhiÒu tiÒm n¨ng vµ c¬ héi ®Ó t¹o ra mét m«i tr−êng hÊp dÉn c¸c nhµ §TNN ®Õn ®Çu t− trªn ®Þa bµn.

Thø nhÊt, Hµ Néi lµ trung t©m chÝnh trÞ cña c¶ n−íc. T¹i ®©y, mäi vÊn ®Ò lín quèc gia ®−îc so¹n th¶o vµ triÓn khai; lµ n¬i ®Æt trô së cña c¸c c¬ quan ®Çu n·o cña §¶ng vµ Nhµ n−íc, n¬i ®ãng c¸c sø qu¸n n−íc ngoµi, lµ nÒn t¶ng cho sù b¶o ®¶m an ninh chÝnh trÞ. TÊt c¶ c¸c c¬ quan th«ng tÊn, b¸o chÝ, xuÊt b¶n cÊp quèc gia ®Òu ®ãng t¹i Hµ Néi. Tin tøc cña mäi vïng l·nh thæ trªn ®Êt n−íc còng ®−îc ph¸t ra tõ ®©y qua ®µi ph¸t thanh vµ truyÒn h×nh.

Hµng tr¨m tê b¸o, hµng ngh×n ®Çu s¸ch míi cña gÇn 40 nhµ xuÊt b¶n ph¸t hµnh kh¾p c¶ n−íc, ra n−íc ngoµi, gãp phÇn lµm phong phó ®êi sèng Kinh tÕ – X· héi vµ giíi thiÖu h×nh ¶nh ViÖt Nam víi b¹n bÌ quèc tÕ. Thø hai, Hµ Néi lµ n¬i cã tiÒm lùc Khoa häc – C«ng nghÖ hïng hËu nhÊt vµ cã lùc l−îng lao ®éng tr×nh ®é tay nghÒ cao ®øng ®Çu trong c¶ n−íc. HiÖn Hµ Néi cã h¬n 50 tr−êng ®¹i häc vµ cao ®¼ng; 38 tr−êng trung häc chuyªn nghiÖp; 21 tr−êng d¹y nghÒ; 112 viÖn nghiªn cøu. §©y ®−îc coi lµ nh÷ng yÕu tè thuËn lîi ®Ó ph¸t triÓn khoa hoc c«ng nghÖ ë Hµ Néi, ®ång thêi còng lµ n¬i cã chÊt l−îng ®µo t¹o tèt cña c¶ n−íc.

Hµng n¨m, sè lao ®éng cã tr×nh ®é ®−îc ®µo t¹o ra rÊt lín (kho¶ng 80.000 ng−êi), mét sè ra tr−êng cã thÓ vÒ c¸c tØnh, thµnh phè 8 kh¸c, cßn l¹i phÇn lín trong sè nµy ë l¹i Hµ Néi lµm viÖc. C¸c nhµ §TNN rÊt ®Ò cao yÕu tè nµy, v× hä sÏ bít tèn kÐm h¬n trong viÖc ®µo t¹o lao ®éng, ®iÒu hµnh vµ qu¶n lý. Ng−êi d©n Hµ Néi cã tr×nh ®é d©n trÝ vµ tay nghÒ cao, cã kh¶ n¨ng tiÕp nhËn nhanh chãng c¸c c«ng nghÖ hiÖn ®¹i còng nh− tr×nh ®é qu¶n lý tiªn tiÕn. Gi¸ nh©n c«ng lao ®éng ë Hµ Néi hîp lý.

Trong ®iÒu kiÖn héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ hiÖn nay, nÕu lùc l−îng nµy ®−îc sö dông tèt vµ liªn tôc ®−îc båi d−ìng vµ ®µo t¹o míi sÏ lµ lîi thÕ vµ cã t¸c dông to lín ®èi víi lÜnh vùc kinh tÕ ®èi ngo¹i cña thµnh phè. Thø ba, kinh tÕ Hµ Néi ph¸t triÓn nhanh vµ kh¸ toµn diÖn. MÆc dï chØ chiÕm 3,7% d©n sè vµ 0,28% diÖn tÝch cña c¶ n−íc, nh−ng n¨m 2005 Hµ Néi ®· ®ãng gãp h¬n 8% GDP; h¬n 10% gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp; 8% kim ng¹ch xuÊt khÈu; gÇn 14% thu ng©n s¸ch; 19% tæng møc b¸n lÎ hµng ho¸, dÞch vô; gÇn 11% tæng ®Çu t− x· héi c¶ n−íc; GDP b×nh qu©n ®Çu ng−êi ®¹t gÊp 2,4 lÇn c¶ n−íc. C¬ cÊu kinh tÕ Hµ Néi chuyÓn dÞch theo h−íng CNH, H§H: tØ träng ngµnh c«ng nghiÖp t¨ng tõ 29% n¨m 1990 lªn 40,5% n¨m 2005; ngµnh dÞch vô tõ 62% gi¶m xuèng cßn 57,5%; ngµnh n«ng nghiÖp tõ 9% gi¶m xuèng cßn 2%.

N«ng nghiÖp cã sù chuyÓn dÞch theo h−íng tiÕn bé cña nÒn n«ng nghiÖp §« thÞ – Sinh th¸i. C¬ cÊu thÞ tr−êng ®−îc më réng vµ tõng b−íc ®ång bé h¬n; cïng víi thÞ tr−êng hµng ho¸, c¸c thÞ tr−êng vèn, thÞ tr−êng bÊt ®éng s¶n, thÞ tr−êng c«ng nghÖ ®ang h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn. Thø t−, Hµ Néi lµ trung t©m th«ng tin vµ giao dÞch lín vÒ kinh tÕ gi÷a c¸c ®Þa ph−¬ng trong n−íc, gi÷a n−íc ta víi c¸c n−íc kh¸c trªn thÕ giíi. Cã thÓ nãi, hÇu hÕt c¸c quan hÖ kinh tÕ cña ViÖt Nam víi n−íc ngoµi, dï d−íi h×nh thøc nµo, mét phÇn lín ®−îc xuÊt ph¸t tõ Hµ Néi.

Hµ Néi cã ®iÒu kiÖn tiÕp xóc kÞp thêi n¾m b¾t hÖ thèng th«ng tin, nh÷ng ®éng th¸i vËn ®éng míi cña thÞ tr−êng ë c¶ trong n−íc vµ quèc tª, ®iÒu ®ã gióp tiÕp cËn nhanh c¸c c¬ héi, t¹o ®iÒu kiÖn xö lý sím vµ hiÖu qu¶ nh÷ng vÊn ®Ò kinh tÕ x· héi ph¸t sinh cã liªn quan trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi vµ ph¸t triÓn theo xu h−íng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. B»ng c¸c ph−¬ng tiÖn ®−êng kh«ng, ®−êng s¾t, ®−êng bé vµ ®−êng thuû, Hµ Néi cã thÓ to¶ 9 ®i c¸c thµnh phè, tØnh lÞ ë B¾c Bé vµ c¶ n−íc t−¬ng ®èi dÔ dµng. Kinh tÕ Hµ Néi ®−îc nèi liÒn víi c¸c tØnh trong toµn quèc, tr−íc hÕt lµ víi c¸c tØnh phÝa B¾c. C¸c nguån nguyªn liÖu dåi dµo cña B¾c Bé hç trî ®¸ng kÓ cho Hµ Néi.

Thùc tÕ, FDI vµo Hµ Néi (c¶ ®¨ng ký míi vµ bæ sung) ®Òu t¨ng cao. KÓ tõ khi LuËt §Çu t− N−íc ngoµi ®−îc ban hµnh, Hµ Néi víi vai trß lµ trung t©m lín vÒ chÝnh trÞ, kinh tÕ vµ giao dÞch quèc tÕ cña ViÖt Nam, lu«n lµ mét trong nh÷ng ®Þa ph−¬ng dÉn ®Çu vÒ thu hót §TNN. Tuy vËy, cßn cã nhiÒu ý kiÕn cho r»ng, Hµ Néi ch−a ph¸t huy hÕt tiÒm n¨ng vµ c¬ héi vÒ thu hót §TNN, ch−a t−¬ng xøng víi tiÒm n¨ng, vÞ thÕ cña thµnh phè. MÆc dï, Hµ Néi lµ mét trung t©m kinh tÕ lín cña c¶ n−íc vµ lµ mét trong nh÷ng thµnh phè ®−îc xem lµ cã ®iÒu kiÖn thuËn tiÖn trªn nhiÒu mÆt vÒ tiÒm n¨ng ph¸t triÓn kinh tÕ; vÒ c¸c ®iÒu kiÖn h¹ tÇng kü thuËt, nguån nh©n lùc, ®iÒu kiÖn tù nhiªn thuËn lîi kh¸c, m«i tr−êng ®Çu t− nãi chung, thu hót §TNN nãi riªng ch−a ®−îc ®¸nh gi¸ cã lîi thÕ c¹nh tranh cao nh− mét sè ®Þa ph−¬ng kh¸c.

KÕt qu¶ chØ sè N¨ng lùc c¹nh tranh cÊp tØnh vÒ m«i tr−êng kinh doanh (PCI – Provincial Competitiveness Index) n¨m 2005 cho thÊy, Hµ Néi chØ xÕp ë lo¹i kh¸ (14/42 ®¬n vÞ), ®øng sau rÊt nhiÒu c¸c ®Þa ph−¬ng kh¸c nh−: B×nh D−¬ng, §µ N½ng, VÜnh Phóc, §ång Nai, Qu¶ng Ninh, Phó Yªn.